Օրդուխանյան — ԵԴ/6908/02/18

Հր ՀԱՆԱ ներնււ Ժէ,

ՄԻԹԵ,

ԱՍԱ` Ղ, ջ)

Հ Հո ՀՑԸ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ

ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՀՀ վճռաբեկ դատարանի Քաղաքացիական գործ թիվ ԵԴ/6908/02/18

քաղաքացիական պալատի որոշում 2026թ.

Քաղաքացիական գործ թիվ ԵԴ/6908/02/18

ՈՐՈՇՈՒՄ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

Հայաստանի Հանրապետության վճռաբեկ դատարանի քաղաքացիական

պալատը (այսուհետ՝ Վճռաբեկ դատարան) հետնյալ կազմով'

Նախագահող ն զեկուցող Է. ՍԵԴՐԱԿՅԱՆ

Ն. ՀՈՎՍԵՓՅԱՆ

Ս. ՄԵՂՐՅԱՆ

Վ. ՔՈՉԱՐՅԱՆ

2026 թվականի մարտի 30-ին

գրավոր ընթացակարգով քննելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քաղաքացիական պալատի 21.08.2024 թվականի «Վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժելու մասին» որոշումը նոր հանգամանքով վերանայելու վերաբերյալ Անդրանիկ Մանուկյանի ն վերջինիս ներկայացուցիչ Առնոլդ Վարդանյանի բողոքները քաղաքացիական գործով ըստ Լնոն Օրդուխանյանի (Հմայակ Հարությունյանի իրավահաջորդն է) հայցի ընդդեմ «Օկտագոն» սպառողական կոոպերատիվի, Արտավազդ Այվազյանի, Արեգ Օհանջանյանի, Անդրանիկ Մանուկյանի ն Մանուշակ Կավիցյանի, երրորդ անձ Կադաստրի կոմիտեի ձեռքբերման վաղեմության ուժով սեփականության իրավունքը ճանաչելու պահանջի մասին, ու ըստ Անդրանիկ Մանուկյանի հակընդդեմ հայցի ընդդեմ Լնոն Օրդուխանյանի, երրորդ անձինք Մանուշակ Կավիցյանի Ա «Օկտագոն» սպառողական կոոպերատիվի՝ վտարելու պահանջի մասին,

ՊԱՐԶԵՑ

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը

Դիմելով դատարան՝ Հմայակ Հարությունյանը պահանջել է ձեռքբերման վաղեմության ուժով ճանաչել իր սեփականության իրավունքը """ "" """"" հողի նկատմամբ: 1 Առկա է անձնական տվյալ:

2

Հակընդդեմ հայցով դիմելով դատարան՝ Անդրանիկ Մանուկյանը պահանջել է ո" """Զ գտնվող անշարժ գույքից վտարել Հմայակ Հարությունյանին:

Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քաղաքացիական դատարանի (այսուհետ` Դատարան) 19.04.2023 թվականի վճռով հայցը մերժվել է, իսկ հակընդդեմ հայցի մասով գործի վարույթը կարճվել է:

ՀՀ վերաքննիչ քաղաքացիական դատարանը (այսուհետ՝ Վերաքննիչ դատարան) 29.03.2024 թվականին որոշել է. «Վերաքննիչ բողոքը մասնակիորեն բավարարել: Հայաստանի Հանրապետության Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քաղաքացիական դատարանի 19.04.2023 թվականի թիվ ԵԴ/6908/02/18 վճիռը մասնակիորեն՝ հայցը մերժելու մասով բեկանել ն փոփոխել, այն է՝ ձեռքբերման վաղեմության հիմքով ճանաչել Հմայակ Հարությունյանի իրավահաջորդ Լնոն Օրդուխանյանի սեփականության իրավունքը """" թո «ՅՑ հասցեում գտնվող 51,62քմ մակերեսով հողամասի նկատմամբ: Վճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ»:

ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քաղաքացիական պալատի 21.08.2024 թվականի որոշմամբ Անդրանիկ Մանուկյանի բերած վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժվել է:

Դատավոր Էդ. Սեդրակյանը հայտնել է հատուկ կարծիք:

ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քաղաքացիական պալատի 21.08.2024 թվականի որոշմամբ Անդրանիկ Մանուկյանի բերած վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժվել է:

Դատավոր Էդ. Սեդրակյանը հայտնել է հատուկ կարծիք:

ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քաղաքացիական պալատի 21.08.2024 թվականի որոշմամբ Մանուշակ Կավիցյանի բերած վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժվել է:

Դատավոր Էդ. Սեդրակյանը հայտնել է հատուկ կարծիք:

Սույն գործով նոր հանգամանքի հիմքով դատական ակտի վերանայման բողոքներ են ներկայացրել Անդրանիկ Մանուկյանը ն վերջինիս ներկայացուցիչ Առնոլդ Վարդանյանը:

Նոր հանգամանքով դատական ակտի վերանայման բողոքի պատասխան է ներկայացրել Լնոն Օրդուխանյանը (ներկայացուցիչ Տիգրան Խուրշուդյան):

2. Նոր հանգամանքով դատական ակտի վերանայման համար հիմք հանդիսացող նոր հանգամանքի շարադրանքը, հիմնավորումը ն պահանջը

Նոր հանգամանքով դատական ակտի վերանայման բողոքները քննվում են հետնյալ հիմքի սահմաններում ներքոհիշյալ հիմնավորումներով

Սույն գործով առկա է ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 419-րդ հոդվածի ին մասի Լին կերով նախատեսված եոր հանգամանք:

Բողոք բերած անձինք եշված պնդումը պատճառաբանել են հետնյալ հիմեավորումնեերով.

Սահմանադրական դատարանի 01.07.2025 թվականի թիվ ՍԴՈՂ789 որոշումը սույն գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քաղաքացիական պալատի 21.08.2024 թվականի «Վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժելու մասին» որոշման վերանայման հիմք է, քանի որ վերը նշված որոշմամբ Սահմանադրական դատարանը գտել է, որ ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 187-րդ հոդվածը ն 397-րդ հոդվածի 1-ին մասը համապատասխանում են Սահմանադրությանն այն մեկնաբանությամբ, որ ձեռքբերման վաղեմության իրավահարաբերությունների դեպքում դատավարական իրավահաջորդության փաստով չեն կարող փոխանցվել փոխանցման պահին գոյություն չունեցող նյութական իրավունքները ն պահանջները:

2 Առկա է անձնական տվյալ:

5Առկա է անձնական տվյալ:

3

Մասնավորապես` Սահմանադրական դատարանը 01.07.2025 թվականի թիվ ՍԴՈ-1789 որոշմամբ արձանագրել է, որ դիմողի սեփականազրկումը տեղի է ունեցել վիճարկվող դրույթներին տրված՝ Սահմանադրության 60-րդ հոդվածի 4-րդ մասով սահմանված՝ «օրենքով սահմանված դեպքերի» պայմանին հակասող մեկնաբանության արդյունքում, հաշվի առնելով այն փաստը, որ պահանջի զիջման գործարքը (ցեսիան) կնքելու պահին բացակայել է այդ գործարքի կնքման, այն է՝ մասնակի իրավահաջորդության՝ օրենքով սահմանված պարտադիր պայմանը՝ պահանջի կամ իրավունքի առկայությունը:

Սահմանադրական դատարանն արձանագրել է, որ վիճարկվող հիմնական իրավադրույթների, մասնավորապես ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 187-րդ հոդվածի կիրառման տեսանկյունից փաստացի տիրապետման իրավահաջորդություն հնարավոր չէ, քանի որ այն ոչ թե իրավունք է, այլ փաստ, իրավիճակ, որը որոշակի պայմանների համակցությամբ ձնավորում է իրավունքի ճանաչմանը հավակնելու հնարավորություն: Այսինքն՝ նշված հոդվածի տեսանկյունից առկա չէ պարտավորական կամ այլ իրավունք, որը կարող է զիջվել կամ փոխանցվել մասնակի իրավահաջորդության այլ եղանակով, ինչի արդյունքում ներկայացված ցեսիայի պայմանագիրը ձնական առումով կարող էր գնահատվել միայն դատավարական իմաստով 0իրավահաջորդության հիմք սակայն նյութական-իրավական առումով իրավահաջորդություն առկա չէ:

Վերոգրյալի հիման վրա բողոք բերած անձինք պահանջել են «Վճռաբեկ բողոքն ընդունել վարույթ ն բավարարել այն: Որպես նոր հանգամանք՝ ՀՀ Սահմանադրական դատարանի՝ 2025 թվականի հուլիսի 1-ի թիվ ՍԴՈՂՎ9 որոշման հիմքով վերանայել թիվ ԵԴ/6908/02/18 քաղաքացիական գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ 2024 թվականի օգոստոսի 21-ի՝ «Վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժելու մասին» որոշումը: Վերանայման արդյունքում բեկանել ՀՀ վերաքննիչ քաղաքացիական դատարանի՝ 2024 թվականի մարտի 29-ի որոշումը Ա օրինական ուժ տալ Երնան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը 2023 թվականի ապրիլի 19-ի վճռին՝ հիմք ընդունելով ՀՀ Սահմանադրական դատարանի՝ 2025 թվականի հուլիսի 1-ի թիվ ՍԴՈՂ789 որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, ինչպես նան սույն վճռաբեկ բողոքում ներկայացված հիմնավորումները»:

2.1 Լնոն Օրդուխանյանի կողմից ներկայացված բողոքի պատասխանի հիմքերը ն հիմնավորումները

Սահմանադրական դատարանն անտեսել է սույն գործով առկա ն դատարանների կողմից հաստատված փաստերը, որոնք վճռորոշ են եղել քաղաքացիաիրավական վեճի ելքի համար: Հմայակ Հարությունյանը դեռնս 2010 թվականին դիմել է Երնանի քաղաքապետին տիրապետվող տան ն դրանով զբաղեցված հողամասի նկատմամբ սեփականության իրավունքը ճանաչելու խնդրանքով, որը բավարարվել է Երնանի քաղաքապետի 08.07.2010 թվականի թիվ 3027-Ա որոշմամբ ն ճանաչվել է իր սեփականության իրավունքը: Այս հանգամանքը Վերաքննիչ դատարանի կողմից քննարկվել Ա դրվել է որոշման հիմքում: Հատկանշական է, որ Երնանի քաղաքապետի 08.07.2010 թվականի թիվ 3027-Ա որոշումը, որպես վարչական ակտ, վիճարկվել է Անդրանիկ Մանուկյանի կողմից թիվ ՎԴ/9338/05/18 վարչական գործի շրջանակներում, որի առնչությամբ, Վարչական դատարանը 23.10.2020 թվականին կայացրել է վճիռ՝ հայցը մերժելու մասին, իսկ ՀՀ վերաքննիչ վարչական դատարանը 14.10.2021 թվականի որոշմամբ մերժել է 23.10.2020 թվականի վճռի դեմ բերված վերաքննիչ բողոքը: Նույն գործով, ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 16.03.2022 թվականին որոշել է մերժել վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունել: Այսինքն՝ վեճի համար նշանակություն ունեցող կարնորագույն փաստը, որը հիմք է հանդիսացել Հմայակ Հարությունյանի սեփականության իրավունքի ամրագրման համար հաստատված է համարվել ՀՀ վերաքննիչ քաղաքացիական դատարանի կողմից, իսկ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, Անդրանիկ Մանուկյանի վերաքննիչ բողոքը մերժելով, հաստատել է ՀՀ վերաքննիչ

4

քաղաքացիական դատարանի որոշման օրինականությունը: Ավելին, մեկ այլ դատական ընթացակարգով, այս կարնոր փաստի վիճարկումն արդեն իսկ արդյունք չի տվել ն հաստատվել է Երնանի քաղաքապետի որոշման իրավաչափությունն ու ըստ այդմ նան դրա հետնանքների առաջացումը:

«Սահմանադրական դատարանի մասին» ՀՀ օրենքի 69-րդ հոդվածով նախատեսված հետնանքները սույն դեպքում ընդհանրապես կիրառելի չեն, քանի որ Սահմանադրական դատարանը ձեռքբերման վաղեմության ինստիտուտի վերաբերյալ մեկնաբանություն տրամադրելիս ե քաղաքացիաիրավական վեճի եզրահանգումը «գնահատելիս» չի անդրադարձել կարնոր հանգամանքի ն խեղաթյուրել է գործով փաստերը, հետնաբար 01.07.2025 թվականի որոշումը օբյեկտիվ ուսումնասիրության արդյունք չէ, իսկ դրա հետնանքները օբյեկտիվ ն օրինական չեն: Ակնհայտ է, որ Երնանի քաղաքապետի 08.07.2010 թվականի թիվ 3027-Ա որոշմամբ Հմայակ Հարությունյանի սեփականության իրավունքի ճանաչման փաստը Սահմանադրական դատարանի որոշման մեջ ներառելն ու ըստ այդմ օրենսդրությունը մեկնաբանելը հանգեցնելու էր Սահմանադրական դատարանի կողմից այլ եզրահանգման: Իսկ նման պայմաններում, երբ բարձրագույն սահմանադրական ատյանի կողմից առկա է գործով կարնոր փաստի անտեսում ն ըստ այդմ խեղաթյուրված փաստական հանգամանքների պայմաններում վերաբերելի օրենսդրության մեկնաբանություն, ձեռքբերման վաղեմության ինստիտուտին 01.07.2025 թվականի որոշմամբ տրված մեկնաբանությանը անդրադառնալը դառնում է ոչ նպատակահարմար ն ոչ անհրաժեշտ: Սահմանադրական բարձրագույն ատյանը, վկայակոչված փաստն անտեսելով, անտեսել է նան արդեն իսկ օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտի ն գրանցված սեփականության իրավունքի հանգամանքը, ըստ այդմ ստեղծելով իրավական կազում նե Հմայակ Հարությունյանի, հետագայում նան Լնոն Օրդուխանյանի օրինական շահերի ու հիմնարար իրավունքների համար ստեղծել անհիմն ռիսկեր:

Նման պայմաններում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից գործի վերանայումը հիմք է դնելու այս անօրինական գործընթացի շարունակությանը, ավելին, խոցելի է դարձնելու ինչպես ՀՀ վերաքննիչ քաղաքացիական դատարանին, այնպես էլ ՀՀ վճռաբեկ դատարանին ինքնին, քանի որ Սահմանադրական դատարանի որոշման արդյունքում ուժի մեջ մտած դատական ակտը դառնում է վիճարկելի՝ խախտելով դատական համակարգի բնականոն գործունեությունն ու դատարանների հեղինակությունը:

3. Նոր հանգամանքով դատական ակտի վերանայման բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը

Նոր հանգամանքով դատական ակտի վերանայման բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեն հետնյալ փաստերը՝

3 Լնոն Օրդուխանյան, հայց է ներկայացրելրլթդգատարան ընդդեմ «Օկտագոն» սպառողական կոոպերատիվի, Արտավազդ Այվազյանի, Արեգ Օհանջանյանի, Անդրանիկ Մանուկյանի ն Մանուշակ Կավիցյանի, երրորդ անձ Կադաստրի կոմիտեի` պահանջելով ձեռքբերման վաղեմության ուժով ճանաչել իր սեփականության """ «"":4 հասցեում գտնվող ընդհանուր 51,62քմ մակերեսով հողի նկատմամբ (հատոր 1-ին, գ.թ. 46-92).

2) Անդրանիկ Մանուկյանը հակընդդեմ հայց է ներկայացրել ընդդեմ Լնոն Օրդուխանյանի, երրորդ անձինք Մանուշակ Կավիցյանի ն «Օկտագոն» սպառողական կոոպերատիվի՝ պահանջելով """" «25 գտնվող անշարժ գույքից վտարել Հմայակ Հարությունյանին (հատոր 4- րդ, գ.թ. 97-103).

՛ Առկա է անձնական տվյալ:

5 Առկա է անձնական տվյալ:

5

3) Դատարանի 19.04.2023 թվականի վճռով հայցը մերժվել է, իսկ հակընդդեմ հայցի մասով գործի վարույթը կարճվել է հետնյալ հիմնավորմամբ. «(..) -քննարկվող գործի շրջանակներում փաստական հիմքեր առ այն, որ Լնոն Օրդուխանյանը հանդիսանում է Հմայակ Հարությունյանը ժառանգության ուժով իրավահաջորդը, առկա չեն ն չեն վկայակոչվել, հետնաբար ՔՕ 187րդ հոդվածի 2րդ մասի կիրառման տեսանկյունից ժառանգական համապարփակ իրավահաջորդություն առկա չէ:

- ՔՕ 187-րդ հոդվածը սահմանում է առանց իրավական հիմքերի (տիտղոսի) անշարժ գույքի փաստացի տիրապետման ն դրան առաջադրվող պայմանների ուժով սեփականության իրավունքի ձեռքբերման հեարավորություն, որպիսի պարագայում անկախ երանից ով է պահանջում ձեռքբերման վաղեմության կիրառում, ՔՕ 187-րդ հոդվածի 2րդ մասի տեսանկյունից պարտադիր է, որ վերջինս հանդիսանա նշված գույքի փաստացի տիրապետող, առաեց որի չի կարող իրացնել սեփականության իրավունքի ճանաչման դատավարական հեարավորությունը: Նշված հանգամանքը կանխորոշում է նան մեկ այլ տրամաբանություն, որ ՔՕ 187-րդ հոդվածի կիրառման տեսանկյունից փաստացի տիրապետման իրավահաջորդություն հնարավոր չէ, քանի որ այն իրավունք չէ, այլ փաստ, որը որոշակի պայմանների համակցությամբ ձնավորում է իրավունքի ճանաչման հնարավորություն: Այսինքե' ՔՕ 187-րդ հոդվածի տեսանկյունից առկա չէ պարտավորական կամ այլ իրավունք, որը կարող է զիջվել կամ փոխանցվել մասնակի իրավահաջորդության այլ եղանակով, ինչի արդյունքում ներկայացված ցեսիայի պայմանագիրը ձնական առումով կարող էր գնահատվել միայն դատավարական իմաստով իրավահաջորդության հիմք սակայն 8 եյութական-իրավական առումով իրավահաջորդություն առկա չէ: Դատարանի եշված եզրահանգումեերը բխում են նան ներկայացված պայմանագրի բովանդակությունից, ըսր որի Հմայակ Հապետնակի Հարությունյանը Լնոն Վալերիի Օրդուխանյանին է զիջում թիվ ԵԴ/6908/02/18 քաղաքացիական գործով Երնան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր Գ.Թորոսյանի վարույթում քնեվող Հմայակ Հարությունյանի հայցադիմումով ներկայացված հայցապահանջները, այլ ոչ թե նյութաիրավական իմաստով պահանջի իրավունքը, որը ՔՕ 397- րդ հոդվածի ն ամբողջ պարտավորական իրավունքի ընդհանուր կարգավորումների համաձայե' պետք է բխի կողմերի միջն առկա պարտավորությունից ն որպիսի իրավահարաբերություն կողմերի միջն առկա չէ:

Նշվածի արդյունքում Դատարանը գտնում է, որ Լնոն Օրդուխանյանը չի կարող գնահատվել որպես Հմայակ Հարությունյանի իրավահաջորդ -ՔՕ 187-րդ հոդածի 2-րդ մասի կիրառման առնչությամբ, ինչը նս անհիմն է դարձնում վերջինիս կողմից որպես Հայցվոր վեճի առարկա գույքի նկատմամբ սեփականության իրավունքի ճանաչման պահանջը' ձեռքբերման վաղեմության ուժով:

Արդյունքում, հաշվի առնելով, որ դատավարական իրավահաջորդության արդյունքում հայցվոր է հանդիսանում Լնոն Օրդուխանյանը, որի մասով եզրահանգումներն արդեն իսկ բացառում են հայցի բավարարումը երա եկատմամբ, Դատարանը գտնում է, որ մյուս բոլոր փաստերի քենարկումը' ներառյալ Հմայակ Հարությունյանի կողմից վեճի առարկա գույքի եկատմամբ փաստացի վաղեմային տիրապետման ն դրան ներկայացվող պայմանների առկայությունը, հանդիսանում է առարկայազուրկ ն ինքնանպատակ: (...)

«Դատարանե արձանագրում է, որ դատական նիստի շրջանակներում Հակըեդդեմ հայցվոր Անդրանիկ Մանուկյանը հայտարարել է հակընդդեմ հայցից հրաժարվելու վերաբերյալ, որը Դատարանը քննարկելով 15.09.2022թ. դատական եիստում հայտարարել է, որ նշվածի արդյունքում հակընդդեմ հայցի մասով գործի վարույթը կարճելու հարցը կլուծի եզրափակիչ դատական ակտի շրջանակներում, որի դեմ դատական նիստի մասնակիցները չառարկեցին:

(:-.)

6

հիմք ընդունելով կողմերի դիրքորոշումները, ինչպես նան հակընդդեմ հայցվորի` հայցից

հրաժարվելու միջեորդության առնչությամբ հետագա հրաժարման . բացակայությունը,

Դատարանը գտնում է, որ հակըեդդեմ հայցի մասով թիվ ԵԴ/6908/02/18. քաղաքացիական գործի վարույթը ենթակա է կարճման» (հատոր 7-րդ, գ.թ. 47-55).

6) Վերաքննիչ դատարանի 29.03.2024 թվականի որոշմամբ Լնոն Օրդուխանյանի բերած վերաքննիչ բողոքը բավարարվել է մասնակիորեն այն պատճառաբանությամբ, որ «(..) Դատարանը եկել է' հայցը մերժելու վերաբերյալ անհիմե եզրահանգման, քանի որ այդպիսիք օբյեկտիվորեն չգնահապելու արդյունքում հաստատված չի համարել այե փաստը, որ Հմայակ Հարությունյանը չհանդիսանալով վերը նշված հասցեում գտնվող պատասխանողներին պատկանող 5162 քմ մակերեսով հողամասի սեփականատեր մի քանի տասնյակ տարիներ շարունակ բարեխիղճ, բացահայտ ն անընդմեջ րիրապետել է այդ հողամասը' որպես սեփական անշարժ գույք /հողմասի վրա առկա են Հմայակ Հարությունյանի կողմից տիրապետվող շենք շինություններ, որոնց նկատմամբ Երնանի քաղաքապետի 08.07.2010 թվականի թիվ 3027-Ա որոշմամբ ճանաչվել է երա սեփականության իրավունքը/, ուստի հայցը հիմեավոր է ն բավարարման ենթակա, հաշվի առնելով նան այն հանգամանքը, որ գործի դատաքննության ընթացքում վերոնշյալ ապացույցներով հասրատված փաստերը հերքող որնէ ապացույց չի ներկայացվել:

Ինչ վերաբերում է հայցվոր Հմայակ Հարությունյանի իրավահաջորդության հարցին, ապա Վերաքենիչ դատարան գտնում է, որ այն լուծվել է Դատարանի դեռես 17.06.2020թ. որոշմամբ' սկզբեական հայցվոր Հմայակ Հապետեակի Հարությունյանին փոխարինելով ներա իրավահաջորդով' Լնոն Վալերիի Օրդուխանյանով, հիմք ընդունելով այն հանգամանքը, որ պահանջի զիջման պայմանագրով հայցով ներկայացված պահանջի իրավունքը զիջվել է ն դրա հաշվառմամբ է լուծվել իրավահաջորդության հարցը, որպիսի որոշման դեմ շուրջ երեք տարի տնած գործի քենության ընթացքում առարկություններ չեն արձանագրվել, ն նման պայմաններում Դատփարաեը կրկին անգամ չպետք է անդրադառնար այդ հարցի քննարկմանը»:

Արդյունքում Վերաքննիչ դատարանը 19.04.2023 թվականի վճիռը մասնակիորեն՝ հայցը մերժելու մասով բեկանել է ն փոփոխել՝ ձեռքբերման վաղեմության հիմքով ճանաչել է Հմայակ Հարությունյանի իրավահաջորդ Լնոն Օրդուխանյանի սեփականության իրավունքը """ "6 հողամասի նկատմամբ: Վճիռը մնացած մասով թողնվել է անփոփոխ (հատոր 9-րդ, գ.թ. 84- 89).

7) ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քաղաքացիական պալատի 21.08.2024 թվականին որոշմամբ Անդրանիկ Մանուկյանի բերած վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժվել է այն պատճառաբանությամբ, որ - «(...) Վերաքննիչ դատարանի կողմից թույլ փրված եյութական ն դատավարական իրավունքի նորմերի խախտումեերի մասին բողոք բերած անձի փաստարկները մասամբ հիմեավորված համարելով հանդերձ' Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բողոքում ներկայացված հիմեավորումեերը բավարար չեն ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 394-րդ հոդվածի 3որդ մասի Էին կետով սահմանված հիմքով բողոքը վարույթ ընդունելու հետնության հանգելու համար, քանի որ այդ խախտումները Վճռաբեկ դատարանի գնահատմամբ չեն հանգեցրել արդարադատության բուն էության խաթարմանը» (հատոր 10-րդ, գ.թ. 123-128).

8Յ) թիվ ԵԴ/6908/02//8 քաղաքացիական գործով Անդրանիկ Մանուկյանը 17.02.2025 թվականին դիմում է մուտքագրել Սահմանադրական դատարան, որի հիման վրա Սահմանադրական դատարանը 01.07.2025 թվականի թիվ ՍԴՈՂ789 որոշման եզրափակիչ մասի 1-ին ն 2-րդ կետերով արձանագրել է, որ ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 187-րդ հոդվածը ն 397րդ հոդվածի 1-ին մասը համապատասխանում են Սահմանադրությանն այն «Առկա է անձնական տվյալ:

7

մեկնաբանությամբ, որ ձեռքբերման վաղեմության իրավահարաբերությունների դեպքում դատավարական իրավահաջորդության փաստով չեն կարող փոխանցվել փոխանցման պահին գոյություն չունեցող նյութական իրավունքները ն պահանջները: «Սահմանադրական դատարանի մասին» սահմանադրական օրենքի 69-րդ հոդվածի 10-րդ մասի համաձայն՝ Դիմողի նկատմամբ կայացված վերջնական դատական ակտը նոր հանգամանքի ի հայտ գալու հիմքով ենթակա է վերանայման օրենքով սահմանված կարգով՝ նկատի ունենալով, որ ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 187-րդ հոդվածը ն 397-րդ հոդվածի 1-ին մասը Դիմողի նկատմամբ կիրառվել են սուն որոշման մեջ նշված մեկնաբանությունից տարբերվող մեկնաբանությամբ:

4. Վճռաբեկ դատարանի պատճառաբանությունները ն եզրահանգումը

Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով բողոքները վարույթ ընդունելը պայմանավորված է ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 394-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով ու նույն հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետի իմաստով, այն է՝ առերնույթ առկա է մարդու իրավունքների ն ազատությունների հիմնարար խախտում` պայմանավորված նոր հանգամանքի առկայությամբ, որը հիմնավորվում է ստորն ներկայացված պատճառաբանություններով:

Վճռաբեկ դատարանը, նկատի ունենալով դատական ակտը վերանայելու վերաբերյալ բողոքների նույնաբովանդակ լինելե ու դրանցում բարձրացված իրավական խնդիրները, նպատակահարմար է գտնում դրանք քենել համատեղ:

ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 415-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ նոր երնան եկած կամ նոր հանգամանքներով կարող են վերանայվել (...) Վճռաբեկ դատարանի՝ վճռաբեկ բողոքը վերադարձնելու, այն առանց քննության թողնելու, վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժելու մասին Ա վճռաբեկ բողոքի քննության արդյունքով կայացված որոշումները:

ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 416-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ նոր երնան եկած կամ նոր հանգամանքներով վերաքննիչ ն Վճռաբեկ դատարանների՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտերը վերանայում է Վճռաբեկ դատարանը:

ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 417-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի համաձայն՝ նոր երնան եկած կամ նոր հանգամանքներով դատական ակտի վերանայման բողոք ներկայացնելու իրավունք ունեն գործին մասնակցող անձինք ն նրանց իրավահաջորդները, եթե վիճելի կամ դատական ակտով հաստատված իրավահարաբերությունը թույլ է տալիս իրավահաջորդություն:

ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 419-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի համաձայն՝ նոր հանգամանքները հիմք են դատական ակտի վերանայման համար, եթե Սահմանադրական դատարանը տվյա կամ «Սահմանադրական դատարանի մասին» Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական օրենքի 69-րդ հոդվածով նախատեսված դեպքերում այլ քաղաքացիական գործով դատարանի կիրառած օրենքի կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտի դրույթը ճանաչել է Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությանը հակասող ե անվավեր կամ այն ճանաչել է Հայաստանի 0Հանրապետության Սահմանադրությանը համապատասխանող, սակայն որոշման եզրափակիչ մասում, բացահայտելով դրա սահմանադրաիրավական բովանդակությունը, գտել է, որ այդ դրույթը կիրառվել է այլ մեկնաբանությամբ:

ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 420-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի համաձայն՝ նոր երնան եկած կամ նոր հանգամանքներով դատական ակտի վերանայման բողոք կարող է բերվել երեք ամսվա ընթացքում, որի հաշվարկը սկսվում է նույն օրենսգրքի 419-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված դեպքում` Սահմանադրական դատարանի

8

համապատասխան որոշումը Հայաստանի Հանրապետության պաշտոնական տեղեկագրում հրապարակվելու օրվանից:

Վերը նշված իրավական նորմերի վերլուծությունից բխում է, որ նոր հանգամանքով կարող են վերանայվել նան Վճռաբեկ դատարանի որոշումները: Ընդ որում, Վճռաբեկ դատարանի օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտերը նոր հանգամանքներով վերանայում է Վճռաբեկ դատարանը՝ ինչպես գործին մասնակցող անձանց, այնպես էլ՝ նրանց իրավահաջորդների բողոքի հիման վրա, եթե վիճելի կամ դատական ակտով հաստատված իրավահարաբերությունը թույլ է տալիս իրավահաջորդություն:

Օրենսդիրը որպես ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 419-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետում նշված նոր հանգամանքի հիմքով դատական ակտը վերանայելու համար անհրաժեշտ պայման է նախատեսել Սահմանադրական դատարանի կողմից տվյալ կամ «Սահմանադրական դատարանի մասին» Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական օրենքի 69-րդ հոդվածով նախատեսված դեպքերում այլ քաղաքացիական գործով դատարանի կիրառած օրենքի կամ այլ նորմատիվ իրավական ակտի դրութը Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությանը հակասող ն անվավեր ճանաչելը, կամ այդ դրույթը թեկուզն Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությանը համապատասխանող ճանաձելն այն դեպքում, երբ բացահայտելով դրա սահմանադրաիրավական բովանդակությունը՝ որոշման եզրափակիչ մասում Սահմանադրական դատարանն արձանագրել է, որ այդ դրույթը կիրառվել է այլ մեկնաբանությամբ:

Միննույն ժամանակ վերը նշված հիմքով դատական ակտը վերանայելու համար օրենսդիրը նախատեսել է եռամսյա ժամկետ՝ դրա հաշվարկի սկիզբը համարելով Սահմանադրական դատարանի համապատասխան որոշումը Հայաստանի Հանրապետության պաշտոնական տեղեկագրում հրապարակվելու օրը:

Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ գործին մասնակցող անձինք, ինչպես նան նրանց իրավահաջորդները, եթե վիճելի կամ դատական ակտով հաստատված

իրավահարաբերությունը թուլ է տալիս իրավահաջորդություն,, տվյալ դեպքում ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 419-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված նոր հանգամանքի հիմքով դատական ակտի վերանայման բողոք ներկայացնելու իրավունք ունեն հետնյալ պայմանների միաժամանակյա առկայության դեպքում՝

- գործին մասնակցող անձի նկատմամբ կայացված դատական ակտը վերջնական է,

- տվյալ կամ «Սահմանադրական դատարանի մասին» Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական օրենքի 69-րդ հոդվածով նախատեսված դեպքերում այլ քաղաքացիական գործով կայացված դատական ակտով դիմողի նկատմամբ կիրառված օրենքի դրույթի սահմանադրականության հարցի վերաբերյալ Սահմանադրական դատարանն ընդունել է որոշում, որով օրենքի այդ դրույթը ճանաչվել է Սահմանադրությանը հակասող ն անվավեր, կամ Սահմանադրական դատարանը, օրենքի այդ դրութը ճանաչելով Սահմանադրությանը համապատասխանող ու միաժամանակ որոշման եզրափակիչ մասում բացահայտելով դրա սահմանադրաիրավական բովանդակությունը, համարել է, որ այդ դրույթն իրավակիրառ պրակտիկայում կիրառվել է Սահմանադրությանը հակասող մեկնաբանությամբ,

- համապատասխան հիմքն ի հայտ գալուց հետո նոր հանգամանքով դատական ակտի վերանայման դիմում ներկայացնելու դրությամբ 3 ամսվա ժամկետը չի լրացել:

Սահմանադրական դատարանն իր մի շարք որոշումներում (մասնավորապես՝ 11.05.2007 թվականի թիվ ՍԴՈ-/01, 18.09.2013 թվականի թիվ ՍԴՈ-4) անդրադարձել է նոր հանգամանքների հիմքով դատական ակտերի վերանայման ինստիտուտի իրավակարգավորումներին առնչվող հիմնախնդիրներին՝ առաջադրելով այն հայեցակարգային դիրքորոշումը, որ Սահմանադրական դատարան դիմելու անձի իրավունքի արդյունավետ իրացումը պահանջում է Սահմանադրական դատարանի որոշման հիման վրա դատական

9

ակտերի վերանայման այնպիսի լիարժեք օրենսդրական կարգավորում, որը հնարավորություն կտա անձին վերականգնելու Սահմանադրական դատարանի կողմից Սահմանադրությանը հակասող ճանաչված նորմատիվ ակտի կիրառման արդյունքում խախտված իր սահմանադրական իրավունքը: Սահմանադրական դատարանը գտել է նան, որ նոր հանգամանքների հիման վրա դատական ակտի վերանայման հետ կապված իրավահարաբերությունների օրենսդրական կարգավորման նպատակը պետք է լինի ինչպես արդարադատության մատճելիությունը, այնպես էլ անձանց սահմանադրական իրավունքների դատական պաշտպանության արդյունավետության ապահովումը, որոնց օրենսդրորեն հստակեցումը կմեծացնի վստահություն Օ։»՝արդարադատության նկատմամբ, մարդկանց հնարավորությու, կտա առավել երաշխավորված ու արդյունավետ իրացնել դատական պաշտպանության իրենց սահմանադրական իրավունքը:

Սահմանադրական դատարանը, 31.05.2013 թվականի թիվ ՍԴՈՂՕ99 ն 18.09.2013 թվականի թիվ ՍԴՈ-ՂՃ որոշումներում անդրադառնալով նոր հանգամանքների հիմքով դատական ակտերի վերանայման ինստիտուտին, արտահայտել|լթէ այն իրավական դիրքորոշումը, որ տվյալ ինստիտուտի սահմանադրաիրավական բովանդակությունը հանգում է նրան, որ դրա միջոցով ապահովվում է խախտված սահմանադրական ու (կամ) կոնվենցիոն իրավունքների վերականգնումը: Վերջինս, իրավական պետության հիմնարար սկզբունքներից ելնելով, պահանջում է խախտման արդյունքում տուժողի համար առաջացած բացասական հետնանքների վերացում, ինչն իր հերթին պահանջում է հնարավորինս վերականգնել մինչե իրավախախտումը գոյություն ունեցած վիճակը (-օտեխեօ լո ուժս): Այն դեպքում, երբ անձի սահմանադրական ն (կամ) կոնվենցիոն իրավունքը խախտվել է օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտով, այդ իրավունքի վերականգնման նպատակով մինչն իրավախախտումը գոյություն ունեցած վիճակի վերականգնումը ենթադրում է տվյալ անձի համար այնպիսի վիճակի ստեղծում, որը գոյություն է ունեցել տվյալ դատական ակտի բացակայության պայմաններում: Այսինքն` խնդրո առարկա դեպքում խախտված իրավունքի վերականգնումը հնարավոր է ապահովել համապատասխան դատական ակտի իրավական ուժը կորցնելու պարագայում: Բացի այդ, Սահմանադրական դատարանը նշել է նան, որ նոր հանգամանքի հիմքով դատական ակտի վերանայումն անխուսափելիորեն պետք է |քտօ քԽօէծ հանգեցնի հակասահմանադրական նորմ կիրառած դատական ակտի ն կոնվենցիոն իրավունքի խախտում թույլ տված դատական ակտի բեկանմանը:

Հիմք ընդունելով վերը նշվածը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ օրինական ուժի մե`՝' ։:մտած դատական ակտերի ցանկացած վերանայում դրանց կայունության ն անփոփոխելիության, կամ որ այն է՝ իրավական որոշակիության (օտ )սժոճէճ) սկզբունքի խախտում է: Մինչդեռ օրենքով սահմանված բացառիկ դեպքերում, երբ առկա են 65 յսմ Շոն սկզբունքի հանդեպ գերակա հանգամանքներ, այդ սկզբունքից շեղվելը ն օրինական ուժի մեջ մտած ակտերը վերանայելն արդարացված է' պայմանով, որ այդ վերանայումը հետապնդի դատական էական սխալներն ուղղելու, արդարադատության չարաշահումները վերացնելու նպատակ:

«Սահմանադրական դատարանի մասին» ՀՀ սահմանադրական օրենքի 69-րդ հոդվածի 10-րդ մասի համաձայն` նույն հոդվածում նշված գործերով՝ նորմատիվ իրավական ակտի՝ դիմողի նկատմամբ կիրառված դրույթը Սահմանադրությանը հակասող ն անվավեր ճանաչվելու դեպքում, ինչպես նան այն դեպքում, երբ Սահմանադրական դատարանը, այդ դրույթն իր մեկնաբանությամբ ճանաչելով Սահմանադրությանը համապատասխանող, միաժամանակ գտել է, որ այն նրա նկատմամբ կիրառվել է այլ մեկնաբանությամբ, դիմողի նկատմամբ կայացված վերջնական դատական ակտը նոր հանգամանքի ի հայտ գալու հիմքով ենթակա է վերանայման օրենքով սահմանված կարգով:

10

Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների կիրառումը սույն գործի փաստերի նկատմամբ

Սույն գործի փաստերի համաձայն՝ Լնոն Օրդուխանյանը հայց է ներկայացրել դատարան ընդդեմ «Օկտագոն» սպառողական կոոպերատիվի, Արտավազդ Այվազյանի, Արեգ Օհանջանյանի, Անդրանիկ Մանուկյանի ն Մանուշակ Կավիցյանի, երրորդ անձ Կադաստրի կոմիտեի` պահանջելով ձեռքբերման վաղեմության ուժով ճանաչել իր սեփականության իրավունքը """" "5:57 հասցեում գտնվող ընդհանուր 51,62քմ մակերեսով հողի նկատմամբ:

Անդրանիկ Մանուկյանը հակընդդեմ հայց է ներկայացրել ընդդեմ Լնոն Օրդուխանյանի, երրորդ անձինք Մանուշակ Կավիցյանի ն «Օկտագոն» սպառողական կոոպերատիվի՝ պահանջելով """ """"8 գույքից վտարել Հմայակ Հարությունյանին:

Դատարանի 19.04.2023 թվականի վճռով հայցը մերժվել է, իսկ հակընդդեմ հայցի մասով գործի վարույթը կարճվել է այն հիմնավորմամբ, որ «/...) -քննարկվող գործի շրջանակներում փաստական հիմքեր առ այե, որ Լնոն Օրդուխանյանը հանդիսանում է Հմայակ Հարությունյանը ժառանգության ուժով իրավահաջորդը, առկա չեն ն չեն վկայակոչվել, հետնաբար ՔՕ 187-րդ հոդվածի 2րդ մասի կիրառման տեսանկյունից ժառանգական համապարփակ իրավահաջորդություն առկա չէ:

- ՔՕ 187-րդ հոդվածը սահմանում է առանց իրավական հիմքերի (տիտղոսի) անշարժ գույքի փաստացի տիրապետման ն դրան առաջադրվող պայմանների ուժով սեփականության իրավունքի ձեռքբերման հեարավորություն, որպիսի պարագայում" անկախ երանից ով է պահանջում ձեռքբերման վաղեմության կիրառում, ՔՕ 187-րդ հոդվածի 2րդ մասի տեսանկյունից պարտադիր է, որ վերջինս հանդիսանա եշված գույքի փաստացի տիրապետող, առանց որի չի կարող իրացնել սեփականության իրավունքի ճանաչման դատավարական հեարավորությունը: Նշված հանգամանքը կանխորոշում է նան մեկ այլ տրամաբանություն, որ ՔՕ 187-րդ հոդվածի կիրառման տեսանկյունից փաստացի տիրապետման իրավահաջորդություն հեարավոր չէ, քանի որ այե իրավունք չէ, այլ փաստ, որը որոշակի պայմանների համակցությամբ ձնավորում է իրավունքի ճանաչման հեարավորություն: Այսինքե' ՔՕ 187-րդ հոդվածի տեսանկյունից առկա չէ պարտավորական կամ այլ իրավունք, որը կարող է զիջվել կամ փոխանցվել մասնակի իրավահաջորդության այլ եղանակով, ինչի արդյունքում ներկայացված ցեսիայի պայմանագիրը ձնական առումով կարող էր գնահատվել միայն դատավարական իմաստով իրավահաջորդության հիմք սակայն 6 նեյութական-իրավական առումով իրավահաջորդություն առկա չէ: Դատարանի եշված եզրահանգումեերը բխում են նան ներկայացված պայմանագրի բովանդակությունից, ըստ որի' Հմայակ Հապետնակի Հարությունյանը Լնոն Վալերիի Օրդուխաեյանին է զիջում թիվ ԵԴ/6908/02/18 քաղաքացիական գործով Երնան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր Գ./( Թորոսյանի վարույթում քնեվող Հմայակ Հարությունյանի հայցադիմումով ներկայացված հայցապահանջները, այլ ոչ թե նյութաիրավական իմաստով պահանջի իրավունքը, որը ՔՕ 397- րդ հոդվածի ն ամբողջ պարտավորական իրավունքի ընդհանուր կարգավորումների համաձայե' պետք է բխի կողմերի միջն առկա պարտավորությունից ն որպիսի իրավահարաբերություն կողմերի միջն առկա չէ:

Նշվածի արդյունքում Դատարանը գտնում է, որ Լնոն Օրդուխանյանը չի կարող գնահատվել որպես Հմայակ Հարությունյանի իրավահաջորդ ՔՕ 187-րդ հոդածի 2-րդ մասի կիրառման առնչությամբ, ինչը նս անհիմն է դարձնում վերջինիս կողմից որպես Հայցվոր վեճի 7 Առկա է անձնական տվյալ:

8Առկա է անձնական տվյալ:

11

առարկա գույքի նկատմամբ սեփականության իրավունքի ճանաչման պահանջը" ձեռքբերման վաղեմության ուժով:

Արդյունքում, հաշվի առնելով, որ դատավարական իրավահաջորդության արդյունքում հայցվոր է հանդիսանում Լնոն Օրդուխանյանը, որի մասով եզրահանգումներն արդեն իսկ բացառում են հայցի բավարարումը երա նկատմամբ, Դատարանը գտնում է, որ մյուս բոլոր փաստերի քենարկումը' ներառյալ Հմայակ Հարությունյանի կողմից վեճի առարկա գույքի եկատմամբ փաստացի վաղեմային տիրապետման ն դրան ներկայացվող պայմանների առկայությունը, հանդիսանում է առարկայազուրկ ն ինքնանպատավ: (...)

«Դատարանն արձանագրում է, որ դատական նիստի շրջանակներում Հակըեդդեմ հայցվոր Անդրանիկ Մանուկյանը հայտարարել է հակընդդեմ հայցից հրաժարվելու վերաբերյալ, որը Դատարանը քննարկելով 15.09.2022թ. դատական նիստում հայտարարել է, որ նշվածի արդյունքում հակընդդեմ հայցի մասով գործի վարույթը կարճելու հարցը կլուծի եզրափակիչ դատական ակտի շրջանակներում, որի դեմ դատական նիստի մասնակիցները չառարկեցին:

(-.)

հիմք ընդունելով կողմերի դիրքորոշումները, ինչպես նան հակընդդեմ հայցվորի" հայցից հրաժարվելու միջեորդության առնչությամբ հետագա հրաժարման . բացակայությունը, Դատարանը գտնում է, որ հակընդդեմ հայցի մասով թիվ ԵԴ/6908/02/18 քաղաքացիական գործի վարույթը ենթակա է կարճման»:

Վերաքննիչ դատարանի 29.03.2024 թվականի որոշմամբ Լնոն Օրդուխանյանի բերած վերաքննիչ բողոքը բավարարվել է մասնակիորեն այն պատճառաբանությամբ, որ «(..) Դատարանը եկել է' հայցը մերժելու վերաբերյալ անհիմն եզրահանգման, քանի որ այդպիսիք օբյեկտիվորեն չգնահատելու արդյունքում հասրատված չի համարել այն փաստը, որ Հմայակ Հարությունյանը չհանդիսանալով վերը նշված հասցեում գտնվող պատասխանողներին պատկանող 5162 քմ մակերեսով հողամասի սեփականատեր մի քանի տասնյակ տարիներ շարունակ բարեխիղճ, բացահայտ ն անընդմեջ տիրապետել է այդ հողամասը' որպես սեփական անշարժ գույք /հողմասի վրա առկա են Հմայակ Հարությունյանի կողմից տիրապետվող շենք շինություններ, որոնց նկատմամբ Երնանի քաղաքապետի 08.07.2010 թվականի թիվ 3027-Ա որոշմամբ ճանաչվել է երա սեփականության իրավունքը/, ուսրի հայցը հիմեավոր է ն բավարարման ենթակա, հաշվի առնելով նան այն հանգամանքը, որ գործի դատաքննության ընթացքում վերոնշյալ ապացույցեերով հաստատված փաստերը հերքող որնէ ապացույց չի ներկայացվել:

Ինչ վերաբերում է հայցվոր Հմայակ Հարությունյանի իրավահաջորդության հարցին, ապա Վերաքենիչ դատարան գփնում է, որ այն լուծվել է Դատարանի դեռնս 17.06.2020թ. որոշմամբ' սկզբեական հայցվոր Հմայակ Հապետեակի Հարությունյանին փոխարինելով ներա իրավահաջորդով' Լնոն Վալերիի Օրդուխանյանով, հիմք ընդունելով այն հանգամանքը, որ պահաեջի զիջման պայմանագրով հայցով ներկայացված պահանջի իրավունքը զիջվել է ն դրա հաշվառմամբ է լուծվել իրավահաջորդության հարցը, որպիսի որոշման դեմ շուրջ երեք տարի տնած գործի քենության ընթացքում առարկություններ չեն արձանագրվել, ն նման պայմաններում Դատարաեը կրկին անգամ չպետք է անդրադառնար այդ հարցի քննարկմանը»:

Արդյունքում Վերաքննիչ դատարանը 19.04.2023 թվականի վճիռը մասնակիորեն՝ հայցը մերժելու մասով բեկանել է ն փոփոխել՝ ձեռքբերման վաղեմության հիմքով ճանաչել է Հմայակ Հարությունյանի իրավահաջորդ Լնոն Օրդուխանյանի սեփականության իրավունքը """ "9 հասցեում գտնվող 51,62քմ մակերեսով հողամասի նկատմամբ: Վճիռը մնացած մասով թողնվել է անփոփոխ:

5Առկա է անձնական տվյալ:

12

ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քաղաքացիական պալատի 21.08.2024 թվականին որոշմամբ Անդրանիկ Մանուկյանի բերած վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժվել է այն պատճառաբանությամբ, որ - «(...) Վերաքննիչ դատարանի կողմից թույլ տրված նյութական ն դատավարական իրավունքի նորմերի խախտումեերի մասին բողոք բերած անձի փաստարկները մասամբ հիմեավորված համարելով հանդերձ' Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բողոքում ներկայացված հիմեավորումեերը բավարար չեն ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 394-րդ հոդվածի 3որդ մասի Էին կետով սահմանված հիմքով բողոքը վարույթ ընդունելու հետնության հանգելու համար, քանի որ այդ խախտումները Վճռաբեկ դատարանի գնահատմամբ չեն հանգեցրել արդարադատության բուն էության խաթարմանը»:

Թիվ ԵԴ/6908/02//8 քաղաքացիական գործով Անդրանիկ Մանուկյանը 17.02.2025 թվականին դիմում է մուտքագրել Սահմանադրական դատարան, որի հիման վրա Սահմանադրական դատարանը 01.07.2025 թվականի թիվ ՍԴՈ-Ղ789 որոշման եզրափակիչ մասի մասի 1-ին ն 2-րդ կետերով արձանագրել է, որ ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 187-րդ հոդվածը ն 397-րդ հոդվածի 1-ին մասը համապատասխանում են Սահմանադրությանն այն մեկնաբանությամբ, որ ձեռքբերման վաղեմության իրավահարաբերությունների դեպքում դատավարական իրավահաջորդության փաստով չեն կարող փոխանցվել փոխանցման պահին գոյություն չունեցող նյութական իրավունքները ն ապահանջները: «Սահմանադրական դատարանի մասին» սահմանադրական օրենքի 69-րդ հոդվածի 10-րդ մասի համաձայն՝ Դիմողի նկատմամբ կայացված վերջնական դատական ակտը նոր հանգամանքի ի հայտ գալու հիմքով ենթակա է վերանայման օրենքով սահմանված կարգով՝ նկատի ունենալով, որ ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 187-րդ հոդվածը ն 397-րդ հոդվածի 1-ին մասը Դիմողի նկատմամբ կիրառվել են սուն որոշման մեջ նշված մեկնաբանությունից տարբերվող մեկնաբանությամբ:

Նոր հանգամանքով դատական ակտի վերանայման բողոքներում որպես դատական ակտի վերանայման համար հիմք հանդիսացող նոր հանգամանքի շարադրանքը ն հիմնավորումը համադրելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քաղաքացիական պալատի 21.08.2024 թվականի «Վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժելու մասին» որոշման հետ՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ Սահմանադրական դատարանի 01.07.2025 թվականի թիվ ՍԴՈ-1789 որոշումը նոր հանգամանք է ու ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քաղաքացիական պալատի 21.08.2024 թվականի «Վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժելու մասին» որոշումը վերանայելու հիմք, քանի որ Սահմանադրական դատարանի 01.07.2025 թվականի թիվ ՍԴՈՂ:Ց9 որոշմամբ ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 187-րդ հոդվածը ն 397-րդ հոդվածի 1-ին մասը Դիմողի նկատմամբ կիրառվել են նուն որոշման մեջ նշվ