ՍԵՎԱԿ ՍՈՂԻԿԵԱՆԻ ԱՆՀԱՏԱԿԱՆ ԴԻՄՈՒՄԻ ԸՆԴՈՒՆԵԼԻՈՒԹՅԱՆ ՀԱՐՑԻ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՍԱՀՄԱՆԱԴՐԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

ԴԱՏԱԿԱՆ ԿԱԶՄԻ ՈՐՈՇՈՒՄ

ԱՆՀԱՏԱԿԱՆ ԴԻՄՈՒՄԻ ԸՆԴՈՒՆԵԼԻՈՒԹՅԱՆ ՀԱՐՑԻ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ

Քաղ. Երևան

18 մարտի 2019թ.

Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական դատարանի

դատական կազմը`

Նախագահությամբ Ա. Դիլանյանի

Անդամակցությամբ Ֆ. Թոխյանի

Ա. Պետրոսյանի

Քննության առնելով Սևակ Սողիկեանի

անհատական դիմումի ընդունելիության հարցը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց.

1. Սևակ Սողիկեանը 2019 թվականի փետրվարի 28-ին դիմել է Սահմանադրական դատարան խնդրելով. «…որոշել ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 198-րդ հոդվածի 3-րդ մասի դրույթները, 317-րդ հոդվածի 2-րդ մասի դրույթները, 344-րդ հոդվածի 4-րդ և 5-րդ մասերի դրույթները, «Նոտարիատի մասին» ՀՀ օրենքի 22-րդ հոդվածի, 41-րդ հոդվածի, 81.2-րդ հոդվածի դրույթների, ՀՀ բնակչության պետական ռեգիստրի համակարգ ներդնելու մասին ՀՀ կառավարության 14.07.2005թ. թիվ 1231-Ն որոշման 4- րդ հավելվածի դրույթների և/կամ դրանց իրավակիրառ պրակտիկայում տրված մեկնաբանության ՀՀ Սահմանադրության 1-ին, 3-րդ, 10-րդ, 60-րդ, 61-րդ 1-ին մաս, 63-րդ 1-ին մաս, 75-րդ, 78-րդ, 79-րդ, 80-րդ, 81-րդ հոդվածներին համապատասխանության հարցը»:

Դիմողը Սահմանադրական դատարան ներկայացրած անհատական դիմումով խնդրել է նաև հարգելի համարել բաց թողնված ժամկետում դիմումի ներկայացումը և դիտարկել այն պատշաճ ժամանակին ներկայացված, իսկ բաց թողնված ժամկետն իրավունքի ուժով վերականգնված հիմք ընդունելով ՀՀ սահմանադրական դատարանի ՍԴՈ-1052 որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումները:

2. Դիմողը գտնում է, որ իր նկատմամբ անմիջականորեն կիրառված ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի գործի քննության դրությամբ գործող ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 198-րդ հոդվածի 3-րդ մասը նոտարի և դատարանների կողմից դրան տրված մեկնաբանության շրջանակներում, ակնհայտորեն հակասում է ՀՀ Սահմանադրության պահանջներին զրկելով իր սեփականության իրավունքի արդյունավետ պաշտպանության իրավունքի իրացման հնարավորությունից: Այսինքն այնքանով, որքանով հիշյալ օրենսդրությունը թույլատրում է ընդհանուր գույքի տնօրինման գործարքը համասեփականատերերից յուրաքանչյուրի կնքելու իրավունքը առանց իրավունքի մյուս սուբյեկտների կարծիքը պարզելու, պարտադիր սահմանափակման հնարավորություն է առաջանում մշտապես անտեսելու այդ անձանց սեփականության իրավունքը, որը, շատ հաճախ, ինչպես տվյալ դեպքում, հետագայում արդեն պաշտպանելը կարող է անհնարին դառնալ:

Դիմողի կարծիքով ստեղծված իրավիճակը չի համապատասխանում իրավական պետության բովանդակությանը: Պետությունը պետք է օրենսդրական մակարդակում նախատեսի իրավունքների խախտման հնարավոր դեպքերը կանխատեսող և կանխարգելող երաշխիքներ, այլ ոչ թե ապավինի այդպիսի խախտումների դեպքում հնարավոր դատական պաշտպանության երաշխիքներին, որոնց արդյունավետությունն ու պիտանիությունը տվյալ պարագայում մեկ այլ տեսանկյունից սահմանադրականության խնդիր է: Ըստ դիմողի վիճարկվող իրավական ակտերի կարգավորումները սույն դիմումի շրջանակներում դիտարկվում են որպես մեկ համակարգ, որոնք սեփականության իրավունքի երաշխավորման և ապահովման հարցերում էական կարգավորումներ են և կարող են հանդիսանալ սեփականության իրավունքի խախտման դեպքերի կանխարգելման կարևոր երաշխիքներ, որոնք, սակայն, իրենց անկատարությամբ պայմանավորված, չեն ծառայել Հայաստանի Հանրապետությունում սեփականության իրավունքի երաշխավորմանը և հնարավորություն են ընձեռել սեփականության իրավունքի այնպիսի խախտումների, որոնց կապակցությամբ պաշտպանության արդյունավետ միջոցները կամ բացակայել են, կամ նախատեսված միջոցներն էլ չեն եղել արդյունավետ և ըստ էության չեն գործել հանգեցնելով սեփականության իրավունքի խախտման:

3. Ելնելով դիմումի և կից փաստաթղթերի ուսումնասիրությունից, ղեկավարվելով «Սահմանադրական դատարանի մասին» սահմանադրական օրենքի 29 և 69-րդ հոդվածների պահանջներով` դատական կազմը փաստում է, որ անհատական դիմումի հիման վրա գործի քննությունը ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ. դիմողը բաց է թողել Սահմանադրական դատարան դիմելու համար «Սահմանադրական դատարանի մասին» սահմանադրական օրենքի 69-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված 6- ամսյա ժամկետը:

Գործի դատավարական նախապատմությունը ցույց է տալիս, որ Վճռաբեկ դատարանի Վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժելու մասին» որոշումը, կայացվել է 2018 թվականի օգոստոսի 8-ին: ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժելու մասին Վճռաբեկ դատարանի որոշումն ուժի մեջ է մտնում կայացման պահից, վերջնական է և ենթակա չէ բողոքարկման: Վճռաբեկ դատարանի նշյալ ակտը կայացվել է «Սահմանադրական դատարանի մասին» սահմանադրական օրենքն ուժի մեջ մտնելուց հետո: Հետևաբար, հիշյալ պարագայում Սահմանադրական դատարան դիմելու համար նախատեսված ժամկետի հաշվարկը պետք է կատարվի «Սահմանադրական դատարանի մասին» սահմանադրական օրենքի 69-րդ հոդվածի 3-րդ մասով սահմանված ժամկետում և կարգով, ըստ որի անհատական դիմումները կարող է Սահմանադրական դատարան ներկայացնել ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը դատական պաշտպանության բոլոր միջոցները սպառելուց վերջնական դատական ակտն օրինական ուժի մեջ մտնելուց ոչ ուշ, քան վեց ամիս հետո: Այսինքն խնդրո առարկա գործի շրջանակներում դիմողի համար Սահմանադրական դատարան դիմելու օրենքով նախատեսված ժամկետն ավարտվել է 2019 թվականի փետրվարի 9-ին, մինչդեռ դիմումը փոստային համապատասխան ծառայություն մուտքագրվել է 2019 թվականի փետրվարի 25-ին: Հետևաբար, դիմողը բաց է թողել Սահմանադրական դատարան դիմելու համար նախատեսված վեցամսյա ժամկետը: Դիմողը Սահմանադրական դատարան ներկայացրած անհատական դիմումով խնդրել է հարգելի համարել բաց թողնված ժամկետը և ներկայացված անհատական դիմումը դիտել որպես «Սահմանադրական դատարանի մասին» սահմանադրական օրենքով նախատեսված ժամկետում ներկայացված: Սահմանադրական դատարանն արձանագրում է, որ «Սահմանադրական դատարանի մասին» սահմանադրական օրենքով Սահմանադրական դատարան անհատական դիմումներ ներկայացնելու համար նախատեսված ժամկետի վերականգնման համար օրենսդրական հնարավորություն ամրագրված չէ:

Ելնելով վերոշարադրյալից և ղեկավարվելով «Սահմանադրական դատարանի մասին» սահմանադրական օրենքի 29-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետի և 69-րդ հոդվածի 5-րդ մասի պահանջներով Սահմանադրական դատարանի դատական կազմը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց.

Սևակ Սողիկեանի անհատական դիմումով գործի քննության ընդունումը մերժել: Նախագահող

Անդամներ

18 մարտի 2019 թվականի

ՍԴԴԿՈ-9