ՌԻՏԱ ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ ԵՎ ՌՈԶԱ ՀԱՅՐԱՊԵՏՅԱՆԻ ԱՆՀԱՏԱԿԱՆ ԴԻՄՈՒՄԻ ԸՆԴՈՒՆԵԼԻՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՍԱՀՄԱՆԱԴՐԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

ԴԱՏԱԿԱՆ ԿԱԶՄԻ ՈՐՈՇՈՒՄ

ԱՆՀԱՏԱԿԱՆ ԴԻՄՈՒՄԻ ԸՆԴՈՒՆԵԼԻՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ

Քաղ. Երևան 31 մարտի 2021 թ.

Սահմանադրական դատարանի դատական կազմը`

Նախագահությամբ Ա. Թունյանի

Անդամակցությամբ Ա. Վաղարշյանի

Է. Շաթիրյանի

Քննության առնելով Ռիտա Սարգսյանի և Ռոզա Հայրապետյանի անհատական դիմումի ընդունելիության հարցը,

ՊԱՐԶԵՑ.

1. Ռիտա Սարգսյանը և Ռոզա Հայրապետյանը դիմել են Սահմանադրական դատարան (դիմումը Սահմանադրական դատարանում մուտքագրվել է 2021 թվականի մարտի 16-ին) խնդրելով. «Հաշվի առնելով վերը շարադրած փաստարկները, կապված բազմաբնակարան շենքի սեփականատերերի ընդհանուր բաժնային սեփականության 25.1 քառ.մ և 24.2 քառ.մ տարածքների օտարմանը (պետականացմանը), խնդրում ենք Սահմանադրական Դատարանին ստուգել Կառավարության որոշման համապատասխանությունը Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության հոդված 60-ի 5-րդ կետին»:

2. Ներկայացված անհատական դիմումով դիմողները խնդրել են ստուգել Կառավարության 2006թ. դեկտեմբերի 21-ի N 1923-Ն և 2007թ. նոյեմբերի 8-ի N 1300-Ն որոշումների համապատասխանությունը Սահմանադրությանը: Դիմողները նշում են, որ վերոնշյալ որոշումները հանգեցրել են Սահմանադրության 60-րդ հոդվածի 5-րդ մասով ամրագրված իրենց սեփականության իրավունքի խախտմանը, քանի որ դրանցով օտարվել են (պետականացվել) Երևան քաղաքի Հալաբյան փողոցի 22 ա շենքի վերջիններիս ընդհանուր բաժնային սեփականության իրավունքով պատկանող 49.3 քառ.մ տարածքները: Դիմողների կարծիքով Հալաբյան փողոցի 22ա շենքի ընդհանուր բաժնային սեփականություն հանդիսացող 25.1 քառ.մ և 24.2 քառ.մ տարածքների օտարումը, որի համար հիմք են հանդիսացել Կառավարության խնդրո առարկա որոշումները, իրականացվել է հաշվի չառնելով շենքի սեփականատերերի իրավունքները նույն տարածքների նկատմամբ, ինչի անհրաժեշտությունը բխում է «Բազմաբնակարան շենքի կառավարման մասին» օրենքի 6-րդ հոդվածից և հաստատվում է Համատիրության կանոնադրության հավելված 2-ում ներկայացված շենքի կառուցվածքի մասին տեղեկությամբ:

3. Ելնելով դիմումի և կից ներկայացված դատական ակտերի ուսումնասիրու-թյունից, ղեկավարվելով «Սահմանադրական դատարանի մասին» սահմանադրական օրենքի 29 և 69-րդ հոդվածների պահանջներով Սահմանադրական դատարանի դատական կազմը գտնում է, որ սույն անհատական դիմումով գործի քննությունը ենթակա է մերժման այն պատճառաբանությամբ, որ վիճարկվող իրավական ակտերը դիմողների նկատմամբ չեն կիրառվել: Դիմողները դատարանում չեն վիճարկել թե՛ Կառավարության 2006թ. դեկտեմբբերի 21-ի N 1923-Ն և 2007թ. նոյեմբերի 8-ի N 1300-Ն որոշումների իրավաչափությունը, թե՛ վիճելի տարածքների նկատմամբ ՀՀ կառավարությանն առընթեր պետական գույքի կառավարման վարչության սեփականության իրավունքի պետական գրանցումը, որի համար հիմք է հանդիսացել Կառավարության 2006թ. դեկտեմբերի 21-ի N 1923-Ն որոշումը: Դիմողները վիճարկել են ՀՀ կառավարությանն առընթեր պետական գույքի կառավարման վարչության և քաղաքացու միջև կնքված առուվաճառքի գործարքը: Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանը, վկայակոչելով Կառավարության վիճարկվող որոշումները, ընդամենը մատնացույց է արել, որ դրանց ուժով Հայաստանի Հանրապետությունը ի դեմս ՀՀ կառավարությանն առընթեր պետական գույքի կառավարման վարչության, վիճելի տարածքների սեփականատերն է և իրավասու է օտարելու իրեն պատկանող գույքը: Միաժամանակ, առաջին ատյանի դատարանը 2019թ. հոկտեմբերի 11-ի վճռում ընդգծել է, որ հայցադիմումում վկայակոչված մյուս հանգամանքները հայցի բավարարման համար նշանակություն չունեն, քանի որ օրենսդիրն այդ հանգամանքների հետ չի կապում գործարքի անվավերությունը: Իր հերթին, վերաքննիչ դատարանն ընդհանրապես չի վկայակոչել Կառավարության վիճարկվող որոշումները և, հիմք ընդունելով վարչական ակտի իրավաչափության կանխավարկածը ընդգծել է, որ հնարավոր չէ անդրադառնալ սեփականատիրոջ հարցին (խոսքը վերաբերում է Հայաստանի Հանրապետությանը ի դեմս ՀՀ կառավարությանն առընթեր պետական գույքի կառավարման վարչության), քանի դեռ չի վիճարկվել և վերացվել սեփականության իրավունքի պետական գրանցումը: Վերոգրյալից բխում է, որ իրենց ենթադրյալ իրավունքների արդյունավետ պաշտպանության համար դիմողները պետք է, նախևառաջ, վիճարկեին Կառավարության որոշումների իրավաչափությունը, ինչպես նաև այդ որոշումների հիման վրա Հայաստանի Հանրապետության ի դեմս Կառավարությանն առընթեր պետական գույքի կառավարման վարչության, սեփականության իրավունքը: Այս պայմաններում դիմողների հայցադիմումը մերժելիս դատարանները կիրառել են այլ իրավանորմեր, հետևաբար առաջին ատյանի դատարանի կողմից սույն գործով վիճարկվող Կառավարության որոշումների վկայակոչումը տվյալ դեպքում չի կարող համարվել կիրառում: Սահմանադրական դատարանն իր 2008 թվականի ապրիլի 4-ի ՍԴՈ-747 որոշման մեջ, անդրադառնալով օրենքի դրույթի կիրառմանը, արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «… «կիրառում» հասկացությունը չի վերաբերում դատական ակտերում օրենքի այս կամ այն դրույթի ցանկացած վկայակոչման: Միայն այն պարագայում դա կարող է դիտարկվել որպես օրենքի դրույթի «կիրառում», երբ անձի համար այն առաջացնում է իրավական հետևանքներ: Բոլոր այն դեպքերում, երբ վկայակոչումն ունի ծանուցողական բնույթ կամ դրա միջոցով դատավարության կողմի ուշադրությունն է հրավիրվում իր գործողությունների օրինականության վրա, հարցի սահմանադրականության բարձրացման տեսանկյունից չի կարող դիտարկվել որպես օրենքի դրույթի «կիրառում»: Սահմանադրական դատարանն իր 2009 թվականի մարտի 17-ի ՍԴԱՈ-21 աշխատակարգային որոշմամբ արձանագրել է, որ «… «Սահմանադրական դատարանի մասին» ՀՀ օրենքի 69 հոդվածի 1-ին մասում նշված որևէ պայմանի բացակայության դեպքում անհատական դիմում ներկայացրած ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը սահմանադրական դատարան դիմելու համար իրավասու սուբյեկտ չէ»: Ելնելով վերոշարադրյալից և ղեկավարվելով «Սահմանադրական դատարանի մասին» սահմանադրական օրենքի 29-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով Սահմանադրական դատարանի դատական կազմը

ՈՐՈՇԵՑ.

Ռիտա Սարգսյանի և Ռոզա Հայրապետյանի անհատական դիմումով գործի քննությունը մերժել:

Նախագահող Ա. Թունյան

Անդամներ Ա. Վաղարշյան

Է. Շաթիրյան

31 մարտի 2021 թվականի

ՍԴԴԿՈ-21