ԵԴ/0403/07/19

ԵԴ/0403/07/19

ի ՆԿ '

Հի: ԲԱՑ :: «ԱՏ: ի :

ՍՏ ն

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ

` ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

Երնան քաղաքի առաջին ատյանի

ընդհանուր իրավասության դատարան,

նախագահող դատավոր՝ Մ.Մարտիրոսյան

Հայաստանի Հանրապետության

վերաքննիչ հակակոռուպցիոն դատարան, :

նախագահող դատավոր՝ Մ.Մակյան

2026 թվականի ապրիլի 30-ին քաղաք Երնանում

ՀՀ վճռաբեկ դատարանի հակակոռուպցիոն պալատի կոռուպցիոն

հանցագործությունների քննության դատական կազմը (այսուհետ նան՝ Վճռաբնկ դատարան), ՛

նախագահությամը՝ ԱԿՐԿՅԱՇԱՐՅԱՆԻ

մասնակցությամբ դատավորներ՝ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ

Ռ.ՄԽԻԹԱՐՅԱՆԻ

Ս.ՉԻՉՈՅԱՆԻ

Դ.ՎԵՔԻԼՅԱՆԻ

գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով թիվ ԵԴ/0403/07/19 դատական վարույթով ՀՀ վերաքննիչ հակակոռուպցիոն դատարանի (այսուհետ նան՝ Վերաքննիչ դատարան) 2025 թվականի սեպտեմբերի 5ի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազ ԱՎարդապետյանի վճռաբեկ բողոքը,

ՊԱՐԶԵՑ ՛

Վարույթի դատավարական նախապատմությունը.

1 2018 թվականի մայիսի 2-ին ՀՀ ՊԵԿ ԻՇ ն ՎՎԻ վարչությունում 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի (այսուհետ նան՝ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգիրք) 193-րդ հոդվածի հատկանիշներով հարուցվել է թիվն ւն գործը, որը 2018 թվականի հունիսի 13-ին ընդունվել է ՀՀ ՊԵԿ քննչական վարչության վարույթ:

11. 2018 թվականի հունիսի 29-ին թիվ առը քրեական գործի նյութերով ՀՀ նախկին թրեական օրենսգրքի 3101-րդ հոդվածի Լին մասով ն 3113-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է թիվ ազ քրեական գործը ն ուղարեվել ըստ քննչական ենթակայության՝ ՀՀ հատուկ քննչական ծառայություն, որտեղ 2019 թվականի հունիսի 29-ին ընդունվել է վարույթ:

12. 2018 թվականի սեպտեմբերի 6-ին թիվ | | քրեական գործի նյութերով ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի, 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ Ո | քրեական գործը, որը 2018 թվականի սեպտեմբերի 1-ին ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Դ.Մելքոնյանի կողմից ուղարկվել է

ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչություն՝ նախաքննությունը շարունակելու համար:

13. 2019 թվականի փետրվարի 15-ին որոշում է կայացվել արը

Ո | որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին, ն նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 38-205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ն 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:

2. Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի (այսուհետ նան՝ Առաջին ատյանի դատարան) 2019 թվականի փետրվարի 18-ի որոշմամբ ՀՀ. ԱԱԾ քննչական դեպարտամենտի քննիչ Վ.Բալյանի միջնորդությունը բավարարվել ն

| ` թույլատրվել է ՀՀ կենտրոնական բանկի միջոցով ՀՀ տարածքում գործող բոլոր բանկերից առգրավել 1999 թվականի հուլիսի 24-ից մինչն 2019 թվականի փետրվարի 18-ն ընկած ծամանակահատվածի՝ մեղադրյալ արարատ

Արարատը

Արարատը

աաա

Արարատը

3

Արրաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաաարաաաատրայաը

Աաաա

րարատ

տուա |

Արարատը

Արարատը

Աաաա իւ գաղտնիք կազմող տեղեկությունները, այդ

թվում` հաշվեհամարների, դրանց գումարային շարժի ն դրամական փոխանցումների

' վերտբերյալ:

Յ Մեղադրյալ աը ււ աաա "ց բերված հատուկ

վերանայման բողոքի քննության արդյունքում Վերաքննիչ դատարանի 2025 թվականի սեպտեմբերի 5-ի որոշմամբ Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը մասնակի բեկանվել ն փոփոխվել է՝ ՀՀ կառավարությանն առընթեր ազգային անվտանգության ծառայության քննչական դեպարտամենտի քննիչ Վ.Բալյանին թույլատրվել է ՀՀ կենտրոնական բանկի միջոցով ՀՀ տարածքում գործող բոլո բանկերից առգրավել 2008 թվականի հունվարի 01-ից մինչն 2015 թվականի դեկտեմբերի 31-ր ներառյալ ընկած ժամանակահատվածում` մեղադրյալ արարաաաաաիարաարաարը

Արարատ

Արարա

Աաաա

Աաաա

աաա

Սրա

կարատ

կրա

կրա

Արարատ...

գաղանիք կազմող, այդ թվում՝ հաշվեհամարների, դրանց գումարային շարժի ն դրամական փոխանցումների վերաբերյալ տեղեկությունները:

4. Վերաքննիչ դատարանի վերոհիշյալ որոշման դեմ հատուկ վերանայման բողոք է բերել ՀՀ գլխավոր դատախազ ԱՎարդապետյանը, որը Վճռաբեկ դատարանի 2025

թվականի հոկտեմբերի 21-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ ն սահմանվել է դոտական վարույթի իրականացման գրավոր ընթացակարգ:

Վճռաբեկ բողոքի հիմքերը, փաստարկները ն պահանջը.

Վճռաբեկ բողոքը քննվում է հետնյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ

փաստարկներով.

5. Բողոքի հեղինակը գտել է, որ Վերաքննիչ դատարանը վիճարկվող որոշմամբ սխալ

է մեկնաբանել 1998 թվականի հուլիսի 1-ին ընդունված ՀՀ րեական դատավարության օրենսգրքի (այսուհետ նան՝ ՀՀ նախկին քրեական դատավարության օրենսգիրք) 282-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված կարգավորումը:

5-1 Ի հիմնավորումն վերոգրյալի՝ բողոքաբերը նշել է, որ Վերաքննիչ դատարանը քննչական գործողության կատարման համար ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով սահմանված ժամկետները մեկնաբանելով որպես պահանջվող տեղեկատվության ստացման վերաբերյալ ժամանակագրական նշում` անտեսել է ՀՀ նախկին քրեական դատավարության օրենսգրքի 282-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված կարգավորումը, համաձայն որի՝ դատարանն իրավունք ունի օրինական ն հիմնավորված որոշում ընդունելու համար պահանջել լրացնել ներկայացված միջնորդությունը, իսկ կարգավորմամբ նշված չէ, որ միջնորդության լրացումը ենթադրում է բացառապես գրավոր փաստաթղթային լրացում, ինչն էլ կապված է պահանջվող լրացման բովանդակությունից։ Բողոքաբերի պնդմամբ՝ իրավակիրառ մարմինների առջն դրված չէ անձի իրավունքներին ն ազատություններին միջամտելու հստակ ժամանակահատվածի ներկայացման քրեադատավարական պահանջ, իսկ ՀՀ նախկին քրեական դատավարության օրենսգրքի 282-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված կարգավորումը վերաբերում է միջնորդությամբ ներկայացվող քննչական գործողության կատարման ժամկետին, որի նպատակն է բացառել վարույթն իրականացնող

մարմնի հայեցողությամբ անձի իրավունքների կամայական սահմանափակումները կամ

- դրանց միջամտությունները:

5.2. Բողոքաբերի պնդմամբ՝ քրեադատավարական օրենքով, Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումներով ն Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի վճիռներով սահմանված չէ բանկային գաղտնիք կազմող տեղեկությունների ն անձին մեղսագրված առերնույւթ հանցանքի կատարման ժամանակահատվածի ուղիղ համընկնման պահանջ, այլ բանկային գաղտնիք կազմող տեղեկությունների

բացահայտման խնդիրը սերտորեն առնչվում է հանրային ն մասնավոր շոհերի հավասարակշռության ապահովման քրեական դատավարության հիմնաքարային խնդրին: Քրեական վարույթով հարկային պարտավորությունների կատարումից խուսափելու ն վողերի լվացման մեջ մեղադրվող աը ջինիս հետ փոխկապակցված

ընկերությունների ֆինանսական գործունեության վերաբերյալ տեղեկատվության ստացումն անձի ն ընկերությունների գործունեության ողջ ժամանակահատվածի համար հետապնդել է իրավաչափ նպատակ, այն է՝ հիմնավորելու ն առուգելու ֆինանսական առերնութ հանցավոր գործունեության իրականացումը ն դրանով պետության տնտեսական բարեկեցությանը վնաս պատճառելը:

53. Բողոքաբերը նշել է նան, որ Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը բավարար

չափով հիմնավոր ն պատճառարանված է, այն բխում է քննիչի կողմից ներկայացված պահանջից, բանկային գաղտնիք կազմող տեղեկությունների առգրավման ժամանակահատվածի սկիզբը ն ավարտը որոշվել է արը ւց չավալած գործունեության ժամանակահատվածով, արարը

առ իսկ տեղեկատվության ստացման սկիզբը հաշվվել է նրա չափահաս դառնալու օրվանից մինչն միջնորդության ներկայացման օրը։ Բողոքաբերի պնդմամբ՝ արը բանկային գաղտնիք կազմող տեղեկությունների ուսումնասիրության արդյունքում պարզ է դարձել, որ աաա

Արարատ

արարատ

կրա

Արարատը

կրա

ատա

5:4. Միաժամանակ բողոքաբերը նշել է, որ աաա

աաա... աը.» ո"

փոխկապակցված ընկերությունների բանկային գաղտնիք կազմող տեղեկությունների վերաբերյալ տեղեկությունների ստացումը՝ սկսած ՏՍ | չափահաս դառնալու ժամանակահատվածից մինչն միջնորդության քննարկումը, տվել է անհրաժեշտ արդյունքները, դրանց հիման վրա տսաաը բացի, հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այլ անձանց նկատմամբ նս, իսկ զա ւյացված մեղադրանքը

խստացվել է ն վերջինիս մեղադրանք է ներկայացվել հանցանքի կատարման պահին գործող՝ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 38-311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով, 38-31-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով, 38-310-րդ հոդվածով ն 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:

6. Վերոգրյալի հիման վրա բողոք բերած անձը խնդրել է մասնակի բեկանել Վերաքննիչ դատարանի՝ 2025 թվականի սեպտեմբերի 5-ի որոշումը ն բեկանված մասով կայացնել դրան փոխարինող դատական ակտ:

Հատուկ վերանայման բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող

` Յիաստական հանգամանքները.

7. Առաջին ատյանի դատարանի որոշման համաձայն՝ «(...) Դատարանում՝ քննչական խմբի քննիչը պնդեց միջնորդությունը: Դատարանից խնդրեց միջնորդությունը բավարարելու դեպքում թույլատրել արանալ 1999թ. հուլիսի 24-ից մինչն 2019թ. փեպաւվարի

' 18-ն ընկած ժամանակահատվածի փեղեկությունները:

(:)

Քենվող միջնորդության մեջ նշված հանգամանքները հիմնավորելու նպավաւկով՝ վարույթն իրականացնող մարմինը միջնորդությանը կից Դատարան է ներկայացրել ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության կոռուպցիոն, կազմակերպված ն պաշտոնեական հանցագործությունների քննության վարչությունում թիվ Ո քրեական գործի նյութերով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասով Լին կետով ն 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով թիվ ՆՈ | քրեական գործը հարուցելու մասին 2018թ. սեպտեմբերի 06-ի, որոշման, ՈՆ. -| որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին 2019թ. փերրվարի 15-ի որոշման, աաա

ղրա

աաա լ ասա... լերաբերյալ

էլեկտրոնային քաղվածքների, աը

աստասարա 2 տչ կանադրություններ, ննա

ՏՏ... | հասարակական կազմակերպության կանոնադրության

պատճենները ն այլ փասրաթղթեր:

Նկատի ունենալով, որ մարդու իրավունքների ն ազատությունների իրացումը պեմք Է հակակշովի ավելի լայն հանրային շահով, հաշվի առնելով, որ թե Եվրոպական

կոնվենցիան ն թե ՀՀ Սահմանադրությունն իրավաչափ են համարում անձի համապատասխան իրավունքների ն ազավությունների որոշակի սահմանավակումը ժողովրդավարական հասարակության կարնորազոյն արժեքների պաշվալանության համար, հաշվի առնելով նան, որ Եվրոպական դատարանն իրավաչափ է համարել Եվրոպական կոնվենցիայի Փրդ հոդվածով սահմանված իրավունքների սահմանափակումը` նույն հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված իրավաչավ: նպապակների ապահովման համար, նկատի ունենալով նան, որ մասնավոր շահը չի կարող չարդարացված կերպով գերակայել հանցագործությունների բացահայտման հանրային շահի նկատմամբ՝ Դատարանը գտնում է, որ փվալ դեպքում ՀՀ քրեական դավաւվարության օրենսգրքի 172-րդ հոդվածի 3.2-րդ մասում նշված՝ որպես կասկածյալ կամ մեղադրյալ ներգրավված անձանց վերաբերյալ տեղեկությունների շրջանակը ներառում է նան մալսագրվող հանցավոր արարքներին անմիջականորեն առնչվող իրավաբանական անձանց ն քաղաքացիներին վերաբերող բանկային գաղտնիք կազմող տեղեկությունները, այդ թվում` մեղադրյալ աաա...

մասնակցությամի կառավարվող ընկերությունների բանկային գաղտնիք կազմող տեղեկությունները:

Այդ պատճառարանությամը Դատարանը զտնում է, որ հիմնավորված է քննիչի պամտմառարանությունն այն մասին, որ քրեսւկան գործով անհրաժեշվ: է ՀՀ կնարրոնական բանկի միջոցով ՀՀ տարածքում գործող բոլոր բանկերից առգրավել 1999թ. հուլիսի 24-ից մինչն 2019թ. փետրվարի 18-ն ընկած ժամանակահավտվածի՝ մեղադրյալ նն աաա

աաա

պրն. տցոթյուբ

կառավարվող՝ աաա

ղարա

կաա

արարատ

Աաաա

աաա

աաա

ղրա, ւ շշ տղ

| ` տեղեկությունները, այլ թվում՝ հաշվեհամարների, գրանց գումարային շարժի, դրամական փոխանցումների վերաբերյալ, քանի որ դրանք արանալու արդյունքում կարող են հասպարվել կամ հերքվել մեղադրյալը Հ մուադրանքում

նշված հանզամանքներըլ...)»:: |

8. Վերաքննիչ դատարանի որոշման համաձայն՝ «(..) Հայցվող թույլտվությանն

անմիջականորեն առնչվող փաարական հանգամանքների համակարգային վերլուծության համատեքարում գնահատելով վարույթն իրականացրած նախաքննական մարմնի կողմից ներկայացված միջնորդության հիմքերը ն հիմնավորումները` Վերաքննիչ դատարանը գրեմ է, որ բանկային գաղտնիք պարունակող փաատրաթղթերի առգրավման թույլտվություն արանալու վերաբերյալ քննիչի միջնորդությունը` դրա, վերաբերելիության մասով հիմնավոր է, քանի որ միջնորդության ն դրան կից ներկայացված փայական տվյալների ն տեղեկությունների ուսումնասիրությունը վկայում է այն մեւսին, որ բավարար, հիմքեր կան ողջամտորեն ենթադրելու, որ բանկային գաղտնիք կազմա տեղեկությունների արացումից ակնկալվող տվյալներն, ի վերջո, քրեական վարույթի համար կարող են վերածվել վփտխկապակցված, վերաբերելի, թույլատրելի ն հավատրի ապացույցների, մասնավորապես՝ հնարավոր կլինի պարզել հիշյալ միջնորդությամբ արծարծվող հարցերի շրջանակը:

Այս առնչությամբ հարկ է ընդգծել, որ հիշյալ միջնորդությամբ, ի թիվս այլնի, առկա է արձանագրում նան այն մասին, որ ՏՍ | խեղաթյուրելով հանցավոր ճանապարհով ստացված առանձնապես խտշոր չափերով ելատրի՝ պերական ըյուջե չարժի «ր ելատրային հարկի ծագման աղբյուրը ն իրական բնույթը, այն օրինականացրել է՝ մի շարք բանկային փոխանցումների, տնօրինկու ն այդ եկամուտները գույքի ձեռքբերմանն ուղղելու եղանակով:

Արձանագրելով վերոգրյալը, Վերաքննիչ դատարանը փատրում է, որ քննիչը դապարանին ներկայացրել է րավարար հիմնավորումներ առ այն, որ վարույթի համար նշանակություն ունեցող ապացույցներն այլ կերպ, քան բանկային գաղտնիք կազմող տաղեկությունների ձեռք բերման եղանակով ողջամիտ ն հավանական չէ, ավելին, Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ, նման հանցատեսակներով գործերի քննությունն 1Տես վարույթի նյութեր, հատոր 1-ին, թերթեր 52-55:

առանց բանկային գաղտնիք պարունակու տեղեկությունների ձեռք բերման հնարավոր չէ ն չի կարող արդյունավեպ: լինել:

Հետնարար, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ներկայացված միջնորդության շրջանակներաւմ բանկային գաղտնիք կազմող տեղեկությունների անձեոնմխելիության խրավունքի նկատմամբ իրականացվող միջամրությունը ու համաչամ գնահատվել չի կարող: Այսինքն՝ առկա պայմաններում, Առաջին ատյանի դատարանին ներկայացվել են բավարար տվյալնե, ու տեղեկություններ, որոնք հանգեցնում են ողջամիտ ենթադրության, որ առկա Լ վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից հայցվու թուլտվությամի ակնկալվող բանկային գաղտնիք կազմող տեղեկությունները արանալու անհրաժեշտություն: Օ-Հետնարար, հաշվի առնելով ներկայացված միջնորդության փաարական հանգամանքները, Վերաքննիչ դատարանն ընդգծուքէ, որ առկա են եղել բավարար հիմքեր՝ վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից հայցվող սահմանափակումն արդարացված դիտարկելու առնչությամը:

Անդրադառնալով արդեն Բողոքարերի փատրարկին առ այն, որ՝ «(...) ակնհայտ է, որ հիմնովին խավարվել է ՀՀհամաչափության»» ակզբունքը: Մասնավորապես, ինչպես ասվեց վերնում, ՈՆ | վերագրված են եղել գործողություններ, որոնք (րար առաջադրված մեղադրանքի) կատարել են 2014-2015 թվականներին: Մինչդեռ Դատարանը որոշել Է թույլատրրել ՀՀ տարածքում գործող բոլոր բանկերից առգրավել մեղադրյալ Ք | ն նրա հար կապ ունեցող իրավաբանական անձանց

բանկային գաղտնիք կազմով փելեկությունները՝ սկսած 1999թ. հուլիսի 24-ից մինչն 2019թ. փետրվարի 18-ն ընկած ժամանակահատվածի համար (..», Վերաքննիչ դավարանը փառպաամ է, որ քննիչը, անատնակզով հիշյալ ժամանակ գործող քրեադատավարական օրենքում առկա հատակն պահանջը, իր կուլմից ներկայացված միջնորդության մեջ չի հարակեցրել ն չի նշ, թե ինչ ժամանակային կտրվածքով է անհրաժեշտ համարում բանկային գաղտնիք կազմող պտաղլեկությունների առգրավումը ն որոնք են այդ կոնկրար ժամանակահատվածի անհրաժեշվզմւթյունը հիմնավորող փաարակուն տվյալները: Նման հիմնավորումներ ն եզրահանգում աոկա չեն նան Առաջին ատյանի դատարանի որոշման հետնություններում, որպիսի պայմաններում Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը՝ բավարարկով քննիչի միջնորդությունը ն դրանում նշելով որոշակի ժամանակահատված՝ կայացրել է այս առումտվ ոչ իրավաչափ ն չպատճառաբանված դատական ակվ:

10

6.)

Վերոգրյալի լույսի ներքո Վերաքննիչ դատարանը փատրում է, որ Երնան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից 2019 թվականի փետրվարի 18-ին կայացված դատական ակտը՝ հայցվող միջատրության ժամկերների հիմնավորման, մասով պատճառաբանված չէ` պատշաճ կերպով փաստարկված չէ, թե ինչ հիմնավորումներով է Դատարանը գտել, որ քննիչի միջնորդությունը պետք է բավարարվի 1999թ. հուլիսի 24-ից մինչն 2019Թ. փետրվարի 18-ն ընկած ժամանակահատվածի կփրվածքով, այն պայմաններում, երը համաձայն միջնորդության՝ ՈՍ | իրեն մալսագրվող արարքները կավարել է 2014-2015 թվականներին:

Վերաքննիչ դատարանը փատրում է, որ վարույթի համար նշանակություն ունեցող ապացույց ձեռք բերելու ն դրա ժամկարի հետ կապված ենթադրությունը չի կարող հիմնավորվել ընդհանրական բնույթի ձնակերպումներով, այլ այն պետք է ունենա, բավարար ատրիճանի հիմնավորում, որպիսի հանգամանքը աւյն դեպքում բացակայում է:

Սրա

կարատ

աաա

կրա

աաա

աաա

աաա

ղրա

Աաաա

ղարա

ղարա

աաա

արար

աաա

աաա

արարատ

1

աաարրրարաըրաը 12

3

Արարատ

ղարա

աաա

Սրա

Աաաա

րրա

Արարատ

ղարա

ա

ղրան

րարատ

Արարատայ

աաա

աաա

կաա

աաա

Աաաա

Ուսումնասիրելով քննիչի կողմից դատարան ներկայացված միջնորդությունը, ինչպես նան՝ դրա համար հիմք հանդիսացած՝ 2019 թվականի փերրվարի 15-ին կայացված՝ «Անձին որպես մալադրյալ ներգրավելու մասին» որոշումը, Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ հիշյալ որոշման ն Դատարան ներկայացված միջնորդություն մեջ, բացի այլ ` վիատրաթղթերում առկա՝ ենթադրյալ հանցագործությունների մասին վկայող ժամանակային տվյալների, այլ ժամանակահատվածի վերաբերյալ տեղեկություններ առկա չեն: Ավելին, չկա որ տեղեկություն ատ այն, որ 1999 թվականից մինչն 2008 թվականը կամ 2016 թվականից մինչն 2019 թվականի ավարն...

կատարվել է հանցակազմի օբյեկտիվ կողմին բնորոշ այնպիսի ենթադրյալ գործողություն, որը կարող էր բերելու նախաքննական մարմնին կամ Դատարանին այն հենության, որ անհրաժեշտ է ստանալ եան այդ ժամանակահատվածի վերաբերյալ մալադրյալի բանկային գաղտնիք կազմող տեղեկությունները նս:

րրա

Աաաա

տատա

րարատ

ղարա

արարատ

աաա

ԾԿ ա ԱՈ ա աաավ

րարատ

լրատ

լարան

ղարա

լատ

լարան

լրատ

ղարա

ղարա

լարան աաա

աաա

Հետնաբար՝ Վերաքննիչ դատարանը գալիս է եզրահանգման, որ Երնան քաղաքի ընդհանուն իրավասության դատարանի կողմից 2019 թվականի փարրվարի 18-ին կայացված թիվ ԵԴ/0403/07/19 որոշումը` հայցվող միջամկության ժամկարի կտրվածքով պատշաճ պավճառաբանված չէ, որի արդյունքում Վերաքննիչ դատարանը գտնում 1, որ մեղադրյաւ աան ........ ան ն ոանծ

վերաքննիչ բողոքը պեվք է բավարարել մասամբ, այն է՝ թան: գործով վարույթն իրականացնող մարմնին պեւրք է թույլաւրրել ՀՀ կենրրոնական բանկի միջոցով ՀՀ տարածքում գործու բոլոր բանկերից առգրավել 2008 թվականի հունվարի 0Լից մինչն 2015թ. դեկտեմբերի 3Լր ներառյալ ընկած ժամանակահավվածի կտրվածքով բանկային գաղտնիք կազմող տեղեկություններըլ...) 2»:

2 Տե՛ս վարույթի նյութեր, հատոր 4-րդ, թերթեր 24-43:

Վճռաբեկ դատարանի հիմնավորումները ն եզրահանգումը.

9. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջե բարձրացված իրավական հարցը հետնյայլն է. իրավաչափ են արդյոք Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը մասնակի բեկանելու ն փոփոխելու վերաբերյալ Վերաքննիչ դատարանի հետնությունները:

10. ՀՀ նախկին քրեական դատավարության օրենսգրքի 172-րդ հոդվածի 32-րդ մասի համաձայն՝

«Քրնական հարապնդում իրականացնող մարմինները քրեական գործով կասկածյալ կամ մեղադրյալ ներգրավված անձանց վերարերյալ բանկային գաղտնիք կազմող ն «Արժեթղթերի շուկայի մասին» Հայաստանի Հանրապեվության օրենքով սահմանված Կենրրոնական դեպոզիւրարիխայի կողմից արժեթղթերի հեվ. կաւրարված գործարքների վերաբերյալ ծառայական տեղեկությունները կարող են արանալ խուզարկության կամ՛ առգրավման վերաբերյալ դատարանի ոլտշման հիման վրա»:

ՀՀ նախկին քրեական դատավարության օրենսգրքի 282-րդ հոդվածի համաձայն՝

«Լ Դատարանում: վարույթն սկսելու հիմը Լ ծառայում հերաքննության մարմնի, քննիչի կամ դատախազի պափտճառարանված որոշման մեջ պարունակվող միջնորդությունը՝ համապատասխան գործողություններ կատարելու մասին թույլտվություն ստանալու համար:

Զ. Որոշման պատճառարանական մատսմ պետք է նշվեն տվյալներ այն հանցագործության մասին, որի առիթով մրադրություն կաւ կատարել համապատասխան քննչական գործողություն, ինչպիսի տվյալներ պերք է արացվեն քաղաքացիների, սահմանադրական իրավունքների ն ազատությունների սահմանամակմելն հել. կապված այդպիսի գործողությունների արդյունքում, համապատասխան գործոլությունների կատարման ժամկեվա, տեղը, անմիջական կատարողները, արդյունքների ամրագրման ձեր, ինչպես նան այլ տվյալներ, ոլյոնք անհրաժեշտ են դատարանին օրինական ն հիմնավորված որոշում ընդունելու համար: Եթն այդ նյութերը բավարար չեն, դատավորն իրավունք ունի պահանջել լրացնել դրանք»:

1. Վճռաբեկ դատարանն իր կողմից ձնավորած նախադեպային իրավունքում արձանագրել է, որ բանկային գաղտնիք կազմող տեղեկություններն օրենսդիրն ընդգրկել է սահմանափակ մատչելի տեղեկություննեի շարքում նախատեսելով դրանց պահպանության որոշակի իրավական ռեժիմ: Նշված իրավական ռեժիմի կարնորագույն բաղկացուցիչ մասն են կազմում այդ տեղեկությունների բացահայտման հնարավորությունը

նախատեսող իրավական նորմերը Բանկային փաստաթղթերում Դ,ՄԿ/ տեղեկատվությունը հանդիսանում է անհատի վերաբերյալ անձնական տվյալ, ուստի դրա բացահայտման դեպքում միջամտություն է տեղի ունենում անձնական կյանքը հարգելու իրավունքին: Այդ պարագայում, երբ հավասարակշռության է բերվում բանկային գաղտնիք պարունակող տեղեկատվության օգտագործմամբ հանցագործությունը բացահայտելու հանրային շահը, ու բանկային գաղանիքի պահպանման մասնավոր շահը, հարկավոր է հաշվի առնել նան մարդու իրավունքների ն ազատությունների պաշտպանության վերաբերյալ պետության կողմից ՀՀ Սահմանադրությամբ ու «Մարդու իրավունքների ն հիմնարար ազատությունների պաշտպանության. մասին» Եվրոպական կոնվենցիայով ստանձնած պոզիտիվ ն նեգատիվ պարտավորությունները::

Զ. Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ նախկին քրեական դատավարության օրենսգրքի 282-րդ հոդվածի վերլուծությունից պարզ է դառնում, որ օրենսդիրը նախատեսել է քննչական գործողություն կատարելու թույլտվություն ստանալու վերաբերյալ հետաքննության մարմնի, քննիչի կամ դատախազի որոշման բովանդակային կոնկրետ պահանջներ, որոնց պահպանման դեպքում միայն հնարավոր է դատարանի կողմից դրա կապակցությամբ պատճառաբանված որոշման կայացումը: Միննույն ժամանակ, օրենսդիրը նախատեսել է միջնորդության կապակցությամբ նյութերի լրացման հնարավորություն: Այսինքն` դատարանն իրավունք ունի անհրաժեշտության դեպքում պահանջել լրացուցիչ տվյալնե ն նութեր՝ միջամտության օրինականության ն հիմնավորվածության լիարժեք ստուգման նպատակով: Հետնաբար, միջնորդության մեջ առկա հնարավոր թերությունները չեն կարող ինքնին դիտվել որպես թույլտվության տրամադրման հարցի քննարկումը բացառող հանգամանք, եթե դրանք ենթակա են լրացման ն չեն խաթարում դատարանի կողմից սահմանադրական իրավունքների սահմանափակման համաչափության ն անհրաժեշտության գնահատման հնարավորությունը: Այս մոտեցումը բխում է արդյունավետ դատական վերահսկողության, ինչպես նան հանրային ն մասնավոր շահերի հավասարակշռված պաշտպանության ապահովման անհրաժեշտությունից:

Վերոնշյալի կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է այն հանգամանքը, որ ի տարբերություն գործող քրեադատավարական կարգավորումների, նախկին : Տեա Վճռաբեկ դատարանի՝ 203 թվականի սեպտեմբերի 13-ի թիվ ԱՎԴ/0015/07/3, Կարեն Հարությունյանի ն այլոց գործով 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի թիվ ԵԿԴ/0223/07/14 որոշումները:

17

քրեադատավարական կարգավորումներով քննիչի միջնորդության կապակցությամբ վարույթ հարուցելու կարգավորումներ առկա չեն եղել ն դատարանի կողմից միջնորդության բովանդակային պահանջների ստուգումը ն միջնորդության լուծումն իրականացվել է մեկ ընթացակարգի շրջանակներում:

Անդրադառնալով համապատասխան գործողությունների կատարման ժամկետը նշելու պարտականությանը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ նշված պահանջն ուղղակիորեն վերաբերում է քննչական գործողության կատարմանը, այլ ոչ թն հայցվող տեղեկատվության ծավալին: Համապատասխան գործողության կատարման ժամկետը նշելու հրամայականը կոչված է ապահովելու դատական վերահսկողությունը հեսց քննչական գործողության կատարման տնողության նկատմամբ` երաշխավորելով, որ անձանց սահմանադրական իրավունքների սահմանափակումը իրականացվի հստակ սահմանված ն վերահսկելի ժամանակահատվածում: Նշվածը նան համապատասխանում է Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքով ձնավորված համաչափության թեստին, քանի որ «արդյոք թույլտվության շրջանակը ողջամտորեն սահմանափակ էր» արտահայտությունը վերարերում է միջամտող գործուության կատարման տնողությանը::

13. Սույն վարույթի նյութերի ուսումնասիրությունից երնում է, որ՝

- Առաջին ատյանի դատարանը քննիչի միջնորդությունը բավարարել է ն թույլատրել ՀՇ կենտրոնական բանկի միջոցով ՀՀ տարածքում գործող բոլոր բանկերից առգրավել 1999 թվականի հուլիսի 24ից մինչն 2019 թվականի փետրվարի 18ն ընկած ժամանակահատվածի՝ մեղադրյալ Ո | ն նրա մասնակցությամբ կառավարվող ընկերությունների բանկային գաղտնիք կազմող տեղեկությունները, այդ թվում՝ հաշվեհամարների, դրանց գումարային շարժի ն դրամական փոխանցումների վերաբերյալ»,

- Վերաքննիչ դատարանը` մասնակի բեկանելով ն փոփոխելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը, արձանագրել է, որ Առաջին ատյանի դատարանին ներկայացվել են բավարար տվյալներ ու տեղեկություններ, որոնք հանգեցնում են ողջամիտ ենթադրության, որ առկա է վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից հայցվող թույլտվությամբ ակնկալվող «Տես Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ 880 - Օոօսքծ 000805 տծոծոուծ Տ.'. 7. Ջօոճութ գործով 2025 թվականի մարտի 18-ի վճիռը, գանգատ թիվ 38798/1։

5 Տե՛ս սույն որոշման 7-րդ կետը:

բանկային գաղանիք կազմող տեղեկությունները ստանալու անհրաժեշտություն: Միենուն

ժամանակ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրել է, որ քննիչը, անտեսելով հիշյալ

ժամանակ գործող քրեադատավարական օրենքում առկա հստակ պահանջը, իր կողմից

ներկայացված միջնորդության մեջ չի հստակեցրել ն չի նշե, թե ինչ ժամանակային

կտրվածքով է անհրաժեշտ համարում բանկային գաղտնիք կազմող տեղեկությունների

: առգրավումը ն որոնք են այդ կոնկրետ ժամանակահատվածի անհրաժեշտությունը

հիմնավորող փաստական տվյալները, նման հիմնավորումներ ն եզրահանգում առկա չեն

նան Առաջին ատյանի դատարանի որոշման հետնություններում, որպիսի պայմաններում

՝ Առաջին ատյանի դատարանը՝ բավարարելով քննիչի միջնորդությունը ն դրանում նշելով

որոշակի ժամանակահատված կայացրել է այս առումով ոչ իրավաափ ն չպատճառարանված դատական ակտ:

Միաժամանակ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրել է, որ քննիչի կողմից դատարան ներկայացված միջնորդության, ինչպես նան դրա համար հիմք հանդիսացած՝ 2019 թվականի փետրվարի 15-ին կայացված՝ «Անձին ռրպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին» որոշման մեջ առկա չէ տեղեկություն առ այն, որ 1999 թվականից մինչն 2008 թվականը կամ 2016 թվականից մինչն 2019 թվականի ավարտը խակ ոց կատարվել է հանցակազմի օբյեկտիվ կողմին բնորոշ այնպիսի ենթադրյալ գործողություն, որը կարող էր նախաքննական մարմնին կամ ստորադաս դատարանին բերել այն հետնության, որ անհրաժեշա է ստանալ նան այդ ժամանակահատվածի վերաբերյալ մեղադրյալի բանկային գաղտնիք կազմող տեղեկությունները: Արդյունքում Վերաքննիչ դատարանը գտել է, որ վարույթն իրականացնող մարմնին պետք է թույլատրել ՀՀ կենտրոնական բանկի միջոցով ՀՀ տարածքում գործող բոլոր բանկերից առգրավել 2008 թվականի հունվարի 01-ից մինչն 2015 թվականի դեկտեմբերի 3-ը ներառյալ ժամանակահատվածի կարվածքով բանկային գաղտնիք կազմող տեղեկությունները::

14. Նախորդ կետում մեջբերված փաստական հանգամանքները գնահատելով սույն որոշման 1012րդ կետերում վկայակոչված իրավադրույթնեի ն արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ Վերաքննիչ դատարանը սխալ է մեկնաբանել ՀՀ նախկին քրեական դատավարության օրենսգրքի 282-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված կարգավորումը: Այսպես՝ 6 Տե'ս սույն որոշման 8-րդ կետը:

Վերաքննիչ դատարանն արձանագրել է, որ քննիչն անտեսելով հիշյալ ժամանակ գործող քրեադատավարական օրենքում առկա հստակ պահանջը, իր կողմից ներկայացված միջնորդության մեջ չի նշել, թե ինչ ժամանակային կտրվածքով է անհրաժեշտ համարում բանկային գաղտնիք կազմող տեղեկությունների առգրավումը, մինչդեռ քննչական գործողություն կատարելու միջնորդությամբ բանկային գաղտնիք կազմող տեղեկությունների առգրավման ժամանակային ուրվագիծը ներկայացնելու պահանջ ՀՀ նախկին քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված չի եղել: Վճռարեկ դատարանն ընդգծում է, որ ՀՀ նախկին քրեական դատավարության օրենսգրքի 282-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված՝ քննչական գործողությունների կատարման ժամկետը ներկայացնելու պահանջը վերաբերում է ոչ թե հայցվող առգրավման ենթակա տեղեկությունների ծավալին, այլ կոնկրետ քննչական գործողության կատարման ժամանակահատվածին:

141 Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում փաստել, որ ինչպես երնում է Առաջին ատյանի դատարանի որոշման բովանդակությունից, քննիչը դատական նիստի ընթացքում պնդել է ներկայացված միջնորդությունը ն խնդրել միջնորդությունը բավարարելու դեպքում թույլատրել ստանալ 1999 թվականի հուլիսի 24-ից մինչն 2019 թվականի փետրվարի 18-ն ընկած ժամանակահատվածի տեղեկությունները":

Անդրադառնալով Վերաքննիչ դատարանի հետնությանն առ այն, ռր քննիչի կողմից դատարան ներկայացված միջնորդության, ինչպես նան՝ դրա համար հիմք հանդիսացած «Անձին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին» որոշման մեջ առկա չէ տեղեկություն առ այն, որ 1999 թվականից մինչն 2008 թվականը կամ 2016 թվականից մինչն 2019 թվականի ավարտը մարը ւց կատարվել է հանցակազմի օբյեկտիվ կողմին բնորոշ այնպիսի ենթադրյալ գործողություն, որը կարող էր հիմնավորել այդ ժամանակահատվածի՝ մեղադրյալի բանկային գաղտնիք կազմող տեղեկությունների առգրավման անհրաժեշտությունը նս՝ Վճռաբեկ դատարանն առանձնակի արժնորելով քրեական վարույթի շրջանակներում հանրային ու մասնավոր շահերի հավասարակշռված պաշտպանությունը` արձանագրում է, որ որպես կանոն հայցվող բանկային գաղտնիք պարունակող տեղեկությունների ժամանակային սահմանը որոշվում է անձին ներկայացված մեղադրանքի ծավալով, մինչդեռ կոնկրետ հանցակազմի առանձնահատկություններով 7 Տե'ս սույն որոշման 7-րդ կետը:

պայմանավորված հնարավոր է վերոնշյալ կանոնից շեղում: Մասնավորապես՝ հաշվի առնելով հանցավոր ճանապարհով ստացված գույքն օրինականացնելու (փողերի լվացման) հանցակազմի դրսնորման առանձնահատկությունները, դրա բարձր լատենտայնությունը, ինչպես նան բանկային գաղտնիք պարունակող տեղեկությունների՝ նշված հանցակազմով ապացուցողական զանգվածի առանցքային տեղ զբաղեցնելու հանգամանքը, Վճռաբեկ | դատարանն արձանագրում է, ու համապատասխան բանկային գաղտնիք պարունակող տեղեկությունների հասանելիության անհրաժեշտություն պահանջող ժամանակահատվածը կարող է որոշ դեպքերում չհամընկնել անձին առաջադրված մեղադրանքի օբյեկտիվ կողմի գործողությունների կատարման ժամանակահատվածի հետ: Ուստի տվյալ հանցակազմով քննության առանձնահատկությամբ պայմանավորված, անձի ֆինանսական հոսքերի պատմության վերաբերյալ ամբողջական տեղեկատվության ձեռքբերման ն քննության արդյունավետ իրականացման համար մեղադրանքի շրջանակի ն հայցվող բանկային գաղտնիք պարունակող տեղեկատվության ծավալային հարաբերակցության տարբերությունը կարող է համարվել արդարացված:

5. Վերոգրյալի հաշվառմամբ, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը մասնակի բեկանելու ն փոփոխելու վերաբերյալ Վերաքննիչ դատարանի հետնությունները հիմնավոր չեն: Միննույն ժամանակ, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, ռր Առաջին ատյանի դատարանը՝ բավարարելով «Հ ԱԱԾ քննչական դեպարտամենտի քննիչ Վ.Բալյանի միջնորդությունը, կայացրել է գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտ: |

16. Ամփոփելով վերոգրյալը Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ աուն վարույթով Վերաքննիչ դատարանը` Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը մասնակի բեկանելով ն փոփոխելով, թույլ է տվել քրեադատավարական օրենքի էական խախաում, որն ազդել է վարույթի ելքի վրա, ինչը, համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 362-րդ հոդվածի՝ հիմք է Վերաքննիչ դատարանի դատական ակտը բեկանելու համար, ուստի անհրաժեշտ է Վերաքննիչ դատարանի որոշումն ամբողջությամբ բեկանել ն Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը թողնել անփոփոխ՝ հիմք ընդունելով սույն որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումները:

Ելնելով վերոգրյապից ն ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 162-րդ, 163-րդ ն 171-րդ հոդվածներով, Հայ աստանի Հանրապետության

21

քրեական դատավարության օրենսգրքի 3Լրդ, 33-րդ, 34-րդ, 264-րդ, 281-րդ, 352-րդ, 359-րդ, 361-363-րդ ու 400-րդ հոդվածներով՝ Վճռարեկ դատարանը

ՈՐՈՇԵՑ

Լ Թիվ ԵԴ/0403/07/19 դատական վարույթով ՀՀ վերաքննիչ հակակոռուպցիոն դատարանի 2025 թվականի սեպտեմբերի 5-ի որոշումն ամբողջությամբ բեկանել ն Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2019 թվականի փետրվարի 18-ի որոշումը թողնել անփոփոխ՝ հիմք ընդունելով Վճռաբեկ դատարանի որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումները:

2. Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մանում կայացնելու օրը:

Նախագահող՝ ԱԿՐԿՅԱՇԱՐՅԱՆ

Դատավորներ՝ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ

: Ռ.ՄԽԻԹԱՐՅԱՆ

Ս.ԶԻՉՈՅԱՆ

Դ.ՎԵՔԻԼՅԱՆ