Մովսեսյան — ԵԴ/0222/01/23

ԵԴ/0222/01/23

ախի

21 ՐՋան՝

ՍԵՑ

ՊՈպՔ ԱՆ

ա 22

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ

ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

Երնան քաղաքի առաջին ատյանի

ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան,

նախագահող դատավոր՝ Ս.Գզոգյան

Հայաստանի Հանրապետության

վերաքննիչ քրեական դատարան,

նախագահող դատավոր՝ Ռ. Մխիթարյան

դատավորներ` Կ.Մարդանյան

Ն.Շովակիմյան

10 սեպտեմբերի 2024 թվական ք.Երնան

ՃՇՇ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ՝ Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ՝ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ

մասնակցությամբ դատավորներ՝ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ

Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ

ԱՊՈՂՈՍՅԱՆԻ

գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով մեղադրյալ Արամ Մովսեսի Մովսեսյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2023 թվականի հոկտեմբերի 6-ի որոշման դեմ պաշտպան Է. Աղաջանյանի վճռաբեկ բողոքը,

2

ՊԱՐԶԵՑ

Վարույթի դատավարական նախապատմությունը.

1. Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ՝ նան Առաջին ատյանի դատարան)՝ 2023 թվականի ապրիլի 1-ի դատավճռով Արամ Մովսեսի Մովսեսյանը մեղավոր է ճանաչվել 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի (այսուհետ՝ նան ՀՀ գործող քրեական օրենսգիրք) 344րդ հոդվածի Լին մասով նախատեսված արարքի կատարման մեջ ն նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանք՝ 200.000 (երկու հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով, որի վճարումը տարաժամկետվել է 10 (տասը) ամսով ն թույլատրվել է վճարել մաս առ մաս՝ յուրաքանչյուր ամիս 20.000 (քսան հազար) ՀՀ դրամի չափով:

Մեղադրյալ Ա.Մովսեսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, թողնվել է անփոփոխ՝ մինչն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:

Արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված ն քրեական վարույթի նյութերին կցված փաստաթղթերը թողնվել են պահպանության նույն տեղում` դատավճիոն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո:

2. Պաշտպան Է. Աղաջանյանի վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում, ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նան Վերաքննիչ դատարան) 2023 թվականի հոկտեմբերի 6ի որոշմամբ բողոքը մերժել է՝ Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2023 թվականի ապրիլի 11-ի դատավճիռը թողնելով անփոփոխ:

3. Վերաքննիչ դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ մեղադրյալ Ա.Մովսեսյանի պաշտպան Է. Աղաջանյանը բերել է վճռաբեկ բողոք, որը Վճռաբեկ դատարանի՝ 2024 թվականի մարտի 4-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ ն սահմանվել է դատական վարույթի իրականացման գրավոր ընթացակարգ:

Վճոաբեկ բողոքի հիմքերը, փաստարկները ն պահանջը.

Վճռաբեկ բողոքը քննվում է հետնյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ փաստարկներով.

Յ

4. Բողոքի հեղինակի պնդմամբ՝ ստորադաս դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ՝ նյութական իրավունքի խախտում, որն ազդել է վարույթի ելքի վրա:

Ի հիմնավորումն վերոնշյալի բողոք բերած անձը փաստարկել է, որ դատաքննության ընթացքում չի հիմնավորվել, որ Ա. Մովսիսյանը կատարել է ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի Լին մասով նախատեսված քրեորեն հետապնդելի արարքը:

Մասնավորապես` Ա.Մովսեսյանը միայն 2022 թվականի նոյեմբերի 30-ի հարցաքննության ընթացքում է ծանոթացել 2021 թվականի սեպտեմբերի 24-ի՝ իրավասու պետական մարմնի աշխատակցի կողմից կայացված՝ վարչական տույժ նշանակելու մասին թիվ 2113462530 որոշմանը, որով իր՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցվել է վեց ամիս ժամկետով: Վերոնշյալ որոշման 2-րդ մասի համաձայն` որոշումն ուժի մեջ է մտնում հանձնելու (հանձնված համարվելու) հաջորդող օրը: Մինչդեռ՝ Ա.Մովսեսյանին այդ որոշումը որնէ ձնով չի հանձնվել, հետնաբար այն չի կարող համարվել ուժի մեջ մտած, քանի որ պատշաճ կարգով չի հանձնվել վերջինին:

Բողոքաբերի պնդմամբ, վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից դատարան ներկայացված ն հետազոտված ապացույցներն անուղղակի են ն բավարար չեն հիմնավորված համարելու, որ Ա.Մովսեսյանը կատարել է իրեն մեղսագրված գործողությունները:

Բացի այդ, ըստ բողոքաբերի՝ Ա. Մովսեսյանին ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի Լին մասով նախատեսված քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետը, որը 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի (այսուհետ` ՀՀ նախկին քրեական օրենսգիրք) 75-րդ հոդվածի համաձայն պետք է կազմի երկու տարի, լրացել է 2023 թվականի դեկտեմբերի 4-ին: Մեղադրյալ Ա.Մովսեսյանը չի առարկել, որ իր նկատմամբ ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի Լին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցվի՝ վաղեմության ժամկետն անցնելու հիմքով:

5. Վերոգրյալի հիման վրա, բողոք բերած անձը խնդրել է բեկանել Վերաքննիչ դատարանի՝ 2023 թվականի հոկտեմբերի 6-ի որոշումը ն կայացնել դրան փոխարինող դատական ակտ՝ արդարացնելով Արամ Մովսեսյանին, իսկ վերջինիս

4

նկատմամբ արդարացման դատական ակտ կայացնելու անհնարինության դեպքում՝ նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել` վաղեմության ժամկետն անցնելու հիմքով:

Վճռաբեկ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.

6. Արամ Մովսեսի Մովսեսյանի նկատմամբ ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի Լին մասով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում ն նրան մեղադրանք է ներկայացվել այն արարքի համար, որ «/ԲՆյա «Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ» ՀՀ օրենսգրքի 129.3-րդ հոդվածի Լին մասի համաձայն` 2021 թվականի սեպտեմբերի 24ին իրավատւ պետական մարմնի աշխատակցի կողմից կայացված վարչական փույժ նշանակելու մասին թիվ 213462530 ՊորոշմամիԻ ենթարկված վարչական պատասխանատվության՝ փրանսպորվային միջոցներ վարելու իրավունքը 6 (վեց) ամիս ժամկարով կասեցնելու ձնով ն պատշաճ ծանուցված ն տեղեկացված լինելով այդ մասին, կասեցման ժամկետը չլրացած՝ 2021 թվականի դեկտեմբերի 4-ին՝ ժամը 15:25ի սահմաններում, Երնան քաղաքի Կ. Ուլնեցու փողոցում, վարել է «Ինֆինիտի» մակնիշի՝ 96 1(Շ 696 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որպիսի փաատն արձանագրվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ կազմված թիվ 8180048700 արձանագրությամի»':

7. Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2023 թվականի ապրիլի 1-ի դատավճռով արձանագրվել է հետնյալը. «Հիմնական դավզալսումների ընթացքում հետազոտվել են հետնյալ գրավոր ապացույցները.

Արամ Մովսեսի Մովսեսյանի վերաբերյալ 2021 թվականի դեկտեմբերի 4-ին կազմված վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրությունը ն դրա, հիման վրա կազմված թիվ 8180048700 որոշումը:

Ճանապարհային ոստիկանության էլեկտրոնային ոնգիստրի քաղվածքը: Ճանապարհային որստփկանությաւն պապտաւախեւն գրությունները (մուտք-Ն/17/68104- 22 նՄԳ/145946-22):

ւՏե՛ս վարույթի նյութեր, հատոր 1, թերթեր 116-117:

5

Վարչական տույժ նշանակելու մասին թիվ 2112259094, 2112319242, 21123448486, 2112620987, 2113137956, 2113462530 որոշումները ն հետադարձ ծանուցագրերը: Հարթակից օգտվելու ն էլեկտրոնային եղանակով ծանուցումների վերաբերյալ տեղեկանքը:

Գոռ Մովսիսյանի 2021թ.-ի սեպտեմբերի 3-ի ն Հայկազ Մովսեսյանի 2021թ.-ի հոկտեմբերի 12-ի դիմումները:

Պարեկային ծառայության Թթիվ 914 պատասխան գրությունը:

Թիվ 820030390 վարչական Չ իրավախախտման գործով որոշումը:

Զննություն կատարելու մասին 202 թվականի դեկտեմբերի 16-ի

արձանագրությունը:

Արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչելու ն վարույթի նյութերին կցելու մասին 2022 թվականի դեկտեմբերի 16-ի որոշում, որի համաձայն արտավարութային փաստաթուղթ են ճանաչվել՝ Լ Վարչական վույժ նշանակելու մասին թիվ 8180048700 որոշում-արձանագրությունը, որում. արձանագրվել է, որ 2021թ.-ի դեկվեմբերի 04-ին՝ ժամի 15:25-ին, Արամ Մովսեսի Մովսեսյանը ք.Երնան, Կ.Ուլնեցի փողոցում փրանսպորտային միջոցր վարել է անվտանգության գոտին չամրակապված վիճակում: 2. ՃՈՌխ էլեկտրոնային ոնգիարրի քաղվածքը, որում արձանագրված է, որ Արամ Մովսեսի Մովսեսյանի տրանսպորվային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցվել է 2021թ. հոկտեմբերի 18-ից մինչն 2022թ. ապրիլի 16-ը:

3. ՃՌի պատասխան գրությունը (մուտք-Ն/17/68104-22), որում արձանագրված է, որ տրամադրվում Լ Արամ Մովսեսի Մովսեսյանի՝ վարորդական իրավունքը կասեցնելու հիմք հանդիսացած որոշումների, վարորդաւկաւն իրավունքը կասեցնելու վերաբերյալ թիվ 2113462530 որոշման (կասեցման սկիզբը` 18-10-2021թ., ավարտը՝ 18-04-2022թ.), որոշումները հասցեատիրոջը հանձնելու փաւստր հաստավտղ փաստաթղթերի, որոշումները պարունակող են փոարային ծառայության կողմից վերադարձված ծրարների, վերջինիս կողմից ԽՕ4ՉՔՕԼԱՇԻ411 հարթակից օգտվեղու ն էլեկտրոնային եղանակով ծանուցումների վերաբերյալ տեղեկանքի թվայնացված տարբերակներից արփավպված օրինակները, որոնք բնօրինակների հետ ճիշտ են:

4. Թիվ 2112259094, 2112519242, 2112344848, 2112620987, 2113137956 վարչական տույժ նշանակելու մասին որոշում, նեն հետադարձ ծանուցագրերը, որոնցում

6

արձանագրված են, որ Արամ Մովսեսի Մովսեսյանը տուգանվել է ն հանվել են մտւզանային միավորներ, իսկ հետադարձ ծանուցագրերի վրա նշված է օր, ամիս, տարեթիվ ն արորագրություն Թիվ 2134625302113157956 վարչական տույժ նշանակելու մեուսին որոշումը ն հերադարձ ծանուցագիրը, որում արձանագրված է, որ Արամ Մովսեսի Մովսեսյանի փրեաւնսպորվային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցվել Լ 6 ամիս ժամկեւրով, իսկ փորային կտրոնի վրաւ նշված է տեղափոխված է նշումը: 5. Հարթակից օգտվելու ն էլեկտրոնային եղանակով ծանուցումների վերաբերյալ տեղեկանքը, որում արձանագրված է, ոյ 077407179 ըջջային հեռախոսահամարին կարճ հաղորդագրություն է ուղարկվել Արամ. Մովսեսյանի վարորդական վկայականը կասեցնելու վերաբերյալ: 6. ՃՌի պատասխան գրությունը (ՄԳ/145948-22), որում արձանագրված է, ոլչ Արամ Մովսեսյանի կողմից վարչական իրավախախպտումների վերաբերյալ որոշումներ վերահասցեագրելու վերաբերյալ դիմումներ 2021թ.-ին ՃՈւում չեն արացվել: 7 Արամ Մովսեսի Մովսեսյանի վերաբերյալ կազմված ՃՈի պատասխան գրությունը (մուտք- ՄԳ/14778122), որում արձանագրվել Լ, որ Արամ Մովսեսի Մովսեսյանի անվամբ 2021թ. ընթացքում կայացված վարչական տույժ նշաւնակելու մաւսին թիվ 215267677 (2 միավոր) ն 2113290977 (2 միավոր) որոշումները Գոռ Արամի Մովսիսյանի կողմից Ճանապարհային ոատրիկանություն ներկայացված դիմումի հիման վրա վերահասցնագրվել են վերջինիս, իսկ թիվ 2113375273 (3 միավոր) որոշումը` Հայկազ Մովսեսի Մովսեսյանի կողմից Ճանապարհային ոստիկանություն ներկայացված դիմումի հիման վրա վերահասցեագրվել է վերջինիս: Արդյունքում ներկայումս առկա են Արամ Մովսեսի Մովսեսյանի անվամբ 2021թ. ընթացքում կայացված վարչական տույժ նշաւնակելու մասին թիվ 212259094 (0.5 միավոր), 2112319242 (2 միավոր), 2112344838 (0.5 միավոր), 2112620987 (2 միավոր), 2115137956 (2 միավոր) ն վերջինիս վարորդական իրավունքը կասեցնելու վերաբերյալ կայացված թիվ 2115462530 (2 միավոր) որոշումները: Կից տրամադրվել է Գոռ Արամի Մովսիսյանի ն Արամ Մովսեսի Մովսեսյանի կողմից Ճանապարհային ոստիկանություն ներկայացված դիմումների թվայնացված տարբերակներից արտատպված օրինակները, որոնք բնօրինակների հետ ճիշտ են: 8. 03.09.2021թ.-ի Գոռ Մովսիսյանի դիմումը, որում, արձանագրված է, ոյ Գոռ Մովսիսյանը վարել է 96 ԱՇ 696 հաշվառման

7

համարանիշի ավտոմեքենան, խնդրել է թիվ 215290977 ն թիվ 2153267677 որոշումներին ուղարկել իր հասցեով: 9. 12.10.2021թ.-ի Հայկազ Մովսեսյանի դիմումի, որում արձանագրված է, որ Հայկազ Մովսեսյանը վարել է 96 ձ/Շ 696 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, խնդրել է թիվ 215375273 որոշումն ուղարկել իր հասցեով: 10. Պարեկային ծառայության թիվ 91/4 պատասխան գրությունը, որում արձանագրված է, ոլչ ուղարկվում է ՀՀ ռարիկանության պարեկային ծառայություն ծառայողի կողմից Արամ Մովսեսյանի վարորդական իրավունքի վկայականի կասեցումից հետո կայացված թվով երկու վարչական իրավախախտման որոշումների թվայնացված տարբերակները, որոնք բնօրինակների հետ ճիշվ են: 1. Թիվ 8200303190 վարչական իրավախախտման գործով որոշումը, որում արձանագրված է, որ Արամ Մովսեսյանը 23.09.2022թ.-ին` ժամի 19:30-ին, Երնան քաղաքի Բաբաջանյան փողոցում փրանսպորվաւյին միջոցը վարելիս օգտագործել է ծխախոտային արտադրատեսակ, որի համար տուգանվել է 7.000 ՀՀ դրամի չափով:

2. Արամ Մովսեսի Մովսեսյանի վերաբերյալ կազմված ՃՌի պատասխան գրությունը (մուտք-ՄԳ/15247422, որում արձանագրված է, որ Արամ. Մովսեսի Մովսեսյունի անվամի 2021թ. ընթացքում կայացված վարչական տույժ նշանակելու մասին թիվ 215267677 (միավոր) ն 13290977 (միավոր) որոշումները Գոռ Արամի Մովսիսյանի կողմից Ճանապարհային ոարիկանություն ներկայացված դիմումի հիման վրա Հայկազ Մովսեսի Մովսեսյանի կողմից Ճանապարհային ոստիկանություն ներկայացված դիմումի հիման վրա վերահասցնագրվել է վերջինիս: Արդյունքում ներկայումս առկա են Արամ Մովսեսի Մովսեսյաւնի անվամը 2021թ. ընթացքում կայացված վարչական տույժ նշանակելու մասին թիվ 2112259094 (0.5 միավոր), 2112319242 (2 միավոր), 2112344848 (0.5 միավոր), 2112620987 (2 միավոր), 2113137956 (2 միավոր) ն վերջինիս վարորդական իրավունքը կասեցնելու վերաբերյալ կայացված թիվ 2115462530 (2 միավոր) որոշումները, որոնց ընդհանուր հանրագումարը կազմում է վաւգանային միավոր, հետնարար կասեցման վերաբերյալ կայացված որոշումը վերանայման ենթակա չէ: 153. Արամ: Մովսեսի Մովսեսյանի վերաբերյալ կազմված ՃՈի պատասխան գրությունը (մուտք- ՄԳ/160307-22), որում արձանագրված է, որ Արամ Մովսեսի Մովսեսյանի անվամը 2021թ. ընթացքում կայացված վարչական տույժ նշանակելու մասին թիվ 2112259094

8

(005 միավոր), 2112319242 (2 միավոր), 2112344848 (0115 միավոր), 2112620987 (2 միավոր), 2113137956 (2 միավոր), ինչպես նան Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ ՀՀ օրենսգրքի 129.:3-րղ հոդվածի Էին մասով սահմանված` վերջինիս փրանսպորվային միջոցներ վարելու իրավունքը 6 (վեց) ամիս ժամկարով կասեցնելու վերաբերյալ թիվ 2113462530 որոշումով ամրագրված իրավախախտումը Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ ՀՀ օրենսգրքի 124.4-րդ հոդվածի 2- րդ մասի համաձայն սահմանվում է 2 տուգանային միավոր: Վերը նշված որոշումներով հանված վտւգանային միավորների հանրագումարը կազմում է 9 միավոր, որն էլ հիմք է հանդիսացել վերջինիս վարորդական իրսւվունքի կասեցմուն համար:

(-.) (Առաջին ատյանի դատարանը, վերլուծելով մեղադրյալ Ա. Մովսեսյաւնին առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված ն հիմնական դատալսումների ընթացքում հետազոտված (.) ապացույցները դրանք գնահատելով

վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությաւմի գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ ն օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, մեղադրյալի մեղավորության վերաբերյալ չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, հաարաւպտվեւծ է համարում, որ Արամ Մովսեսի Մովսեսյանը, (կավարել է իրեն մեղսագրվող արարքը):

(-) (Առաջին ատյանի դատարանը գտնում է, ոլ. սույն գործով ձեռք բերված հավաստի ապացույցների հաւմակցությունը բավարար է հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու մեղադրյալ Ա. Մովսեսյանի կողմից փրանսպորտային միջոցներ վարելը դրա իրավունքը կասեցված լինելու պայմաններում, այդ արարքն ապացուցված է, ճիշվ: է որակված ն համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի Լին մասի հատկանիշներին»»:

8. Վերաքննիչ դատարանը, անփոփոխ թողնելով վիճարկվող դատական ակտը, արձանագրել է հետնյալը. «/Գյնահատելով այն գործով ձեռք բերված ն Առաջին ատյանի դատարանի դատաքննությամը հետազոված ապացույցները, այդ 2 Տե՛ս վարույթի նյութեր, հատոր 2, թերթեր 45- 51:

9

ապացույցներից /ուրաքանչյուրը գնահատելով թույլատրելիության, վերաբերելիության, արացմեւն աղբյուրի ն ձնավորման ընթացքի համատեքազում, դրանցից յուրաքանչյուրը համադրեվլով մյուս աղրյուրներից սվւացված տեղեկությունների հետ, մեղադրյալի մեղավորության մասին չփարավտվող կասկածները մեկնաբանելով նրա օգտին՝ Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հեզության, որ վվյալ դեպքում առկա է փոխկապակցված ասպլացույցների աւյնպյիսի բավարար համակցություն, որը, Տրացառելով հակառակի ողջամիտ հավանականությունը, հիմք է տալիս անվերապահ հերնություն անել աո այն, որ մեղսագրված արարքը մեղադրյալ Ա. Մովսեսյանի կողմից կատարված լինելու մասին Առաջին ատյանի դատարանի հեվզնությունը բխում է պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում ձեռք բերված ն դատաքննությամի հետազոտված ապացույցների ամիրողջությունից, ուստի հիմնավոր է:

Ինչ վերաբերում է բողոքաբերի՝ հակառակի մասին պնդմանն ու դրա հիմքում դրված դատողություններին, ապա վերջիններիս կապակցությամբ Վերաքննիչ դատարանն նախ հարկ է համարում արձանագրել, որ «Վարչական

հրավախախվումների վերաբերյալ» ՀՀ օրենսգրքի 283-րդ հոդվածի դրույթների համաձայն` վարչական իրավախախտման վերաբերյալ որոշումը համարվում: է անձամբ հանձնված եթե պաշտոնական էլեկտրոնային փոսվփ չունեցող հասցեատիրոջ գրավոր դիմումի հիման վրա այն ուղարկվել է էլեկտրոնային փոստով կամ հեռահաղորդակցության այլ (այդ թվում՝ բջջային

հեռախոսեաւհամարին կարճ հաղորդագրություն ուղարկելու) միջոցով, ն դրանք հավաստում են պարտավոր անձի կողմից վարչական ակտի մասին ծանուցումն ստացած լինելու փասվլր, իսկ բջջային հեռախոսահամարին հաղորդագրությաւմը ծանուցման դեպքում անձր ատանում է կարճ հաղորդագրություն որոշման առկայության մասին՝ որոշման համարի կամ այլ տվյալի նշումով, որի օգտագործմամի անձր ինտերնետային կայքի միջոցով հնարավորություն կունենա դիտելու կամ ներբեռնելու որոշումը:

Տվյալ դեպքում, Առաջին Օատյանն դատարանի դատաքենությամիը

հետազորտված «ԽՕ4ՉՔԵՕԼԱԸՇԵ 4» հարթակից օգտվելու ն էլեկտրոնային եղանակով ծանուցումների ուսումնասիրությունից պարզ է դառնում, որ դեռնս 2021

10

թվականի հոկտեմբերի 15-ին Ա. Մովսեսյանի՝ 37477407173 հեռախոսահամարին փրանսպորվային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցնելու վերաբերյալ հաղորդագրություն է ուղարկվել, այնուռերն՝ 2021թվականի հոկտեմբերի 18-ին նույն հեռախոսահամարին ուղարկված հաղորդագրությամբ պարզաբանվել է, որ որոշումների վերաբերյալ հաղորդագրություն արանալու համար անհրաժեշտ է նորից գրանցվել նշված կայքում, ինչի արդյունքում Ա. Մովսեսյանը 2021 թվականի դեկտեմբերի 4-ին կրկին գրանցվել է «ՕՂՉԵՕԼԼԸՇԻ.411 կայքում, իսկ դա էլ իր հերթին հիմք է տալիս փասվպելու, որ Ա. Մովսեսյանը բջջային հեռախոսահամարին ուղարկված հաղորդագրությամբ տեղեկացել է ինչպես նախորդ վարչական տույժերի, այնպես էլ վարչական տույժ նշանակելու՝ տփտրանսպորվային միջոցներ վարելուիրավունքը 6 (վեց) ամիս ժամկետով կասեցնելու վերաբերյալ 202Լթվականի սեպտեմբերի 24ի որոշման մասին, որպիսի պայմաններում բողոքաբերի՝ հակառակի մասին պնդումն ու դրա հիմքում դրված դատողությունները հիմնավոր ու իրավաչափ համարվել չեն կարող:

Վերոգրյալի հաշվառմամը՝ Վերաքննիչ դավարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Ա. Մովսեսյանի պաշվապան Էդ. Աղաջանյանի վերաքննիչ բողոքի հիմքի ու այն հաարատող փաստերի սահմաններում Առաջին ատյանի դատարանի կողմից դատական սխալ թույլ փրված լինելու մասին հետնության հանգելու փաւստաւկաւն կամ իրավական հիմքեր չկան, որպիսի պայմաններում իրավաչափ հիմքեր չկան նան վերաքննիչ բողոքը բավարարելուն բողոքարկված դատեւկաւն ակվար բեկանելու համար: Ուսի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել՝ բողոքարկված դատական ակվլր թողնելով անփոփոխ»:

Վճոաբեկ դատարանի հիմնավորումները ն եզրահանգումը.

9. Սույն վարույթով Վճռաբեկ դատարանի առջն բարձրացված առաջին իրավական հարցը հետնյալն է. հիմնավորվա՛ծ են արդյոք ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքի կատարման մեջ մեղադրյալ Ա. Մովսեսյանի մեղավորության վերաբերյալ ստորադաս դատարանների հետնությունները:

3Տես վարույթի նյութեր, հատոր 3, թերթեր 53-63:

1

10. ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 344րդ հոդվածի համաձայն՝ «Լ Տրանսպորվային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ փրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված անձի կողմից տրանսպորտային միջոց վարելը`

պատժվում է վասգանքով առավելագույնը վփասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով առավելագույնը հարյուր ժամ փնողությամը, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամի՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով

(-)

4. Սոյն օրենսգրքի իմաատրով՝ անձի՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը համարվում է կասեցված, եթն նրա' մտանսպորվտալյին միջոցներ վարելու իրավունքն օրենքով սաւհմանվեւծ կարգով կասեցվել է, ն կասեցման ժամկետը չի լրացել»:

«Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ» ՀՀ օրենսգրքի 283-րդ հոդվածի դրույթների համաձայն՝ «Որոշման պատճենը երեք աշխատանքային օրվա ընթացքում անձամը հանձնվում է այն անձին, որի վերաբերյալ այն ընդունվել է, ինչպես նան տուժողին նրա խնդրանքով: Որոշումը համարվում է անձամբ հանձնված, եթն՝

(-)

3) պաշտոնական էլեկրրոնային փտար չունեցող հասցեատիրոջ գրավոր դիմումի հիման վրա այն ուղարկվել է էլեկտրոնային փոարով կամ հեռահաղորդակցության այլ (այդ թվում րջջային հեռախոսահամարին կարճ հաղորդագրություն ուղարկելու) միջոցով, ն դրանք հավաատում են պարտաւվոր անձի կողմից վարչաւկան ակտի մասին ծեւնուցումն ատացած լինելու փաստը.

(-)

Բջջային հեռախոսահամարին հաղորդագրությամը ծանուցման դեպքում անձր ստանում է կարճ հաղորդագրություն որոշման առկայության մասին` որոշման համարի կամ այլ տվյալի նշումով, որի օգտագործմաւմի անձր ինտերնետային կայքի միջոցով հնարավորություն կունենա դիտելու կամ ներբեռնելու որոշումը»:

10.1. Վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, ինչը՝ որպես

12

ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ ն սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից` պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից ն հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից՝ անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ: Ընդ որում, թեն ապացույցները գնահատվում են ներքին համոզմունքի հիման վրա, այնուամենայնիվ, այն չի կարող կամայական լինե ն պետք է բխի գործի հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ ն բազմակողմանի քննությունից: Այլ կերպ՝ յուրաքանչյուր գործով ապացուցման ենթակա հանգամանքները հաստատելիս (հանցագործության դեպքը ն հանգամանքները, կասկածյալի ն մեղադրյալի առնչությունը դեպքին, անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ ն այլն դատարանը կրում է առկա ապացույցները բարեխիղճ գնահատման ենթարկելու պարտականություն, ինչն էլ, իր հերթին, պետք է արտահայտվի պատճառաբանված եզրահանգումների տեսքով":

10.2. Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածում նկարագրված՝ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված անձի կողմից` տրանսպորտային միջոց վարելու հանցակազմի առկայության համար անհրաժեշտ է, որ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքն օրենքով սահմանված կարգով լինի կասեցված, ն միաժամանակ կասեցման ժամկետը չլինի լրացած:

Միննուն ժամանակ, տրանսպորտային միջոց վարելու հանցակազմը սուբյեկտիվ կողմից պետք է դրսնորվի անձի կողմից տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը օրենքով սահմանված կարգով կասեցված լինելու փաստի գիտակցմամբ տրանսպորտային միջոցներ վարելով:

11. Բողոքի հիմքերի ն հիմնավորումների սահմաններում ստուգման ենթարկելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ն քրեական օրենքի կիրառման հիմնավորվածություն, գործը քննելիս ն լուծելիս քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանումը, ինչպես նան Հ Տե՛ս, ի թիվս այլնի, ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ Մակար Հովհաննիսյանի ն Աշուր Մարտիրոսյանի գործով 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 ն Հմայակ Դավթյանի գործով 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ՇԴ/0216/01/12 որոշումները:

Թ

ուսումնասիրության ն գնահատման ենթարկելով քրեական վարույթում առկա նյութերը, Վճռաբեկ դատարանը հանգում է հետնության, որ ստորադաս դատարանները ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի Լին մասով նախատեսված արարքում Ա. Մովսեսյանի մեղավորության վերաբերյալ հանգել են ճիշտ հետնության:

Մասնավորապես, Ա.Մովսեսյանի մեղավորության վերաբերյալ ստորադաս դատարանների դատական ակտերը բավարար չափով պատճառաբանված ն հիմնավորված են, նե նրա մեղավորություն հաստատվել է ստորադաս դատարանների դատական ակտերում թվարկված՝ վերաբերելի ն արժանահավատ ապացույցների բավարար ամբողջությամբ:

Միննույն ժամանակ, այն հանգամանքը, որ Ա. Մովսեսյանը տեղեկացված է եղել իր` տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված լինելու մասին, հաստատվում, իսկ բողոքաբերի՝ հակառակի վերաբերյալ փաստարկները հերքվում են ստորադաս դատարանի որոշմամբ շարադրված այն վերլուծությամբ, որ ԱՄովսեսյանի կողմից «ՀՕՃԵԵՕԼԱԸՇԻ.ՃԽ» կայքում կրկին գրանցվելու հանգամանքը վկայում է, որ նա տեղեկացված է եղել նան տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը 6 (վեց) ամիս ժամկետով կասեցնելու վերաբերյալ 2021 թվականի սեպտեմբերի 24-ի որոշման մասին»:

12. Վերոգրյալից ելնելով Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 344րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքի կատարման մեջ Ա.Մովսեսյանի մեղավորության վերաբերյալ ստորադաս դատարանների հետնությունները հիմնավորված են:

Թ. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջե բարձրացված երկրորդ իրավական հարցը հետնյալն է. արդյո՞ք Ա.Մովսեսյանի նկատմամբ ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի Լին մասով քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման՝ քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով:

5 Տե՛ս սույն որոշման 7-րդ ն 8-րդ կետերը:

14

ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12րդ հոդվածի համաճայն՝ «ԼՔրեական հետապնդում չպերք է հարուցվի, իսկ հարուցված քրեական հետապեղումը ենթակա է դադարեցման, եթե

(--)

12) անձր Հայաարանի Հանրապետության քրեական օրենագիքի ընդհանուր կամ հատուկ մասի դրույթների ուժով ենթակա է ազատման քրեական պատասխանամվությունից (...)»:

Նույն օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի համաձայն՝ «4. Քրնական վարույթլ: ենթակա է կարճման, եթե:

(-)

3) մեղադրյալի նկատմամը դադարեցվել է քրեական հետապնդումը, ն սպառվել են վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները (...)»:

ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաճայն՝ «Պատաւսխանատվություւն գմասնակիորեն մեղմացնող ն միաժամանակ մասնակիորեն խարացնող օրենքը սույն հողվածով նախատեսված չափանիշներին համապատասխան հետադարձ ուժ ունի միայն այն մասով, որը մեղմացնում է պատասխանատվությունը»:

ՀՇնախկին քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Ոչ մեծ ծանրության հանցագործություններ են համարվում դիտաւվորությաւմբ կատարված այն արարքները, որոնց համար այն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երկու փարի ժամկետով ազավզազրկումի, կամ որոնց համար նախատեսված է ազատազրկման հետ կապ չունեցող պատիժ, ինչպես նան անզգուշությաւմը կավւարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երեք փարի ժամկեարով ազավպազրկումը (...)»:

Նույն օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի համաձայն"՝ «1. Անձն ազատվում է քրեական պատասխանաւտվությունից, եթե հանցանքն ավարտված հաւմարելուօրվանից անցել են հերնյալ ժամկետները.

6 Անձի վիճակը վատթարացնող օրենքին հետադարձ ուժ չտալու օրենսդրական պահանջի համաձայն՝ Ա.Մովսեսյանի նկատմամբ կիրառելի է հանցավոր արարքը կատարելու պահին գործող` 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված` վաղեմության

15

1) երկու փարի՝ ոչ մեծ ծանրության հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից. (...)

2. Վաղեմության ժամկետը հաշվարկվում է հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից մինչն դավաւվճոխ օրինական ուժի մեջ մտնելու պահը (...)»:

ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 83րդ հոդվածի համաձայն՝ «Լ Անձե ազատվում է քրեական պատասխանամվությունից, եթե հանցանքն ավարտվելուն հաջորդող օրվանից անցել են հետնյալ ժամկետները.

(-)

1) 5 րարի՝ ոչ մեծ ծանրության հանցանքի դեպքում.

(-)

2. Վաղեմության ժամկետը հաշվարկվում է հանցանքն ավարվվելուն հաջորդող օրվանից մինչն անձի նկավտմամը քրեական հետապնդում հարուցելու մասին որոշում: կայացնելը: (...)»:

ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 1243.Լրդ հոդվածի համաձայն՝

«Լ Տրանսպորվային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված անձի կողմից տրանսպորտային միջոց վարելը`

պավժվում: է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի

երկուհարյուրապատիկից երեքհարյուրապատիկի չափով կամ կալանքով մինչն երկու ամիս ժամկեյտվ որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելով առավելագույնը մեկ մարի ժամկետով»:

ՀԸ գործող քրեական օրենսգրքի 344րդ հոդվածի համաճայն՝

«Լ Տրանսպորվային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված կամ տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքը կասեցված անձի կողմից տրանսպորտային միջոց վարելը`

ժամկետն անցնելու հետնանքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու իրավական կարգավորումը:

16

պատժվում է վփուգանքով առավելագույնը վփասնապատիկի չափով կամ

հանրային աշխատանքներով առավելագույնը հարյուր ժամ. փնողությամբ, կամ կարճաժամկետ ազատազրիկմամը՝ առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով: (...)»:

14. Մեջբերված նորմերի վերլուծությունից հետնում է, որ օրենսդիրը վաղեմության ժամկետն անցնելը դիտում է որպես քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանք՝ սահմանելով, որ քրեական հետապնդում չպետք է հարուցվի, իսկ հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, եթե անցել են վաղեմության ժամկետները:

5. Սույն վարույթի նյութերի ուսումնասիրությունից երնում է, որ Ա. Մովսեսյանին վերագրվող՝ ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի Լին մասով նախատեսված արարքն ավարտվել է 2021 թվականի դեկտեմբերի 4-ին՛: Վերոնշյալ արարքը կատարելու մեջ Ա. Մովսեսյանի մեղավորությունը հաստատող մեղադրական դատավճիռը կայացվել է 2023 թվականի ապրիլի 11-ին, որը բողոքարկվել է Վերաքննիչ դատարան, իսկ Վերաքննիչ դատարանը բողոքի քննության արդյունքում որոշում է կայացրել 2023 թվականի հոկտեմբերի 6-ին:: Նշված որոշման դեմ Ա.Մովսեսյանի պաշտպանի կողմից բերված վճռաբեկ բողոքը Վճռաբեկ դատարանի վարույթ է ընդունվել 2024 թվականի մարտի 4-ին»:

16. Նախորդ կետում մեջբերված ն վերլուծված փաստական հանգամանքները գնահատելով սույն որոշման 13-14-րդ կետերում վկայակոչված իրավանորմերի ն արտահայտված դիրքորոշումների լոյսի ներքո՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի Լին մասով քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետի հաշվարկի առումով Ա. Մովսեսյանի նկատմամբ կիրառման են ենթակա տվյալ արարքի համար այն կատարելու պահին գործող ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի

կարգավորումները». այսինքն Ա. Մովսեսյանին քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետը երկու տարի է, որը հաշվարկվում է հանցանքն 7 Տե՛ս սույն որոշման 6-րդ կետը:

Ց Տե՛ս սույն որոշման 1-ին ն 2-րդ կետերը:

5 Տե՛ս սույն որոշման 3-րդ կետը:

օ Տե'ս Վճռաբեկ դատարանի՝ Խաչատուր Պետրոսյանի ն Հասմիկ Շանոյանի գործով 2024 թվականի մայիսի 3Լի թիվ ԵՍՔԴ/0196/01/17 որոշման 13-րդ կետր:

17

ավարտված համարելու օրվանից մինչն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելու պահը:

Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ Ա.Մովսեսյանին ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի Լին մասով քրեական

պատասխանատվության ենթարկելու երկամյա ժամկետը լրացել է 2023 թվականի դեկտեմբերի 4-ին, իսկ այդ պահի դրությամբ, նրա նկատմամբ կայացված մեղադրական դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտած չի եղել, ուստի պետք է Ա.Մովսեսյանի վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2023 թվականի ապրիլի 1-ի դատավճիռը ն այն անփոփոխ թողնելու մասին Վերաքննիչ դատարանի՝ 2023 թվականի հոկտեմբերի 6-ի որոշումը բեկանել` Ա.Մովսեսյանի նկատմամբ ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1Լին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնել ն քրեական վարույթը կարճել` քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցած լինելու պատճառաբանությամբ:

18. Միաժամանակ, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ Արամ Մովսեսի Մովսեսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, պետք է վերացնել:

Վճռաբեկ դատարանը գտնում է նան, որ արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված ն քրեական վարույթի նյութերին կցված փաստաթղթերը պետք է թողնել քրեական վարույթում:

Ելնելով վերոգրյալից ն ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 162-րդ, 163րդ ն 17րդ հոդվածներով, Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ, 13-րդ, 31-րդ, 33-րդ, 34-րդ, 264-րդ, 281-րդ, 352-րդ, 359-րդ, 361363-րդ ն 400-րդ հոդվածներով՝ Վճռաբեկ դատարանը

ՈՐՈՇԵՑ

1. Մեղադրյալ Արամ Մովսեսի Մովսեսյանի վերաբերյալ Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2023 թվականի ապրիլի 1Լ- ի դատավճիռը ն այն անփոփոխ թողնելու մասին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2023 թվականի հոկտեմբերի 6-ի որոշումը բեկանել:

18

2. Արամ Մովսեսի Մովսեսյանի նկատմամբ 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 344-րդ հոդվածի 1ին մասով քրեական հետապնդում`՝ ։-դադարեցնել ն քրեական վարույթը կարճել՝ քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով:

3. Արամ Մովսեսի Մովսեսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ բացակայելու արգելքը, վերացնել:

4. Արտավարութային փաստաթուղթ ճանաչված ն քրեական գործին կցված փաստաթղթերը թողնել քրեական վարույթում:

5. Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացնելու օրը:

՞Նախագահող՝ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ

Դատավորներ՝ Մ. ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ

Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ

Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ