«ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ» ԿՈՒՍԱԿՑՈՒԹՅԱՆ ԱՆՀԱՏԱԿԱՆ ԴԻՄՈՒՄԻ ԸՆԴՈՒՆԵԼԻՈՒԹՅԱՆ ՀԱՐՑԻ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՍԱՀՄԱՆԱԴՐԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԻ ԹԻՎ 1 ԴԱՏԱԿԱՆ ԿԱԶՄԻ

ՈՐՈՇՈՒՄԸ

ԱՆՀԱՏԱԿԱՆ ԴԻՄՈՒՄԻ ԸՆԴՈՒՆԵԼԻՈՒԹՅԱՆ ՀԱՐՑԻ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ

Քաղ. Երեւան

20 ապրիլի 2010թ.

Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրական դատարանի

թիվ 1 դատական կազմը`

Նախագահությամբ` Կ. Բալայանի

Անդամակցությամբ` Վ. Հովհաննիսյանի

Վ. Պողոսյանի

Քննության առնելով «Հանրապետություն» կուսակցության դիմումի ընդունելիության

հարցը,

ՊԱՐԶԵՑ.

1. «Հանրապետություն» կուսակցությունը ՀՀ սահմանադրական դատարան է դիմել

01.04.2010р:

2. Դիմողը ՀՀ սահմանադրական դատարան ներկայացրած դիմումում խնդրել է «ՀՀ

Սահմանադրության 18, 19 հոդվածներին հակասող եւ անվավեր ճանաչել ՀՀ 1998 թվականի

օգոստոսի 7-ի քաղաքացիական դատավարության ՀՕ-247 օրենսգրքի 21-րդ հոդվածի 2-րդ

մասի, 22-րդ հոդվածի 2-րդ մասի, 23-րդ հոդվածի 3-րդ մասի դրույթները` ինքնաբացարկ

հայտնելու մասին միջնորդություն ներկայացնելու մասով»:

3. Դիմողի փաստարկները հիմնականում հանգում են հետեւյալին

Դիմողը նշում է, որ Հայաստանում գործել է ինչպես ինքնաբացարկի, այնպես էլ

դատավորին բացարկ հայտնելու ինստիտուտը: Բացարկման հիմքերի առկայության պարագայում, երբ դրանք բացահայտում էր դատավորը, կայացնում էր ինքնաբացարկի մասին որոշում, իսկ դատավարության մասնակիցների կողմից հայտնված բացարկը քննում էր

դատարանի նախագահը կամ մեկ այլ դատավոր: 28.11.2007 թվականին օրենսդրական

փոփոխությունների հետեւանքով վերացվեց դատավորին բացարկ հայտնելու ինստիտուտը:

Ներմուծվեց դատավորին ինքնաբացարկ հայտնելու միջնորդություն ներկայացնելու ինստիտուտը, որի դեպքում դրա քննությունը դրվեց հենց նույն դատավորի վրա: Դիմողի կարծիքով` դատավորը չի կարող անկողմնակալ կերպով լուծել իր անկողմնակալության վերաբերյալ հարցը, եթե նա իրոք շահագրգռված է գործի ելքով կամ կան նրա օբյեկտիվության, արդարության եւ օրենքի հիման վրա գործը լուծելու վերաբերյալ կասկած

հարուցող այլ հանգամանքներ: Բացի այդ, սեփական անկողմնակալության վերաբերյալ

հարցը քննելիս անկողմնակալ չլինելուն նպաստում է այն հանգամանքը, որ միջնորդության

վերաբերյալ կայացված որոշումն առանձին բողոքարկման ենթակա չէ:

Ըստ դիմողի` առկա է համաիրավական արգելք, ըստ որի անարդյունավետ է գանգատն

ուղարկել ըստ էության քննության այն անձին` ում գործողությունները կամ անգործությունը

բողոքարկվում է, քանզի խնդրի այսպիսի լուծումը բողոքարկումը դարձնում է անիմաստ:

Դիմողը գտնում է, որ վիճարկվող դրույթներն ինքնաբացարկի «օբյեկտիվ» հիմքով

միջնորդության մասին հարցը քննելիս, սկզբունքորեն այլ լուծում չեն ենթադրում, քան

միջնորդության մերժումը:

4. ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 21-րդ հոդվածի 2-րդ մասի եւ 22-րդ

հոդվածի 2-րդ մասի առնչությամբ դիմումի ուսումնասիրությունը վկայում է, որ վերոնշյալ

դրույթներն ուղղակիորեն վկայակոչված չեն տվյալ գործով վերջնական դատական ակտ

հանդիսացող` վարչական դատարանի 02.10.2009 թվականի ինքնաբացարկ հայտնելու վերաբերյալ միջնորդությունը մերժելու մասին որոշման մեջ։ Սակայն ՀՀ սահմանադրական դատարանը 2008թ. ապրիլի 4-ի ՍԴՈ-747 որոշման մեջ

իրավական դիրքորոշում է հայտնել «օրենքի դրույթի կիրառում» հասկացության վերաբերյալ`

ընդգծելով, որ դատական ակտերում օրենքի այս կամ այն դրույթի վկայակոչումը կարող է

դիտարկվել որպես օրենքի դրույթի «կիրառում», երբ անձի համար այն առաջացնում է

իրավական հետեւանքներ:

Քանի որ, դիմողի համար որպես ինքնաբացարկ հայտնելու վերաբերյալ միջնորդություն ներկայացնելու իրավական հիմք ծառայել են քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի հենց վերոնշյալ դրույթները: Այսինքն, տվյալ դեպքում ինքնաբացարկ հայտնելու

վերաբերյալ միջնորդություն ներկայացնելու իրավական գործընթացի իրավական հիմքը

վերոնշյալ դրույթներն են. ինքնաբացարկ հայտնելու վերաբերյալ միջնորդությունը քննության

է առնվել եւ լուծվել իրավական այն հնարավորության հիմնա վրա, որն ընձեռել են խնդրո

առարկա դրույթները:

Ուստի, քանի որ.

• դիմումում առաջադրված հարցերը ենթակա են սահմանադրական դատարանին,

• դիմողն իրավասու է դիմել սահմանադրական դատարան,

• դիմումում առաջադրված հարցի վերաբերյալ առկա չէ սահմանադրական դատարանի

որոշում,

• դիմումի առարկայի վերաբերյալ այլ դիմումի հիման վրա սահմանադրական դատարանում գործի դատաքննություն չի իրականացվում,

• դիմողն սպառել է դատական պաշտպանության բոլոր միջոցները:

Ելնելով դիմումի եւ կից փաստաթղթերի ուսումնասիրությունից եւ ղեկավարվելով

«Սահմանադրական դատարանի մասին» ՀՀ օրենքի 31-րդ եւ 69-րդ հոդվածների պահանջներով՝ ՀՀ սահմանադրական դատարանի թիվ 1 դատական կազմը.

ՈՐՈՇԵՑ

«Հանրապետություն» կուսակցության դիմումի հիման վրա` ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 21-րդ հոդվածի 2-րդ մասի, 22-րդ հոդվածի 2-րդ մասի, 23-րդ հոդվածի 3-րդ մասի դրույթները` ինքնաբացարկ հայտնելու մասին միջնորդություն ներկայացնելու

մասով` ՀՀ Սահմանադրությանը համապատասխանության հարցը որոշելու վերաբերյալ

գործն ընդունել քննության եւ որպես պատասխանող կողմ ներգրավվել ՀՀ Ազգային ժողովին:

Նախագահող`

Անդամներ`

20 ապրիլի 2010 թվականի

ՍԴԴԿՈ/1-11