ԵԴ/0791/06/20

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ

ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

Հայաստանի Հանրապետության

վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշում

Նախագահող դատավոր՝ Ս.Մարաբյան

ԵՂ/0791/06/20

ՀՀ

վճռաբեկ դատարանի հակակոռուպցիոն պալատի կոռուպցիոն

հանցագործությունների քննության դատական կազմը (այսուհետ նաև՝ Վճռաբեկ դատարան) նախագահությամբ՝

մասնակցությամբ դատավորներ՝

Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ

Ա.ԿՐԿՅԱՇԱՐՅԱՆԻ

Ս.ՉԻՉՈՅԱՆԻ

Դ.ՎԵՔԻԼՅԱՆԻ

2023 թվականի հոկտեմբերի 27-ին

քաղաք Երևանում

գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով մեղադրյալ

վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2020 թվականի դեկտեմբերի 3-ի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազ Ա.Դավթյանի վճռաբեկ բողոքը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

2

Գործի դատավարական նախապատմությունը.

1. ՀՀ Կառավարությանն առընթեր Պետական եկամուտների կոմիտեի քննչական վարչության պետի տեղակալ [անընթեռնելի] (այսուհետ նաև՝ Նախաքննության մարմին)՝ 2020 թվականի մայիսի 7-ի որոշմամբ [անընթեռնելի] քրեական գործով ներգրավվել է որպես մեղադրյալ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի (այսուհետ նաև՝ ՀՀ քրեական օրենսգիրք) 38-205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով։ 1.1. 2020 թվականի մայիսի 14-ին [անընթեռնելի] նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում։

1.2. Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի՝ 2020 թվականի մայիսի 18-ի որոշմամբ մեղադրյալ [անընթեռնելի] նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու մասին Նախաքննության մարմնի միջնորդությունը մերժվել է։

2. Նախաքննության մարմնի՝ 2020 թվականի սեպտեմբերի 7-ի որոշմամբ [անընթեռնելի] քրեական գործով [անընթեռնելի] որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին որոշումը փոփոխվել ու լրացվել է, և նա որպես մեղադրյալ է ներգրավվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 38-310-րդ հոդվածով, 38-310․1-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 38-314.3-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։

2.1. 2020 թվականի սեպտեմբերի 8-ին Նախաքննության մարմինը միջնորդություն է ներկայացրել Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան (այսուհետ նաև Առաջին ատյանի դատարան)՝ մեղադրյալ [անընթեռնելի] նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու մասին:

3. Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2020 թվականի սեպտեմբերի 22-ի որոշմամբ հետախուզման մեջ գտնվող մեղադրյալ [անընթեռնելի] նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը` 2 (երկու) ամիս ժամկետով՝ կալանքի տակ պահելու երկամսյա ժամկետի սկիզբը հաշվելով որոշումն ի կատար ածելու պահից։

4. Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2020 թվականի սեպտեմբերի 22-ի որոշման դեմ 2020 թվականի սեպտեմբերի 28-ին վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել մեղադրյալ [անընթեռնելի] պաշտպան Ա.Վարդևանյանը։

3

5. ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան)` 2020 թվականի դեկտեմբերի 3-ի որոշմամբ պաշտպան Ա.Վարդևանյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարվել է, Առաջին ատյանի դատարանի` 2020 թվականի սեպտեմբերի 22-ի որոշումը բեկանվել է, կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու մասին Նախաքննության մարմնի միջնորդությունը՝ մերժվել։

6. Վերաքննիչ դատարանի՝ 2020 թվականի դեկտեմբերի 3-ի որոշման դեմ վճռաբեկ բողոքներ են բերել ՀՀ գլխավոր դատախազ Ա.Դավթյանը և մեղադրյալ [անընթեռնելի] պաշտպան Ա.Վարդևանյանը:

6.1. Վճռաբեկ դատարանի` 2021 թվականի հունիսի 23-ի որոշմամբ մեղադրյալ [անընթեռնելի] պաշտպան Ա.Վարդևանյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժվել է։

6.2. ՀՀ գլխավոր դատախազ Ա.Դավթյանի վճռաբեկ բողոքը Վճռաբեկ դատարանի` 2021 թվականի հունիսի 23-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ։ Վճռաբեկ դատարանը 2022 թվականի նոյեմբերի 21-ի որոշմամբ սահմանել է վճռաբեկ բողոքի քննության գրավոր ընթացակարգ։

6.3. Դատավարության մասնակիցների կողմից վճռաբեկ բողոքի պատասխան չի ներկայացվել։

6.4. 2023 թվականի հունվարի 16-ին գործը բաշխվել (հանձնվել) է ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի հակակոռուպցիոն պալատի կոռուպցիոն հանցագործությունների քննության դատական կազմին։

Վճռաբեկ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը․

Վճռաբեկ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում՝ ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.

7. Բողոքաբերը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2020 թվականի սեպտեմբերի 22-ի որոշումը բեկանելու մասին Վերաքննիչ դատարանի՝ 2020 թվականի դեկտեմբերի 3-ի որոշումն օրինական և հիմնավոր չէ, Վերաքննիչ դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ՝ քրեադատավարական օրենքի խախտում, որն ազդել է գործի ելքի վրա՝ խաթարելով արդարադատության բուն էությունը։

1

Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի անցումային դրույթները կարգավորող 483-րդ հոդվածի 8-րդ մասի՝ սույն բողոքը քննվում է մինչև 2022 թվականի հուլիսի 1-ը գործող կարգով։

4

7.1. Բողոքաբերի պնդմամբ՝ Վերաքննիչ դատարանը ոչ իրավաչափ մեկնաբանություն է տվել 1998 թվականի հուլիսի 1-ին ընդունված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի (այսուհետ նաև՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգիրք) 285-րդ հոդվածի 6-րդ մասում ամրագրված նորմին։ Ըստ բողոքաբերի` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 285-րդ հոդվածի 6-րդ մասի բովանդակային նպատակն այն է, որ վարույթն իրականացնող մարմինը նույն մեղադրանքի շրջանակներում միևնույն փաստական տվյալներով (որոնք վերաբերում են ինչպես հիմնավոր կասկածին, այնպես էլ խափանման միջոցի հիմքերին) հնարավորություն չունենա նույն միջնորդությամբ կրկին դիմել դատարան։ Սակայն վերոգրյալը, բողոքաբերի կարծիքով, չի ենթադրում, որ եթե նույն գործի շրջանակներում նույն անձի նկատմամբ թեկուզև մեկ անգամ մերժվել է կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու մասին միջնորդությունը, այլևս բացառվում է նրան կալանավորելը մեղադրանքի լրացման կամ փոփոխման դեպքերում։

7.2. Բողոքաբերը փաստարկել է, որ գործի քննության ընթացքում կարող են ի հայտ գալ նաև անձին վերագրվող այլ ենթադրյալ արարքներ, որոնք համակցության մեջ անկհայտորեն՝ կարող են ազդել անձի հետագա վարքագծի գնահատման վրա՝ հաշվի առնելով մեղսագրվող նոր արարքների բնույթը, հասարակական վտանգավորության աստիճանը, դրանց համար նախատեսված պատիժները և այլն։ Հակառակ մեկնաբանությունը, բողոքաբերի պնդմամբ, կարող է խախտել սահմանադրորեն պաշտպանվող շահերի հավասարակշռությունը, հանրային և մասնավոր շահերի հարաբերակցությունը։ Վերոգրյալի հիման վրա բողոքաբերը գտել է, որ Վերաքննիչ դատարանի այն դիրքորոշումը, որ նոր մեղադրանքը չի կարող գնահատվել որպես նոր հանգամանք, անհիմն է և հակասում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 285-րդ հոդվածի 6-րդ մասով նախատեսված իրավակարգավորմանը։

7.3. Բողոքաբերը փաստարկել է, որ անձին վերագրվող նոր ենթադրյալ հանցանքերի կատարման փաստի ուժով մեղադրանքի լրացումը կամ փոփոխումը անմիջապես վերաբերում են հենց վերագրվող արարքի բնույթին և վտանգավորության աստիճանին, մեղադրյալի անձին, ուստի դրանք ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 285-րդ հոդվածի 6-րդ մասի ուժով համարվում են նոր հանգամանք և հիմք են անձի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու նպատակով կրկին դատարան միջնորդություն ներկայացնելու համար։

5

7.4. Բողոքի հեղինակը գտել է, որ հիմնավոր չէ Վերաքննիչ դատարանի հետևությունն առ այն, որ վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից մեղադրյալի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու միջնորդություն կրկին ներկայացնելիս չի հաղթահարվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով u

190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված ենթադրյալ հանցագործությունների կատարման մասին հիմնավոր կասկածը և չեն ներկայացվել դրա վերաբերյալ նոր փաստական տվյալներ։

7.5. Բողոքի հեղինակն ընդգծել է, որ Վերաքննիչ դատարանի դատական ակտում հիմնավոր կասկածի վերաբերյալ իրավադրույթների մեկնաբանությունները, սույն գործով հիմնավոր կասկածի բացակայության մասին Վերաքննիչ դատարանի գնահատականները հակասում են Վճռաբեկ դատարանի և Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումներին։

8. Վերոգրյալի հիման վրա, բողոք բերած անձը խնդրել է Վերաքննիչ դատարանի՝ 2020 թվականի դեկտեմբերի 3-ի որոշումը բեկանել և օրինական ուժ տալ Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2020 թվականի սեպտեմբերի 22-ի որոշմանը։

Վճռաբեկ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները․

9.

ներգրավվել է որպես մեղադրյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-

205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 38-190-րդ հոդվածի 3- րդ մասի 1-ին կետով, 38-310-րդ հոդվածով, 38-310.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 38-314.3-րդ հոդվածի 2-րդ մասով այն բանի համար, որ «(...) [Ն]ա ունենալով օրենքով սահմանված հաշվետվությունը, հաշվարկը, հայտարարագիրը կամ հարկման հիմք հանդիսացող հարկը, տուրքը, պարտադիր այլ վճարը հաշվարկելու կամ վճարելու պարտավորություն առաջացնող պարտադիր այլ փաստաթուղթն օրենքով սահմանված կարգով և ժամկետներում չներկայացնելու եղանակով հարկը, տուրքը կամ պարտադիր այլ վճարը չվճարելու ուղղակի դիտավորություն,

փաստացի

սեփականատեր և գործունեության փաստացի ղեկավար

հետ 2016թ. ընթացքում կազմակերպել է

| ընկերության տնօրեն

կողմից ՀՀ մաքսային օրենսգրքի 203-րդ հոդվածի պահանջների

խախտմամբ պետական բյուջե առանձնապես խոշոր չափերի՝

ՀՀ դրամ,

հարկեր և պարտադիր վճարներ վճարելուց խուսափելը, իսկ հետագայում օրինականացրել հանցավոր ճանապարհով ստացված առանձնապես խոշոր չափերի գույքը: Բացի այդ,

օժանդակել է 2013-2018թթ. ժամանակահատվածում

ձեռնարկատիրական գործունեւթյանն ապօրինի մասնակցելուն, 2017-2018թթ. ընթացքում՝ ապօրինի հարստանալուն, նույն հաշվետու ժամանակահատվածների համար ներկայացված հայտարարագրերում հայտարարագրման ենթակա առանձնապես խոշոր չափերով գույքի թաքցնելուն ու չհայտարարագրելուն, ինչպես նաև հանցավոր ճանապարհով ստացված առանձնապես խոշոր չափերի գույք օրինականացնելուն: Այսպես՝

2016թ.-ի ընթացքում

մատակարարվել է

սարքավորումներն ու ապրանքները, որի համար

բոլոր անհրաժեշտ

կողմից հիշյալ

կազմակերպությանը բանկային փոխանցման եղանակով վճարվել է

Նշված ապրանքները ՀՀ են ներմուծվել

Սակայն

ընկերության փաստացի սեփականատեր և տվյալ

կազմակերպության գործունեության փաստացի ղեկավար

հետ միասին, ունենալով օրենքով սահմանված հաշվետվությունը, հաշվարկը, հայտարարագիրը կամ հարկման հիմք հանդիսացող հարկը, տուրքը, պարտադիր այլ վճարը հաշվարկելու կամ վճարելու պարտավորություն առաջացնող պարտադիր այլ փաստաթուղթն օրենքով սահմանված կարգով և ժամկետներում չներկայացնելու եղանակով հարկը, տուրքը կամ պարտադիր այլ վճարը չվճարելու ուղղակի դիտավորություն, կազմակերպել են

ընկերության տնօրեն

կողմից ՀՀ Մաքսային օրենսգրքի 203-րդ հոդվածի պահանջների

խախտմամբ պետական բյուջե առանձնապես խոշոր չափերի հարկեր և պարտադիր վճարներ վճարելուց խուսափելու գործողությունները, որի արդյունքում կողմից իրականում ՀՀ ներմուծված

սարքավորումներն ու ապրանքները

ներկայացված

հայտարարագրերով ձևակերպվել են որպես

ներմուծված |

7

ՀՀ մաքսային մարմիններին

ընկերության կողմից

Այնուհետև՝

անվան տակ հանցավոր

ճանապարհով ՀՀ ներմուծված

եվրո գումարին համարժեք

ՀՀ դրամ

արժողության

անհրաժեշտ սարքավորումների ու

ապրանքների ծագումն ու պատկանելիությունը թաքցնելու նպատակով, կողմից

, օգտագործելով վերը նշված ապրանքները, կառուցել է

բնակելի տունը, և նման եղանակով հանցավոր ճանապարհով ստացված առանձնապես խոշոր չափերի՝

դրամ արժողության

սարքավորումներն ու ապրանքները փոխակերպել է բնակելի տան, որն էլ իր հերթին, շինարարական աշխատանքներն ավարտվելուց հետո՝

սեփականություն հաշվառվել է

անվամբ:

Բացի այդ,

ղեկավարելով և կոորդինացնելով

պատկանող մի

շարք

կազմակերպությունների գործունեությունը և մտերիմ փոխհարաբերությունների մեջ 1

գտնվելով վերջինիս հետ, ՀՀ-ում

հայկական շուկա

մուտքն առանց խոչընդոտների ապահովելու, ընկերության կողմից մատակարարվելիք նավթամթերքի իրացման ծավալներն ապահովելու և շուկայում գերիշխող դիրք զբաղեցնելու նպատակով սկսած

գիտությամբ և

հանձնարարությամբ բանակցություններ է վարել

8

անձանց հետ, դրանց ընթացքի վերաբերյալ տեղեկատվությունը տրամադրել օժանդակելով վերջինիս՝ նպաստելու այդ նպատակով ՀՀ-ում

ընկերության հիմնադրմանը, որից հետո

տոկոս բաժնեմասի չափով փաստացի

պատկանող, սակայն իր անվամբ

գրանցված

ընկերության մյուս բաժնետեր

հետ ձեռք է բերել

ընկերության տոկոս

բաժնեմասերը՝ արդյունքում իր անվամբ գրանցելով

փաստացի

պատկանող

ընկերության տոկոս բաժնեմասը, իսկ

ընկերությունից ստացել

փաստացի

պատկանող

ՀՀ դրամին համարժեք

ԱՄՆ դոլար շահաբաժինը:

Շարունակելով հանցավոր դիտավորությունը

կնքված պայմանագրով և

կնքված համաձայնագրով

ՀՀ դրամին համարժեք

ԱՄՆ դոլար գումարով իր անվամբ

հաշվառված, սակայն փաստացի

պատկանող

ընկերության տոկոս բաժնեմասը վաճառել է ընկերության

տոկոս բաժնեմասի

սեփականատեր

որի արդյունքում

ԱՄՆ դոլար գումարի

չափով ավելացել է

գույքը, որն էականորեն գերազանցել է նրա

օրինական եկամուտները և ողջամտորեն չի հիմնավորվել դրանցով: Միաժամանակ նկարագրված եղանակով

օժանդակել է

նաև

թաքցնելու և որպես հայտարարատու պաշտոնատար անձ՝ «Հանրային ծառայության մասին» ՀՀ օրենքով նախատեսված

հայտարարագրերում չներառելու

հայտարարագրման ենթակա առանձնապես խոշոր չափերի՝

ԱՄՆ դոլար,

դրամական միջոցների վերաբերյալ տվյալները:

Բացի այդ՝

գիտակցելով վերը նշված գործարքներից առաջացած

և

ԱՄՆ դոլար գումարների հանցավոր գործունեության արդյունքում ստացված լինելը, դրանք

անվամբ հաշվառվելու պարագայում առաջացող

խոչընդոտները վերացնելու՝ դրանք չհայտարարագրելու, դրանց ծագման աղբյուրն ու պատկանելիությունը չբացահայտելու նպատակով, գումարները

մաս-մաս՝ իր անվամբ բանկային փոխանցմամբ

9

ու անձամբ առձեռն ստանալու եղանակով օժանդակել է

իրական բնույթն ու պատկանելիությունը»:

1

թաքցնել դրանց

10. Առաջին ատյանի դատարանը 2020 թվականի սեպտեմբերի 22-ի որոշմամբ արձանագրել է․ «(…) [Դ]ատարանը գտնում է, որ վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից դատարանին տրամադրված նյութերում, մասնավորապես՝

թվականի հարցաքննության արձանագրությունում, մեղադրյալ

հարցաքննության արձանագրությունում,

ՀՀ մաքսային մարմիններին ներկայացված հայտարարագրերում,

կատարված գործողությունների արդյունքում ձեռք բերված փաստական տվյալներում, մատակարար

ինտերնետային կայքում հայտնաբերված

լուսանկարներում և հատակագծերում,

կազմակերպության

դատահաշվապահական

փորձաքննության

եզրակացությունում, ՀՀ

կադաստրի կոմիտեից առգրավված

կադաստրային գործում,

հասցեագրված իրավական օգնության միջնորդության պատասխանում, կազմված զննման արձանագրությունում և

տեղեկություններում, համակարգչատեխնիկական

եզրակացությունում

น

բանկային գաղտնիք կազմող

փորձաքննության

nι

հայտնաբերված՝

նամակագրություններում, համակարգչատեխնիկական փորձաքննության եզրակացությամբ տրամադրված էլեկտրոնային ֆայլերում, մեղադրյալ այլ անձանց

u

կազմակերպության բանկային գաղտնիք կազմող տեղեկությունները զննելու վերաբերյալ արձանագրություններում՝ զննված

տեղեկություններում,

բանկային գաղտնիք կազմող

ցուցմունքներում և կից ներկայացված

2 Տե՛ս նյութեր, հատոր 4, թերթեր 7-11։

10

փաստաթղթերի պատճեններում,

ցուցմունքում

առնչությունն իրեն վերագրվող հանցավոր արարքներին, այսինքն առկա են բավարար փաստական տվյալներ, որոնք վկայում են մեղադրյալ առկա է հիմնավոր կասկած, որ մեղադրյալն առնչություն ունի իրեն վերագրվող ենթադրյալ հանցավոր արարքներին, որոնք ՀՀ քրեական օրենսգրքի 19 հոդվածի համաձայն, դասակարգվում են որպես ոչ մեծ, միջին, ծանր և առանձնապես ծանր հանցավոր արարքներ:

(...)

Տվյալ դեպքում դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ

թաքնվել է քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից և գտնվելով ազատության մեջ կարող է խոչընդոտել գործի քննությանը՝ քրեական դատավարության մասնակիցների վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու, ինչպես նաև գործի համար նշանակություն ունեցող նյութերը թաքցնելու կամ կեղծելու, քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի կանչով առանց հարգելի պատճառների չներկայանալու կամ այլ ճանապարհով: (...)»3:

11. Վերաքննիչ դատարանի՝ 2020 թվականի դեկտեմբերի 3-ի որոշման համաձայն՝ «(…) Օրենսգրքի 285-րդ հոդվածի համաձայն՝ «(...) 6. Տվյալ խափանման միջոցն ընտրելու նպատակով հարուցված միջնորդությունը դատավորի կողմից մերժելու մասին որոշումից հետո նույն գործով նույն անձին կալանավորելու միջնորդությամբ կրկին դատարան դիմելը հնարավոր է միայն կալանավորումը հիմնավորող նոր հանգամանքների ի հայտ գալու դեպքում: (…):

น

(...) Քննարկվող նորմի վերլուծությունից հետևում է, որ այն հանդիսանում է ինչպես ուժի մեջ մտած դատական ակտի կայունության (իրավական որոշակիության և res judigata սկզբունք) ապահովման միջոց, այնպես էլ մեղադրյալի իրավունքների ապահովման լրացուցիչ երաշխիք՝ կալանավորման կիրառման անհիմն

կամայական

միջնորդություններ ներկայացնելու հնարավորությունը բացառելու, իսկ դատարանների կողմից՝ դրանք բավարարելու համար: Հակառակ մեկնաբանության դեպքում՝ իրավասու սուբյեկտը անսահմանափակ հնարավորություն կունենա նույն գործով նույն անձի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու մասին միջնորդությամբ դատարան դիմելու՝ կասկածի տակ դնելով արդեն իսկ կայացված դատական ակտերը, 3 Տե՛ս նյութեր, հատոր 4, թերթեր 156-173։

11

որոնցով մերժվել են նախկին միջնորդությունները, այնպես էլ՝ անձի համար ստեղծել անհարմարություններ և հոգեկան ապրումներ հնարավոր ազատությունից զրկելու հանգամանքով պայմանավորված: Դա նշանակում է, որ դատարանը, ստանալով նույն գործով նույն անձին կրկին կալանավորելու միջնորդություն, պետք է նախևառաջ ստուգման առարկա դարձնի այն, թե արդյոք նոր միջնորդությամբ նշված են, թե ինչ հանգամանքներ են նոր ի հայտ եկել, որոնք սկզբնական միջնորդությունը մերժելու մասին որոշում կայացնելիս առկա չեն եղել և միաժամանակ հիմնավորում են կալանավորման կիրառման անհրաժեշտությունը ներկայում, ինչպես նաև այն, թե ինչ նյութերով կամ ապացույցներով են հաստատվում այդ հանգամանքները:

(...) [Կ]ալանավորումը հիմնավորող «նոր» կարող են լինել բացառապես այն հանգամանքները, որոնք, ժամանակագրական առումով, ի հայտ են եկել սկզբնական միջնորդությունը մերժելուց հետո, այլ ոչ թե առկա են եղել միջնորդությունը ներկայացնելու պահին, սակայն քննիչը դրանք սկզբնական միջնորդության ժամանակ չի ներկայացրել դատարանին: Այլ կերպ ասած՝ կալանավորումը հիմնավորող նոր հանգամանք կարող են լինել այնպիսինները, որոնք ժամանակագրական առումով ի հայտ են եկել սկզբնական միջնորդությունը մերժելու մասին դատարանի որոշումը կայացնելուց հետո և իրենց բնույթով այնպիսին են, որ հնարավորություն են տալիս հաղթահարելու սկզբնական միջնորդությունը մերժելու հիմքում դրված հանգամանքները:

(...)

Վերոգրյալ իրավական վերլուծության հիման վրա անդրադառնալով սույն գործին՝ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ քննիչի կողմից [անընթեռնելի] նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու միջնորդություն կրկին ներկայացնելիս չի հաղթահարվել [անընթեռնելի] ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-205-րդ և 190-րդ հոդվածներով նախատեսված ենթադրյալ հանցագործությունների կատարման մեջ մեղադրանքով կրկին կալանավորման միջնորդություն ներկայացնելու համար Օրենսգրքի 285-րդ հոդվածի 6-րդ մասով սահմանված արգելքը:

Բանն այն է, որ [անընթեռնելի] ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-205-րդ և 190-րդ հոդվածներով առաջադրված մեղադրանքի հիման վրա քննիչի՝ կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու մասին սկզբնական միջնորդությունը մերժելու մասով առկա է օրինական ուժի մեջ մտած Դատարանների (առաջին ատյանի և վերաքննիչ) որոշումներ, որոնցով Դատարանները չեն հաստատել նրան վերագրվող վերոնշյալ ենթադրյալ

12

հանցագործությունների կատարման «հիմնավոր կասկածը», ուստի քննիչը Օրենսգրքի 285-րդ հոդվածի 6-րդ մասի ուժով՝ պարտավոր էր նոր ներկայացված միջնորդությամբ նշել այն հանգամանքները, որոնք նոր են ի հայտ եկել և հաստատում են նույն մեղադրանքով «հիմնավոր կասկածի» առկայությունը, իսկ Դատարանը պարտավոր էր ստուգել և գնահատել, թե արդյոք այդ հանգամանքները նոր են ի հայտ եկել և արդյոք դրանցով հաստատվում են այդ արարքների մասով հիմնավոր կասկածը: Մինչդեռ, քննիչի միջնորդության և Դատարանի որոշման ուսումնասիրությունից պարզ է դառնում, որ դրանցում նման պատճառաբանություններ և հիմնավորումներ առկա չեն, քննիչն ու Դատարանն անգամ չեն անդրադարձել այդ հարցի քննարկմանը՝ քննիչն ուղղակի լրացրել է [անընթեռնելի] մեղադրանքը նոր դրվագրներով և միջնորդություն է ներկայացրել դատարան կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու մասին, իսկ դատարանը բավարարել է այն` առանց Օրենսգրքի 285-րդ հոդվածի 6-րդ մասում սահմանված արգելքի հաղթահարման համար անհրաժեշտ լրացուցիչ նյութերի և ապացույցների: Ընդ որում՝ թեև Դատարանը որոշման մեջ մանրամասն շարադրել է պաշտպանի առարկությունները, որում պաշտպանը ներկայացրել է ինչպես նոր ստացված ապացույցի (բանկային գաղտնիք կազմող տեղեկությունների) մասին վերլուծություն, այնպես էլ օրենսգրքի 285-րդ հոդվածի 6-րդ մասի վերլուծությունը, սակայն որևէ գնահատական չի տվել, բացարձակապես անտեսել է պաշտպանական կողմի այդ մասով ներկայացրած պատճառաբանություններն ու պնդումները:

(...) Վերաքննիչ դատարանը նոր մեղադրանքը չի գնահատում որպես նոր հանգամանք այն պատճառաբանությամբ, որ Օրենսգրքի 285-րդ հոդվածի 6-րդ մասում խոսքը «նույն գործով», այլ ոչ թե «նույն մեղադրանքով» կրկին կալանավորման միջնորդություն ներկայացնելու մասին է։ Այսինքն՝ լրացված և փոփոխված մեղադրանքը կարող էր լինել նոր հանգամանք, եթե Օրենսգրքի 285-րդ հոդվածի 6-րդ մասում «նույն գործի» փոխարեն լիներ «նույն մեղադրանքով» պայմանը. նույն մեղադրանքը սահմանված է Օրենսգրքի 142-րդ հոդվածում, որպես կալանքից ազատված մեղադրյալին կրկին կալանավորելու արգելք: Նոր մեղադրանքը կարող էր լինել նոր հանգամանք, եթե Դատարանը սկզբնական միջնորդությունը մերժած լիներ այն պատճառաբանությամբ, որ անհրաժեշտություն չկա կալանավորելու և այլն, սակայն հիմնավոր կասկածի բացակայության հիմքով մերժված միջնորդության պարագայում նոր մեղադրանքը չի հաղթահարում այդ պայմանը: Հետևաբար՝ ելնելով վերոգրյալից Դատարանը,

բավարարելով քննիչի միջնորդությունը և հաստատված համարելով արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-205-րդ և 190-րդ հոդվածներով հիմնավոր կասկածի առկայությունը` առանց որևէ նոր հանգամանք վկայակոչելու, վերլուծելու և այլն՝ ոչ միայն խախտել է Օրենսգրքի 285-րդ հոդվածի 6-րդ մասը, այլև անտեսելով իրավական որոշակիության և «res judigata» սկզբունքները՝ փաստացի կասկածի տակ է դրել այդ մասով առաջին ատյանի և վերաքննիչ դատարանների օրինական ուժի մեջ մտած որոշումները: (...) Նկատի ունենալով, որ քննիչի միջնորդությամբ չեն ներկայացվել նոր ի հայտ եկած այնպիսի հանգամանքներ, որոնցով հաստատվում է

արարքում ՀՀ

քրեական օրենսգրքի 38-205-րդ և 190-րդ հոդվածներով նախատեսված ենթադրյալ հանցագործության հիմնավոր կասկածի առկայությունը, իսկ դատարանն էլ իր հերթին չի անդրադարձել այդ հարցին, ուստի Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Օրենսգրքի 285- րդ հոդվածի 6-րդ մասի հիմքով քննիչի միջնորդությունը՝

նկատմամբ ՀՀ

քրեական օրենսգրքի 38-205-րդ և 190-րդ հոդվածներով կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու մասին՝ ենթակա է մերժման, իսկ դատական ակտը այդ մասով բեկանման և փոփոխման:

(...) Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ եթե անգամ ընդունելի լինի այն մոտեցումը, որ հաղթահարված է Օրենսգրքի 285-րդ հոդվածի 6-րդ մասով սահմանված արգելքը, ապա միևնույն է

ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-205-րդ և 190-րդ հոդվածներով

մեղսագրվող արարքներից՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 35-205-րդ հոդվածի մասով քննիչի միջնորդությանը կից նյութերում առկա չէ հիմնավոր կասկածը հաստատելու համար բավարար փաստական տվյալներ պարունակող նյութեր, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190- րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի մասով` վերագրված արարքի փաստական կողմի նկարագրությունը առերևույթ չի համապատասխանում այդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմի հատկանիշներին:

(...) Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ միջնորդությանը կից դատարան ներկայացված նյութերում առկա չեն

մեղսագրվող ենթադրյալ

հանցագործությունների կատարման «հիմնավոր կասկածը» հաստատված ճանաչելու համար անհրաժեշտ «ապացուցման» չափանիշին համապատասխանող ապացուցողական նշանակություն ունեցող բավարար նյութեր, ինչպես նաև մի մեղադրանքի որոշ մասերով այն չի համապատասխանում օրինականության և իրավաչափության չափանիշին:

14

(...) [Ա]նդրադառնալով

արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ

հոդվածով նախատեսված ենթադրյալ հանցագործության կազմակերպման հանցակազմի առկայության հարցին, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ այն ակնհայտ անհիմն է, քանի որ միջնորդությանը կից դատարանին չի ներկայացվել գեթ մեկ փաստական տվյալ, որով հնարավոր կլիներ ողջամիտ դատողություն անել այն մասին, թե մասնավորապես ինչում է արտահայտվել կազմակերպումը` որտեղ, երբ, ում հետ կամ միջոցով, ինչ հանգամանքներում և ինչ եղանակով է տեղի ունեցել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածով նախատեսված ենթադրյալ հանցագործության «կազմակերպումը» կազմող գործողությունները:

(...) Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ նախաքննության մարմինը կարող էր Լ.Արևշատյանի արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածով նախատեսված ենթադրյալ հանցագործության կազմակերպման հանցակազմի առկայության մասին ողջամիտ կասկած ունենալ և նման վարկած առաջադրեր ու ստուգեր, քանի որ, եթե անձի անուն ազգանունով ապրանքներ ու սարքավորումներ են գնվում այլ երկրում գործող որևէ կազմակերպությունից, որը հետագայում ինչ-որ բեռնափոխադրող ընկերության միջոցով տեղափոխվում է ՀՀ և հայտնաբերվում է ՀՀ-ում, սակայն մաքսային մարմիններին հայտարարագրում ներկայացվել է այլ անվանումով, ապա ողջամտորեն ենթադրվում է, որ նա կարող է լինել մաքսային մարմիններին կեղծ հայտարարագիր ներկայացնելը և դրանով պայմանավորված մաքսային վճարները կատարելուց խուսափելը կազմակերպողը, այսինքն՝ այդ ողջ գործընթացը կազմակեպրողը: Սակայն, խնդիրն այն է, որ այդ վարկածը հիմնավորող որևէ տվյալ (ողջամիտ կամ ոչ ողջամիտ) դատարանին չի ներկայացվել, որպեսզի դատարանը կարողանար արժանահավատ (այսպես է պահանջում ՄԻԵԴ-ը, ինչի մասին մանրամասն կներակայցվի սույն որոշման մեջ առանձին) հետևություն աներ այդ հանգամանքի մասին։

(...) Նյութերից ակնհայտ է, որ

ապրանքը

պատվիրել է համապատասխան

բանկային

փոխանցմամբ վճարել է դրա դիմաց, սակայն ներմուծման և հարկային հայտարարագիր ներկայացնելու հետ կապված նրա մասնակցության մասին որևէ տեղեկություն նյութերում առկա չէ, ինչպես, որ նյութերում առկա չէ որևէ տեղեկություն այն մասին, որ առհասարակ միջև կոնկրետ

կապ է եղել

u

հանցագործության կազմակերպման համատեքստում։ Նյութերում առկա է

(բեռնափոխադրող կազմակերպության սեփականատերը) ցուցմունքը, որում նա խոստովանել է, որ ինքը առհասարակ տարբեր ապրանքներ ու սարքավորումներ ներմուծել է ՀՀ այլ ապրանքի անվան տակ, սակայն կոնկրետ անունով գնված ապրանքների մասին որևէ տվյալ չի հայտնել։ Հետևաբար, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածով նախատեսված ենթադրյալ հանցագործությունը համատեղ կամ խմբով կազմակերպելու մասին ապացույցի կամ այլ տվյալի

մասին նշույլ չկա: Վերաքննիչ դատարանը նաև չի հերքում, որ անունով կառուցված տունը հնարավոր է, որ պատկանում է իրեն, քանի որ դրա մասին վկայող որոշակի տեղեկություններ առկա են գործում, սակայն այս դեպքում խոսքը վերաբերում է` մաքսային պարտավորություններից խուսափելը խմբով կազմակերպելու հանցավոր արարքի կատարման մասին, որի վերաբերյալ որևէ տեղեկություն առկա չէ։ (...) Վերոգրյալի պայմաններում Դատարանը չի կարող անել այլ եզրահանգում, քան այն, որ սույն գործով վարույթն իրականացնող մարմինը պարզապես անուն-ազգանունով

ապրանքներն

ու

համապատասխան

սարքավորումները պատվիրելու, դրա դիմաց վճարելու,

համապատասխան կազմակերպության կողմից բեռնափոխադրման, այնուհետև ՀՀ-ում դրանց հայտնաբերման փաստերից՝ բխեցրել կամ մտահանգում է արել, որ նա է կազմակերպել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածով նախատեսված ենթադրյալ հանցագործության կատարումը, ընդ որում՝

հետ համատեղ (խմբի կողմից

հանցագործության կազմակերպումը), իսկ որպես կատարող հանդես է եկել :

(...) Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ՝ նման մտահանգումները կամ՝ մի փաստից մեկ այլ փաստ բխեցնելը չի կարող բավարար լինել անձի կողմից ենթադրյալ հանցագործության կատարման հիմնավոր կասկածը հաստատելու համար, ինչը բավարար է փաստելու, որ նախաքննության մարմնի կողմից ներկայացված նյութերը չեն բավարարում հիմնավոր կասկածի բարեխղճության և արժանահավատության չափանիշին և բավարար չեն

վերագրվող արարքում հիմնավոր կասկածը

հաստատելու համար:

(...) Անդրադառնալով

մեղսագրվող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-310-

րդ հոդվածով, 38-310.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 38-314.3-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 38-190- րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված արարքների մեջ հիմնավոր կասկածի

16

առկայությանը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այն հաստատած ճանաչելու համար դատարանին բավարար նյութեր չեն ներկայացվել, իսկ որոշ արարքների մասով առերևույթ առկա է ակնհայտ սխալ քրեաիրավական գնահատական։

(...) [Մ]իջնորդության մեջ, որպես

արարքում նրան վերագրվող

ենթադրյալ հանցագործությունների կատարման հիմնավոր կասկածի առկայությունը հիմնավորող փաստական տվյալներ, վկայակոչվել են՝ մոտ 21 կետից բաղկացած փաստաթղթերի (ապացույցների) ցանկ, որոնք, ըստ նախաքննության մարմնի՝ հիմնավորում են

մեղսագրվող ենթադրյալ հանցագործությունների

հիմնավոր կասկածի առկայությունը։ Մինչդեռ դրանց բովանդակային վերլուծությունից հետևում է, որ հիմնական մասը վերաբերում է

ՀՀ քրեական օրենսգրքի

38-205-րդ և 190-րդ հոդվածներով վերագրվող արարքներին, որոնք չեն կարող քննարկվել՝ հիմք ընդունելով այդ մեղադրանքների մասով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 285-րդ հոդվածի 6-րդ մասով նախատեսված արգելքը, որի մասին նշվեց վերևում: (...) Ինչ վերաբերում է

մեղսագրված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-310-

րդ հոդվածով, 38-310.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 38-314.3-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 38-190- րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված արարքների հիմնավոր կասկածի հիմքում դրված «ապացույցներին», ապա Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ դրանցից որոշակի մասն է, որ իրենում կարող է տեղեկություններ պարունակել և

հնարավոր կապի մասին, սակայն՝ ոչ այն մեղադրանքի համատեքստում, ինչ վերագրվում է

(...)

Անդրադառնալով

և այլ անձանց էլեկտրոնային նամակագրությանը՝

Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ դրանք բովանդակային առումով բավարար տեղեկություններ չեն պարունակում, որը հիմք կտար ողջամիտ և արժանահավատ հետևություն անելու առ այն, որ

օժանդակել է

ՀՀ քրեական

օրենսգրքի 310-րդ հոդվածով, 310.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 314.3-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված ենթադրյալ հանցագործությունների կատարմանը: Այդ նամակագրության հիման վրա կարելի է ենթադրություն, մտահանգում անել, ըստ այդմ` վարկած առաջադրել, ստուգել և այլն, ինչն իրավաչափորեն արել է նախաքննության մարմինը, սակայն այդ տեղեկատվության հիման վրա անձի կողմից «հանցանք կատարած» լինելու մասին ողջամիտ հետևություն անել և

17

անձնական ազատությունից զրկելու մասին որոշում կայացնելը՝ հնարավոր չէ, այն կլինի ակնհայտ կամայական, անհիմն ու անօրինական:

(...) Ինչ վերաբերում է միջնորդությանը կից դատարան ներկայացված այլ ապացուցողական նշանակություն ունեցող տեղեկություններ պարունակող փաստաթղթերին (բանկային փոխանցումներ, պայմանագրեր, համաձայնագրեր, հայտարարագրեր, անդորրագրեր, որոշումներ, փորձագետների եզրակացություններ և այլն)՝ ապա (...) Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ այդ տեղեկատվությունը հաստատում է [անընթեռնելի] և [անընթեռնելի] կապը, այդ թվում` գումարային և այլ բնույթի փոխհարաբերությունները, սակայն՝ ոչ երբեք [անընթեռնելի] կողմից [անընթեռնելի] ենթադրաբար մի շարք հանցագործությունների կատարմանն օժանադակելու հանգամանքը:

(...) Վերաքննիչ դատարանը վերստին հաստատում է, որ ներկայացված նյութերը որևէ կասկած չեն հարուցում, որ [անընթեռնելի] ու [անընթեռնելի] գտնվում են որոշակի փոխհարաբերությունների մեջ, այդ թվում՝ գումարային և այլ բնույթի, սակայն՝ դրանց հիման վրա հնարավոր չէ հետևություն անել առ այն, որ [անընթեռնելի] օժանդակել է [անընթեռնելի] ենթադրաբար մի շարք հանցագործությունների կատարման մեջ. այդ մասին կարելի է ենթադրություն անել, այդ թվում վարկած առաջադրել և ստուգել, սակայն հիմնավոր կասկածի հաստատման մասին հետևություն անել՝ հնարավոր չէ։ (...) Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ [անընթեռնելի] և [անընթեռնելի] հնարավոր գործունեությանը և այլ հարցերի վարաբերյալ այս կամ այն կերպ ուղղակիորեն կապված որոշակի տվյալներ պարունակում է [անընթեռնելի] ցուցմունքը, որում վկան որոշակի տվյալներ ներկայացնում է մեղադրանքի փաստական հանգամանքներին վերաբերող: Սակայն՝ այս ցուցմունքի հետ կապված խնդիրը նրանում է, որ վկան ընդհանուր և գնահատողական բնույթի տեղեկություններ է հայտնում, այլ ոչ թե հայտնում փաստական տվյալներ՝ ինչպես պահանջվում է օրենքով, ուստի Վերաքննիչ դատարանը այդ տեղեկությունները բավարար չի համարում հիմնավոր կասկածը հաստատելու համար, քանի որ ենթադրյալ հանցագործության բնույթն այնպիսին է, որ նման բնույթի տեղեկությունները չեն կարող բավարար լինել պնդելու, որ մի անձի սեփականությունը հանդիսացող գույքը (Սահմանադրությամբ և օրենքով պաշտպանվող արժեք) իրականում պատկանում է մեկ այլ անձի, որ առաջինը ղեկավարել ու կոորդինացրել է երկրորդի գործարար գործունեությունը, այնուհետև օժանդակել նրան ապօրինի հարստացման և

18

հայտարարագրման ենթակա գույքը թաքցնելու հարցում և այլն: Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ գնահատողական բնույթի տեղեկատվության հիման վրա անձի սահմանադրորեն պաշտպանվող իրավունքը (սեփականության իրավունքը) կասկածի տակ դնելը, որը երաշխավորված և պաշտպանվում է պետության կողմից, կարող է լայն հնարավորություն ստեղծել իրավապահ մարմինների հնարավոր չարաշահումների համար, որպեսզի որևէ անձի վերացական և գնահատողական ցուցմունքի հիման վրա, անտեսելով յուրաքանչյուրի սահմանադրորեն պաշտպանվող սեփականության իրավունքը, ցանկացած անձի նկատմամբ սկսեն քրեական հետապնդում և կալանավորման մասին միջնորդություն ներկայացնեն դատարան՝ ապօրինի հարստացմանը, ապօրինի ձեռնարկատիրությամբ զբաղվելուն և փողերի լվացմանն օժանդակելու մեղադրանքով:(…)»։

12.

նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց

ընտրելու մասին միջնորդությամբ, որը Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2020 թվականի մայիսի 18-ի որոշմամբ մերժվել է, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղսագրվող արարքներին

առնչությունը վարույթն իրականացնող

մարմնի կողմից հիմնավորվել է՝

ա) մեղադրյալ

ցուցմունքով այն մասին, որ

ընկերության գործունեությունը, որի տնօրենը

է, փաստացի

ղեկավարել է ինքը և

թվականներին այդ կազմակերպության միջոցով

Հայաստանի Հանրապետություն է ներմուծել տարբեր տեսակի ապրանքներ, որոնք ՀՀ մաքսային մարմիններում ձևակերպել է որպես

այդ կերպ իր

համար հնարավորություն ստեղծելով չվճարել օրենքով սահմանված հարկերը, p)

q)

ներմուծելու վերաբերյալ ՀՀ մաքսային մարմիններին ներկայացված հայտարարագրերով, 4 Տե՛ս նյութեր, հատոր 5, թերթեր 69-96։

19

η)

իրավասու մարմիններին հասցեագրված

քննչական հանձնարարության շրջանակներում կատարված գործողությունների արդյունքում ձեռք բերված փաստական տվյալներով առ այն, որ

կազմակերպությունը երբեք

չի վաճառել,

հաշվառված

ընկերությանը

ե) Մատակարար՝

ինտերնետային կայքում հայտնաբերված

լուսանկարներով և հատակագծերով,

կազմակերպության

տեսակի տան վերաբերյալ

զ) ՀՀ ՊԵԿ ՀՕՀ վարչությունից ստացված գրությամբ, համաձայն որի՝ կողմից ներմուծված սարքավորումների հիման վրա

հասցեում կառուցվել է բնակելի տուն,

է) ՀՀ ԱԱԾ-ից ստացված գրությամբ, համաձայն որի՝

մատակարարված

սարքավորումների դիմաց

իրեն

տեսակի տան կառուցման համար անհրաժեշտ

կազմակերպությանը վճարել է

սարքավորումների հիման վրա

եվրո գումար, իսկ հետագայում այդ

հասցեում կառուցվել է բնակելի տուն, որի սեփականության իրավունքը անվամբ,

գրանցվել է

ը) Դատահաշվապահական փորձաքննության թիվ

համաձայն որի՝ վերոնշյալ խախտումների արդյունքում առաջանում են հարկային պարտավորություններ,

թ) ՀՀ կադաստրի պետական կոմիտեից առգրավված՝

համայնքի

եզրակացությամբ,

ՀՀ դրամի

հասցեի կադաստրային գործով, որի համաձայն՝

նշված հասցեում կառուցապատման թույլտվությունը տրվել է

կառուցված անշարժ գույքը վերջինիս սեփականությունն է։ Ընդ որում, կառուցված բնակելի տան լուսանկարները համընկնում են

կազմակերպության ինտերնետային կայքից տպված

լուսանկարներին,

d)

տեսակի բնակելի տան

իրավասու մարմիններին հասցեագրված իրավական օգնության

միջնորդության պատասխանով, մասնավորապես`

հարցաքննության արձանագրությամբ և ստացված հաշիվ ապրանքնագրերով ու մյուս

20

փաստաթղթերով, համաձայն որոնց՝ գերանակապ տան գնորդը

, ով այդ տան համար բանկային փոխանցման եղանակով վճարել է , որի մեջ ներառված չեն եղել բեռնափոխադրման և տան կառուցման ծախսերը։ 12.1. 2020 թվականի սեպտեմբերի 8-ի միջնորդությամբ, ի թիվս վերոգրյալի, Նախաքննության մարմինը

կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-205-րդ

հոդվածի 2-րդ մասով, 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 38-310-րդ հոդվածով, 38-310.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 38-314.3-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցավոր արարքները կատարելու մեջ հիմնավոր կասկածի առկայությունը հիմնավորել է՝

ш)

ցուցմունքով, համաձայն որի՝

ինքը

և որ

։ Նշված ցուցմունքի համաձայն՝ դրանից հետո իր և այդ

ընկերության նախկին բաժնետերեր

միջև կնքվել է

բաժնեմասերի առուվաճառքի պայմանագիր, որի համաձայն՝ ինքը դարձել է այդ ընկերության միակ բաժնետերը։

ամբողջ բաժնեմասն օտարել է

տեղյակ չլինելով

այդ բաժնեմասի արժեքի և այն

օտարելու նպատակի մասին,

p)

q)

ցուցմունքով, համաձայն որի՝

վերջինս ճանաչում է

Նշված ցուցմունքի համաձայն՝

դիմել է

, ով մտերիմ

հարաբերությունների մեջ է գտնվել

։ Դրանից հետո

իրեն հայտնել է, որ վերջինս

5 Տե՛ս նյութեր, հատոր 5, թերթեր 26-37։

21

հանդիպել և զրուցել է

և այլ անձանց հետ ու ստացել է դրական պատասխան

այն մասին, որ

η

ցուցմունքին կից ներկայացված

այլ փաստաթղթերով (բաժնետոմսերի առուվաճառքի պայմանագիր, վճարման անդորրագիր և այլն),

tu)

ցուցմունքով այն մասին, որ

դիմում են նաև

անունով, և որ վերջինս

հասցեում գործող

կազմակերպության

հիմնադիրն է,

৭)

ցուցմունքով, համաձայն

որի՝

տեղեկություններն

անձնական՝

կազմակերպության գույքի վերաբերյալ անհրաժեշտ

էլեկտրոնային փոստի հասցեին, քանի որ

ուղարկել է

վերջինս ցանկացել է գնել այդ գույքը,

է) Համակարգչատեխնիկական փորձաքննության

տրամադրված էլեկտրոնային ֆայլերով, մեղադրյալ

22

եզրակացությամբ

կազմակերպության բանկային գաղտնիք կազմող տեղեկությունները ը)

զննելու վերաբերյալ արձանագրություններով,

բանկային գաղտնիք կազմող տեղեկությունները զննելու մասին

արձանագրությամբ, որի համաձայն` վերջինիս կողմից

վճարվել է ընդհանուր

թ)

եվրո,

անրաժեշտ ապրանքների

ու սարքավորումների մատակարարման փաստաթղթերով, որոնցում որպես ապրանքների ստացող նշված է

անուն-ազգանունը, իսկ առաքման հասցե՝

ժ) Համակարգչատեխնիկական փորձաքննության

եզրակացությամբ և

nı այլ անձանց հայտնաբերված նամակագրություններով

նամակագրություններին կից փաստաթղթերով, որոնցով հիմնավորվում է, որ ի)

ընկերությունների բաժնեմասերը պատկանել են

գործել է վերջինիս ցուցումով,

բանկային գաղտնիք կազմող տեղեկություններով։

ni այդ

unp

կազմակերպության՝

Վճռաբեկ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը․

13. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջև բարձրացված առաջին իրավական հարցը հետևյալն է․ իրավաչափ է արդյո՞ք Վերաքննիչ դատարանի կողմից Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը բեկանելու և մեղադրյալ

նկատմամբ

կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու վերաբերյալ Նախաքննության մարմնի միջնորդությունը մերժելու մասին որոշում կայացնելն այն հիմնավորմամբ, որ կալանավորման անհրաժեշտությունը հիմնավորող նոր հանգամանքներ չեն ներկայացվել:

14. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 142-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ «Կալանքից ազատված անձը չի կարող նորից կալանավորվել նույն մեղադրանքով, եթե չեն 6 Տե՛ս նյութեր, հատոր 1, թերթեր 3-15։

23

հայտնաբերվել նոր էական հանգամանքներ, որոնք վարույթն իրականացնող մարմնին հայտնի չէին մեղադրյալին կալանքից ազատելու պահին»: Նույն օրենսգրքի 285-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն «[Կալանավորումը որպես] խափանման միջոցն ընտրելու նպատակով հարուցված միջնորդությունը դատավորի կողմից մերժելու մասին որոշումից հետո նույն գործով նույն անձին կալանավորելու միջնորդությամբ կրկին դատարան դիմելը հնարավոր է միայն կալանավորումը հիմնավորող նոր հանգամանքների ի հայտ գալու դեպքում»:

15. Մեջբերված նորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ ի ապահովումն անձի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության հիմնարար իրավունքի՝ օրենսդիրը լրացուցիչ պայմաններ է նախատեսել կալանքից ազատված կամ այն անձի նկատմամբ նույն մեղադրանքով կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու վերաբերյալ միջնորդությունը դատարան կրկին ներկայացնելու համար, ում վերաբերյալ միջնորդությունը դատարանի կողմից մերժվել է։ Այսպես, նշված միջնորդությունը կրկին կարող է ներկայացվել միայն բացառիկ դեպքում, երբ ի հայտ են եկել նոր էական հանգամանքներ, որոնք վարույթն իրականացնող մարմնին հայտնի չէին մեղադրյալին կալանքից ազատելիս կամ կալանավորումը որպես խափանմս սափանման միջոց ընտրելու միջնորդությունը մերժելիս, և որոնք հիմնավորում են կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու անհրաժեշտությունը։ Քննարկվող դեպքում կալանավորման անհրաժեշտությունը հիմնավորող նոր էական հանգամանքներ ներկայացնելու օրենսդրական պահանջը ելնում է իրավաչափ այն գաղափարից, որ անձի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքի երաշխավորման համատեքստում դատարանի կողմից չի կարող բավարարվել այն միջնորդությունը, որում ներկայացված՝ կալանավորման պայմանների և հիմքերի առկայության վերաբերյալ նույն հիմնավորումներն արդեն իսկ մեկ անգամ բավարար չեն գնահատվել նույն մեղադրանքով նույն անձի քննարկվող իրավունքը սահմանափակելու համար։

15.1. Վերոշարադրյալ նորմերի համակարգային վերլուծությունից բխում է, որ նույն մեղադրանքով կալանովորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու մասին միջնորդություն դատարան կրկին ներկայացնելու արգելքը գործում է այնքան ժամանակ, քանի դեռ 7 Տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի՝ Վոլոդյա Սուքիասյանի գործով 2022 թվականի մարտի 4-ի թիվ ԵԴ/0591/06/20 որոշումը, 15.1-րդ կետը։

8 Տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի՝ Հովհաննես Ղամարյանի գործով 2022 նոյեմբերի 16-ի թիվ ԵԴ/0688/06/21 որոշումը, 13-րդ կետը։

սկզբնական միջնորոդությունը մերժելուց հետո ի հայտ չեն եկել կալանվորման հիմքերի և (կամ) պայմանների առկայությունը հիմնավորող նոր հանգամանքներ։ Այլ կերպ՝ նույն մեղադրանքով անձի կողմից իրենց մեղսագրվող արարքը (արարքները) կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի բացակայության հիմքով վերջինիս նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու միջնորդությունը մերժելը չի բացառում այդ նույն մեղադրանքով վերջինիս նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու մասին միջնորդություն կրկին ներկայացնելը, և դատարանի կողմից այն բավարարելը, եթե ի հայտ են եկել հիմնավոր կասկածի առկայությունը հիմնավորող նոր հանգամանքներ։ Կամ եթե սկզբնապես ներկայացված միջնորդությունը մերժվել է կալանավորման հիմքի բացակայության հիմքով, ապա կալանավորման համապատասխան կամ նոր հիմքի առկայությունը հիմնավորող նոր հանգամանքներ ի հայտ գալու դեպքում նախաքննության մարմինը զրկված չէ դատարան նոր միջնորդություն ներկայացնելու հնարավորությունից, որը մեխանիկորեն չի կարող մերժվել նույն մեղադրանքով ներկայացված լինելու հիմքով։ Հակառակ մեկնաբանության պարագայում ոչ իրավաչափորեն ստացվում է, որ եթե նույն մեղադրանքով անձի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու մասին միջնորդությունը մերժվում է կալանավորման պայմանների կամ հիմքերի բացակայության հիմքով, ապա վարույթն իրականացնող մարմինն այլևս զրկված է նույն մեղադրանքով դրանց առկայությունը հիմնավորող հանգամանքներ ի հայտ գալու դեպքում դատարան միջնորդություն ներկայացնելու, իսկ դատարանն այն բավարարելու հնարավորությունից։

16. Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ՝ [անընթեռնելի] Նախաքննության մարմնի՝

ներգրավվել է որպես մեղադրյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով,

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանը 2020 թվականի մայիսի 18-ի որոշմամբ մերժել է մեղադրյալ [անընթեռնելի] նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու մասին Նախաքննության մարմնի միջնորդությունը՝ հիմնավոր կասկածի բացակայության հիմքով, Վերոնշյալ որոշումից հետո Նախաքննության մարմնի՝ 2020 թվականի սեպտեմբերի 7-ի որոշմամբ [անընթեռնելի] որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին որոշումը փոփոխվել 9 Տե՛ս սույն որոշման 1-ին կետը։

25

ու լրացվել է, նա ներգրավել է որպես մեղադրյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 38-310-րդ հոդվածով, 38-310.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 38-314.3-րդ հոդվածի 2-րդ մասով¹⁰,

Նախաքննության մարմինը, ի լրումն մեղադրյալ [անընթեռնելի] նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու մասին միջնորդությանը կից ներկայացված նյութերի, որը Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի՝ 2020 թվականի մայիսի 18-ի որոշմամբ մերժվել էր, 2020 թվականի սեպտեմբերի 7-ի միջնորդությամբ ներկայացրել է [անընթեռնելի] մեղսագրվող արարքներին վերջինիս առնչությունը հիմնավորող նոր ապացույցներ, այդ թվում՝ ցուցմունքներ, փաստաթղթեր, փորձագետի եզրակացություններ, բանկային գաղտնիք կազմող տեղեկություններ¹¹,

Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2020 թվականի սեպտեմբերի 22-ի որոշմամբ Նախաքննության մարմնի վերոնշյալ միջնորդությունը բավարարվել է¹², Վերաքննիչ դատարանը 2020 թվականի դեկտեմբերի 3-ի որոշմամբ բեկանել է Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2020 թվականի սեպտեմբերի 22-ի որոշումը՝ մերժելով կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու մասին նախաքննության մարմնի միջնորդությունը։ Վերաքննիչ դատարանը գտել է, որ Նախաքննության մարմնի միջնորդությամբ չեն ներկայացվել նոր այնպիսի հանգամանքներ, որոնցով կհաստատվեր [անընթեռնելի] կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-205-րդ և 190-րդ հոդվածներով նախատեսված ենթադրյալ հանցանքները կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայությունը, իսկ Առաջին ատյանի դատարանն էլ, անտեսելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 285-րդ հոդվածի 6-րդ մասի պահանջը, չի անդրադարձել այդ հարցին։ Վերաքննիչ դատարանը փաստել է, որ նոր մեղադրանքը չի գնահատում որպես նոր հանգամանք այն պատճառաբանությամբ, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 285-րդ հոդվածի 6-րդ մասում խոսքը «նույն գործով», այլ ոչ թե «նույն մեղադրանքով» կրկին կալանավորման միջնորդություն ներկայացնելու մասին է, այսինքն՝ լրացված և փոփոխված մեղադրանքը կարող էր լինել նոր հանգամանք, եթե նշված նորմում «նույն գործի» փոխարեն լիներ «նույն մեղադրանքով» պայմանը, իսկ «նույն մեղադրանքը»

¹⁰ Տե՛ս սույն որոշման 2-րդ կետը։

¹¹ Տե՛ս սույն որոշման 12-րդ և 12.1-րդ կետերը։

¹² Տե՛ս սույն որոշման 10-րդ կետը։

26

սահմանված է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 142-րդ հոդվածում, որպես կալանքից ազատված մեղադրյալին կրկին կալանավորելու արգելք։ Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ՝ նոր մեղադրանքը կարող էր լինել նոր հանգամանք, եթե դատարանը սկզբնական միջնորդությունը մերժած լիներ այն պատճառաբանությամբ, որ կալանավորելու անհրաժեշտություն չկա, սակայն հիմնավոր կասկածի բացակայության հիմքով մերժված միջնորդության պարագայում նոր մեղադրանքը չի հաղթահարում այդ պայմանը :

17. Նախորդ կետում մեջբերված փաստական հանգամանքները գնահատելով սույն որոշման 14-15.1-րդ կետերում վկայակոչված իրավադրույթների և արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ Վերաքննիչ դատարանը, փաստելով, որ Նախաքննության մարմինը չի պահպանել [անընթեռնելի] նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու կրկին ներկայացված միջնորդությամբ կալանավորման անհրաժեշտությունը հիմնավորող նոր հանգամանքներ ներկայացնելու պահանջը, պատշաճ գնահատման չի ենթարկել այն հանգամանքը, որ ի լրումն ներկայացրած սկզբնական միջնորդության` Նախաքննության մարմինը ներկայացրել է [անընթեռնելի] վերջինիս մեղսագրվող արարքներին առերևույթ առնչությունը հիմնավորող նոր ապացույցներ, այդ թվում՝ ցուցմունքներ, փաստաթղթեր, փորձագետի եզրակացություններ, բանկային գաղտնիք կազմող տեղեկություններ։ Դեռ ավելին, Վերաքննիչ դատարանը հենց ինքը փաստել է, որ «[անընթեռնելի] արարքում նրան վերագրվող ենթադրյալ հանցագործությունների կատարման հիմնավոր կասկածի առկայությունը հիմնավորող փաստական տվյալներ, վկայակոչվել են՝ մոտ 21 կետից բաղկացած փաստաթղթերի (ապացույցների) ցանկ, որոնք, ըստ նախաքննության մարմնի` հիմնավորում են [անընթեռնելի] մեղսագրվող ենթադրյալ հանցագործությունների հիմնավոր կասկածի առկայությունը։ Մինչդեռ դրանց բովանդակային վերլուծությունից հետևում է, որ հիմնական մասը վերաբերում է [անընթեռնելի] ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-205-րդ և 190-րդ հոդվածներով վերագրվող արարքներին, որոնք չեն կարող քննարկվել՝ հիմք ընդունելով այդ մեղադրանքների մասով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 285-րդ հոդվածի 6-րդ մասով նախատեսված արգելքը», սակայն միևնույն ժամանակ անտեսել է այն հանգամանքը, որ այդ ցանկում ներառված են նաև [անընթեռնելի] մեղսագրվող արարքները ենթադրաբար կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայությունը հիմնավորող նոր փաստական տվյալներ։ Ուստի, այս առումով Վճռաբեկ 1

27

դատարանն իր անհամաձայնությունն է արտահայտում Վերաքննիչ դատարանի այն դիտարկմանը, որ իբրև նոր հանգամանք ներկայացվել է սոսկ նոր` փոփոխված և լրացված մեղադրանքը։

17.1. Դեռ ավելին, Վերաքննիչ դատարանի որոշմամբ արտահայտված դիրքորոշումից բխում է, որ [անընթեռնելի] մեղսագրվող արարքները ենթադրաբար կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայությունը հիմնավորող նոր փաստական տվյալները քննարկման առարկա չեն դարձվել զուտ նոր միջնորդությունը նույն մեղադրանքով ներկայացված լինելու հիմքով, այնինչ սույն որոշման 15.1-րդ կետում արտահայտված իրավական դիրքորոշումների հաշվառմամբ՝ Վճռաբեկ դատարանը հիմնավոր չի համարում նաև նույն մեղադրանքով կրկին կալանավորման արգելքի վերաբերյալ դիտարկումը, քանի որ անգամ նույն մեղադրանքով հիմնավոր կասկածի առկայությունը հիմնավորող նոր փաստական հանգամանքներ ի հայտ գալու պարագայում նշված արգելքը չեզոքանում է, ինչն ուղղակիորեն բխում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 142-րդ հոդվածի կարգավորումներից։ Այլ կերպ՝ օրենսդրի կողմից կալանքից ազատված անձին կրկին կալանավորելու պայմանը կալանավորման պայմանների և (կամ) հիմքերի առկայությունը հիմնավորող նոր փաստական հանգամանքներ ի հայտ գալն է՝ անկախ նրանից՝ այդպիսիք ի հայտ են եկել սկզբնական, թե սկզբնականից տարբերվող նոր մեղադրանքով։

18. Ամփոփելով վերոշարադրյալը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ իրավաչափ չէ Վերաքննիչ դատարանի կողմից մեղադրյալ [անընթեռնելի] նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու վերաբերյալ Նախաքննության մարմնի միջնորդությունը մերժելու մասին որոշում կայացնելն այն հիմնավորմամբ, որ կալանավորման անհրաժեշտությունը հիմնավորող նոր հանգամանքներ չեն ներկայացվել:

19. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջև բարձրացված երկրորդ իրավական հարցը հետևյալն է․ հիմնավո՞ր են արդյոք Վերաքննիչ դատարանի հետևություններն այն մասին, որ միջնորդությանը կից ներկայացված նյութերը բավարար չեն [անընթեռնելի] քրեական օրենսգրքի 38-205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 38-310-րդ հոդվածով, 38-310.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 38-314.3-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղսագրվող արարքներ առերևույթ կատարելու հիմնավոր կասկածի առկայությունը հաստատելու համար։

28

20. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով՝ (...)

4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով.

(...)»:

«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք։ Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով. (...)

գ) անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար.

(...)»:

21. Վերահաստատելով և զարգացնելով կալանավորման պայմաններից «հիմնավոր կասկածի» գնահատման սահմանների վերաբերյալ Վահրամ Գևորգյանի¹³, Հարություն Խաչատրյանի¹⁴ գործերով արտահայտված իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանն Էդգար Եղիազարյանի գործով իր որոշման մեջ ընդգծել է, որ իրավասու մարմինը պետք է ներկայացնի փաստեր կամ տեղեկություններ, որոնք կհամոզեն դատարանին, որ անձը հիմնավոր կերպով է կասկածվում (մեղադրվում) ենթադրյալ հանցագործության կատարման մեջ։ Այսինքն՝ քրեական հետապնդման մարմինները պետք է ներկայացնեն կասկածը հիմնավորող որոշակի փաստական հանգամանքներ, իսկ դրա վերաբերյալ դատարանի հետևությունները պետք է լինեն պատճառաբանված և, միևնույն

¹³ Տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի՝ Վահրամ Գևորգյանի գործով 2011 թվականի փետրվարի 24-ի թիվ ԵԿԴ/0678/06/10 որոշումը, 20-23-րդ կետերը։

¹⁴ Տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի՝ Հարություն Խաչատրյանի գործով 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ՏԴ2/0009/06/11 որոշումը, 13-րդ և 15-րդ կետերը։

29

ժամանակ, չպետք է պարունակեն իրավական գնահատականներ անձի մեղավորության կամ անմեղության հարցի առնչությամբ15:

22. Վճռաբեկ դատարանը վերոնշյալ որոշմամբ, ի թիվս այլնի, ընդգծել է հետևյալ հանգամանքները՝

հիմնավոր կասկածը չի պահանջում կատարված արարքի մեջ մեղադրյալի մեղավորությունն ապացուցող՝ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցման չափանիշին համապատասխան բավարար փաստերի առկայություն, այնուամենայնիվ, «կասկածը» պետք է լինի ողջամիտ, այն պետք է հիմնված լինի օրենքով սահմանված կարգով ձեռքբերված որոշակի փաստական տվյալների վրա (որոնք կվկայեն կատարված արարքին անձի առնչությունը և դեպքի, իրադարձության համընկնումն այն հանցանքին, որի առերևույթ կատարման մեջ անձը կասկածվում (մեղադրվում է), իսկ դրա առկայության կամ բացակայության վերաբերյալ դատարանի հետևությունները պետք է լինեն հիմնավորված և պատճառաբանված,

մինչդատական վարույթի նկատմամբ դատական վերահսկողություն

իրականացնելիս, մասնավորապես՝ կալանավորման վերաբերյալ միջնորդությունը քննելիս դատարանն իրավասու չէ քննարկման առարկա դարձնելու այնպիսի հարցեր, որոնք դուրս են այդ պահին իր առջև դրված խնդիրների շրջանակից", ուստիև հիմնավոր կասկածի առկայությունը ստուգելիս դատարանն իրավասու չէ կանխորոշելու մեղքի հարցը, իրավական գնահատական տալու անձի մեղավորությանը կամ անմեղությանը, անմիջականորեն փաստելու անձի արարքում հանցակազմի առկայությունը կամ բացակայությունը։ Միևնույն ժամանակ, դատարանը, վերոգրյալ հարցերի շուրջ իրավական գնահատականներ չտալով, իրավասու է որոշում կայացնել կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու կամ ժամկետը երկարացնելու կամ վերահաստատելու վերաբերյալ քրեական հետապնդման մարմնի ներկայացրած միջնորդությունը մերժելու մասին այն դեպքում, երբ հավաստում է քրեական գործով վարույթը բացառող հանգամանքի առերևույթ առկայությունը և դրա հնարավոր կիրառելիությունը։ Ընդ որում, քրեական գործով վարույթը բացառող այդ հանգամանքի առերևույթ առկայության մասին վկայությունը պետք է լինի ոչ թե ներկայացված նյութերի, այդ թվում՝ ապացույցների` գործն ըստ էության քննելու և լուծելու ժամանակ պահանջվող աստիճանի չափ բազմակողմանի և 15

Տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի՝ Էդգար Եղիազարյանի գործով 2017 թվականի հունիսի 22-ի թիվ ԵԱՆԴ/0017/06/16 որոշումը, 14-րդ կետը։

16 Տե՛ս, mutatis mutandis, Վճռաբեկ դատարանի՝ Ներսես Միսակյանի գործով 2009 թվականի ապրիլի 10-ի թիվ ԱՐԴ1/0003/11/08 որոշումը։

30

խորը վերլուծության արդյունք, այլ այդպիսի վկայությունը պետք է հիմնված լինի ներկայացված նյութերից բխող համեմատաբար ակնհայտ փաստերի վրա (օրինակ՝ արարքը, որի կատարման մեջ մեղադրվում է անձը, դրա կատարման պահին հանցագործություն չի համարվել", կամ որպես մեղադրյալ է ներգրավվել քրեական պատասխանատվության ենթարկվելու տարիքի չհասած անձը, կամ անցել են վաղեմության ժամկետները, ընդունվել է համաներման ակտ և այլն)18:

23. Սույն գործի նյութերի համաձայն՝

Առաջին ատյանի դատարանը, 2020 թվականի սեպտեմբերի 22-ի որոշմամբ բավարարելով հետախուզման մեջ գտնվող մեղադրյալ [անընթեռնելի] նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու մասին միջնորդությունը, գտել է, որ վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից դատարանին տրամադրված նյութերում առկա են բավարար փաստական տվյալներ, որոնք վկայում են իրեն վերագրվող հանցավոր արարքներին մեղադրյալ [անընթեռնելի] առնչության, այսինքն՝ հիմնավոր կասկածի առկայության մասին։ Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ մեղադրյալ [անընթեռնելի] թաքնվել է քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից և գտնվելով ազատության մեջ` կարող է խոչընդոտել գործի քննությանը՝ քրեական դատավարության մասնակիցների վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու, ինչպես նաև գործի համար նշանակություն ունեցող նյութերը թաքցնելու կամ կեղծելու, քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի կանչով առանց հարգելի պատճառների չներկայանալու կամ այլ ճանապարհով,

- Վերաքննիչ դատարանը փաստել է, որ [անընթեռնելի] ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38- 205-րդ և 190-րդ հոդվածներով մեղսագրվող արարքներից՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 35-205- րդ հոդվածի մասով քննիչի միջնորդությանը կից նյութերում առկա չէ հիմնավոր կասկածը հաստատելու համար բավարար փաստական տվյալներ պարունակող նյութեր, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի մասով՝ վերագրված արարքի փաստական կողմի նկարագրությունը առերևույթ չի համապատասխանում այդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմի հատկանիշներին։ Անդրադառնալով [անընթեռնելի] արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածով նախատեսված ենթադրյալ հանցագործության կազմակերպման հանցակազմի առկայության հարցին, Վերաքննիչ 17 Այդ առումով մանրամասն տե՛ս, օրինակ, Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի՝ Խաչատրյանը և այլք ընդդեմ Հայաստանի գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 27-ի վճիռը, գանգատ թիվ 23978/06։ 18 Տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի՝ Էդգար Եղիազարյանի գործով վերը հիշատակված որոշումը, 15-րդ կետը։ 19 Տե՛ս սույն որոշման 10-րդ կետը:

31

դատարանն արձանագրել է, որ միջնորդությանը կից չի ներկայացվել գեթ մեկ փաստական տվյալ, որով հնարավոր կլիներ ողջամիտ դատողություն անել այն մասին, թե մասնավորապես ինչում է արտահայտվել կազմակերպումը՝ որտեղ, երբ, ում հետ կամ միջոցով, ինչ հանգամանքներում և ինչ եղանակով։ Վերաքննիչ դատարանը փաստել է, որ նախաքննության մարմինը կարող էր

արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի

205-րդ հոդվածով նախատեսված ենթադրյալ հանցագործության կազմակերպման հանցակազմի առկայության մասին ողջամիտ կասկած ունենալ և նման վարկած առաջադրեր ու ստուգեր, քանի որ, եթե անձի անուն ազգանունով ապրանքներ ու սարքավորումներ են գնվում այլ երկրում գործող որևէ կազմակերպությունից, որը հետագայում ինչ-որ բեռնափոխադրող ընկերության միջոցով տեղափոխվում է ՀՀ և հայտնաբերվում է ՀՀ-ում, սակայն մաքսային մարմիններին հայտարարագրում ներկայացվել է այլ անվանումով, ապա ողջամտորեն ենթադրվում է, որ նա կարող է լինել մաքսային մարմիններին կեղծ հայտարարագիր ներկայացնելը և դրանով պայմանավորված մաքսային վճարները կատարելուց խուսափելը կազմակերպողը, այսինքն՝ այդ ողջ գործընթացը կազմակեպրողը, սակայն Վերաքննիչ դատարանի գնատմամբ՝ այդ վարկածը հիմնավորող որևէ տվյալ (ողջամիտ կամ ոչ ողջամիտ) չի ներկայացվել։ Վերաքննիչ դատարանը փաստել է, որ նյութերից ակնհայտ է, որ պատվիրել է համապատասխան ապրանքը

բանկային փոխանցմամբ վճարել է դրա դիմաց, սակայն

ներմուծման և հարկային հայտարարագիր ներկայացնելու հետ կապված նրա մասնակցության, ինչպես նաև

միջև

կոնկրետ հանցագործության կազմակերպման համատեքստում կապի առկայության մասին որևէ տեղեկություն նյութերում առկա չէ։ Վերաքննիչ դատարանը եզրահանգել է, որ սույն գործով վարույթն իրականացնող մարմինը պարզապես

անուն-ազգանունով

կազմակերպությունից համապատասխան ապրանքներն ու

սարքավորումները պատվիրելու, դրա դիմաց վճարելու, համապատասխան կազմակերպության կողմից բեռնափոխադրման, այնուհետև ՀՀ-ում դրանց հայտնաբերման փաստերից՝ բխեցրել կամ մտահանգում է արել, որ նա է կազմակերպել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածով նախատեսված ենթադրյալ հանցագործության կատարումը, ընդ որում՝

հետ համատեղ (խմբի կողմից հանցագործության

կազմակերպումը)։ Վերաքննիչ դատարանը նաև չի հերքել, որ

32

անունով կառուցված տունը հնարավոր է, որ պատկանում է իրեն, քանի որ դրա մասին վկայող որոշակի տեղեկություններ առկա են գործում, սակայն այս դեպքում, Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ, խոսքը վերաբերում է՝ մաքսային պարտավորություններից խուսափելը խմբով կազմակերպելու հանցավոր արարքի կատարման մասին, որի վերաբերյալ որևէ տեղեկություն առկա չէ։

Անդրադառնալով [անընթեռնելի] մեղսագրվող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-310-րդ հոդվածով, 38-310.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 38-314.3-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված արարքների կատարման հիմնավոր կասկածի առկայությանը՝ Վերաքննիչ դատարանը գտել է, որ այն հաստատած ճանաչելու համար բավարար նյութեր չեն ներկայացվել, իսկ որոշ արարքների մասով առերևույթ առկա է ակնհայտ սխալ քրեաիրավական գնահատական։ Անդրադառնալով, մասնավորապես, [անընթեռնելի] և այլ անձանց էլեկտրոնային նամակագրությանը՝ Վերաքննիչ դատարանը փաստել է, որ այդ նամակագրության հիման վրա կարելի է ենթադրություն, մտահանգում անել, ըստ այդմ՝ վարկած առաջադրել, ստուգել, ինչն իրավաչափորեն արել է նախաքննության մարմինը, սակայն այդ տեղեկության հիման վրա անձի կողմից «հանցանք կատարած» լինելու մասին ողջամիտ հետևություն անել և անձնական ազատությունից զրկելու մասին որոշում կայացնելը՝ հնարավոր չէ։ Վերաքննիչ դատարանը հաստատել է, որ ներկայացված նյութերը որևէ կասկած չեն հարուցում, որ [անընթեռնելի] գտնվում են որոշակի փոխհարաբերությունների մեջ, այդ թվում՝ գումարային և այլ բնույթի, սակայն դրանց հիման վրա հնարավոր չէ հետևություն անել առ այն, որ [անընթեռնելի] օժանդակել է [անընթեռնելի] ենթադրաբար մի շարք հանցագործությունների կատարման մեջ․ այդ մասին կարելի է ենթադրություն անել, այդ թվում՝ վարկած առաջադրել և ստուգել, սակայն հիմնավոր կասկածի հաստատման մասին հետևություն անել՝ հնարավոր չէ։ Վերաքննիչ դատարանը փաստել է, որ [անընթեռնելի] հնարավոր

գործունեությանը և այլ հարցերի վարաբերյալ այս կամ այն կերպ ուղղակիորեն կապված որոշակի տվյալներ պարունակում է [անընթեռնելի] ցուցմունքը, որում վկան որոշակի տվյալներ ներկայացնում է մեղադրանքի փաստական հանգամանքների վերաբերյալ, սակայն այս ցուցմունքի հետ կապված Վերաքննիչ դատարանը խնդիր է համարել այն, որ վկան ընդհանուր և գնահատողական բնույթի տեղեկություններ է հայտնում, այլ ոչ թե հայտնում փաստական տվյալներ, ինչպես պահանջվում է օրենքով։ Արդյունքում Վերաքննիչ դատարանը այդ տեղեկությունները բավարար չի համարել հիմնավոր

33

կասկածը հաստատելու համար, քանի որ ենթադրյալ հանցագործության բնույթն այնպիսին է, որ նման բնույթի տեղեկությունները չեն կարող բավարար լինել պնդելու, որ մի անձի սեփականությունը հանդիսացող գույքը (Սահմանադրությամբ և օրենքով պաշտպանվող արժեք) իրականում պատկանում է մեկ այլ անձի, որ առաջինը ղեկավարել ու կոորդինացրել է երկրորդի գործարար գործունեությունը, այնուհետև օժանդակել նրան ապօրինի հարստացման և հայտարարագրման ենթակա գույքը թաքցնելու հարցում։

24. Նախորդ կետում վկայակոչված փաստական հանգամանքները գնահատելով սույն որոշման 20-22-րդ կետերում մեջբերված իրավադրույթների և իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ Վերաքննիչ դատարանը, փաստելով, որ միջնորդության կից նյութերը բավարար չեն

մեղսագրվող արարքները

առերևույթ կատարելու հիմնավոր կասկածը հաստատելու համար, պատշաճ չի գնահատել այն հանգամանքը, որ Նախաքննության մարմինը, ի լրումն մեղադրյալ նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու մասին միջնորդությանը կից ներկայացված նյութերի, որը Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի` 2020 թվականի մայիսի 18-ի որոշմամբ մերժվել էր, 2020 թվականի սեպտեմբերի 7-ի միջնորդությամբ ներկայացրել է

մեղսագրվող

արարքներին վերջինիս առնչությունը հիմնավորող ապացույցներ, այդ թվում՝ ցուցմունքներ, որոնցով հիմնավորվում է, որ

դիմում են նաև

անունով,

տան համար անրաժեշտ ապրանքների ու

սարքավորումների մատակարարման փաստաթղթերը, որոնցում որպես ապրանքների ստացող նշված է

անուն-ազգանունը, իսկ առաքման հասցե՝

կազմակերպության հասցեն է, որի հիմնադիրը

, բանկային գաղտնիք

կազմող տեղեկություններ, այդ թվում՝

վերաբերյալ բանկային գաղտնիք

կազմող տեղեկություններ, որոնցով առերևույթ հիմնավորվում է, որ վերոնշյալ

կազմակերպությանը, որի

կողմից մատակարարվել են

կառուցման համար նախատեսված

սարքավորումներն ու ապրանքները, փոխանցվել է ընդհանուր

համակարգչատեխնիկական փորձաքննության

փաստաթղթերը,

եվրո գումար,

եզրակացությունը և

ու այլ անձանց նամակագրություններն ու այդ նամակագրություններին կից ցուցմունքը, որոնցով առերևույթ հիմնավորվում է,

որ

և

34

ընկերությունների բաժնեմասերը պատկանել են

գործել է վերջինիս ցուցումով։

24.1. Բացի այդ, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ Վերաքննիչ դատարանը, ներկայացված նյութերը բավարար չհամարելով

մեղսագրվող արարքների

կատարման հիմնավոր կասկածի առկայությունը փաստելու համար, իրականացրել է մեղադրանքի օրինականության և հիմնավորվածության ըստ էության քննություն, անդրադարձել

մեղսագրվող արարքներում հանցակազմի առկայությանը և

դրանց տրված իրավական գնահատականներին։ Մասնավորապես, Վերաքննիչ դատարանը մի կողմից՝ արձանագրել է, որ «նախաքննության մարմինը կարող էր արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածով նախատեսված ենթադրյալ հանցագործության կազմակերպման հանցակազմի առկայության մասին ողջամիտ կասկած ունենալ և նման վարկած առաջադրեր ու ստուգեր, քանի որ, եթե անձի անուն ազգանունով ապրանքներ ու սարքավորումներ են գնվում այլ երկրում գործող որևէ կազմակերպությունից, որը հետագայում ինչ-որ բեռնափոխադրող ընկերության միջոցով տեղափոխվում է ՀՀ և հայտնաբերվում է ՀՀ-ում, սակայն մաքսային մարմիններին հայտարարագրում ներկայացվել է այլ անվանումով, ապա ողջամտորեն ենթադրվում է, որ նա կարող է լինել մաքսային մարմիններին կեղծ հայտարարագիր ներկայացնելը և դրանով պայմանավորված մաքսային վճարները կատարելուց խուսափելը կազմակերպողը, այսինքն՝ այդ ողջ գործընթացը կազմակեպրողը», սակայն կից ներկայացված նյութերը բավարար չհամարելով՝ փաստացի իրականացրել է մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույնցերի խորքային վերլուծություն, ինչը կարող էր անել գործն ըստ էության քննության և լուծման ընթացքում, քանի որ դա արդարադատության իրականացման արդյունքում լուծման ենթակա հարց է։ Նույն կերպ՝ փաստելով, որ էլեկտրոնային նամակագրության հիման վրա կարելի է

ենթադրություն, մտահանգում անել, որ ներկայացված նյութերը որևէ կասկած չեն հարուշում,

որ

գտնվում

են

որոշակի

փոխհարաբերությունների մեջ, այդ թվում՝ գումարային և այլ բնույթի», որ « հնարավոր գործունեությանը և այլ հարցերի վարաբերյալ այս կամ այն կերպ ուղղակիորեն կապված որոշակի տվյալներ պարունակում է

ցուցմունքը, որում վկան որոշակի տվյալներ ներկայացնում է մեղադրանքի փաստական 20 Տե՛ս սույն որոշման 12-րդ և 12.1-րդ կետերը։

35

հանգամանքներին վերաբերյալ»՝ այդուհանդերձ Վերաքննիչ դատարանը ներկայացված նյութերը բավարար չի համարել պնդելու, որ

օժանդակել է

ապօրինի հարստացման և հայտարարագրման ենթակա գույքը թաքցնելու հարցում՝ փաստացի իրականացնելով մեղադրանքի հիմնավորվածության գնահատում, ինչը դուրս է կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու մասին միջնորդության քննության փուլում դատական վերահսկողության առարկա կազմող հարցերի շրջանակից։

25. Վերոշարադրյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանը եզրահանգում է, որ Վերաքննիչ դատարանի հետևություններն այն մասին, որ ներկայացված նյութերը բավարար չեն

ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով,

190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 38-190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 38-310- րդ հոդվածով, 38-310.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 38-314.3-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղսագրվող արարքները առերևույթ կատարելու հիմնավոր կասկածի առկայությունը հաստատելու համար, հիմնավոր չեն։

Միևնույն ժամանակ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանն իրավաչափորեն փաստել է, որ Նախաքննության մարմնի կողմից նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու մասին միջնորդությանը կից ներկայացված նյութերում առկա փաստական տվյալները բավարար են հաստատելու համար, որ առկա է հիմնավոր կասկած, որ մեղադրյալն առերևույթ առնչություն ունի իրեն մեղսագրվող ենթադրյալ հանցավոր արարքներին: Վճռաբեկ դատարանն իրավաչափ է համարում նաև Առաջին ատյանի դատարանի այն դիտարկումը, որ մեղադրյալ

թաքնվել է քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից և

գտնվելով ազատության մեջ՝ կարող է խոչընդոտել գործի քննությանը՝ քրեական դատավարության մասնակիցների վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու, ինչպես նաև գործի համար նշանակություն ունեցող նյութերը թաքցնելու կամ կեղծելու, քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի կանչով առանց հարգելի պատճառների չներկայանալու կամ այլ ճանապարհով։

26. Ամփոփելով վերոշարադրյալը, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ Վերաքննիչ դատարանը սույն գործով դատական ակտ կայացնելիս թույլ է տվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 11-րդ, 135-րդ և 285-րդ հոդվածների խախտումներ, որոնք իրենց բնույթով էական են, և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի համաձայն՝ հիմք են Վերաքննիչ դատարանի դատական ակտը բեկանելու համար։ Միևնույն ժամանակ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ մեղադրյալ

36

նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանավորումն ընտրելու

վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի որոշումն օրինական է, հիմնավորված և պատճառաբանված, Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել գործի ելքի վրա ազդեցություն ունեցող դատական սխալ, ուստի անհրաժեշտ է օրինական ուժ տալ Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2020 թվականի սեպտեմբերի 22-ի որոշմանը՝ հիմք ընդունելով սույն որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումները։

Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 162-րդ, 163-րդ, 171-րդ հոդվածներով, Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 39-րդ, 43-րդ, 361-րդ, 403-406-րդ, 415.1-րդ, 418.1-րդ, 419-րդ, 422-423-րդ հոդվածներով՝ Վճռաբեկ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Վճռաբեկ բողոքը բավարարել։ Մեղադրյալ

վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2020 թվականի դեկտեմբերի 3-ի որոշումը բեկանել և օրինական ուժ տալ Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2020 թվականի սեպտեմբերի 22-ի որոշմանը` հիմք ընդունելով Վճռաբեկ դատարանի որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումները։

2. Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման պահից, վերջնական է և ենթակա չէ բողոքարկման։

Նախագահող՝

Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ

Դատավորներ՝

Ա.ԿՐԿՅԱՇԱՐՅԱՆ

Ս.ՉԻՉՈՅԱՆ

Դ.ՎԵՔԻԼՅԱՆ