«ԱՐՏԱԴՐԱ-ՏՊԱԳՐԱԿԱՆ» ՓԲԸ-Ի ԱՆՀԱՏԱԿԱՆ ԴԻՄՈՒՄԻ ԸՆԴՈՒՆԵԼԻՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՍԱՀՄԱՆԱԴՐԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

ԴԱՏԱԿԱՆ ԿԱԶՄԻ ՈՐՈՇՈՒՄ

ԱՆՀԱՏԱԿԱՆ ԴԻՄՈՒՄԻ ԸՆԴՈՒՆԵԼԻՈՒԹՅԱՆ ՀԱՐՑԻ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ

Քաղ. Երևան

16 նոյեմբերի 2020 թ.

Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական դատարանի

դատական կազմը`

Նախագահությամբ Ա. Խաչատրյանի

Անդամակցությամբ Վ. Գրիգորյանի

Ա. Թունյանի

Քննության առնելով Արտադրա-տպագրական»

ՓԲԸ-ի դիմումի ընդունելիության հարցը,

ՊԱՐԶԵՑ .

1. «Արտադրա-տպագրական» ՓԲԸ-ն ներկայացուցիչներ Արտակ Զեյնալյան, Կարեն Տոնոյան 2020 թվականի հոկտեմբերի 16-ին դիմել է Սահմանադրական դատարան խնդրելով.

«Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 1, 3, 4, 10, 60 և 61, 63, 78, 79 ու 80, 81-րդ հոդվածներին հակասող և անվավեր ճանաչել ՀՀ «Քաղաքացիական» ՀՕ- 233-Ն օրենսգրքի մինչև 23.06.11 թ. խմբագրությունը գործած 251-րդ հոդվածի 1-ին մասին իրավակիրառ պրակտիկայի կողմից տրված իմաստը հաղորդած բովանդակությամբ հանդերձ, համաձայն որի գրավառուի և գրավատուի միջև փոխհաշվարկները պետք է կատարվեն գրավառուի կողմից գույքը օտարելու պահի դրությամբ, այլ ոչ թե գրավի առարկան որպես սեփականություն ընդունելիս»:

Դիմումի և դիմումին կցված նյութերի բովանդակությունից հետևում է, որ դիմողը Սահմանադրական դատարան է դիմել վիճարկելով Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական օրենսգրքի 251-րդ հոդվածի 1-ին մասի (մինչև 2011 թվականի հունիսի 23-ի ՀՕ-233-Ն օրենքի ուժի մեջ մտնելը գործող խմբագրությամբ) իրավակիրառ պրակտիկայում տրված մեկնաբանությամբ Սահմանադրությանը համապատասխանության հարցը:

2. Վկայակոչելով իրավական որոշակիության և սեփականության իրավունքի պաշտպանության վերաբերյալ Սահմանադրական դատարանի մի շարք իրավական դիրքորոշումներ, արձանագրելով Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական օրենսգրքի 251-րդ հոդվածի 1-ին մասի (մինչև 2011 թվականի հունիսի 23-ի ՀՕ-233- Ն օրենքի ուժի մեջ մտնելը գործող խմբագրությամբ) հակասական իրավակիրառ պրակտիկայի առկայության փաստը դիմողը գտնում է, որ վերը նշված վիճարկվող նորմը չի համապատասխանում իրավական որոշակիության պահանջներին: Իր դիրքորոշումը հիմնավորելու համար, որպես հակասական իրավակիրառ պրակտիկայի դրսևորման ապացույցներ, դիմողը վկայակոչում է թիվ ԵԿԴ/0384/02/13 և դիմողին վերաբերող թիվ ԵՄԴ/1206/02/09 քաղաքացիական գործերով Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումները: Դրանցից առաջինով Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է իրավական դիրքորոշում առ այն, որ գրավի առարկան ի սեփականություն ընդունելը համարվում է գրավի առարկայի բռնագանձման ավարտ, և գրավատուի ու գրավառուի միջև փոխհաշվարկները պետք է կատարվեն այդ օրվա դրությամբ: Իսկ երկրորդ գործով Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է իրավական դիրքորոշում առ այն, որ գրավատուի ու գրավառուի միջև փոխհաշվարկները պետք է կատարվեն գրավառուի կողմից գույքն իրացնելու պահի դրությամբ:

Վճռաբեկ դատարանի վերոնշյալ երկրորդ գործով որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշման պարագայում դիմողը եզրահանգում է, որ եթե գրավառուն գրավադրված գույքն իրացնի 10 տարի հետո, ապա գրավատուն կարող է միայն 10 տարի հետո ստանալ գույքի իրացումից հետո մնացած իր պարտավորության չափը գերազանցող գումարը, իսկ եթե գրավառուն ի սեփականություն իրեն անցած գույքն ընդհանրապես չիրացնի, ապա գրավատուն երբեք չի ստանա գույքի իրացումից հետո իր պարտավորության չափը գերազանցող գումարը, ինչն էլ կհանգեցնի անձի սեփականության իրավունքի խախտման:

Դիմողի պնդմամբ մինչև 2011 թվականի հունիսի 23-ի ՀՕ-233-Ն օրենքի ուժի մեջ մտնելը գործող խմբագրությամբ Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական օրենսգրքի 251-րդ հոդվածի 1-ին մասն ունի այն բովանդակությունը, համաձայն որի գրավի առարկան ի սեփականություն ընդունելը համարվում է գրավի առարկայի բռնագանձման ավարտ, և գրավատուի ու գրավառուի միջև փոխհաշվարկները պետք է կատարվեն այդ օրվա դրությամբ: Դիմողը վիճարկում է 2020 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ԵՄԴ/1206/02/09 որոշմամբ Վճռաբեկ դատարանի կողմից օրենսգրքի նորմին տրված մեկնաբանությունը, համաձայն որի գրավառուի և գրավատուի միջև փոխհաշվարկները պետք է կատարվեն գրավառուի կողմից գույքն օտարելու պահի դրությամբ, այլ ոչ թե գրավի առարկան որպես սեփականություն ընդունելիս։

3. Ելնելով դիմումի և դատական ակտերի ուսումնասիրությունից, ինչպես նաև ղեկավարվելով «Սահմանադրական դատարանի մասին» սահմանադրական օրենքի 29 և 69-րդ հոդվածների պահանջներով` Սահմանադրական դատարանի դատական կազմը գտնում է, որ սույն անհատական դիմումով գործի քննությունը ենթակա է ընդունման, քանի որ դիմումում առաջադրված հարցը ենթակա է Սահմանադրական դատարանին, դիմողն իրավասու է դիմել Սահմանադրական դատարան,

դիմումում առաջադրված հարցի վերաբերյալ առկա չէ Սահմանադրական դատարանի որոշում,

դիմումի առարկայի վերաբերյալ այլ դիմումի հիման վրա Սահմանադրական դատարանում գործի դատաքննություն չի իրականացվում,

դիմողը սպառել է դատական պաշտպանության բոլոր միջոցները:

Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով «Սահմանադրական դատարանի մասին» սահմանադրական օրենքի 69-րդ հոդվածի 1-ին մասով` Սահմանադրական դատարանի դատական կազմը

ՈՐՈՇԵՑ .

1. Արտադրա-տպագրական» ՓԲԸ-ի դիմումի հիման վրա Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական օրենսգրքի 251-րդ հոդվածի 1-ին մասի (մինչև 2011 թվականի հունիսի 23-ի ՀՕ-233-Ն օրենքի ուժի մեջ մտնելը գործող խմբագրությամբ) իրավակիրառ պրակտիկայում տրված մեկնաբանությամբ Սահմանադրությանը համապատասխանության հարցը որոշելու վերաբերյալ» գործն ընդունել քննության:

2. Սույն գործով դատավարությանը որպես պատասխանող կողմ ներգրավել Ազգային ժողովին:

Նախագահող

Անդամներ

16 նոյեմբերի 2020 թվականի

ՍԴԴԿՈ-58