ԳԱԼՈՒՍՏ ՔԱՐԱՄՅԱՆԻ ԱՆՀԱՏԱԿԱՆ ԴԻՄՈՒՄԻ ԸՆԴՈՒՆԵԼԻՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՍԱՀՄԱՆԱԴՐԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

ԴԱՏԱԿԱՆ ԿԱԶՄԻ ՈՐՈՇՈՒՄ

ԱՆՀԱՏԱԿԱՆ ԴԻՄՈՒՄԻ ԸՆԴՈՒՆԵԼԻՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ

Քաղ. Երևան

12 օգոստոսի 2019 թ.

Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական դատարանի

դատական կազմը`

Նախագահությամբ Ֆ. Թոխյանի

Անդամակցությամբ Ա. Դիլանյանի

Ա. Պետրոսյանի

Քննության առնելով Գալուստ Քարամյանի անհատական դիմումի

ընդունելիության հարցը,

ՊԱՐԶԵՑ.

1. Գալուստ Քարամյանը 2019 թվականի հուլիսի 25-ին դիմել է Սահմանադրական դատարան խնդրելով. «ՀՀ վարչական դատավարության օրենսգրքի» 69-րդ հոդվածի 3-րդ մասը, իրավակիրառ պրակտիկայում դրան տրված մեկնաբանությամբ ճանաչել ՀՀ Սահմանադրության 61-րդ հոդվածի 1-ին մասին հակասող և անվավեր»:

2. Դիմողը գտնում է, որ ՀՀ դատարանները վիճարկվող ՀՀ վարչական դատավարության օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 3-րդ մասը իրավակիրառ պրակտիկայում կիրառում և մեկնաբանում են այնպես, որ ճանաչման հայցի դեպքում չի կարող ներկայացվել հետևանքները վերացնելու պահանջ (ՀՀ վարչական դատավարության օրենսգրքի 71-րդ հոդված), քան այն, ինչը նախատեսված է ՀՀ վարչական դատավարության օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 3-րդ մասով: Այսինքն, ըստ իրավակիրառ պրակտիկայի` ճանաչման հայցով հետևանքները բացառապես երեքն են, որը նախատեսված է վիճարկվող նորմում:

Դիմողը գտնում է, որ վիճարկվող օրենքի և դրան տրված մեկնաբանության արդյունքում ինքը զրկվել է արդյունավետ դատական պաշտպանությունից, քանի որ թեև ՀՀ դատարանները ապացուցված են համարել, որ իրեն պատկանող գույքը օտարվել է օրենքի խախտմամբ, այդուհանդերձ չեն վերականգնել իր խախտված իրավունքները, որի արդյունքում անուղղակի ձևով խախտվել է նաև իր` ՀՀ Սահմանադրության 60-րդ հոդվածի 1-ին մասով երաշխավորված սեփականության իրավունքը: Միաժամանակ ինքը հնարավորություն չի ունեցել այլ հայցատեսակով հայց ներկայացնելու, քան այն, ինչը ներկայացրել է: Այսինքն` անհնար է եղել այլ հայցատեսակով դիմելու ՀՀ վարչական դատարան:

Դիմողի կարծիքով իր նկատմամբ վերջնական դատական ակտով կիրառվել է ՀՀ վարչական դատավարության օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 3-րդ մասը, որը հանգեցրել է ՀՀ Սահմանադրության 61-րդ հոդվածի 1-ին մասով ամրագրված իրավունքի խախտման հաշվի առնելով նաև այդ դրույթին իրավակիրառ պրակտիկայում տրված մեկնաբանությունը:

Դիմողը գտնում է, որ «....վիճարկվող նորմը ակնհայտորեն հակասում է ՀՀ Սահմանադրության 61-րդ հոդվածի 1-ին մասին, քանի որ թեև ՀՀ վարչական դատավարության օրենսգրքի 71-րդ հոդվածի վերաբերելի մասը սահմանում է ճանաչման հայցի հետ կարող է ներկայացվել պահանջ այն հետևանքները վերացնելու մասին, որոնք առաջացել են վիճարկվող գործողության հետևանքով, այդուհանդերձ այն կիրառվում է բոլորովին այլ մեկնաբանությամբ, ինչը անձանց զրկում է արդյունավետ դատական պաշտպանության իրավունքից»:

Դիմողը պնդում է, որ վիճարկվող օրենքը խաթարում է անձի արդյունավետ դատական պաշտպանության իրավունքն այն առումով, որ թույլ չի տալիս վիճարկվող գործողության հետևանքների վերացման պահանջ ներկայացնել:

3. Ելնելով դիմումի և կից փաստաթղթերի ուսումնասիրությունից, ինչպես նաև ղեկավարվելով «Սահմանադրական դատարանի մասին» սահմանադրական օրենքի 29-րդ հոդվածի պահանջներով Սահմանադրական դատարանի դատական կազմը փաստում է, որ անհատական դիմումի հիման վրա գործի քննության ընդունումը ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ:

Վիճարկվող դրույթը գրեթե ամբողջությամբ վերարտադրում է 2007 թվականի նոյեմբերի 28-ին Ազգային ժողովի կողմից ընդունված, 2008 թվականի հունվարի 1-ին ուժի մեջ մտած և 2014 թվականի հունվարի 7-ին ուժը կորցրած ՀՀ վարչական դատավարության օրենսգրքի 68-րդ հոդվածի 3-րդ մասը, որի վերաբերյալ առկա է Սահմանադրական դատարանի 2011 թվականի փետրվարի 22-ի ՍԴՈ-942 որոշումը, որով Սահմանադրական դատարանը վիճարկվող դրույթը ճանաչել է Սահմանադրությանը համապատասխանող: Միևնույն ժամանակ, Սահմանադրական դատարանն անդրադարձել է ճանաչման հայցի առանձնահատկությանը: Մասնավորապես նշված որոշմամբ Սահմանադրական դատարանը նշել է. «ՀՀ սահմանադրական դատարանը միաժամանակ հարկ է համարում արձանագրել, որ վարչական դատավարության օրենսգրքի 68-րդ հոդվածի վիճարկվող 3-րդ մասով սահմանված ճանաչման հայցի առարկային բնորոշ է հետևյալ առանձնահատկությունը. ճանաչման հայցի առարկայի շրջանակներում օրենսդիրը հնարավորություն է ընձեռում վիճարկել այն միջամտող վարչական ակտերի կամ գործողությունների (անգործության) իրավաչափությունը, որոնք այլևս իրավաբանական ուժ և նշանակություն չունեն դրանց հասցեատիրոջ համար: Ընդ որում, նման հայց ներկայացնելու դեպքում հայցվորը պետք է հետապնդի օրենսգրքի 68-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-3-րդ կետերում նշված խնդիրների լուծման նպատակ»:

«Սահմանադրական դատարանի մասին» սահմանադրական օրենքի 29-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի համաձայն Սահմանադրական դատարանը գործի քննությունն ամբողջությամբ կամ մասամբ մերժելու մասին որոշում է ընդունում, եթե Սահմանադրության 168-րդ հոդվածի 1-5-րդ կետերում նշված գործերով ներկայացված որևէ դիմումում առաջադրված հարցի վերաբերյալ առկա է Սահմանադրական դատարանի որոշում:

Սահմանադրական դատարանն իր` 2011 թվականի փետրվարի 22-ի ՍԴՈ-942 որոշմամբ ճանաչել է 2007 թվականի նոյեմբերի 28-ին ընդունած Վարչական դատավարության օրենսգրքի 68-րդ հոդվածի 3-րդ մասի սահմանադրականությունը: Իսկ նշված 68-րդ հոդվածի 3-րդ մասն իր նախատեսած հետևանքներով (ինչպես Սահմանադրական դատարանն է նշել առանձնահատկությամբ) ամբողջությամբ համընկնում է սույն անհատական դիմումով վիճարկվող կարգավորման հետ, հետևաբար, թեև Սահմանադրական դատարանը գործող Վարչական դատավարության օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 3-րդ մասին գնահատական չի տվել որևէ դիմումի հիման վրա, սակայն սույն անհատական դիմումում առաջադրված հարցի Վարչական դատավարության օրենսգրքի 69- րդ հոդվածի 3-րդ մասի կարգավորման վերաբերյալ որոշում արդեն կայացրել է, որն էլ 2011 թվականի փետրվարի 22-ի ՍԴՈ-942 որոշումն է:

Ելնելով վերոշարադրյալից և ղեկավարվելով «Սահմանադրական դատարանի մասին» սահմանադրական օրենքի 29-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետով Սահմանադրական դատարանի դատական կազմը

ՈՐՈՇԵՑ.

Գալուստ Քարամյանի անհատական դիմումով գործի քննության ընդունումը մերժել: Նախագահող

Անդամներ

12 օգոստոսի 2019 թվականի

ՍԴԴԿՈ-44