ԼՅՈՒԲՈՎ ՓԻԼՈՅԱՆԻ ԱՆՀԱՏԱԿԱՆ ԴԻՄՈՒՄԻ ԸՆԴՈՒՆԵԼԻՈՒԹՅԱՆ ՀԱՐՑԻ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՍԱՀՄԱՆԱԴՐԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԻ ԹԻՎ 1 ԴԱՏԱԿԱՆ ԿԱԶՄԻ

Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ Ը

ԱՆՀԱՏԱԿԱՆ ԴԻՄՈՒՄԻ ԸՆԴՈՒՆԵԼԻՈՒԹՅԱՆ ՀԱՐՑԻ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ

Քաղ. Երևան

4 սեպտեմբերի 2015 թ.

Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական դատարանի թիվ 1

դատական կազմը`

Նախագահությամբ` Ֆ. Թոխյանի

Անդամակցությամբ` Ա. Խաչատրյանի

Ա. Թունյանի

Քննության առնելով քաղաքացի Լյուբով Փիլոյանի անհատական դիմումի ընդունելիության հարցը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց.

Համաձայն ՀՀ Սահմանադրության 101-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետի` քաղաքացի Լյուբով Փիլոյանը 2015թ. օգոստոսի 17-ին դիմել է ՀՀ սահմանադրական դատարան` խնդրելով.

«1. Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 1-ին և/կամ 3-րդ, 18, 19-րդ հոդվածներին հակասող և անվավեր ճանաչել` ՀՀ 2013 թվականի դեկտեմբերի 28-ի «Վարչական դատավարության» ՀՕ-139-Ն օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ ենթակետի` «օրենքին հակասելու պատճառով» դրույթը,

2. Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 1-ին և/կամ 3-րդ, 18, 19-րդ հոդվածներին հակասող և անվավեր ճանաչել` «Վարչարարության հիմունքների և վարչական վարույթի մասին» ՀՀ 2004 թվականի մարտի 16-ի ՀՕ-41-Ն օրենքի 63-րդ հոդվածի 1-ին մասի դրույթները` այնքանով, որքանով բացառում է կիրառման ենթակա ոչ նորմատիվային` այլ ակտերի (այդ թվում` վարչական), ՀՀ Սահմանադրական դատարանի որոշումներին, Վարչական դատարանի` նորմատիվ իրավական ակտերի գործերով վճիռներին դատարանների կողմից համապատասխանության ի պաշտոնե ստուգման առարկա դարձնելը:

և/կամ

3. Բացահայտել` ՀՀ 2013 թվականի դեկտեմբերի 28-ի ՀՀ «Վարչական դատավարության» ՀՕ-139-Ն օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ ենթակետի` «օրենքին հակասելու պատճառով» դրույթի սահմանադրաիրավական բովանդակությունը,

4. Բացահայտել` «Վարչարարության հիմունքների և վարչական վարույթի մասին» ՀՀ 2004 թվականի մարտի 16-ի ՀՕ-41-Ն օրենքի 63-րդ հոդվածի 1-ին մասի դրույթների սահմանադրաիրավական բովանդակությունը»:

Սույն անհատական դիմումի նախնական ուսումնասիրությունը ցույց տվեց.

1. Դիմողը գտնում է, որ «ՀՀ «Վարչական դատավարության» օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի բովանդակությունից բխում է, որ այդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ ենթակետի լիազորությունն իրականացնելիս դատարանը, բացի այն, որ պետք է որոշի գնահատված ապացույցներով պարզված հանգամանքների նկատմամբ` դրանց կազմին համապատասխանող օրենքների, ենթաօրենսդրական և գերատեսչական իրավական ակտերի (այդ թվում` նորմատիվ), ոչ նորմատիվային` այլ ակտերի կազմը, այլև` պետք է գնահատի, արդյո՞ք գործի փաստակազմին համապատասխանող օրենքները, ենթաօրենսդրական, այդ թվում` գերատեսչական իրավական ակտերը, ոչ նորմատիվային` այլ ակտերն ու դրանց դրույթներն առերևույթ չե՞ն հակասում արդյոք օրենքներին:

…

Սակայն դատարանի լիազորությունը սահմանափակելը` նշված ակտերի միայն «օրենքին» հակասելը բացառելու հանգամանքը ստուգելով, հակասում է իրավական որոշակիության, իրավական կանխատեսելիության, իրավահավասարության, օրենքի առջև բոլորի հավասարության, սահմանադրական դատարանի և վարչական դատարանի դատական ակտերի` օրենսդիր և գործադիր իշխանության մարմինների ակտերի նկատմամբ գերակա լինելու սկզբունքներին: ՀՀ «Վարչական դատավարության» օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ ենթակետում ապահովված չէ վերոգրյալ սահմանադրական սկզբունքները, դատարանի լիազորություններից դուրս է մնացել սահմանադրական հիմնարար սկզբունքներն ապահովող լիազորություն` ՀՀ սահմանադրական դատարանի, Վարչական դատարանի որոշումներին (ենթաօրենսդրական, գերատեսչական ակտերի, ոչ նորմատիվային` այլ ակտերի պարագայում) հակասելու հիմքով` կիրառման ենթակա չլինելու հարցի ստուգումն ու որոշումը:

Նույն հիմնավորումներով, «Վարչարարության հիմունքների և վարչական վարույթի մասին» ՀՀ օրենքի 63-րդ հոդվածի 1-ին մասի` դրույթները հակասում են ՀՀ Սահմանադրության 1-ին և/կամ 3-րդ, 18, 19-րդ հոդվածներին` այնքանով, որքանով բացառում է կիրառման ենթակա ոչ նորմատիվային` այլ ակտերի (այդ թվում` վարչական), ՀՀ Սահմանադրական դատարանի որոշումներին, Վարչական դատարանի` նորմատիվ իրավական ակտերի գործերով վճիռներին դատարանների կողմից համապատասխանության ի պաշտոնե ստուգման առարկա դարձնելը»:

2. Քաղաքացի Լյուբով Փիլոյանի անհատական դիմումի և դրան կից ներկայացված փաստաթղթերի ուսումնասիրությունը ցույց տվեց, որ առկա չեն դիմումի քննությունը մերժելու հիմքեր, քանի որ`

• դիմումում առաջադրված հարցը ենթակա է սահմանադրական դատարանին,

• դիմողն իրավասու է դիմել սահմանադրական դատարան,

• դիմումում առաջադրված հարցի վերաբերյալ առկա չէ սահմանադրական դատարանի որոշում,

• դիմումի առարկայի վերաբերյալ այլ դիմումի հիման վրա սահմանադրական դատարանում գործի դատաքննություն չի իրականացվում,

• դիմողը սպառել է դատական պաշտպանության բոլոր միջոցները: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով «Սահմանադրական դատարանի մասին» ՀՀ օրենքի 31-րդ հոդվածով` ՀՀ սահմանադրական դատարանի թիվ 1 դատական կազմը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց.

1. «Քաղաքացի Լյուբով Փիլոյանի դիմումի հիման վրա` ՀՀ վարչական դատավարության օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ ենթակետի` «օրենքին հակասելու պատճառով» դրույթի, «Վարչարարության հիմունքների և վարչական վարույթի մասին» ՀՀ օրենքի 63-րդ հոդվածի 1-ին մասի` Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությանը համապատասխանության հարցը որոշելու վերաբերյալ» գործն ընդունել քննության:

2. Սույն գործով դատավարությանը որպես պատասխանող կողմ ներգրավել ՀՀ Ազգային ժողովին:

Նախագահող

Անդամներ

4 սեպտեմբերի 2015 թվականի

ՍԴԴԿՈ/1-21