Թամրազյան — ԱՐԴ/0067/01/19

| է: ւ ԱՐԴ/0067/01/19

(85 ԵՐԻՆ լ 5

1/7 ՀՄ

(ՈՐԻ: Ն

ՊՈպՔ ՄԱՆ,

աա

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ

ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

Երնան քաղաքի առաջին ատյանի

ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան,

նախագահող դատավոր՝ Վ. Միսակյան

Հայաստանի Հանրապետության

վերաքննիչ քրեական դատարան,

նախագահող դատավոր՝ Լ.Ալավերդյան

դատավորներ՝ Գ.Հովհաննիսյան

Մ.Արղամանյան

19 սեպտեմբերի 2025 թվական ք.Երնան

ՃՇՇ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ՝ Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ՝ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ

մասնակցությամբ դատավորներ` Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ

Հ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ

ԱԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ

ԼԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ

ԱՊՈՂՈՍՅԱՆԻ

գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով մեղադրյալներ Արշակ Սանասարի Թամրազյանի ն Աննա Վրույրի Հարությունյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2023 թվականի դեկտեմբերի 13-ի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Լ.Գրիգորյանի վճռաբեկ բողոքը,

2

ՊԱՐԶԵՑ

Վարույթի դատավարական նախապատմությունը.

1. 2019 թվականի մայիսի 30-ին Արմավիրի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանում ստացվել է թիվ 57173317 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Արշակ Սանասարի Թամրազյանի՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի (այսուհետ նան ՀՀ նախկին քրեական օրենսգիրք) 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով ն Աննա Վրույրի Հարությունյանի՝ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:

Արմավիրի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2021 թվականի մայիսի 14-ի որոշմամբ` դատական վարույթն ըստ տարածքային ընդդատության ուղարկվել է Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան:

2. Դատաքննության ընթացքում՝ Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ՝ նան Առաջին ատյանի դատարան)՝ 2023 թվականի հունիսի 28-ի որոշմամբ ամբաստանյալ Ա(Թամրազյանի պաշտպան Լ.Հարությունյաանի ն ամբաստանյալ Ա.Հարությունյանի պաշտպան Լ.Սիմոնյանի միջնորդություն, բավարարվել է ԱՐԹամրազյանն ն ԱւՀարությունյանին մեղսագրված արարքները որակվել են 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի (այսուհետ՝ նան ՀՀ գործող քրեական օրենսգիրք) 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ի ն 3-րդ կետերով, նրանց նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցել է ն քրեական գործի վարույթը կարճվել քրեական

պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցնելու հիմքով: Որոշվել է նան՝ որոշումն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Ա.Թամրազյանի ն Ա.Հարությունյանի անշարժ ն շարժական գույքերի վրա դրված կալանքները վերացնել:

3. Դատախազի վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում, ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ` նան Վերաքննիչ դատարան), 2023 թվականի դեկտեմբերի 13-ի որոշմամբ բողոքը մերժել է՝ անփոփոխ թողնելով Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2023 թվականի հունիսի 28-ի որոշումը:

3

4. Վերաքննիչ դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Լ.Գրիգորյանը վճռաբեկ բողոք է բերել, որը Վճռաբեկ դատարանի՝ 2024 թվականի ապրիլի 19-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ, ն սահմանվել է վճռաբեկ բողոքի քննության գրավոր ընթացակարգ:

Վճոաբեկ բողոքի հիմքերը, փաստարկները ն պահանջը.

Վճռաբեկ բողոքը քննվում է հետնյալ հիմքի սահմաններում` ներքոհիշյալ փաստարկներով.

5. Բողոքաբերը, վերլուծության ենթարկելով մի շարք իրավանորմեր, նշել է, որ Վերաքննիչ դատարանը ճիշտ չի կիրառել նյութական օրենքը, այն է՝ կիրառել է ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի 2-րդ մասը, որը ենթակա չէր կիրառման, ն չի կիրառել նշված օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի 4-րդ մասը, որը ենթակա էր կիրառման: Դատարանը կիրառել է ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետը, որը ենթակա չէր կիրառման, ն չի կիրառել նշված օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետը, որը ենթակա էր կիրառման, ինչպես նան սխալ է մեկնաբանել ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի 2-րդ մասը՝ թույլ տալով նյութական իրավունքի այնպիսի խախտում, որն ազդել է վարույթի ելքի վրա:

5.. Մասնավորապես, բողոքաբերը, վերլուծության ենթարկելով ՀՀ նախկին ն գործող քրեական օրենսգրքերում առկա՝ հետադարձության կանոնները, նշել է, որ ստորադաս դատարանները մի դեպքում հետադարձ ուժ են տվել ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 17-րդ կետով սահմանված հափշտակության չափերը նախատեսող օրենքին, իսկ մյուս դեպքում, ըստ էության, կիրառել են ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետը, որը սահմանում է միջին ծանրության հանցագործության քրեական պատասխանատվության վաղեմության ժամկետը, այն դեպքում, երբ ամբաստանյալի կատարած արարքը երբնէ չի համապատասխանել ն չէր կարող համապատասխանել ՀՇ սախկին քրեական օրենսգրքով նախատեսված միջին ծանրության հանցագործությանը:

5.2. Ըստ բողոքաբերի՝ ստորադաս դատարանները հափշտակության չափերը նախատեսող նոր օրենքը համարել են պատիժը մեղմացնող, մինչդեռ այն ոչ մի առնչություն չունի պատժի խստացման ն մեղմացման հետ, այն պատժատեսակ ն

4

պատժաչափ նախատեսող նորմ չէ ն չի կարող համարվել պատիժը մեղմացնող, այլ հարց է, որ դրա կիրառման պայմաններում անձի վիճակն այլ կերպ կարող է բարելավվել:

Միննույն ժամանակ, նշված օրենսդրական փոփոխությունը, ըստ բողոքաբերի, չի կարող համարվել նան արարքի հանցավորությունը լրիվ կամ մասնակիորեն վերացնող, քանի որ դրա ուժով ամբաստանյալներ, ԱԹամրազյանի ն Ա.Հարությունյանի կատարած արարքի հանցավորությունը լրիվ կամ մասնակիորեն չի վերացել:

Արդյունքում, բողոքաբերը եզրակացրել է, որ հափշտակության չափերը նախատեսող նոր օրենսգրքի կարգավորումները սույն քրեական վարույթով հանդիսանում են ամբաստանյալներ Ա.Թամրազյանի ն Ա.Հարությունյանի վիճակն այլ կերպ բարելավող օրենսդրություն, որին կարող էր տրվել հետադարձ ուժ, եթե այն նախատեսված լիներ օրենքով:

5.3. Ըստ բողոքաբերի՝ Առաջին ատյանի դատարանը կիրառել է ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով սահմանված՝ միջին ծանրութան հանցանքի համար նախատեսված վաղեմության ժամկետների վերաբերյալ կանոնը, հաշվի չառնելով այն էական հանգամանքը, որ ամբաստանյալներ Ա.Թամրազյանի ն Ա.Հարությունյանի կատարած արարքը համարվլ է Հ. նախկին քրեական օրենսգրքով նախատեսված ծանըր հանցագործություն, հետնաբար պետք է կիրառվեր նշված օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի Լին մասի ոչ թե 2-րդ, այլ3-րդ կետով նախատեսված իրավակարգավորումը:

5.4. Բողոքաբերը նշել է, որ ստորադաս դատարանները անդրադառնալով ամբաստանյալներ Ա.Թամրազյանին ն Ա.Հարությունյանին ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3րդ մասի 1ին կետով նախատեսված հանցավոր արարքին, հաստատված են համարել վերջիններիս կողմից խարդախությամբ առանձնապես խոշոր չափերի՝ 4.:360.000 ՀՀ դրամի հափշտակություն կատարելու հանգամաքը նե գտել են ո, նշված հանցանք համար քրեական

պատասխանատվության վաղեմության ժամկետներն անցել են, անտեսելով այն փաստը, որ ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի գործողության պայմաններում

5

ամբաստանյալները չէին կարող վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով ազատվել քրեական պատասխանատվությունից:

Ա.Թամրազյանի ն Ա.Հարությունյանի կատարած արարքը ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի պայմաններում համապատասխանում է նույն օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին ն 3-րդ կետերով նախատեսված հանցավոր արարքին, որի համար նախատեսված է քրեական պատասխանատվության վաղեմության 10 (տասը) տարվա ժամկետ: Այսինքն՝ երկու դեպքում է նախատեսված քրեական

պատասխանատվության վաղեմության ժամկետները նույնն են՝ 10 (տասը) տարի, հետնաբար, ըստ բողոքաբերի, սուն դեպքում հետադարձության խնդիր առհասարակ չի կարող առաջանալ:

6. Վերոգրյալի հիման վրա, բողոք բերած անձը խնդրել է Վերաքննիչ դատարանի՝ 2023 թվականի դեկտեմբերի 13-ի որոշումն ամբողջությամբ բեկանել ն վարույթը փոխանցել ստորադաս դատարան՝ նոր քննության կամ կայացնել դրան փոխարինող դատական ակտ:

Վճռաբեկ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.

7. Արշակ Թամրազյանին ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի Լին կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ «/...) Նայ պատիժ կրելով ՀՀ ԱՆ «Նուրարաշեն ՔԿՀ-ում, 2017 թվականի սեպտեմբերի 10-ին «Տեա» ինտերնետային կայքում որոնման միջոցով գտել է մեղրի վաճառքի վերաբերյալ Վանաձոր քաղաքի բնակիչ ԱԱ-ի կողմից տեղադրած

հայտարարությունը, խաբեության ն վատահությունը չարաշահելու եղանակով նշված մեղրին տիրանալու դիտավորությամբ իր կողմից օգտագործվող """-""" հեռախոսահամարով զանգահարել է ԱԱ-ի ""- "` հեռախոսահամարին, նրա հետ խոսելիս, խեղաթյուրկով իր իրական տվյալները, ներկայացել է Հրայր անվամիբ՝ որպես «Սաս» առսպերմարկերի մենեջեր՝ ցանկություն հայտնելով գնե ԱԱ-ին պատկանող մեղրը: ճԶրուցի ընթացքում ԱԱ-ի մոտ արեղծելով վարահություն նե իրականություն, դիտավորյալ կերպով խեղաթյուրելով հայտնել է, թե իրր անհրաժեշտ է 1200 կգ մեղր ձեռք րերել

6

սուպերմարկետի համար, ն Ա.Ա-ի հետ սակարկելուց հերո պայմանավորվել է 1կգ մեղրը իրր ձեռք բերել 3200 ՀՀ դրամով: Հայտնել է, որ անձամի չի կարող գալ, ն այն գնելու` համար ԱԱ-ին 6 կմոտենա սուպերմարկետի ներկայացուցիչ Ա.Հարությունյանը: Իր հանցավոր մտադրությունն իրականացնելու նպատակվ ԱԹամրազյան նայն օրի ժամի 15:23ին «""ՀՃԻԻՅ

հեռախոսահամարով զանգահարել է «Մերսեդես լե. 3550» մակնիշի "" "" "" հհ ավտոմեքենայով փոխադրումներ իրականացնող վարորդ Ե.Մ-ի "ՀՅ հեռախոսահամարին, երան հայտնել, որ ցանկանում է օգտվել

փոտխադրման ծառայություններից ե վերջինիս հեր ձեռք րերել իրր իր գործավար Ա. Հարությունյանին ՕԵրնան քաղաքից հետաղարձով Վանաձոր քաղաք տփելափոխեու պայմանավորվածությու: ` Պայմանավորվածության համաձայն 2017թ. սեպտեմբերի 1-ին Երնան քաղաքի Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցուն կից տարածքում ԵՄ-ին մոտեցել է Ա.Հարությունյանը, ն միասին ուղնորվել են Վանաձոր քաղաք: Միննույն ժամանակ Ա.Թամրազյանը «ետեստ» խնտերնետային կայքում որոնման արդյուքում գտել է

բեռնափոխադրումներ իրականացնելու վերաբերյալ Սնան քաղաքի բնակիչ ՌԳ-ի կողմից տեղադրած հայտարարություն, ն վերոնշյալ մեղրին խաբեության եղանակով տիրանալու դիտավորությամԻ 2017 թվականի սեպտեմբերի 10-ին ժամի 16:33ին նույն հեռախոսահամարով զանգահարել է Ռ.Գ-ի Հ» հեռախոսահամարին, նրա, հետ խոսելիս, թաքցնելով իր իրական տվյալները, ներկայացել է Նորայր անվամբ ն ՌԳ-ի հետ ձեռք բերել մեղրը Վանաձոր քաղաքից Երնան քաղաք 30.000 ՀՀ դրամով փեղափոխելու պայմանավորվածություն: Նույն օրրի՝ ժամի 18:30ի սահմաններում, ԱԱ-ն «Ստեփանավանի խաչմերուկ»-ում դիմավորել է Ա.Հարությունյանին վարորդ Ե.Մ--ի հետ. վերջինիս կողմից վարվող «Մերսեդես եե. 350» մակնիշի "" "" "" հ/հ ավտոմեքենայով, ինչպես նան «Գազել» մակնիշի "" "" """ ի/հ ավտոմեքենայի վարորդ ՌՈԳ-ին, ն ուղնորվլ են իր տուն իբր ԱԽԹամրազյանի կողմից մեղրի գնելու նպատակով գորտղ 9 տարա մեղրը "րեռնել են

ՌԳ-Իի ավտոմեքենան, այնուհռնետն ուղնորվլ ԱԱխ ըրնկերոջ՝ ԱՍ-ի մտնեն նե բեռնել վերջինիս պատկանող մնացած նս 15 տարա մեղրը:

7

Այնուռետն Ռ.Գ.-ն իր Գազել մակնիշի "" """"" ի/ռավտոմնքենայով բարձված մեղրով, Ե.Մ-ր Ա.Հարությունյանի հետ «Մերսեդես ՃԱ. 350» մակնիշի 96 Ա, 969 հ/հ ավտոմեքենայով, Ա.Ա-ն ն Ա.-ն իրենց Օպել մակնիշի "" "" ի/հ ավտոմեքենայով ԱԼԹամրազյանի ցուցումով հխբի մեղրը 6փորձաքննության անցկացնելու պատրվակով ուղնորվել են Երնան 6 քաղաք, սակայն Աբովյան

քաղաքի ոարիկանական հենակետի մոտ ԱԱ-ն ն ԱՄ-ն իրենց ավտոմեքենան թողել են տեղում ն Ա.Հարությունյանի հորդորով նատել Ե.Մ-ի «Մերսեդես 1Ա, 350» մակնիշի "" "" """ ի/՛ ավտոմնքենան: Հասնելով Երնան քաղաքի Թրիլիսյան խճուղու մով: Ա.Հարությունյանը գլխացավի դեղ գնելու ն հետո նրանց միանալու պատճառարանությամբ պատահական վփաքսի ավտոմեքենայով հեռացել է, որի ընթացքում Ե.Մ-ն Ա.Թամրազյանի ցուցումով ուղնորվել է Երեան քաղաքի Քանաքեո-եյթու, վարչական համայնքում գտնվող ՀՀում Ինտերպոլի ազգային-կենտրոնաւկան բյուրոյի մասնաշենք իխրրն որեէ անձից 2 միլիոն ՀՀ դրամ գումար վերցնելու պատրվակով՝ այդպիսով դիտավորյալ Ե.Մ-ին, Ա.Ա-ին ն Ա.Աին ճանապարհից շեղելով: Միննույն ժամանակ Ա.Թամրազյանը հեռախոսազանգի միջոցով վարորդ Ռ.Գ-ին կարգադրել է ուղնորվել Երնան քաղաքի Կինյան կամուրջի մուտ գտնվող «ՍԱՍ» սուպերմարկետի ուղղությամբ, Ավան թաղամասի «Մարմարի աշխարհ» խանութ սրահի մոտ: ՌՈՌԳ-ն, հասնելով նշված վայր, կրկին Ա,Թամրազյանի հեռախոսազանգի միջոցով տրված ցուցումով վերցրել է րանվորներ ԷԱ-ին, ոմն Գ-ին, որից հետո ուղնեորվլ եւ Արմավիրի մարզի Փարաքար գյուղի -ռարիկանական անշարժ հենակետի հետնամաս, որտեղ ԱԹամրազյանի ցուցումով վերը նշված մեղրը դատարկելուց հետո ՌԳ-ին վճարվլ էԼ ԱյԹամրազյանի հետ նախապես մատուցած ծառայության համար պայմանավորված 30.000 ՀՀ դրամ: գումարը, ն վերջինս հեռացել է: Այնուռետն Ա.Թամրազյանի խնդրանքով նշված վայր է գնացել ԱՇ-նե, ով նշված մեղրը ԱՄԹամրազյանի ցուցումով պահելու այնուռհարն այն վաճառեկու նպատակով, քննությամբ չպարզված «Գազել» մակնիշի ավտոմեքենայով պտեղափոխել է Էջմիածին քաղաքի Չարենց թաղամասի ուղղությամի, սակայն Ա.Թամրազյաւնի հեվ

հեռախոսային խոսակցության ընթացքում. վփարաձայնություն ունենալուց հերո

8

նշված մեղրը բեռնել է ԱԼԹամրազյանի մատնանշած՝ քննությամի չպարզված մեկ այլ «Գազել» մակնիշի ավվտմեքենան, որն անհայվ ուղղությամը հեռացել է: Այդպիսով Ա.Թամրազյանը խարդախությամբ տիրացել է ԱԱ-ին ն ԱՍ-ին պատկանող ընդհանուր 4.360.000 ՀՀ դրամին համարժեք 24 փարա մեղրին (...)»/:

7.Լ Աննա Հարությունյանին ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի Լին կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ «/...) Նայ 2017թ. սեպտեմբերի 10-ին իր կողմից շահագործվող Չ ճ խեռախոսահամարով կապա է հատրատել ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» ՔԿՀում պատիժ կրող

դատապարմյալ Արշակ Սանասարի Թամրազյանի հետ վերջինիս պատկանող ՀՅ» կխեդավնոսահամարով ն հեռախոսազանգի միջոցով տուժողներ ԱԱ-ին ու ԱՍ-ին պատկանող առանձնապես խոշոր չափի գումարի

մեղրի հափշտակեու շուրջ նախնական համաձայնություն է ձեռք բերել Ա.Թամբրազյանի հետ: Այնուռերն Ա.Թամրբազյանի կողմից բեռնավտխադրման ծառայություններ իրականացնող ՌԳ-ի, ավտովարորդի ծառայություններ իրականացնող ԵՄ-ի հեր հեռախոսային խոսակցությունների միջոցով նախապես պայմանավորվածությաւն համաձայն Ա.Հարությունյանը

2017թ. սեպտեմբերի 10-ին Երնան քաղաքի Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցուն կից փարածքում մոտեցել է վարորդ ԵՄ-ին ն միասին վերջինիս «Մերսեդես ՖԼ, 350» մակնիշի "" "" " հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայով ուղնորվել են դեպի Վանաձոր քաղաք, որի ընթացքում Ա. Հարությունյանը իր ն Ա Թամրազյանի իրական մտադրությունը չբացահայտելու նպապաւկով, որպես պատրվակ օգտագործելով իբի խիի՝ վերր նշված բջջային

հեռախոսահաւմարում լիցքավորում չունենալու .հանգամանքը, Ե.Մ-ից խեդրել է վերջինիս բջջային հեռախոսը ն դրա "Հ" հեռախոսահամարով զանգահարել ԱՍԹամրազյանի կողմից իրեն փոխանցած վատժող ԱԱ-ի ԹԹ» հեդախոսաւնհամարին, խեղաթյուրելով իրականությունը ու քողարկելով իր իրական վվյալները, ներկայացել է Նարինե անվամը ն պայմանավորվածություն ձեոք բերել հանդիպման կոնկրետ վայրի մասին: Նույն օրը՝ ժամի 18:30-ի ւՏե՛ս քրեական գործ, հատոր 2-րդ, թերթեր 246-248:

9

սահմաններում, ԱԱ-ն. «Ստեփանավանի խաչմերուկ» կոչվող հատվածում դիմավորել է վարորդ ԵՄ-ի կողմից վարվող «Մերսեդես Ա, 350» մակնիշի Բ "" իդ ավտոմեքենայով երթնեկող Ա.Հարությունյանին, ինչպես նան նշված վայր հասած ԱՍԹամրազյանի կողմից նախապես պատվիրված

ն Ա.Հարությունյանին դրա մասին նախապես տեղեկացված «Գազել» մակնիշի Բ Բ «« //դ ավտոմնքենայի վարորդ ՌԳ.-ին, ն ուղնորվել են իր տուն իբր ԱԹամրազյանի կողմից մեղրը գնելու նպատակով որտեղ

Ա.Հարությունյանի ներկայությամբ 9 տարա մեղրը բեռնել են ՈՌՈԳ-ի վերը նշված ավտոմեքենան, այնուհերն ուղնորվել ԱԱ-ի ընկերոջ՝ ԱՍ-ի տուն ն բեռնել վերջինիս պատկանող մնացած ես 15 տարաւ մեղրը: Դրանից հերո Ռ.Գ-ն իր «Գազել» մակնիշի ավտոմեքենայով բարձված մեղրով, Ե.Մ-ն Ա.Հարությունյանի հետ «Մերսեդես Ա, 350» մակնիշի ավտոմեքենայով, ԱԱ-ն ն ԱՍ-ն իրենց «Օպն» մակնիշի " շ"" "` ո ավրոմեքենաով իբր մեղրը

փորձաքննության անցկացնելու պատրվակով ուղնորվել են Երնան քաղաք, սակայն Աբովյան քաղաքի ոարիկանական հենակետի մոտ ԱԱ-ն ն ԱՄՍ-ն իրենց ավտոմեքենան թողել են տեղում ցանկություն հայտնելով նարել «Գազել» մակնիշի ավտոմնքենան, սակայն Ա.Հարությունյանը միջոցներ է ձեռնարկել վերջիններիս րբնեոնված մեղրից առանձնացնելու ուլղությամի հորդորելով նարե ԵՄ-ի «Մերսեդես հե. 350» մակնիշի "" "" "" ի/հ ավտոմնքենան՝ վափահեցնելով, որ բոլորով մինասյն վայրն են մեկնում: Ե.Մ--ի նշված ավտոմնքենայով հասնելով Երեան քաղաքի Թրիլիսյան խճուղու մտոտ՝ ԱՄԹամրազյանը հեռախոսազանգի միջոցով ուղղորդել է ՌԳ-ին խճուղով շարունակել ուղիղ ընթացքը, որից հետ ինչպես Ա.Թամրազյանը հեռախոսազանգի միջոցով, այնպես էլ Ա.Հարությունյանը ԵՄ-ին ուղղորդել են ուղնորվել դեպի ձախ` Ինտերպոլի շինության ուղղությամբ` այդպիսով ԱԱ-ին ն ԱՍ-ին շեղելով մեղրով բեռնված «Գազել» մակնիշի ավտոմեքենայից, սակայն Ե.Մ-ն տեսնելով, որ «Գազել» մակնիշի ավվոմեքենան այլ ճանապարհով է ընթանում, իր նախաձեռնությամբ հետադարձ է կատարե ն շարժվել «Գազել» մակնիշի ավտոմեքենայի ուղղությամբ, որից հետո ճանապարհին երկու ավտոմեքենաներն էլ կանգնել են: Ա.Հարությունյանը

10

տուժողների մոտ առաջացնելով վատահություն ն արեղծելով տպավորություն, թե ինչպես Ռ.Գ.-ն, այնպես էլ Ե.Մ--ն իրենց աշխատողներն են, բարձր ն հրամայական տոնով վերջիններիս հորդորել է, որ անեն այնպես, ինչպես իրենց ասում են ն չշեղվեն ճանապարհից, որից հետո իր նշված գործողություններով բաժանելով վուժողներ ԱԱ-ին ու ԱՄ-ին մեղրով բեռնված «Գազել» մակնիշի ավտոմեքենայից ն խարդախությամբ ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակությանն ուղղված իր գործողությունները համարելով ավարտված, գլխացավի դեղ գնելու ն հետո վերջիններիս միանալու պատճառաբանությամի նշված վայրից պատահական տաքսի ավտոմեքենա նատելով հեռացել է անհայվ ուղղությամբ ն նույն ժամանակ զանգահարել է Ա.Թամրազյանին, իսկ Ա.Թամիազյանը ինչպես Ա.Հարությունյանի հետ մինչ այդ կատարած համատեղ գործողությունների, այնպես էլ դրանից հերո հեռախոսազանգերի միջոցով կատարված ցուցումների շնորհիվ խարդախությամբ հափշտակել է Ա.Ա-ին ու Ա.Ա-ին պատկանող ընդհանուր 4.360.000 ՀՀ դրամին համարժեք 24 մալրաւ մեղրը (...)»-:

8. Առաջին ատյանի դատարանի որոշման համաձայն՝ «(..) Դատարանը փաստում է, որ ի տարբերություն 18.04.2003թ. ընդունված ՀՀ քրնական օրենսգիքի, 05.05.2021թ. ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքով առանձնապես խոշոր չափ Օրենադրի կողմից սահմանվել է 5 միլիոն Հայասատանի Հանրապետության դրամը գերազանցող գումարը: Ուստի տվյալ դեպքում ամբաատանյալներ Ա.Թամրազյանին ն Ա.Հարությունյանին մեղսագրված վերը նշված արարքը համապատասխանում է գործող քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածով սահմանված խոշոր չափերով կատարված հանցագործությունների հատկանիշներին ն դրանց համապատասխանեցման նե վերաորակման դեպքում հետադարձ ուժ տալով պափիժը մեղմացնող օրենադրությանը՝ ավելի բարենպաստ պայմաններ է ստեղծվում ամբաստանյալների համար: Այսինքն՝ Դափարանը գտնում է, որ ամբաստանյալներ Ա.Թամրազյանին ն Ա.Հարությունյանին վերագրվող հիշյալ արարքը ենթակա է վերաորակման համապատասխանաբար որպես՝

2 Տե'ս քրեական գործ, հատոր 3-րդ, թերթեր 97-98:

11

- մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամի խարդախություն, որը կատարվել է խոշոր չափերով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մաստ Լն ն 3Հրդ կարերով, որբ դասվում է միջին ծանրության

հանցազործությունների շարքին ն որի համար 2021թ. մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքով քրեական պավտասխանապտվություն է սահմանվել համապատասիանաբար տուգանք քսանապատիկից հիսնապատիկի չափով կամ հանրային աշխատանքներ` հարյուր հիասնից երկու հարյուր յոթանասուն ժամ տնողությամը կամ ազատության սահմանափակում՝ մեկից երեք փարի ժամկետով կամ ազատազրկում երկուսից հինգ փարի ժամկեվավ:

(-) Միաժամանակ նկատի ունենալով, որ ի տարբերություն 18.04.2003թ. ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի, որով նշված արարքը համարվել է ծանր հանցանք, 05.05.2021թ. ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված նշված արարքը դասվում է միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին՝ Դատարանը գտնում է, որ վաղեմության հարցի լուծման համար կիրառելի է արարքը կատարելու պահին գործող 18.04.2003թ. ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգիքի 75-րդ հոդվածի իրավակարգավորումները (...):

(-) Դատարանը հաշվի առնելով մեղադրանքի հանգամանքները, ենթադրյալ հանցավոր արարքի կատաւլրման ժամանակը (ամիաստանյալներին մեղսագրված արարքը կատարվել է 2017 թվականի սեպտեմբերի 10-ին), արձանագրում է, որ ամբաստանյալներ Արշակ Սանասարի Թամրազյանին ն Աննա Վրույրի Հարությունյանին մեղսագրվող ՀՀ քրեական (05.025.2021թ. ընդունված) օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2րդ մասի Լին ն 3րդ կարերով հանցավոր արարքի դեպքից ժամանակագրական առումով մինչ օրս աւնցել է հինգ տարի ն վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհավված կամ կասեցված լինելու վերաբերյալ տեղեկություն աոկա չէ:

Հաշվի առնելով այն, որ ամբաատանյալներ Արշակ Սանասարի Թամրազյանը ն Աննա Վրույրի Հարությունյանը, զիտակցելով առաջացող իրավական հետնանքների բնույթը, այդ թվում այն, որ վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով քրեական հետապնդման դադարեցումը կրելու է ոչ արդարացնող (ոչ ոնարիլիտացիոն) բնույթ, չեն առարկել (համաձայնվել են) նշված հիմքով քրեական հերապնդումը դադարեցնելու ն քրեական գործի վարույթ կարճելու դեվ՝ Դատարանը գտնում է, որ

12

ամբաստանյալներ Արշակ Սանասարի Թամրազյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2րդ մասի Էին ն 3րդ կետերով ն Աննա Վրույրի Հարությունյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգիքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի Է ին ն 5-րդ կերերով քրեական հետապնդումը պետք է դադարեցնել ն քրեական զործի վարույթը կարճել՝ ՀՀ քրեական (0107.1998թ. ընդունված) դատավարության օրենսգիրքի 35-րդ հողվածի Լին մասի 6-րդ կերի հիմքով` վաղեմության ժամկետն անցած լինելու պատճառարանությամի (...)»»:

9. Վերաքննիչ դատարանի որոշման համաձայն՝ «/...) Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ փտվյալ դեպքում Առաջին ավյանի) դատարանը Արշակ Թամրազյանին են Անա Հարությունյանին մեղսագրված արարքները համապատասխանեցնելով գործող քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածով սահմանված՝ մի խումը անձանց կողմից նախնական համաձայնությամը խոշոր չափերով կատարված խարդախության հանցակազմի հատկանիշներին, իրավացիորեն դրանց վերաորակման արդյունքում հետադարձ ուժ է տվել պատիժը մեղմացնող օրենադրությանը՝ դրանով իսկ ավելի բարենպաստ պայմաններ ստեղծելով ամրաատանյալների համար:

(-շ) Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամիբ՝ քննարկվող հանցակազմերի առարկայի չափերի վերաբերյալ օրենսդրական վտվտխությունների համեմատական ուսումնասիրությունից ակնհայտ է, որ դրանց արդյունքում` ԱԹամրազյանին ն ԱՀարությունյանին վերագրվող արարքները որակվել են համապատասխիւանարար՝ մի խումը անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ, խոշոր չափերով կատարված խարդախություն /2021 թվականին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի Էին ն 3րդ կարելմ, որը դասվում է միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին (..) աւյյսինքն, օրենսդրի կողմից սահմանվել է ավելի մեղմ պատիժ, քան 2003 թվականին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածով նախատեսված սանկցիայով: Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, ոլ նշված փտվտխությունները համընկնում են քրեսւկան օրենքին հետադարձ ուժ վփալու համար անհրաժեշտ պայմանին, այն է՝ մեղմացվել է 3Տե'ս քրեական գործ, հատոր 9-րդ, թերթեր 42-43:

13

համապատասխան հանցաւվոր արարքի համար սահմանված պատիժը, հերնարար 2021 թվականին րնդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի՝ վերի նշված փոփոխություններին պերք է տրվի հետադարձ ուժ, Այսինքն, դրանց գործողությունը պետք է տարածվի մինչն փոփոխության ընդունումը հանցանք կավփարած անձանց՝ ԱԹամրազյանի ն ԱՀարությունյանի արարքի որակման ն դրա համար պատժի սահմանմաեւն վրա: Վերոնշյալ հիմնավորումներով Վերաքննիչ դատարսւեր գտնում է, որ Բողոքաբերի պնդումները՝ հափշտակության, պատճառված գույքային վնասի կամ հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված կամ արեւցված գույքի կամ օգուտի չափերը նախատեսող օրենքի վափոխությունը՝ ամբաստանյալի վիճակը այլ կերպ բարելավող օրենք համարվելու մասին, անհիմն են:

Ը)

Վերաքննիչ Օ։»դատարանը, նկատի ունենալով որ . ամրատրանյալներ ԱԹամրազյանին ն ԱՀարությունյանին մեղսագրված՝ 2021 թվականին ընդունված քրեական օրենսգիքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի Էին ն 3-րդ կերերով նախատեսված հանցանքը կատարվել է 2017 թվականի սեպտեմբերի 10-ին ն միաժամանակ քրեական պատասխանատվության, ենթարկելու վաղեմության ժամկետի ընթացքն այլ հանցանքներով ընդհատված լինելու մասին վփաւստաւկաւն վվյալներ առկա չեն, ինչպես նան ղեկավարվելով 2021 թվականին ընդունված ՀՀ քրնական օրենսգիքի 9- րդ հոդվածի Լին մասի իխիրավակարգավորումներով առ այն, որ արարքի հանցավորությունը սահմանող, պատիժը խստացնող կամ հանցանք կամ քրեական օրենադրությամբ նախատեսված արարք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ վատթարացնող օրենսդրությունը հետադարձ ուժ չուն, գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, ԱԹամիազյանին ն ԱՀարությունյանին մեղսագրված արարքի համար քրեական պատասխանամվությունից ազավելու վաղեմության ժամկետների հաշվարկման մասով իրսւվացիորեն առաջնորդվել է ենթադրյալ հանցավոր արարքը կատարելու պահին գործող՝ 2003 թվականին ընդունված քրեական օրենսգրքի դրույթներով:

Անդրադառնալով Բողոքարերի պնդումներին առ այն, որ նշված

իրավակարգավորումների պարագայում Առաջին ատյանի դատարաւնի կողմից 2003 թվականի ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգիքի 75-րդ հոդվածի Լին մասի 2-րդ կետի

14

փոխարեն պեվք է կիրառվեր նույն հոդվածի Լին մասի 5-րդ կետր, Վերաքննիչ դատարեաւնն արձանագրում է, որ դրանք անհիմն են, հիմք ընդունելով այն հանգամանքը, որ եթե նոր օրենքի ընդունման արդյունքում անձի` 2003 թվականին ընդունված քրեական օրենսգրքի ժամանակ ենթադրաբար կատարած հանցանքը վերաորաւկվում է 2021 թվականին ընդունված քրեական օրենսգրքի ավելի մեղմ պատիժ նախատեսող մասով ն դրա արդյունքում տեղի է ունենում հանցագործություն տեսեաւկի փոփոխություն, ապա վերաորակման պահից նույն հոդվածի վերաբերյալ նախկին իրավակարգավորումների քրնեաիրսւվաւկան հետնանքները դադարում են, այսինքն՝ տվյալ դեպքում վերառորակման պահից ԱԹամրազյանին ն ԱՀարությունյանին մեղսագրված արարքը համարվում է միջին ծանրության հանցագործություն դրանից ըխող րոլոր քրեաիրավական հետնանքներով, հետնաբար վաղեմության ժաւմկետների կիրառման մասով ես կիրառելի են միջին ծանրության հանցանքների վերաբերյալ վաղեմության ժամկետների օրենսդրական կարգավորումները:

Ելնելով վերոշարադրյալից` Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ավտյանի դատարանի հետնությունները հիմնավոր են ն բխում են գործի նյութերից, բողոքարկված դատական ակտն օրինական է ն հիմնավորված, այն բեկանելու ն փոփոխելու հիմքեր աոկա չեն (.)»':

Վճոաբեկ դատարանի հիմնավորումները ն եզրահանգումը.

10. Սույն վարույթով Վճռաբեկ դատարանի առջն բարձրացված իրավական հարցը հետնյալն է. իրավաչա՞փ է արդյոք ստորադաս դատարանների հետնությունը՝ ԱԹամրազյանին ն Ա.ՀՀարությունյանին վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու վերաբերյալ:

1. ՀՀ Սահմանադրության 72-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Ոչ ոք չի կարող դատապարտվել այնպիսի գործողության կամ անգործության համար, որր կատարման պահին հանցագործություն չի հանդիսացել: Չի կարող նշանակվել ավելի ծանր պատիժ, քան այն, որը ենթակա էր կիրառման հանցանք կատարելու պահին: Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 10-րդ, թերթեր 136-138:

15

Արարքի պավժելիությունը վերացնող կամ պատիժը մեղմացնող օրենքն ունի հետադարձ ուժ»:

ՀՀ Սահմանադրության 73-րդ հոդվածի համաձայն` «մ. Անձի իրավական վիճակը վատթարացնող օրենքները ն այլ ինավական ակտերը հետադարձ ուժ չունեն:

2. Անձի իրավական վիճակը բարելավող օրենքները ն այլ իրավական ակտերը հետադարձ ուժ ունեն, եթե դա նախատեսված է այդ ակտերով»:

ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի համաձայն՝ «մ. Արարքի հանցավորությունը սահմանող, պատիժը խստացնող կամ հանցանք կամ քրեական օրենադրությամբ նախատեսված արարք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ վատթարացնող օրենադրությունը հեվադարձ ուժ չունի:

2 Արարքի հանցավորությունը լրիվ կամ մասնակիորեն վերացնող կամ պատիժը մեղմացնող օրենադրությունն ունի հետադարձ ուժ: Նշված դեպքում այն տարածվում է մինչն դրա ուժի մեջ մտնելը հանցանք կամ քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված արարք կատարած այն անձանց վրա, որոնց վերարերյալ դեռես առկա չէ օրինական ուժի մեջ մտած եզրափակիչ դատավարական ակտ:

(--)

4. Հանցանք կամ քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված արարք կատարած անձի վիճակն այլ կերպ բարելավող օրենսդրությունն ունի հետադարձ ուժ, եթե դա նախատեսված է օրենքով:

(--)

6. Պատասխանատվություն, մասնակիորեն մեղմացնող ն միաժամանակ մասնակիորեն խավզացնող օրենքը սույն հոդվածով նախաւտեսված չափանիշներին համապատասխան հետադարձ ուժ ունի միայն այն մասով, որը մեղմացնում է պատասխանատվությունը»:

ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 175-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ «(..) Սույն գլխում ն աւյն օրենսգրքի 216-րդ հոդվածում խոշոր չափ է համարվում հանցագործության պահին սահմանված նվազագույւն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկից երեքհազարապատիկը չգերազանցող գումարը (արժեքը):

16

Սույն գլխում ն այն օրենսգրքի 216-րդ հոդվածում առանձնապես խոշոր չափ է համարվում հանցագործության պահին սահմանված նվազագույն աշխափտավալրձի երեքհազարապատիկը գերազանցող գումարը (արժեքը)»:

ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 3րդ հոդվածի Լին մասի 17րդ կետի համաձայն՝ «հափշտակության (...)չափերի՝ սույն օրենսգիքում հափշտակված գույքի (։-.) մանը չափ է համարվում 500.000 Հայաստանի Հանրապետության դրամը չգերազանցող գումարը (արժեքը), խոշոր չափ է համարվում 5 միլիոն Հայասատանի Հանրապետության դրամը չգերազանցող գումարը (արժեքը), առանձնապես խոշոր չափ է համարվում 5 միլիոն Հայաստանի Հանրապետության դրամը գերազանցող գումարը (արժեքը), բացառությամբ սույն օրենսգրքի Հատուկ մասւվ նախատեսված դեպքերի»:

ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 178րդ հոդվածի .համաձայն՝

«մ. Խարդախությունը՝ խաբեության կամ վարահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի զգալի չափերով հափշվաւկությունը կամ. ուրիշի գույքի նկատմամբ իրավունք ձեոք բերելը՝

(-.)

3 Խարդախությունը, որը կափարվել է՝

1 առանձնապես խոշոր չափերով,

(-.)

պատժվում է ազատազրկմամի` չորսից ութ տարի ժամկետով՝ գույքի բոնագրավմամը կամ առանց դրս»:

ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 9255րդ հոդվածի .համաճայն՝

«Վ. Խարդախությունը՝ խաբեության կամ վարահությունը չարաշահելու եղանակով հափշվփակությունը՝

(-.)

2. Խարդախությունը, որը կատարվել է՝

1 մի խումը անձանց կողմից նախնական համաձայնությաւմը,

(-.)

3) խոշոր չափերով՝

17

պատժվում է տուգանքով քասնապատիկից հիսնապատիկի չափով կամ

հանրային աշխատանքներով` հարյուր հիսունից երկու հարյուր յոթանասուն ժամ

տնողությամը, կամ ազատության սահմանափակմամը՝ մեկից երեք տարի ժամկետով, կամ ազամազրկմամի երկուսից հինգ փարի ժամկետով (...)»:

ՃՇՇ նախկին քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի համաճձայն՝ «/...) 3. Միջին ծանրության հանցագործություններ են համարվում դիտավորությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար այն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում հինգ փարի ժամկետով ազավազրկում,, (.-.):

4. Ծանր հանցագործություններ են համարվում դիտավորությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար այն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում տասը վարի ժամկեվով ազատազիկումը (...)»:

ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն` «/..) 3. Միջին ծանրության հանցանքներ են համարվում այն օրենսգրքով նախատեսված այն արարքները, որոնց համար այն օրենսգրքի Հափուկ մասով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազաւեցում 5 վարի ժամկետով ազատազրկումը:

4. Ծանր հանցանքներ են համարվում սույն օրենսգրքով նախատեսված այն արարքները, որոնց համար այն օրենսգրքի Հափուկ մասով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում 10 փարի ժամկետով ազավազրկումի (...)»:

ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 1ին մասի համաճայն՝ «Լ. Անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե հանցանքն ավարտված համարելու օրվաւնից անցել են հեպնյալ ժամկետները.

(-.)

2) հինգ տարի՝ միջին ծանրության հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից.

3) տասը տարի՝ ծանր հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից. (...)»:

ՃՇ գործող քրեական օրենսգրքի 83-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ 4. Անձե. ազապվում է քրեական պատասխանամվությունից, եթե հանցանքն ավարվվելուն հաջորդող օրվանից անցել են հետնյալ ժամկերները.

(-.)

2) 10 փարի՝ միջին ծանրության հանցանքի դեպքում.

3) 15 տարի՝ ծանր հանցանքի դեպքում. (...:

18

12. Վճռաբեկ դատարանը Խաչատուր Պետրոսյանի ն Հասմիկ Շանոյանի գործով նախադեպային դիրքորոշում է ձնավորել նոր քրեական օրենսդրությամբ հանցանքի դասակարգման խմբի փոփոխության դեպքում վաղեմության ժամկետների վերաբերյալ, որում անդրադարձել է նան այն դեպքին, երբ արարքի (հանցանքի) ծանրության աստիճանը նվազում է, իսկ այդ արարքի համար սահմանված վաղեմության ժամկետը չի փոփոխվում: Մասնավորապես, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ այս դեպքում օրենսդրական փոփոխության արդյունքում պատժի մեղմացման հետնանքով նախկինում ծանը համարվող հանցանքը հանդիսանում է միջին ծանրության հանցանք: Միննույն ժամանակ, արդեն միջին ծանրության հանցանք համարվող այդ նույն արարքի վաղեմության ժամկետը նոր օրենքով չի փոփոխվել ն ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքով ծանր հանցանքի համար նախատեսված վաղեմության ժամկետի պես, տասը տարի է: ՀՇետնաբար, այս դեպքում նս կիրառելի է մեղմացնող օրենքին հետադարձ ուժ տալու կանոնը՝ հանցանքի տեսակի ն պատժի մասով՝ արարքը պետք է որակվի ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածով:

Քրեական օրենքի հետադարձության կանոնների համաձայն տվյալ

իրավիճակում նախկին օրենքով ծանր հանցագործության համար նախատեսված քրեական պատասխանատվությունց ազատելու վաղեմության ժամկետը համեմատելով նոր օրենքով միջին ծանրության հանցանքի համար սահմանված վաղեմության ժամկետի հետ, կարող ենք արձանագրել, որ թեն հանցանքի տեսակը մեղմացել է, սակայն վաղեմության ժամկետները մնացել են անփոփոխ: Հետնաբար, շարունակում է գործել տվյալ արարքի համար վաղեմության ժամկետն անցնելու հետնանքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու տասնամյա ժամկետը:

Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ տվյալ դեպքում անթույլատրելի է օրենքի փոփոխության արդյունքում հետադարձության կանոնների կիրառմամբ ստացված միջին ծանրության հանցանքի համար քրեական պատասխանատվությունից ազատելու վաղեմության ժամկետը (տասը տարին) համեմատել ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքով նախատեսված` միջին ծանրության հանցանքի համար

19

քրեական պատասխանատվությունից ազատելու վաղեմության ժամկետի (հինգ տարի) հետ»:

8. Սույն վարույթի նյութերի ուսումնասիրությունից երնում է, որ.

- ԱԹամրազյանին ն Ա.Հարությունյանին վերագրվել է առանձնապես խոշոր չափերով խարդախություն, որը որակվել է այն կատարելու պահին գործող՝ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով`,

- Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ ի տարբերություն ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի, ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքով, որպես առանձնապես խոշոր չափ, օրենսդրի կողմից սահմանվել է 5 միլիոն Հայաստանի Հանրապետության դրամը գերազանցող գումարը: Ուստի տվյալ դեպքում Առաջին ատյանի դատարանը ընդգծել է, որ ամբաստանյալներ Ա.ՆՀԹամրազյանն ն Ա.Հարությունյանին մեղսագրված արարքը համապատասխանում է գործող քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածով սահմանված խոշոր չափերով կատարված

հանցագործությունների հատկանիշներին ն դրանց համապատասխանեցման ն վերաորակման դեպքում հետադարձ ուժ տալով պատիժը մեղմացնող օրենսդրությանը՝ ավելի բարենպաստ պայմաններ է ստեղծվում ամբաստանյալների համար: Հետնաբար ամբաստանյալներ Ա.Թամրազյանին ն Ա.Հարությունյանին վերագրվող հիշյալ արարքը ենթակա է վերաորակման համապատասխանաբար որպես մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ խարդախություն, որը կատարվել է խոշոր չափերով՝ ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2րդ մասի Լին ն 3րդ կետերով, որը դասվում է միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին:

Առաջին ատյանի դատարանը միաժամանակ փաստել է, որ ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքով նշված արարքը դասվում է միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին՝ ուստի վաղեմության հարցի լուծման համար կիրառելի են արարքը կատարելու պահին գործող ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի իրավակարգավորումները»,

5 Տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի՝ Խաչատուր Պեւրրոսյանի ն Հասմիկ Շանտյանի գործով 2024 թվականի մայիսի 3Լի թիվ ԵՍՔԴ/0196/01/17 որոշումը:

« Տե՛ս սույն որոշման 7-րդ ն 71-րդ կետերը:

7 Տե՛ս սույն որոշման 8-րդ կետը:

20

- Վերաքննիչ դատարանը, անփոփոխ թողնելով Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը, փաստել է, որ իրավացի են Առաջին ատյանի դատարանի հետնություններն առ այն, որ Ա/Թամրազյանին ն Ա.Հարությունյանին մեղսագրված արարքները ենթակա են համապատասխանեցման ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածով սահմանված՝ մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ խոշոր չափերով կատարված խարդախության հանցակազմի հատկանիշներին ն վերջիններիս մեղսագրված արարքի համար քրեական պատասխանատվությունից ազատելու վաղեմության ժամկետների հաշվարկման մասով Առաջին ատյանի դատարանն իրավացիորեն առաջնորդվել է ենթադրյալ հանցավոր արարքը կատարելու պահին գործող ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի դրույթներով":

14. ` Նախորդ կետում մեջբերված փաստական հանգամանքները գնահատելով սույն որոշման 1112-րդ կետերում վկայակոչված իրավադրույթների ն արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ԱԹամրազյանն ն ԱռՀարությունյանին վերագրվող խաբեության ն վստահությունը չարաշահելու եղանակով 4.360.000 ՀՀ դրամին համարժեք 24 տարա մեղրի հափշտակությունը ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքով թեն դասվել է միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին, սակայն նույն օրենսգրքի՝ վաղեմության ժամկետն անցնելու հետնանքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելը կանոնակարգող նորմերի համադրված վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ օրենսդրական այդ փոփոխությունն Ա.Թամրազյանի ն Ա.Հարությունյանի համար վաղեմության ժամկետների առումով բարենպաստ հետնանքներ չի առաջացնում, քանզի երկու օրենսդրություններն էլ որդեգրել են նույն մոտեցումը. վաղեմության ժամկետն անցնելու հետնանքով անձն ազատում է քրեական

պատասխանատվությունից, եթե մեղսագրվող արարքը կատարելուց անցել է տասը տարի:

Մինչդեռ, ստորադաս դատարանների մոտեցումը ոչ իրավաչափորեն հանգեցրել է նրան, որ վերագրվող ենթադրյալ արարքը կատարելուց ավելի քան հինգ Ց Տե'ս սույն որոշման 9-րդ կետը:

21

տարի անց Ա(Թամրազյանն՝ ն Ա.Հարությունանն ազատվել են քրեական պատասխանատվությունից, այն դեպքում, երբ ն' վերագրվող ենթադրյալ արարքի կատարման ժամանակ, ն' ներկայումս գործող քրեական օրենքի համաձայն, տվյալ արարքի համար քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղե