ԵԴ/4919/07/22

Բ 253 | ԵԴ/4919/07/22

2 ԱՑԱՎ շե

"Ախո

ՀՅ ղիա ՑՏ7

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ

ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

Երնան քաղաքի առաջին ատյանի

ընդհանուր իրավասության դատարան,

Նախագահող դատավոր՝ Ա.Պողոսյան

Հայաստանի Հանրապետության

վերաքննիչ քրեական դատարան,

Նախագահող դատավոր՝ Ա.Հովհաննիսյան

2024 թվականի ապրիլի 16-ին քաղաք Երնանում

ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի հակակոռուպցիոն պալատի կոռուպցիոն

հանցագործությունների քննության դատական կազմը (այսուհետ նան՝ Վճռաբեկ դատարան),

նախագահությամբ՝ Ս.ՉԻՉՈՅԱՆԻ

մասնակցությամբ դատավորներ՝ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ

Ա.ԿՐԿՅԱՇԱՐՅԱՆԻ

Դ.ՎԵՔԻԼՅԱՆԻ

գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով ՀՀ վերաքննիչ թրեական դատարանի (այսուհետ նան՝ Վերաքննիչ դատարան) 2023 թվականի հունվարի 30-ի որոշման դեմ Աաաա շշ: արատ

վճռաբեկ բողոքը,

2

ՊԱՐԶԵՑ

Վարույթի դատավարական նախապատմությունը.

ւ Արարատը

Աաաա» հուլիսի 2ին

2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի (այսուհետ՝ ՀՀ քրեական օրենսգիրք) 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ ադր գործը:

ղարա շշ.

թվականի մարտի 12-ին թիվ խորն, կաս գործի նյութերով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3101-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցվել է նոր քրեական գործ, առանձնացվել է առանձին վարույթում ն շնորհվել է թիվը:

Նախաքնության մարմնի 2020 թվականի մարտի 17-ի որոշմամբ թիվ Ո | քրեական գործը միացվել է թիվ աը եկան գործին ն նախաքննությունը շարունակվել է թիվ արը: ւնն գործի վարույթում:

2020 թվականի ապրիլի 10-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3101-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 3143-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ն 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ի կետով հարուցվել է թիվ արը ւնա գործը: Նույն օրը որոշում է կայացվել թիվ ապ ւս գործը միացնել թիվ Խորը ոս գործիս ն

նախաքննությունը շարունակել թիվ ատը քրեական գործի վարույթում:

Նախաքննության մարմնի 2020 թվականի սեպտեմբերի 3-ի որոշմամբ ղարա ւ. տոսորյալ է ներգրավվել ՀՀ քրեական

օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով (երկու դրվագ), 310-րդ հոդվածով, 310.Էրդ հոդվածի 1-ին մասով (երեք դրվագ), 3143-րդ հոդվածի 2-րդ մասով (հինգ դրվագ):

աաա

Աաաա

աստաաա 222 թուի դեկտեմբերի 27-ի որոշմամբ արոը

ատսարը ւտ 202: թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական

3

օրենսգրքի 296-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:

2. Նախաքննության մարմինը 2022 թվականի դեկտեմբերի 28-ին որոշում է կայացրել աաա

բնակարան հասցեում խուզարկություն կատարելու թույլտվության միջնորդություն հարուցելու մասին:

3. Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ (այսուհետ նան՝ Առաջին ատյանի դատարան) 2022 թվականի դեկտեմբերի 29-ի որոշմամբ միջնորդությունը բավարարվել է:

4. Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2022 թվականի դեկտեմբերի 29-ի դատական ակտի դեմ արարը "կ վերանայման բողոքը Վերաքննիչ

դատարանի՝ 2023 թվականի հունվարի 30-ի որոշմամբ մերժվել է, իսկ Առաջին

` ատյանի դատական ակտը՝ թողնվել անփոփոխ:

Վերաքննիչ դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ հատուկ վերանայման բողոք է Նոա ԱՋ թ Ա

դատարանի 2023 թվականի մարտի 14-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ ն սահմանվել հատուկ վերանայման բողոքի քննության գրավոր ընթացակարգ:

Հատուկ վերանայման վճռաբեկ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները ն պահանջը.

Վճռաբեկ բողոքը քննվում է հետնյալ հիմքերի սահմաններում՝ ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.

5. Բողոքի հեղինակի կարծիքով` ստորադաս դատարանները թույլ են տվել դատական սխալ, ճիշտ չեն կիրառել «Մարդու իրավունքների ն հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 8-րդ հոդվածը, թույլ է տրվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 26-րդ հոդվածով սահմանված մասնավոր ն ընտանեկան կյանքի գաղտնիության սկզբունքի կոպիտ ն էական խախտում: Նշված առերնույթ քրեադատավարական օրենքի էական խախտում թույլ տալու հետնանքով կայացված դատական ակտը խաթարում է արդարադատության բուն էությունը, քանի որ վիճարկվող դատական ակտի

4

հետնանքով տեղի է ունեցել անհարկի ն կոպիտ միջամտություն անձնական կյանքի ն բնակարանի անձեռնմխելիության իրավունքին, ինչի հետնանքով վարույթն իրականացնող մարմնի տրամադրության տակ են հայտնվել բնակարանի տեսանկարահանման նյութերը:

Միննույն ժամանակ բողոքաբերը նշել է նան, որ առկա է բողոքարկվող դատական ակտը ոչ իրավաչափ դարձնող ն վիճարկվող դատական ակտի բեկանման հիմք հանդիսացող փաստական հանգամանք՝ ՀՀ կադաստրի կոմիտեի թիվ լ | Արաաաաաաաաաաաաաաաաաաաարաաաահահա՝..: ււ.

որոնցով նս հաստատվում է վիճարկվող դատական ակտի ոչ օրինական, ոջ հիմնավոր ն չպատճառաբանված լինելը:

Բացի այդ, բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի միատեսակ կիրառության համար, մասնավորապես՝ խուզարկություն կատարելը թույլատրելիս անձճի՝ բնակարանի անձեռնմխելիության իրավունքի ապահովման համատեքստում բնակարանի նույնականացման համար անհրաժեշտ տվյալների սխալ ներկայացման հետնանքով անձի խախտված իրավունքների վերականգնման տեսանկյունից:

Ըստ բողոքաբերի՝ Առաջին ատյանի դատարանը կայացրել է անհիմն որոշում, քանի որ չի ունեցել որնէ ապացույց, որ տվյալ հասցեի ներքո գրանցված անշարժ գույքի երկու միավորներից աը ւսոր՝ տվալ հասցեի

բնակարանն է: Վերաքննիչ բողոքում շեշտվել է այդ փաստը՝ ներկայացնելով այն հիմնավորող ապացույցները` մասնավորապես ՀՀ կադաստրի կոմիտեի կողմից տրամադրված սեփականության իրավունքի վկայականը, որով ապացուցվում է, որ աաա: սերջո գրանցված անշարժ գույքի

միավորներից բնակարանը սեփականության իրավունքով պատկանում է ասող ատր

Բողոք րերած անձի պնդմամբ՝ Վերաքննիչ դատարանն անտեսել է այն փաստը, որ Առաջին ատյանի դատարանը պատշաճ քննության չի ենթարկել ն անտեսել է այն հանգամանքը, որ որնէ ապացույցով չի հիմնավորվել վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից ներկայացված եզրահանգումը, որ տվյալ հասցնի ներքո գրանցված ն

Է

վարույթով անցնող անձին սեփականության իրավունքով պատկանող անշարժ գույքի նպատակային նշանակությունը հենց բնակարանն է: Վերաքննիչ դատարանի որոշման ապօրինի լինելը ապացուցվում է նան ՀՀ կադաստրի կոմիտեի կողմից տրամադրված գրությամբ առ այն, որ աաա...

առկա է գրանցված 2 միավոր անշարժ գույք, որոնցից մեկը գրանցված է արը ասար: (րպես բնակարան), իսկ մյուսը՝ աաարարըը

Ո | անվամբ գրանցված է որպես ավտոկայանատեղի:

Ի հիմնավորումն վերոշարադրյալի՝ բողոքաբերը նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի ոջ պատշաճ քննության արդյունքում խախտվել է ապաաարաաոոը անձնական կյանքի ն բնակարանի անձեռնմխելիության իրավունքը:

ծ. Վերոշարադրյալի հիման վրա բողոքաբերը խնդրել է ամբողջությամբ բեկանել Վերաքննիչ դատարանի 2023 թվականի հունվարի 30-ի որոշումը ն կայացնել դրան փոխարինող դատական ակտ՝ արձանագրել աարոըը

մասնավոր կյանքի ն բնակարանի անձեռնմխելիության իրավունքի խախտումը, ինչպես նան պարտավորեցնել նախաքննության մարմնին ոչնչացնել խուզարկության ընթացքում կատարված տեսանկարահանման նյութերը, էլեկտրոնային կրիչները, այլ նյութերը ն տեղեկությունները:

Ճատուկ վերանայման վճռաբեկ բողոքի քննության համար էական

նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.

7. ՇԸ Կառավարությանն առընթեր Անշարժ գույքի կադաստրի պետական կոմիտեի կողմից 2007 թվականի հուլիսի 13ին կազմված սեփականության իրավունքի գրանցման թիվ ատը վկայականի (այսուհետ նան՝ Սեփականության իրավունքի վկայական) պատճենի համաձայն` արա

տատը բնակարանը սեփականության իրավունքով պատկանում է ատը ատար

8. Կադաստրի կոմիտեի էլեկրոնային բազայից ստացված` անշարժ գույքի միավորի նկատմամբ գրանցված իրավունքների վերաբերյալ տեղեկանքի համաձայն՝ ւՏե'ս նյութեր, հատոր 1, թերթեր 90-93:

ճ

արար րաաաը ւս հասցեում գրանցված է

միայն արը կանության իրավունքը»

9. ՀԸ կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի ՃՇՇեօոչ.ոո կայքի միջոցով Արարա: 2.4 ոշվառված

անճանց վերաբերյալ գեներացված տեղեկության պատճենի համաձայն` նշված հասցեում գրանցված է միայն աը

10. Նախաքննության մարմինի 2022 թվականի դեկտեմբերի 28-ի՝ արը պտասատաոոյույըը բնակարան հասցեում խուզարկություն կատարելու թույլտվության միջնորդություն հարուցելու մասին որոշման համաձայն` «(..) Թիվ աս: ութի շրջանակներում պարզվել ւ, աաաաաաաը

ատար...» աաա

ինչպես նան վերջինիս սեփականության, այդ թվում ընդհանուր րաժնային սեփականության ն ընդհանուր համատեղ սեփականության, իրավունքով պատկանում են նշյալ, ինչպես նան մայա

րրա

կաա

Արարատ

Արատտա

կարատ

ատար անշարժ գույքի միավորները:

Վերոգրյալի հիման վրա ն նկատի ունենալով որ Աաաա

ասա... Մարտա

հասցեում, դրան անմիջական հարող մասնավոր տարածքներում, կարող են առկա լինել մերը նկարագրված եղանակներով կատարված փոխանցումների վերաբերյալ պայմանագրեր, համաձայնագրեր, Նոթատետրեր, մատյաններ, սնագիր՝ գրառումներ, նման տեղեկատվություն պարունակող համակարգիչներ, էլեկտրոնային կրիչներ, բջջային հեռախոսներ, հանցավոր ճանապարհով արացված ֆինանսական միջոցներով ձեռք բերված գույքային միավորների վերաբերյալ 2 Տե'ս նյութեր, հատոր 1, թերթ 94:

3 Տե՛ս նյութեր, հատոր 1, թերթ 96:

7

փատրաթղթեր, հանցավոր ճանապարհով արացված դրամական միջոցներ՝ կանխիկ գումար (...)»՞

1. ՝Նախաքննութան մարմնի 2022 թվականի դեկտեմբերի 28-ի՝

աաա ււ" արարատ

հասցեում խուզարկություն կատարելու թույլտվության միջնորդություն հարուցելու մասին որոշմանը կից ներկայացված` աաաարիը սող անշարժ գույքի միավորների վերաբերյալ քաղվածքի պատճենի համաձայն` ԽԱարրրոը ընդհանուր համատեղ սեփականությամբ պատկանում է ՏՏ |

աաա ոլ իսշվառված անշարժ գույք, որի բնութագրող

օգտագործման նպատակ բաժնում նշված է ավտոկայանատեղի (հանգրվան):5

2. Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2022 թվականի դեկտեմբերի 29-ի որոշման համաձայն` «(..) (Հ/նարավոր է ողջամիտ ենթադրություն կատարել առ այն, որ Մ ու ւ նա ւ աաա ԱԱ ԱՅՆ... աայ

ազո... Է պահվում են այն քրեական վարույթի համար էական

նշանակություն ունեցող առարկաներ` փոխանցումների վերաբերյալ պայմանագրեր, համաձայնագրեր, նոթատետրեր, մատյաններ, սնագիր գրառումներ, նման տեղեկատվություն պարունակող համակարգիչներ, էլեկտրոնային կրիչներ, բջջային հեռախոսներ, հանցավոր ճանապարհով արացված ֆինանսական միջոցներով ձեռք

` Բերված գույքային միավորների վերաբերյալ փաարաթղթեր:

Միննույն ժամանակ, բավարար են Դատարանին ներկայացված այն

փատրական, տվյալները, որոնք փաարում՝ եւ աը

բնակարանի կապը՝ առնչությունը մատնանշված անձի աոոը հետ:

ալ կերպ, միջնորդությունը ներկայացնելիս պահպանվել են վերի նշված հոդվածներում ամրագրված` միջնորդության համար անհրաժեշր ն բավարար պահանջների, բացի այդ, Դատարանը գտնում է, որ անձանց անձնական իրավունքների ն ազատությունների սահմանափակումը կոնկրետ իրավիճակում իրավաչափ է ն այն չի կարող գերակայել հանրային շահի նկատմամբ, իսկ միջնորդության բավարարման պայմաններում հնարավոր է գտնվեն ն վերցվեն ' Տեննյութեր, հատոր 1, թերթեր 3-11:

5 Տե՛ս նյութեր, հատոր 1, թերթեր 63-76:

8

առարկաներ, որոնք ողջամվկտիրեն կարող են վերաբերելի լինել քննվող քրեական վարույթին. (...)»:6

Թ. Վերաքննիչ դատարանի՝ 2023 թվականի հունվարի 30-ի որոշման համաձայն՝ «(..) (Աերաքննիչ դատարանը փասվասմ է, որ Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը հիմնված է օրենքով սահմանված չափանիշների ու դրանց հիմքում դրված հանգամանքների վերաբերյալ հիմնավորված եզրահանգումների վրա: Մասնավորապես, Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ վարույթի նյութերի ուսումնասիրությունը վկայում է, որ նախաքննական մարմնի կողմից Առաջին առրյանի դատարան ներկայացված միջնորդությանը կից ներկայացվել է եա արը... ցված անշարժ գույքի միավորների, վերաբերյալ

քաղվածքի պատճենը, րար որի՝ վերջինիս ընդհանուր համատեղ սեփականության իրավունքով պատկանում է նան աաա: .........

բնակելի տարածքը: Ընդ որում, հարկ է ընդգծել, որ միջնորդությունը բավարարելիս Առաջին ատյանի դատարանը դատական ակտի եզրափակիչ մասում հարակ նշել է, որ թույլափրում է կատարել որոնողական գործողություններ կոնկրետ Ո | ասա, ր նշված հասցեի բնակարանում: Այլ կերպ՝

Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ արորադաս դատարանը, հիմնվելով միջնորդությանը կից ներկայացված նյութերի վրա, կայացրել է իրավաչափ դատական ակտ:

Ինչ վերաբերում է րողոքաբերի փաատրարկին առ այն, որ վարույթն իրականացնող մարմինը պապշաճ տեղեկացվել է արանը

ղաս... ոյ ճյղի անշարժ գույքի միավոր

գրանցված լինելու ն խուզարկվող ընակարանը սեփականության իրավունքով աաաաաաաաաաաաաա ո մի. սական անտեսելով

վերոհիշյալ գրավոր ապացույցները՝ աը

քննիչներ Անն. աաա... ո ոյարուը,

ապա Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ բողոքաբերի կողմից բարձրացված այն հարցը վերաբերում է խուզարկության կատարման ընթացքին, 6 Տես նյութեր, հատոր 1, թերթեր 81-83:

9

ինչը խազարկությանը կատարման թույլտվության տրամադրմանը հաջորդող գործընթաց է ն չի կարող կասկածի փակ առնել արորադաս դատարանի որոշման իրավաչափությունը, քանի որ, ինչպես արդեն նշվել է, Առաջին ատյանի դատարանն իր դատական ակտի եզրափակիչ մասում հարակ նշել էր, որ թույլատրում է կատարել որոնողական գործողություններ կոնկրեսւ աննա

պատկանող՝ վերը նշված հասցեի բնակարանում: Այլ կերպ՝ Վերաքննիչ դավարանը հարկ է համարում: նշել, որ տվյալ դեպքում բողոքաբերը, բողոք ներկայացնելով սփտրադաս դատարանի որոշման դե փաստացի վիճարկում է խուզարկության կատարման ընթացքում վարույթն իրականացնող մարմնի գործողությունները, որոնք, սակայն, առնչություն չունեն ատորադաս դատարանի դատական ակտի օրինականությաւն հեր, ն դրանք օրենքով սահմանված կարգով կարող են վիճարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով սահմանված այլ ընթացակարգով:

5.4 Ամփոփելով վերոշարադրյալը Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հենության, որ Առաջին ատյանի դատարանը կայացրել է համապատասխա հարցը րար էության ճիշվ լուծող դատական ակր, թույլ չի փվել վարույթի ելքի վրա. ազդեցություն ունեցող դատական սխալ, ուսրի մայ

կողմից բերված հատուկ վերանայման բողոքը պետք է մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը՝ թողնել անփոփոխ: (...»:7

Վճռաբեկ դատարանի պատճառաբանությունները ն եգրահանգումը.

14. Մույն գործով Վճռաբեկ դատարանի աոջն բարձրացված իրավական հարցը հետնյալն է. հիմնավոր են արդյո՞ր զաը

բնակարանում խուզարկություն կատարելը թույլատրելու մասին Առաջին ատյանի դատարանի որոշման իրավաչափ լինելու վերաբերյալ Վերաքննիչ դատարանի հետնությունները:

15. ՀՀ Սահմանադրության 32-րդ հոդվածի համաձայն` «Լ. Յուրաքանչյուր ոք ունի բնակարանի անձեոնմխելիության իրավունք:

Տե'ս նյութեր, հատոր 2, թերթեր 46-53:

10

2. Բնակարանի անձեռնմխելիության իրավունքը կարող է սահմանափակվել միայն օրենքով պետական անվտանգության, երկրի տնտեսական բարեկեցության, հանցագործությունների կանխման կամ բացահայտման, հասարակական կարգի, առողջության ն բարոյականության կամ այլոց հիմնական իրավունքների ն ազափությունների պաշտպանության նպատակով:

3. Բնակարանը կարող է խուզարկվել միայն դատարանի որոշմամի՝ օրենքով սահմանված դեպքերում ն կարգով: Օրենքով կարող են սահմանվել դատարանի որոշմամբ բնակարանի անձեռեմխելիության իրավունքի սահմանափակման այլ դեպքեր:»:

«Քաղաքացիական ն քաղաքական իրավունքների մասին» միջազգային դաշնագրի (այսուհետ նան՝ Դաշնագիր) 17-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. «Ոչ ոք չի կարող ենթարկվել (...) քմահաճ կամ անօրինական ուրնձգության իր բնակարանի անձեռեմխելիության (...) նկատմամբ»:

«Մարդու իրավունքների ն հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի (այսուհետ՝ Կոնվենցիա) 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի իր (...) բնակարանի (..) նկատմամբ հարգանքի իրավունք:

2. Չի թույլատրվում պերական մարմինների միջամվությունն այդ իրավունքի իրականացմանը, բացառությամը այն դեպքերի, երբ դա նախատեսված է օրենքով ն անհրաժեշտ է ժողովրդավարական հասարակությունում ի շահ պետական անվտանգության, հասարակական կարգի կամ երկրի տնտեսական բարեկեցության, ինչպես նան անկարգությունների կամ հանցագործությունների կանխման, առողջության կամ բարոյականության պաշտպանության կամ այլ անձանց իրավունքների ն ազատությունների պաշտպանության նպապտակով:»:

ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի համաձայն` « 1 Քրեական վարույթի ընթացքում ընդունվող յուրաքանչյուր դատավարական ակտ պետք է լինի օրինական ն հիմնավոր:

2 Դատավարական ակրն օրինական է, եթե այն կայացվել է

Սահմանադրության, Հայաարանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերի, «Հայասատանի Հանրապետության դատական օրենսգիրք» սահմանադրական

' մ

օրենքի, սույն օրենսգիքի ն այն օրենքների պահանջների պահպանմամբ, որոնք կիրառվում են վվյալ վարույթն իրականացնելիս:

(-.)»:

ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 15-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1 Վարույթի իրականացումը հանրային գործունեություն է, որի ընթացքում ն արդյունքում ապահովվում: է հանրային ն մասնավոր շահերի հավասարակշոված պաշտպանությունը:

(-)

4 Վարույթի հանրայնությունն ապահովելիս անձի իրավունքների կամ ազատությունների սահմանափակումը պետք է համաչափ լինի հակակշիո հանրային շահերի պաշտպանության նպատակին:

(-.»:

ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 209-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ «Բացառապես դատարանի որոշման հիման վրա են կատարվում՝

Սբնակարանում խուզարկությունը ն առգրավումի.

(:-»:

ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 234-րդ հոդվածի համաձայն « 1 Խուզարկությունը վարույթի համար նշանակություն ունեցող առարկաներ, նյութեր, փատրաթղթեր կամ տվյալներ, ինչպես նան քննությունից թաքնվող մեղադրյալին, արգելադրման ենթակա գույքը կամ դիակ հայտնաբերելու նպատակով կատարվող որոնողական գործողություն է:

(-.»:

16. Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը (այսուհետ նան՝ Եվրոպական դատարան) իր հերթին, անդրադառնալով Կոնվենցիայի 8-րդ հոդվածի մեկնաբանությանը, կայուն նախադեպային պրակտիկա է ձնավորել առ այն, որ անձի՝ բնակարանի անձեռնմխելիության իրավունքին միջամտությունը Կոնվենցիայի 8-րդ հոդվածի 2-րդ մասի տեսանկյունից պետք է լինի արդարացված, այսինքն՝

- պետք է կատարվի «օրենքին համապատասխան»,

- հետապնդի Կոնվենցիայի 8-րդ հոդվածի 2-րդ մասում ամրագրված մեկ կամ մի քանի օրինական նպատակ,

12

- այդ նպատակներին հասնելը պետք է լինի «անհրաժեշտ ժողովրդավարական հասարակությունում»:8

Եվրոպական դատարանը նշել է, որ միջամտության «Ժողովրդավարական հասարակությունում անհրաժեշտ» լինելու համար, անհրաժեշտ է, մասնավորապես, որ այն համաչափ լինի հետապնդվող իրավաչափ նպատակին: Եվրոպական դատարանը հետագայում հաստատել է, որ միջամտության՝ այդ թվում բնակարանի խուզարկության, «անհրաժեշտությունը ժողովրդավարական հասարակությունում» որոշելիս, պետք է գնահատվեն արդյոք նման միջոցները հիմնավորելու համար բերված պատճառները եղել են «համապատասխան» ն «բավարար», ն արդյո՞ք պահպանվել է վերոհիշյալ համաչափության սկզբունքը:6 Ավելին, Եվրոպական դատարանը նշել է, որ գնահատման է ենթակա նան, այն հանգամանքը, թե արդյո՞ք խուզարկության նկատմամբ դատական ստուգումը՝ Օ:պատշաճ կերպով է իրականացվել, մասնավորապես արդյոք դատավորը պատշաճ կերպով քննել է խուզարկություն, հիմնավորող ողջամիտ կասկածի առկայությունը, արդյո՞ք խուզարկության որոշումը ձնակերպել է այնպես, որ դրա ազդեցությունը լինի ողջամիտ սահմաններում ն արդյո՞ք դատավորի մոտ առկա է եղել համոզվածություն առ այն, որ խուզարկությունն այն վայրում, որի կապակցությամբ միջնորդություն է ներկայացվել, կարող է ընձեռել համապատասխան ապացույցների ճեռքբրերում:ճ

17. Վճռաբեկ դատարանը, անդրադառնալով բնակարանի խուզարկության իրավաչափությանը ներկայացվող չափանիշներին, նշել է, որ խուզարկություն կատարելու թույլտվություն տալու փուլին առաջադրվող հիմնական պահանջներից է դրա կատարման համար փաստական ն իրավական հիմքերի առկայությունը: Ց Տե՛ս, ի թիվս այնի, Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ Տոմոոօս 5. Թաջջռ գործով 2007 թվականի հունիսի 7-ի վճիո, գանգատ թիվ 71362/01, կետ 27, 10165ւդծոնօ ս. Խաջջա գործով 2009 թվականի ապրիլի 9-ի վճիռ, գանգատ թիվ 19856/04, կետ 30:

5 Տե՛ս, Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ Ծսժջօօո Մ. Ղհօ Սոււօմ Էզոքմօտտ գործով 1983 թվականի փետրվարի 24-ի վճիռ, գանգատ թիվ 7525/76, կետեր 51-53: 5 Տես, դալճնտ ուաճոճջ, Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ 2 ,. ԲՈՄ. ՎԱԾ գործով 1997 թվականի փետրվարի 25-ի վճիռ, գանգատ թիվ 22009/93, կետ 94, Տուդօն չ. Թաջտռ գործով 2007 թվականի հունիսի 7-ի վճիռ, գանգատ թիվ 71362/01, կետեր 43-44, Մուլտ ճոճ Թելեու Մ. Լչետտ գործով 2020 թվականի մայիսի 30-ի վճիռ, գանգատ թիվ 28926/10, կետ 102: ճ Տեն Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի Մատ գոմ ԽԵ յ. եզո գործով 2020 թվականի մայիսի 30-ի վճիռ, գանգատ թիվ 28926/10, կետ 102, 7Ք0565ո1ւ չ. Ցաքողգ գործով 2017 թվականի հունվարի 19-ի վճիռ, գանգատ թիվ 63638/14, կետ 70:

13

Բնակարանի խուզարկության կատարման փաստական հիմք են բավարար տվյալները, բայց, միննուն ժամանակ, տվյալների առկայությունն ինքնին խուզարկութան կատարման փաստական հիմք չե, քանԻ դեռ չի

համապատասխանում բավարարության վերաբերյալ պահանջին: Տվյալների՝ բավարարության տեսանկյունից գնահատումը պետք է հանգեցնի այն ողջամիտ եզրահանգման, որ խուզարկության կատարման արդյունքում կարող են ձեռք բերվել փնտրվող առարկաները: Իսկ խուզարկության կատարման իրավական հիմքը խուզարկություն կատարելը թույլատրելու մասին դատարանի որոշումն է: Ընդ որում, ինչպես նախաքննական մարմնի, այնպես էլ դատարանի որոշումները պետք է լինեն հիմնավորված ն պատճառաբանված: Մասնավորապես, նախաքննական մարմնի որոշման պատճառաբանական մասում պետք է նշվեն տվյալնե այն

հանցագործության մասին, որի առիթով մտադրություն կա կատարել խուզարկություն, ինչպիսի առարկաներ պետք է ստացվեն քաղաքացիների սահմանադրական իրավունքների ն ազատությունների սահմանափակման հետ կապված գործողության արդյունքում, դրա կատարման ժամկետը, այն բնակարանի նույնականացման տվյալները, մասնավորապես` գտնվելու վայրը՝ հասցեն, ինչպես նան՝ ում է պատկանում կամ ում կողմից է մշտապես կամ ժամանակավորապես օգտագործվում, այն սուբյեկտը, ում բնակարանի անձեռնմխելիության իրավունքը ենթակա է սահմանափակման:շ

8. Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ բնակարանի

խուզարկությունը դասվում է այն քննչական գործողությունների շարքին, որոնք էականորեն Օ- սահմանափակում են անձ բնակարանի անձեռնմխելիության իրավունքը ն այդ իսկ պատճառով ներպետական օրենսդրությամբ ն միջազգային փաստաթղթերով նախատեսված են դրա իրավաչափության ապահովմանն ուղղված մի շարք երաշխիքներ:

Վճռաբեկ դատարանը մասնավորապես արձանագրում է, որ քննիջի կողմից խուզարկություն կատարելու անհրաժեշտություն հիմնավորող փաստական տվյալներից զատ դատարան պետք է ներկայացվեն նան կոկրետ անձի ռ Տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի` Սեպուհ Թադնոսյանի ն Սիրուն Նաջարյանի գործով 2015 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵՇԴ/0073/07/15 որոշման 22-24-րդ կետերը:

14

աեփականատեր, վարձակալ կամ այլ կերպ բնակարանը տիրապետող) խուզարկության ենթակա բնակարանի հետ կապը հիմնավորող` նույնականացման հստակ տվյալներ (սեփականության իրավունքի վկայական, անշարժ գույքի նկատմամբ գրացված իրավուքների վերաբերյալ տվյալներ ն այն), որոնք հնարավոր է պատշաճ գնահատվեն դատարանի կողմից: Իսկ դատարանն իր հերթին, պետք է ունենա հստակ համոզմունք, թե կոնկրետ, որ անձի բնակարանի անձեռնմխելիության իրավունքն է սահմանափակվում, իսկ խուզարկության թույլտվության վերաբերյալ կայացված դատական ակտով պետք է հատակորեն ամրագրվեն կոնկրետ բնակարանի ապատկանելիութան ն նույնականացման վերաբերյալ հստակ տվյալները, որպեսզի իրավունքի նկատմամբ միջամտությունը լինի իրավաչափ:

19. Մույն գործի ուսումնասիրությունից երնում է, որ՝

- Նախաքննության մարմինը 2022 թվականի դեկտեմբերի 28-ի բնակարանում խուզարկություն կատարելու թույլտվություն ստանալու մասին միջնորդությամբ, որպես Աաաա հաուս հասցեի

սեփականատեր հանիսանալու հիմնավորում կցել է վերջինիս անվամբ գրանցված անշարժ գույքի միավորների վերաբերյալ քաղվածքի պատճենը, որից երնում է, որ ասատոոը է պատկանում, նշված հասցեով գրանցված

ավտոկայանատեղի (հանգրվան) նպատակային նշանակությամբ անշարժ գույք:5

- Առաջին ատյանի դատարանը, բավարարելով նախաքննության մարմնի միջնորդությունը, թույլատրել է կատարել խուզարկություն արը ՏՍ | հասցում գտնվող բնակարանում:4

- Վերաքննիչ դատարանը, Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը անփոփոխ թողնելով, նշել է, որ բողոքաբերի կողմից բարձրացված հարցը վերաբերում է խուզարկութիան կատարման ընթացքին, ինչը խուզարկութան կատարման թույլտվության տրամադրմանը հաջորդող գործընթաց է ն չի կարող կասկածի տակ առնել ստորադաս դատարանի որոշման իրավաչափությունը, քանի որ Առաջին ատյանի դատարանն իր դատական ակտի եգրափակիչ մասում հստակ նշել է, որ 5 Տե՛ս սույն որոշման 11-րդ կետը:

6 Տե՛ս սույն որոշման 12-րդ կետը:

15

թույլատրում է կատարել որոնողական գործողություններ կոնկրետ ասաոոը ասաոոը պատկանող բնակարանում:5

20. Վերոշարադրյալ փաստական հանգամանքները գնահատելով սույն որոշման 5-պ18-րդ կետերում վկայակոչված իրավական նորմերի ն արտահայտված իրավական դիրքրորոշումների լույսի ներքո, Վճռաբեկ դատարանը արձանագրում է, որ տույն գործով ստորադաս դատարանները Խզարրրաաաաաաը

բնակարանում խուզարկություն կատարելու փաստական հիմքի առկայության վերաբերյալ հետնության հանգելիս հաշվի չեն առել այն հանգամանքը, որ հիշյալ հասցեի բնակարանը չի պատկանում մեղադրյալ արը սւ

սեփականության իրավունքով պատկանում է միայն նշված հասցեում գրանցված ավտոտնակ/հանգրվանը:

Մասնավորապես, ստորադաս դատարանները որպես խուզարկության

կատարման բավարար հիմք գնահատելով ՍՈՍ | անվամբ գրանցված

անշարժ գույքի միավորների վերաբերյալ քաղվածքի պատճենում նշված տվյալները, պատշաճ ուշադրության չեն արժանացրել այն հանգամանքը, որ նախաքննության մարմնի կողմից միջնորդվել է փաստացի արը: ոող ն վերջինիս

հետ առնչություն չունեցող բնակարանում խուզարկության թույլատրություն, ինչի հետնանքով առանց բավարար հիմքերի թույլատրվել է տաղը բնակարանում իրականացնել խուզարկություն: Այլ կերպ ասած՝ թույլատրվել է իրականացնել խուզարկություն քրեական վարույթի ն պտտարոը հետ որնէ առնչություն չունեցող անձի բնակարանում:

Անդրադառնալով Վերաքննիչ դատարանի այն հետնությանը, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից թույլ չի տրվել խախտում ն վիճարկվող խախտումը վերաբերում է նախաքննության մարմնի կողմից կատարված խուզարկության ընթացքին, ապա Վճռաբեկ դատարանը արձանագրում է, որ սոյն դեպքում դատարանի կողմից թոյլ է տրվել խախտում՝ բավարարելով քննիչի միջնորդություսը զրա ւււ հասցեում

խուզարկություն կատարելու վերաբերյալ, այն պայմաններում, երբ քննիչի կողմից 5 Տե՛ս սույն որոշման 13-րդ կետը:

16

դատարան ներկայացված միջորդությանը կից նյութերից չի հետնում նշված բնարարանի առնչությունը ՈՍ | հետ, հետնաբար Ս |

բնակարանի անձեռնմխելիության իրավունքին ոչ իրավաչափ միջամտությունը տեղի է ունեցել դատական ակտով, այլ ոչ թե քննիչի ոչ իրավաչափ գործողությունների հետնանքով:

2. Վերոգրյալի հիման վրա՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատը ասար բնակարանում խուզարկություն կատարելը թույլատրելու

մասին Առաջին ատյանի դատարանի որոշման իրավաչափ լինելու վերաբերյալ Վերաքննիչ դատարանի հետնությունները հիմնավոր չեն:

22. Ինչ վերաբերում է խուզարկության ընթացքում տեսանկարահանման բոլոր նյութերը, էլեկտրոնային կրիչները ն ձեռք բերված այլ նյութերը վերացնելու վերաբերյալ բոդոքաբերի պահանջին, ապա այս մասով Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ նշվածը հարցը դուրս է բնակարանի խուզարկության թույլտվության վերաբերյալ դատական ակտի օրինականության ստուգման սահմաններից ն հետնաբար չի կարող քննարկման առարկա հանդիսանալ սույն վարույթի շրջանակներում:

23. Ամփոփելով վերոշարադրյալը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով դատական ակտ կայացնելիս ստորադաս դատարանները թույլ են տվել դատական սխալ, խախտել են Դաշնագրի 17-րդ, Կոնվենցիայի 8-րդ, ՀՀ Սահմանադրության 32-րդ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 9-րդ, 15-րդ, 234-րդ հոդվածների պահանջները, որոնք իրենց բնույթով էական են ն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 354-րդ ն 400-րդ հոդվածների համաձայն հիմք են Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը ն այն անփոփոխ թողնելու Վերաքննիչ դատարանի որոշումը բեկանելու համար` մերժելով նախաքննության մարմնի բնակարանում խուզարկություն կատարելու թույլտվությոն հայցելու մասին միջնորդություն ն ճանաչելով Ս բնակարանի անձեռնմխելիության խախտման փաստը:

Ելնելով վերոգրյալից նե ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 162-րդ, 163-րդ, 171-րդ հոդվածներով Հայաստանի

17

Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 34-րդ, 264-րդ, 281-րդ, 361-363-րդ, 386-րդ ն 400-րդ հոդվածներով՝ Վճռաբեկ դատարանը

ՈՐՈՇԵՑ

Լ Երնանի քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2022 թվականի դեկտեմբերի 29-ի որոշումը ն այն անփոփոխ թողնելու վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2023 թվականի հունվարի 30-ի որոշումը բեկանել մերժելով Խաաաանաաաաաաաաաաաըըւ ոս

խուզարկություն կատարելու թույլտվություն հայցելու վերաբերյալ նախաքննության մարմնի 2022 թվականի դեկտեմբերի 28-ի միջնորդությունը:

2 Ճանաչել Աաաա աաա ււ

անձեռնմխելիության իրավունքի խախտման փաստը:

3. Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մանում կայացնելու օրը:

՞Նախագահող՝ Ս.ՉԻՋՈՅԱՆ

Դատավորներ՝ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ

ԱԿԸՐԿՅԱՇԱՐՅԱՆ

Դ.ՎԵՔԻԼՅԱՆ