Մարտիրոսյան — ԱՎԴ1/0035/01/14

նջ ի ԱՎԴ/0035/01/14

//22 ԻԱՅԻ ԵՏՈՒ)

7, լ

ՆԵՏ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ

ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

Արարատի ն Վայոց ձորի մարզերի առաջին ատյանի

ընդհանուր իրավասության դատարան,

նախագահող դատավոր՝ Հ.Պետրոսյան

Հայաստանի Հանրապետության

վերաքննիչ քրեական դատարան,

նախագահող դատավոր՝ Գ.Ստեփանյան

դատավորներ` Լ.Աբգարյան

Վ.Մարգարյան

27 փետրվարի 2026 թվական ք.Երնան

ՀԸ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ

դատարան),

նախագահությամբ՝ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ

մասնակցությամբ դատավորներ՝ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ

Հ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ

ԱԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ

Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ

ԱՊՈՂՈՍՅԱՆԻ

գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2024 թվականի նոյեմբերի 27-ի որոշման դեմ Արմեն Վարդգեսի Մարտիրոսյանի պաշտպան Հ.Սարգսյանի բացառիկ վերանայման վճռաբեկ բողոքը,

2

ՊԱՐԶԵՑ

Վարույթի դատավարական նախապատմությունը.

1. Արարատի ն Վայոց ձորի մարզերի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի՝ 2017 թվականի ապրիլի 26-ի դատավճռով Արմեն Վարդգեսի Մարտիրոսյանը մեղավոր է ճանաչվել երկու դրվագ՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի (այսուհետ` նան ՀՀ նախկին քրեական օրենսգիրք) 38-215-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ն երկու դրվագ՝ 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով: Հանցանքների ն դատավճիռների համակցության կանոններով, Արմեն Օ»Մարտիրոսանի նկատմամբ վերջնական Օ։Օ`պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 14 (տասնչորս) տարի ժամկետով՝ մաքսանենգության առարկա գույքի բռնագրավմամբ:

Պաշտպանի վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում, ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը 2017 թվականի օգոստոսի 16-ին որոշում է կայացրել բողոքը մասնակիորեն բավարարելու, Արարատի ն Վայոց ձորի մարզերի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի՝ 2017 թվականի ապրիլի 26-ի դատավճիռը բեկանելու ն գործը նույն դատարան՝ նոր քննության ուղարկելու մասին:

2. Նոր քննության արդյունքներով Արարատի ն Վայոց ձորի մարզերի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանը (այսուհետ՝ նան Առաջին ատյանի դատարան) 2023 թվականի նոյեմբերի 15ի դատավճռով Ա.Մարտիրոսյանին մեղավոր է ճանաչել. «2003թ. ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 58-215-րդ հոդվածի 2րդ մասով (2 դրվագ, որը համապատասխանում է 2022 թվականի հուլիսի Լին ուժի մեջ մտած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի րդ մասի 2-րդ կետին (2 դրվագ) ն 2005թ. ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3րդ մասի 2րդ կեվտվ (2 դրվագ, որը համապատասխանում է 2022 թվաւկանի հուլիսի Էին ուժի մեջ մտած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393րդ հոդվածի 3րդ մասի 2րդ կերին (2 դրվագ) նախատեսված հանցագործություններ կատարելու մեջ ն դատապալրվել.

2003թ. ապրիլի 16-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 36-215-րդ հոդվածի 2-րդ մասով (Էին դրվազ), որը համապատասխանում է 2022 թվականի հուլիսի Լին ուժի մեջ մտած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կերին

3

(Էին դրվագ) ԱՄարտիրոսյանի նկատմամը պատիժ նշանակել ազատազրկում 6 (վեց) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկեւրով:

2003թ. ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-215-րդ հոդվածի 2-րդ մասով (2-րդ դրվագ), որը համապատասխանում է 2022 թվականի հուլիսի Լին ուժի մեջ մտած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 5-րդ մասի 2-րդ կետին (2րդ դրվագ) պատիժ նշանակել ազավազրկում 6 (վեց) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով:

2003թ. ապրիլի 16-ին ընդունված ՀՀ քրնական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի րդ մասի 2-րդ կետով (Էին դրվագ) որը համապատասխանում է 2022 թվականի հուլիսի Էին ուժի մեջ մտած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 593-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2րդ կետին (Լին դրվագ) ԱՄարտիրոսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել ազավազրկում 9 (ինր) փարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով:

2003թ. ապրիլի 16-ին ընդունված ՀՀ քրնական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի րդ մասի 2-րդ կետով (2-րդ դրվագ) որը համապատասխանում է 2022 թվականի հուլիսի Էին ուժի մեջ մտած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 593-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կեպին (2-րդ դրվագ) պափիժ նշանակել ազավազրիկում 9 (ինը) փարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով:

2003թ. ապրիլի 18-ին) ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կարգով 2003թ. ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի րդ մասի 2-րդ կետով (Էին դրվագ) որը համապատասխանում է 2022 թվականի հուլիսի Էին ուժի մեջ մտած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 593-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետին (Էին դրվագ) նշանակված ազատազրկում 9 (ինր) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով պատժին մասնակիորեն գումարել 2003թ. ապրիլի 16-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով (12-րդ) դրվագ) որը համապատասխանում է 2022 թվականի հուլիսի Էին ուժի մեջ մրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3րդ մասի 2րդ կետին (2րդ դրվագ) նշանակված ազավազրկում 9 (ինը) փարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով պավժից 1(մեկ) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով ազատազրկումը, 2003թ. ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 36-215-րդ հոդվածի 2-րդ մասով (Էին դրվագ), որը համապատասխանում: է 2022 թվականի հուլիսի Էին ուժի մեջ մվւած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ

4

հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետին (Էին դրվագ) 6 (վեց) փարի 6 ամիս ժամկերով ազատազրկում պատժից 6 (վեց) ամիս ազատազրկումը, 2003թ. ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-215-րդ հոդվածի 2-րդ մասով (2-րդ դրվագ), որը համապավզաասխաւնում է 2022 թվականի հուլիսի Էին ուժի մեջ մտած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետին (2-րդ) դրվագ) 6 (վեց) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով ազատազիկում պատժից 6 (վեց) ամիս ժամկետով ազատազրկումը ն վերջնական պատիժ սահմանել ազատազրկում` 12 (տասներկու) տարի ժամկետով, որը նա պետք է կրի համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում: Պատժի կրման սկիզբը հաշվել

ԱՄարտիրոսյանին փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից»:

Նույն դատավճռով դատապարտվել է նան Արթուր Նորիկի Խաչատրյանը:

3. ԱՄարտիրոսյանի ն Ա.Խաչատրյանի պաշտպանների վերաքննիչ բողոքների քննության արդյունքում, ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ` նան Վերաքննիչ դատարան) 2024 թվականի նոյեմբերի 27-ին որոշում է կայացրել բողոքները մերժելու, Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2023 թվականի նոյեմբերի 15-ի դատավճիռն անփոփոխ թողնելու մասին:

4. Վերաքննիչ դատարանի վերոգրյալ որոշման դեմ պաշտպան Կ.Գրիգորյանը ներկայացրել է վճռաբեկ բողոք, որով վիճարկել է Ա.Մարտիրոսյանի մեղավորությունը՝ խնդրելով առաջադրված մեղադրանքում վերջինիս արդարացնել կամ վարույթը փոխանցել ստորադաս դատարան` նոր քննության: Վճռաբեկ դատարանի՝ 2025 թվականի հուլիսի 28-ի որոշմամբ պաշտպան Կ.Գրիգորյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժվել է:

5. 2025 թվականի դեկտեմբերի 3ին ԱՆՄարտիրոսյաանի, պաշտպան Հ.Սարգսյանի կողմից ներկայացվել է բացառիկ վերանայման վճռաբեկ բողոք, որի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանի՝ 2026 թվականի հունվարի 5ի որոշմամբ հարուցվել է բացառիկ վերանայման վարույթ ն սահմանվել դատական վարույթի իրականացման գրավոր ընթացակարգ:

Վճոաբեկ բողոքի հիմքերը, փաստարկները ն պահանջը.

Վճռաբեկ բողոքը քննվում է հետնյալ հիմքի սահմաններում` ներքոհիշյալ փաստարկներով.

5

6. Ըստ բողոքի հեղինակի՝ առկա է հիմնարար խախտման հիմքով օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտը վերանայելու անհրաժեշտություն, քանի որ ԱՄարտիրոսյանին մեղսագրված երկու դրվագ՝ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 38-215-րդ հոդվածի 2րդ մասով քրեական հետապնդումը բացառող ակնհայտ հանգամանքի առկայության պայմաններում, կայացվել ն օրինական ուժի մեջ է մտել մեղադրական դատավճիռ:

Այսպես, բողոքի հեղինակը, վերլուծելով սույն վարույթի փաստական հանգամանքները, արձանագրել է, որ նրկու դրվագ՝ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 38215-րդ հոդվածի 2րդ մասով մեղսագրված արարքների համար հաշվարկվող տասնամյա վաղեմության ժամկետների ընթացքն ընդհատվել է մեկ այլ քրեական գործի քննության արդյունքում հաստատված՝ Ա.Մարտիրոսյանի կողմից 2013 թվականի դեկտեմբերի 1-ին միջին ծանրության նոր հանցանք կատարելու փաստով, ապա լրացել՝ 2023 թվականի դեկտեմբերի 1Լին, իսկ այդ պահի դրությամբ, նրա նկատմամբ կայացված մեղադրական դատավճիոն օրինական ուժ չր ստացել: Հետնաբար ԱՄարտիրոսյանին մեղսագրված երկու դրվագ՝ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 38215-րդ հոդվածի 2-րդ մասով քրեական հետապնդումը ենթակա էր դադարեցման՝ քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետներն անցած լինելու հետնանքով:

7. Վերոշարադրյալի հիման վրա, բողոք բերած անձը խնդրել է բացառիկ վերանայման արդյունքում մասնակիորեն բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2023 թվականի նոյեմբերի 15ի դատավճիոր ն Վերաքննիչ դատարանի՝ 2024 թվականի նոյեմբերի 27-ի որոշումն ու Ա.Մարտիրոսյանին մեղսագրված երկու դրվագ՝ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 38-215-րդ հոդվածի 2-րդ մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնել՝ քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետներն անցած լինելու հետնանքով:

Վճռաբեկ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.

8. Արմեն Մարտիրոսյանը երկու դրվագ՝ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 38-215-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, երկու դրվագ՝ 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ

6

կետով առաջադրված մեղադրանքում մեղավոր է ճանաչվել այն արարքների համար, որ նա՝ «(.) Նախնական հանցավոր համաձայնություն է ձեոք բերել ԱԽաչատրյանի հետ՝ իրացման նեպատակվ Իրանի Իսլամական

Հանրապետությունից (այսուհեվ՝ ԻԻՀ) թմրամիջոցներ ապօրինի ձեռք բերելու ու վերջինիս հետ հանցավոր համաձայնությամը, Հայաստաւնի Հանրապետությունում (այսուռեվ` ՀՀ), զբաղվել թմրամիջոցների ապօրինի իրացմամբ, միաժամանակ նան կազմակերպելով ԱԽաչամտրյանի կողմից մաքսանենգությամը տվյալ թմրամիջոցների ներկրումը ՀՀ, որպիսի գործողությունները դրսնորվել են հեվննյալում.

Այսպես.

ԱՄարփիրոսյանը (մականոււն «Մոշ» ՀՀ ԱՆ 0«Նոբարաշնեն»

քրեակատարողական հիմնարկում ազատազրկման ձնով պատիժը կրելու ընթացքում հեռախոսակապի միջոցով ԻԻՀ-ից իրացնելու նպատակով ապօրինի թմրամիջոցներ ձեռք բերելու, մաքսանենգությամը ՀՀ փոխադրելու ինչպես նան այն ապօրինի իրացնելու եղանակի ն դրանից գոյացած գումարը հավասարապես բաշխելու շուրջ նախնական համաձայնության է եկել Երնան քաղաքի """ րդ" "" շենքի ՞" բնակարանի բնակիչ ԱԽաչատրյանի հեվ, որից հետ գործով չպարզված անձի միջոցով ԱԽաչատրյանին է փոխանցել ուղնորության ն թմրամիջոցի ապօրինի ձեռք բերման ծախսերը հոգալու համար անհրաժեշտ 700 ԱՄՆ դոլար գումար: Այնուհետե, 2013թ. հունիսի 2-ին, ԱԽաչատրյանը մեկնել է ԻԻՀ Թավրիզ քաղաք, որտեղ չպարզված հանգամանքներում, ԱՄարփիրոսյանի հետ խմբի կազմով ունեցած հանցավոր համաձայնություն շրջանակներում, իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել առանձնապես խոշոր չափերի' 100 գրամ ափիոն տեսակի թմրամիջոց, ապա այն 2013թ. հունիսի 22-ին, մաքսանենգությամի, մաքսային հսկողությունից հագուատների գրպաններում թաքցնելով, Մեղրիի մաքսակետով ապօրինի փոխադրել է ՀՀ: ԱՄարտիրոսյանի հետ ձեռք բերած նախնական հանցավոր համաճձայնությամի, ԱԽաչատրյանը նշված թմրամիջոցից մոտ 55 գրամն իրացրել է ԱՄարտիրոսյանի կողմից ուղարկած անձանց, նրա կողմից մատնանշած եղանակով լուցկու տուփերի մեջ փաթնթավորելուց հետ նախապես պայմանավորված վայրերում թաքցնելով, ովքեր վճարումի կատարկ են

7

ԱՄարփիրոսյանի մշակած եղանակով Երնանում ն ՀՀ տարբեր մարզերում: տեղակայված «Թել Սելլ» կամ «Տանդեմ Փեյմինտս» վճարային համակարգերի տերմինալներով նրա ծանոթ փաքսու վարորդ Գ.Սիմոնյանի միջոցով, վերջինիս անվամի «Վիվառո Բեթթինգ» ՍՊ ընկերության գրասենյակում խաղադրույքներ կատարելու համար բացված ն իր անձնական փնօրինության փակ գտնվող թիվ Հ" հաշվեհամարին գումարները մուտքագրելով: ԳՆՍիմոնյանն իր հերթին, թմրամիջոցի ապօրինի իրացումից գոյացած գումարները կանխիկ արացել է հիշյալ բուքմեյքերական կետի դրամարկղից ն ԱՄարտիրոսյանի ցուցումով փոխանցել ԱԽաչատրյանին ու իր կողմից մատնանշած, ինքնությունները չպարզված այլ անձանց, ինչի արդյունքում հանցավոր խմբի անդամներն ԱՄարտիրոսյանն ու ԱԽաչատրյանը հիշյալ գումարները տնօրինել են նախապես ունեցած պայմանավորվածության շրջանակներում հավասարասլես բաշխելու միջոցով: Շարունակելով իր հանցավոր գործունեությունը, ԱՄարտիրոսյանը, գործով ինքնությունը չպարզված անձի միջոցով ԱԽաչատրյանին է փոխանցել իրացման նպատակով թմրամիջոցի երկրորդ խմբաքանակի ապօրինի ձեռք բերման համար նախատեսված 1000 ԱՄՆ դոլար, որից հետո, ԱԽաչատրյանը 2013թ. հոկվեմբերի էին մեկնել է ԻԻՀ Թավրիզ քաղաք, որտեղ ինքնությունը չպարզված անձից նշված գումարով, իրացման նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել առանձնապես խոշոր չափերի 198,621 գրամ ափիոն տեսակի թմրամիջոց, որը մաքսաննեգությամբ մաքսային հսկողությունից գրպանում թաքցնելով, նույն օրը Մեղրիի մաքսակետով փոխադրել է ՀՀ: 2013 թվականի նոյեմբերի Լին, Երնան գալու ճանապարհին Արարատի մարզի Երասխ գյուղի մոր, ԱԽաչատրյանը բոնվել է ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցների կողմից, բերման է ենթարկվել ոարիկանության Արմավիրի մարզի Մեծամորի բաժին, որտեղ վերջինիս անձնական խուզարկությամը նրա բաճկոնի աջ ծոցագրպանում թաքցված մուգ շագանակագույն տոպրակից հայտնաբերվել է ապօրինի իրացման նպատաւկով իր մոտ պահվող առանձնապես խոշոր չափերով 198,621 զրամ ափիոն տեսակի թմրամիջոցը:

Նուն օրը,։ Ախաչատրյանը ոստիկանության աշխատակիցներին է

ներկայացրել նան իր ըբնակարանի նկուղում թաքցրած, ապօրինի իրացման

8

նպատակով ներկրված նախորդ խմրաքանակից մնացած 45,015 գրամ ափիոն տեսակի թմրամիջոցը: (...»:

9." Առաջին ատյան ։-դատարանի դատավճռի համաձայն «(..)

ԱՄարտիրոսյանը կատարել է 2003թ. ապրիլի 18ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-215-րդ հոդվածի 2-րդ մասով (2 դրվագ), որը համապատասխանում է 2022 թվականի հուլիսի Էին ուժի մեջ մտած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետին (2 դրվագ) ն 2003թ. ապրիլի 16-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 3րդ մասի 2րդ կեվտվ (2 դրվագ) որը համապատասխանում է 2022 թվականի հուլիսի Էին ուժի մեջ մրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393րդ հոդվածի 3րդ մասի 2րդ կետին (2 դրվագ) նախատեսված հանցագործություններ, (-) ն վերջինիս) ենթակա Այ) քրեական պատասխանատվության ն պավժի, (...)»՛:

10. Վերաքննիչ դատարանը, անփոփոխ թողնելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը, արձանագրել է հետնյալը. «(...) / Առաջադրված մեղադրանքի կ(ապակցությամի գործով ձեռք բերված ն դատալսումների ընթացքում հետազոտված թույլատրելի ապացույցները բավարար են, (-) /ԱՄարտիրոսյանին) մեղսագրված հանցավոր արարքների փատրական հանգամանքները հաստրավտված համարելու համար, բսւցառելով հակառակի ողջամիվտ հավանականությունը, ն վերջինիս) այդ հանցագործությաւնների կատարման մեջ մեղավոր ճանաչելու ն մեղադրական դատավճիռ կայացնելու համար: (...)»:

1. Երեան քաղաքի Շենգավիթ վարչական շրջանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2014 թվականի մայիսի 16-ի դատավճռով Ա.Մարտիրոսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 34-355-րդ հոդվածի 1Լին մասով այն արարքի համար, որ նա, 2013 թվականի դեկտեմբերի 1Լին, ոստիկանության աշխատակիցների կողմից կալանավորների փոխադրման համար նախատեսված ավտոմեքենայից դեպի ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան ուղեկցվելու ժամանակ, (Տես քրեական գործ, հատոր 25, թերթեր 1-99:

3 Տե՛ս նույն տեղում:

3 Տե'ս քրեական զործ, հատոր 30, թերթեր 1-134:

9

ազատվելով ոստիկանության աշխատակիցների հսկողությունից՝ վազելով փորձել է դիմել փախուստի՞:

Վճոաբեկ դատարանի հիմնավորումները ն եզրահանգումը.

12. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առոջն բարձրացված իրավական հարցը հետնյալն է. արդյո՞ք սույն գործի նախորդ դատաքննության ընթացքում թույլ է տրվել հիմնարար խախտում:

3. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի համաձայն՝ ւ Ո ոք չպեք է Հայասրանի Հանրապետության իրավազորության

շիջանակներում կրկին դատվի կամ պավզժվի այն արարքի համար, որի համար նա օրինական ուժի մեջ մտած դատավճոով արդարացվել կամ դավզաւպարտվել է:

(-.)

3 Անձի վիճակի բարելավման պահանջով վարույթը եզրափակող ակտի վերանայումը կրկին դատվել չէ (...»:

ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 40-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Վ. Բացառիկ վերանայման վարույթներն են՝

(-.)

2)հիմնարար խախորման հիմքով վարույթը.

(-.)

2. Բացառիկ վերանայման ենթակա են՝

1 օրինական ուժի մեջ մտած դատավճիոը (..)

(-.)

3) այն մասի Լին ն 2րդ կետերով նախատեսված դատական ակտերի վերանայման արդյունքով վերաքննիչ կամ Վճռարեկ դատարանի կայացրած ն օրինական ուժի մեջ մտած որոշումը»:

ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 403-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետի համաձայն` «2. Հիմնարար խախտման հիմքով բողոք կարող է բերվել միայն հօգուտ փվյալ մեղադրյալի՝ հեւրնյալ հիմքերով:

«Տես տոումճամծւռու դատական տեղեկատվական համակարգ, թիվ ԵՇԴ/0032/01/14 քրեական գործը ն ՃՇՇ ներքին գործերի նախարարության ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի օպերատիվ տեղեկատու քարտադարանում առկա տեղեկատվությունը, հատոր 34, թերթեր 117-120։

10

1 քրեական հետապնդումը բացառող ակնհայտ հանգամանքի առկայության պայմեաւններում կայացվել ն օրինական ուժի մեջ է մվւել մեղադրական դատավճիռ»:

ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի Լին մասի 12-րդ կետի համաձայն՝ «4. Քրեական հետապնդում չպեվք է հարուցվի, իսկ հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, եթն՝

12) անձր Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր կամ հատուկ մասի դրույթների ուժով ենթայաա է ազատման քրեական պատասխանատվությունից»:

3.1. Քրեադատավարական նախկին նորմերի համատեքստում

անդրադառնալով «հիմնարար խախտման» բնույթին՝ Վճռաբեկ դատարանը Մկյւրիչ Սարգսյանի գործով իրավական դիրքորոշում է արտահայտել առ այն, որ վերջինս ենթադրում է խախտման առավել ծանր բնույթ, քան քրեական օրենքի սխալ կիրառումը կամ քրեադատավարական օրենքի էական խախտումը (1998 թվականի հուլիսի 1ին ընդունված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-398-րդ հոդվածներ): Հիմնարար խախտման էությունը դրսնորվում է նրանում, որ այն ի սկզբանե կանխորոշում է քրեական գործի քննութան ոչ ճիշտ ընթացքը, բովանդակազրկում դրա նշանակությունը՝ դրանով իսկ վկայելով անօրինական ն չհիմնավորված դատական ակտ կայացված լինելու մասին»:

3.2. «Հիմնարար խախտման» էությանն անդրադարել է նան ՀՀ

Սահմանադրական դատարանը՝ թիվ ՍԴՈ-1431 որոշմամբ՝ ընդգծելով հետնյալը. «/...) (Հիմնարար խախտումը) պեփք է պատճառահետնանքային կապի մեջ գտնվի ընդունված ն արդարադատություն բուն էությունը խաթարող դատական ակտի հեր: (-) (Այռերնույթ հիմնարար խախտումը պետք է արժեզրկի քրեական գործով իրականացված արդարադատությունը, նսեմացնի կայացված դատական ակտի դերն ու նշանակությունը: Մասնավորապես այդպիսի վիճակ կարող է առաջանալ այն դեպքում, երբ գործը քննվել ն դավական ակտր կայացվել է դատարանի ոչ » Տես Վճռաբեկ դատարանի՝ Մկրտիչ Մարգսյանի գործով 2015 թվականի հունիսի 5ի թիվ ԵՄԴ/0020/01/14 որոշման 19-20-րդ կետերը:

1

օրինական կազմով, կամ երը անձը դատապարտվել է այնպիսի արարքի համար, որը արացել է ակնհայտ սխալ իրավական գնահատական»»:

1.3. Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության գործող օրենսգիրքը դատական ակտերի բացառիկ վերանայման կառուցակարգի շրջանակներում որպես դրա տեսակ նախատեսել է նան հիմնարար խախտման հիմքով վարույթը, որի առանձնահատկություններից մեկը կայանում է նրանում, որի տարբերություն վերանայման այլՐ կառուցակարգերի, բացառիկ վերանայման վարույթով հիմնարար խախտման հիմքով բողոքարկման դեպքում առկա է ասիմետրիա՝ ի շահ մեղադրյալի, քանի որ հիմնարար խախտման հիմքով բողոք կարող է բերվել միայն հօգուտ մեղադրյալի:

Անդրադառնալով հիմնարար խախտման հիմքերին Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ ի տարբերություն ՀՀ քրեական դատավարության նախկին օրենսգրքի, ՀՀ քրեական դատավարության գործող օրենսգրքի 403-րդ հոդվածի 2-րդ մասը նախատեսում է հիմնարար խախտման հիմքով բողոք բերելու սպառիչ հիմքեր, որոնցից մեկն էլ հանդիսանում է քրեական հետապնդումը բացառող ակնհայտ հանգամանքի առկայության պայմաններում մեղադրական դատավճռի կայացված ն օրինական ուժի մեջ մտած լինելը:

14. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի համաճձայն՝ «Լ. Քրեական հետապնդում չպերք է հարուցվի, իսկ հարուցված քրեական հետապեդումը ենթակա է դադարեցման, եթն՝

(--)

12) անձր Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր կամ հատուկ մասի դրույթների ուժով ենթայաա է ազատման քրեական պատասխանատվությունից. (...)»:

ՃՇ նախկին քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաճայն՝ «Ծանր հանցագործություննեն, ՋՕ են համարվում դիտավորությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար այն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում տասը վարի ժամկետով ազատազիկումը:»:

5 Տե՛ս ՀՀ Սահմանադրական դատարանի՝ 2018 թվականի հոկտեմբերի 23-ի թիվ ՍԴՌ-1431 որոշման 43-րդ կետը:

12

Նույն օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի համաձայն ՝ «մ. Անձն ազատվում է քրեական պատասխանամտվությունից, եթե հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից անցել են հերնյալ ժամկարները.

(.-.)

3) տասր տարի՝ ծանր հանցանքն ավարվփված համարելու օրվանից..

(.-.)

2. Վաղեմության ժամկետը հաշվարկվում է հանցանքն ավարտված հաւմարելու օրվանից մինչն դավավճոի օրինական ուժի մեջ մտնելու պահը: (...):

Յ Վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատվում է, եթե մինչն նշված ժամկետներն անցնելն անձը կատարում է միջին ծանրության, ծանր կամ առանձնապես ծունր նոր հանցանք: Այս դեպքում վաղեմության ժամկետի հաշվարկն սկսվում է նոր հաւնցանքի ավարտված համարելու պահից: (...)»:

Մինչն 2016 թվականի մայիսի 16-ը գործող ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի 2րդ մասի համաձայն «(Թմռամիջոցների, հոգեմեվ: (հոգեներգործուն) նյութերի ն դրանց պրեկուրսորների, (..) մաքսանենգությունը՝

պատժվում է ազատազիկմամի՝ չորսից ութ տարի ժամկետով` գույքի բոնագրավմամբ»:

5. Մեջբերված նորմերի վերլուծությունից հետնում է, որ օրենսդիրը վաղեմության ժամկետն անցնելը դիտում է որպես քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանք՝ սահմանելով, որ քրեական հետապնդում չպետք է հարուցվի, իսկ հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, եթե անցել են վաղեմության ժամկետները:

16. Անդրադառնալով սույն վարույթի փաստական հանգամանքներին՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ դատաքննության արդյունքում Առաջին ատյանի դատարանն ապացուցված է համարել Ա.Մարտիրոսյանի կողմից իրեն մեղսագրված երկու դրվագ՝ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 38-215-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, երկու դրվագ՝ 266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքներ կատարելը՛, ն համաձայն մեղադրանքի փաստական նկարագրի՝ Ա.Մարտիրոսյանին

3

մեղսագրված վերջին արարքն ավարտվել է 2013 թվականի նոյեմբերի Լինձ: Մինչն երկու դրվագ՝ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 38-215-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղսագրված արարքների համար հաշվարկվող վաղեմության ժամկետներն անցնելն Ա.Մարտիրոսյանը, 2013 թվականի դեկտեմբերի 11-ին, կատարել է վաղեմության ժամկետների ընթացքն ընդհատող՝ միջին ծանրության դիտավորյալ նոր հանցանք», որպիսի պայմաններում, ԱՄարտիրոսյանին երկու դրվագ՝ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 38-215րդ հոդվածի 2րդ մասով մեղսագրված արարքների համար քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետները ենթակա են հաշվարկման 2013 թվականի դեկտեմբերի 1Լից":

Մեջբերված փաստական տվյալների վերլուծությունից ակնհայտ է, որ ԱՄարտիրոսյանին երկու դրվագ՝ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 38-215-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղսագրված արարքների՝ որպես ծանր հանցանքների համար նույն օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 1Լին մասի 3-րդ կետով նախատեսված քրեական պատասխանատվության ենթարկելու տասնամյա ժամկետը լրանալու օրվա՝ 2023 թվականի դեկտեմբերի 11ի դրությամբ, վերջինիս նկատմամբ կայացված մեղադրական դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտած չի եղել, ուստի նրա նկատմամբ երկու դրվագ՝ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 38-215-րդ հոդվածի 2-րդ մասով քրեական հետապնդումը`՝ Օ։Օ`ննթացա էր դադարեցման քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետներն անցած լինելու պատճառաբանությամբ:

Նման պայմաններում, Վճռաբեկ՝։ դատարան` փաստում է, որ

ԱՄարտիրոսյանին մեղսագրված երկու դրվագ՝ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 38-215-րդ հոդվածի 2-րդ մասով քրեական հետապնդումը բացառող ակնհայտ հանգամանքի առկայության պայմաններում այդ մեղադրանքով կայացվել ն օրինական ուժի մեջ է մտել մեղադրական դատավճիռ:

5 Տե՛ս սույն որոշման Լ-րդ կետը:

5 Տես Սիրաժ Ղամբարյանի ն այլոց զործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2014 թվականի մարտի 28-ի թիվ ԵՇԴ/0055/01/11 որոշման 21-րդ կետը:

ո Տե՛ս սույն որոշման 3-րդ կետը:

14

17. Ամփոփելով վերոգրյալը, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ սույն վարույթով թույլ է տրվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 403-րդ հոդվածի 2րդ մասի Լին կետով նախատեսված հիմնարար խախտում: Հետնաբար, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 408-րդ հոդվածի 1ին մասի հիման վրա, անհրաժեշտ է ԱՄարտիրոսյանի վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի` 2025 թվականի հուլիսի 28-ի որոշումը վերանայել, ստորադաս դատարանների դատական ակտերը մասնակիորեն բեկանել, երկու դրվագ՝ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 38-պ215-րդ հոդվածի 2րդ մասով Ա.Մարտիրոսյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել՝ քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետներն անցած լինելու հետնանքով: `Նկատի ունենալով, որ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կարգով՝ պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով, Ա.Մարտիրոսյանի նկատմամբ ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նշանակված 9 (ինը) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով ազատազրկմանն Առաջին ատյանի դատարանը մասնակիորեն գումարել է ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նշանակված 9 (ինը) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով ազատազրկումից՝ 1 (մեկ) տարի Շ (վեց) ամիսը, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ հանցանքների համակցության կանոններով ԱՆՄարտիրոսյանն պետք է թողնել կրելու ազատազրկում՝ 11 (տասնմեկ) տարի ժամկետով՝ պատժի սկիզբը հաշվելով փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից:

Ելնելով վերոգրյալից ն ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 162-րդ, 163րդ ն 17-րդ հոդվածներով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ, 31-րդ, 34-րդ, 162-րդ, 264-րդ, 281-րդ, 36Լրդ, 363-րդ, 401-403-րդ ն 407-408-րդ հոդվածներով՝ Վճռաբեկ դատարանը

ՈՐՈՇԵՑ

1. Արմեն Վարդգեսի Մարտիրոսյանի պաշտպան Հ.Սարգսյանի բողոքի հիման վրա ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ 2025 թվականի հուլիսի 28-ի որոշումը հիմնարար խախտման հիմքով վերանայել:

15

2. Բացառիկ վերանայման արդյունքում Արմեն Վարդգեսի Մարտիրոսյանի վերաբերյալ Արարատի ն Վայոց ձորի մարզերի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2023 թվականի նոյեմբերի 15-ի դատավճիոը ն այն անփոփոխ թողնելու մասին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2024 թվականի նոյեմբերի 27-ի որոշումը մասնակիորեն բեկանել:

3. Արմեն Վարդգեսի Մարտիրոսյանի նկատմամբ երկու դրվագ՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-215-րդ հոդվածի 2-րդ մասով քրեական հետապնդումը՝ դադարեցնել քրեական ապատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետներն անցած լինելու հետնանքով:

4. Արմեն Վարդգեսի Մարտիրոսյանին թողնել կրելու երկու դրվագ՝ 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2րդ կետով հանցանքների համակցության կանոններով նշանակված ազատազրկումը՝ 11 (տասնմեկ) տարի ժամկետով:

Պատժի կրման սկիզբը հաշվել Արմեն Վարդգեսի Մարտիրոսյանին փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից:

5. Ստորադաս դատարանների դատական ակտերը մնացած մասով թողնել անփոփոխ:

Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացնելու օրը:

՞Նախագահող՝ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ

Դատավորներ՝ Ա.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ

Շ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ

ԱԴԱՆԻԵԼՅԱՆ

Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ

Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ