Սարգսյան — ԱՐԴ/0249/01/22

ԱՐԴ/0249/01/22

ԱՔ

2 ո ՀԻ: էջ

Աա ՊԱ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ

ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

Արմավիրի մարզի առաջին ատյանի

ընդհանուր իրավասության դատարան,

նախագահող դատավոր՝ Հ.Մեխակյան

ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան,

նախագահող դատավոր՝ Գ.Ստեփանյան

դատավորներ՝ Լ.Աբգարյան

Վ.Մարգարյան

12 հունիսի 2026 թվական ք.Երնան

ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ՝ Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ՝ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ

մասնակցությամբ դատավորներ՝ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ

Հ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ

ԱԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ

Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ

ԱՊՈՂՈՍՅԱՆԻ

գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով Խաչատուր Մակարի Սարգսյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2024 թվականի օգոստոսի 21-ի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազ Ա.Վարդապետյանի վճռաբեկ բողոքը,

2

ՊԱՐՔԵՑ

Վարույթի դատավարական նախապատմությունը.

1. 2022 թվականի հունվարի 8-ին, ՀՀ ոստիկանության Արմավիրի մարզային վարչության Վաղարշապատի բաժնում, 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի (այսուհետ՝ նան ՀՀ նախկին քրեական օրենսգիրք) 268-րդ հոդվածի Լին մասի ն 235-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով, հարուցվել է թիվ 57150922 քրեական գործը:

2022 թվականի հունվարի 9-ին Խաչատուր Մակարի Սարգսյանը ձերբակալվել է:

2022 թվականի հունվարի 10-ին թիվ 57150922 քրեական գործն ընդունվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Արմավիրի մարզային քննչական վարչության վարույթ:

2022 թվականի հունվարի 12-ին Խ.Սարգսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ ն նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով:

2022 թվականի հունիսի 28-ին Խ.Սարգսյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել ն լրացվել է, ու նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով ն 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով:

2022 թվականի հուլիսի 8-ին քրեական գործը` հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ, ուղարկվել է Արմավիրի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան (այսուհետ՝ նան Առաջին ատյանի դատարան):

2. Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2024 թվականի ապրիլի 17ի որոշմամբ Խ.Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի Լին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցվել է՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 1-ին մասի 12-րդ կետով նախատեսված հիմքով:

Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2024 թվականի ապրիլի 30-ի դատավճռով՝ արագացված վարույթի կիրառմամբ, Խ.Սարգսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի Լին մասով, ն նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 6 (վեց) ամիս ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի հիման վրա Խ.Սարգսյանի արգելանքի տակ գտնվելու3

3

(երեք) օրը հաշվակցվել է նշանակված պատժի ժամկետին ն վերջինիս նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել՝ ազատազրկում 5 (հինգ) ամիս 27 (քսանյոթ) օր ժամկետով:

ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84րդ հոդվածի կիրառմամբ, Խ.Սարգսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել ն սահմանվել է փորձաշրջան՝ 2 (երկու) տարի ժամկետով:

Յ. ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ` նան Վերաքննիչ դատարան) 2024 թվականի օգոստոսի 21-ի որոշմամբ դատախազի բողոքը մերժել է՝ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը թողնելով անփոփոխ:

4. Վերաքննիչ դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազ ԱԿՎարդապետյանը ներկայացրել է վճռաբեկ բողոք, որը Վճռաբեկ դատարանի՝ 2025 թվականի ապրիլի 15-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ ն սահմանվել է դատական վարույթի իրականացման գրավոր ընթացակարգ:

Վճոաբեկ բողոքի հիմքերը, փաստարկները ն պահանջը.

Վճռաբեկ բողոքը քննվում է հետնյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ փաստարկներով.

5. Բողոքի հեղինակը փաստարկել է, որ Վերաքննիչ դատարանի` 2024 թվականի օգոստոսի 21-ի որոշումն օրինական ն հիմնավորված չէ, դրանով թույլ է տրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ, 55-րդ, 84-րդ հոդվածների խախտում, ինչն ազդել է վարույթի ելքի վրա:

Բողոքաբերը նշել է, որ ստորադաս դատարանները, Խ.Սարգսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձնով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս, հաշվի չեն առե խախտված հասարակական հարաբերությունների բնույթն ու կարնորությունը: Մասնավորապես, մեղադրյալը ոտնձգել է հասարակության անվտանգության պաշտպանությանն ուղղված հասարակական

հարաբերությունների դեմ, գործել է ուղղակի դիտավորությամբ՝ քննությամբ չպարզված հանգամանքներում ապօրինի ձեռք է բերել ն իր տանն ապօրինի պահել է մարտական ակոսափող հրազեն հանդիսացող՝ ջնջված համարներով ն արտադրման տարեթվով գործարանային արտադրության («ԱԽՍԼ» ատրճանակ, դրա համար նախատեսված ռազմամթերք հանդիսացող թվով 12 հատ փամփուշտներ,

4

որպիսի հանգամանքն էլ ավելի է բարձրացնում վերջինիս արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը:

Բողոքաբերը նշել է նան, որ Խ.Սարգսյանի կողմից մեղքն ընդունելը կրել է որոշակիորեն «պարտադրված» բնույթ, քանի որ վերջինս քաջ գիտակցել է, որ հանցագործությունը բացահայտվել է, բոլոր ապացույցները վկայում են իր մեղավորության մասին, որպիսի պայմաններում առնվազն անտրամաբանական կլիներ այլ դիրքորոշում հայտնելը: Բողոքաբերը հավելել է, որ մեղքն ընդունելու պարտադրված բնույթի մասին է վկայում նան այն հանգամանքը, որ Խ.Սարգսյանը չի համագործակցել վարույթն իրականացնող մարմնի հետ, չի հայտնել զենքի ձեռքբերման իրական հանգամանքները:

Վերոգրյալի հետ մեկտեղ, բողոք բերած անձն ընդգծել է, որ Վերաքննիչ դատարանը, անհիմն կերպով գտնելով, որ մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված պատժատեսակի կանխարգելիչ բնույթը կարող է հաղթահարված համարվել նան ազատությունից զրկելու ձնով պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու ն փորձաշրջան սահմանելու միջոցով, նրան մեղսագրված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելիս, հաշվի չի առել հանցանքի կատարման համգամանքները, հանցագործության կատարման մեջ մեղադրյալի մեղավորության աստիճանը, հանցանքի բնույթը, վտանգավորության աստիճանն ու հետնանքները:

6. Շիմք ընդունելով վերոշարադրյալը՝ բողոքաբերը խնդրել է Վերաքննիչ դատարանի՝ 2024 թվականի օգոստոսի 21-ի որոշումը բեկանել՝ կայացնելով դրան փոխարինող դատական ակտ՝ Խ.Սարգսյանի նկատմամբ նշանակել ազատազրկման ձնով պատիժ՝ առանց ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի կիրառման:

Վճոաբեկ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.

7. Խ.Սարգսյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ այն արարքի համար, որ «(...) նա, «Զենքի մասին» ՀՀ օրենքի ն ՀՀ կառավարության ԹԻՎ-673 որոշմամբ սահմանված կարգի խախտմամբ քննությամԲ դեռես չպարզված հանգամանքներում ն

ժամանակահամտվածում ապօրինի կերպով ձեռք է բերել ն իր էջմիածին քաղաքի

5

Թումանյան փողոցի 2րդ փակուղու 3Ա տանը ապօրինի պահել է մարտական ակոսափող հրազեն հանդիսացող ջնջված համարներով ն արվփաւդրմուն տարեթվով գործարանային արտադրության 9մմ վտամաչաւփի (ԱՆՈՐ տեսակի ատրճանակը ն դրա համար նախատեսված ոազմամթերք հանդիսացող թվով 12 հատ

գործարանային արտադրության 9մմ տրամաչափի /9"18ՊՄ/ փամփուշտները, որոնք 2022 թվականի հունվարի Գին Էջմիածին քաղաքի Թումանյան փողոցի 2-րդ փակուղու 5Ա փան խուզարկությամբ ՀՀ ոստիկանության Վաղարշապատի բաժնի կողմից հայվնաբերվել ն առգրավվել են»:

8. Առաջին ատյանի դատարանը 2024 թվականի ապրիլի 30-ի դատավճռով արձանագրել է հետնյալը. «/..) (Մեղադրյալը) 32 տարեկան է, ամուսնացած չէ, նախկինում դատապարտված կամ այլ կերպ արատավորված չի եղել, ՀՀ Արմավիրի մարզի «Էջմիածին» բժշկական կենտրոն» ՓԲ ընկերության նարկոլոգիական ն հոգեբույժի կաբինետներում հաշվառման մեջ չի գտնվում, ծառայել է ՀՀ զինված ուժերում ն հաշվառված է պահեսվազորում.

- մեղադրյալի պատասխանատվությունը ն պատիժը մեղմացնող հետեյալ հանգամանքները` առաջադրված մեղադրանքում իրեն ի սկզիանե մաելավոր ճանաչելը, ինքնախոսվտվանական ցուցմունք տալը ն անկեղծորեն զղջալը:

-` վեղադրյալի ապատասխանապտվություւն ն պատիժը ծանրացնող

հանգամանքները /րացակայում են): (...)

Դատարանը, հաշվի առնելով մեղադրյալ Խաչատուր Սարգսյանի կատարած արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը ն աարիճանը, դրա. կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, մեղքի ձեր, հանցանքը կատարելուց հետո նրա դրսնորած վարքագիծը, նրա արարքի սոցիալական հեփնանքները, ինչպես նան հասարակական անվտանգության դեմ ուղղված ովնձգության բնութ, ն այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականությաւն ուղղվածությունը, նրա անձր բնութագրող հանգամանքները, պատասխանաւտվությունը ն պատիժը մեղմացնող վերոգրյալ հանգամանքների առկայությունը ն ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը գտնում է, որ մեղադրյալ Խաչատուր Մակարի Սարգսյանն իր կատարած ՀՀ նախկին քրեական ւՏե՛ս վարույթի նյութեր, հատոր 1, թերթեր 269-274:

6

օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի Լին մաստվ նախատեսված հանցանքի կատարման համար ենթակա է ազափազրկման ձնով պապտժի՝ 6 (վեց) ամիս ժամկեվոով, ինչը համաչափ Լ կատարված արարքին, ինչպես նան անհրաժեշտ ն բավարար՝ պատժի նպատակների իրացվելիությունն ապահովելու համար: (...)

Թնեահատելով մեղադրյալի կատարած հանցանքի բնույթն ու

վտանգավորություն աստիճանը, նրա անձր բնութագրող, պազաւսխաւնավովությունն ու պատիժը մեղմացնող վերը մատնանշված հանգամանքների առկայությունը, ինչպես նան ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը ն ելնելով քրեական օրենադրության սկզբունքներից ու ՀՀ գործող քրեական օրենսգիքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակների իրացման անհրաժեշտությունից՝ Դատարանը գալիս է այն եզրահանգման, որ առկա են Խաչատուր Սարգսյանի նկատմամբ ազատազիկման ձեռվ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերը, վերջինիս ուղղումը հնարավոր է առանց ազատաւզիկման ձնով նշանակված պատիժը կրելու Այլ կերպ՝ ասյն գործով ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 84րդ հոդվածի կիրառմամբ մեղադրյալ Խաչավուր Սարգսյանի նկատմամբ ազատազիկման ձեռվ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը բխում է ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 7-րդ ն 69-րդ հոդվածներով սահմանված արդարության, պատասխանատվության անհատականացման ն պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից, ն դրա միջոցով ու 2 (եկու) տարի ժամկետով փորձաշրջանի ընթացքում Հայաստանի Հանրապետության տարածքը առանց պրոբացիայի ծառայության համաձայնության չլքելու, իսկ բնակության վայրը փոխելու դեպքում` նոր բնակության վայրի հասցեն սեղմ ժամկետում պրորացիայի ծառայությանը հայտնելու պարտականություն սահմանելու պայմաններում հնարավոր է հասնել ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածով նախատեսված պավժի նպատակների իրացվելիությանը»7:

9. Վերաքննիչ դատարանը 2024 թվականի օգոստոսի 21-ի որոշմամբ արձանագրել է հետնյալը. «(...) Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, մեղադրյալ Խաչատուր Մակարի Սարգսյանի նկատմեւմը պատիժ նշանակելիս ն այն կրելու նպազաւկահարմարության հարցը լուծելիս, շ Տե՛ս վարույթի նյութեր, հատոր 2, թերթեր 85-91:

7

վերլուծելով գործի կոնկրետ հանգամանքները, հաշվի է առել մեղադրյալի անձր բնութագրող, պազաւսխաւնապվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները ն պատասխանաւտվություն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների

բացակայությունը, գնահատելով նան մեղադրյալի կատարած հանցագործության բնութ, ն հանրային վտանգավորության աստիճանը, վերջնական ճիշտ հեզության է հանգել այն մասին, որ մեղադրյալ Խաչատուր Մակարի Սարգսյաւնի պատժի նպատակների իրականացումը հնարավոր է առանց նշանակված՝ 5 (հինգ) ամիս 27 (քսանյոթ) օր ժամկետով ազատազրկման ձնով պատիժը փաստացի կրելու: Վերաքննիչ դատարանը նման հենության հանգելիս հաշվի է առնում, մասնավորապես հետեյալ հանգամանքները՝

ա) արարքի բնույթն ու ծանրության աստիճանը՝ մեղադրյալ Խաչատուր Մակարի Սարգսյանի կատարած հանցանքը միջին ծանրության

հանցագործությունների շարքին դասվելը,

ո) մեղադրյալի անձը բնութագրող հանգամանքները` նախկինում

դափապարվված չլինելը, Արմավիրի մարզի «Էջմիածին բժշկական կենտրոն» ՓԲ ընկերության նարկոլոգիական ն հոգեբույժի կարիներներում հաշվառման մեջ չգփեվելը,

գ) պատասխանատվություն, ն պատիժը մալմացնող հանգամանքները՝ առաջադրված մեղադրանքում մեղադրյալի կողմից իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելը, կատարած հանցանքի համար անկեղծորեն զղջալը ն գործի քննությանն ակտիվորեն աջակցելը,

դ) պատասխանատվությունը ն պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը:

Գեահատելով վերոգրյալ հանգամանթները՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դրանց համակցությունն էապես նվազեցնում է ինչպես մեղադրյալ Խաչատուր Մակարի Սարգսյանի, այնպես էլ նրա կատարած արարքի՝ հանրության համար վտանգավորության ասրիճանը ն որ նշված հանգամանքների համակցությունը բավարար է գալու հետնության, որ մեղադրյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց ազատազրկման ձնով նշանակված պատիժը փաստացի կրելու ն րար այդմ՝ հնարավոր է հասնե ՀՀ քրեական գործող օրենսգրքի 55»րդ հողվածով նախատեսված պավժի նպատակների իրացվելիությանը:

8

ալ կերպ՝ Վերաքննիչ դատարանը համակարծիք է Առաջին ատյանի

դատարանի այն հետնությաւն հեր, որ հնարավոր է մեղադրյալ Խաչատուր Մակարի

Սարգսյանի հետագա ուղղումն ու վերադաստիարակումն առանց

հասարակությունից մեկուսացնելու ն նպատակահարմար չէ, որպեսզի վերջինս

ազատազրկման ձեռով պատիժ կրի, ուարի իրավաչափ ն հիմնավորված է նրա նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը:

Վերոգրյալի հաշվառմամի Վերաքննիչ դատարանը եզրահանգում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի համոզվածությունն աո այն, որ մեղադրյալ Խաչատուր Մեաւկարի Սարգսյանի ուղղումը հնարավոր է առանց պատիժն իրական կրելու, բխում, է գործի օրյեկտիվ տվյալներից ու դրանց բազմակողմանի ն պափշաճ գնահատման արդյունքներից, որպիսի պայմաններում Առաջին ատյեւնի դատարանի հետնությաւն հետ վերաքննիչ բողոքում բերված անհամաձայնությունը Վերաքննիչ դատարանի համար ընդունելի ն հիմնավոր չէ, ուստի Դատախազի պահանջը` մեղադրյալի նկատմամբ նշանակված ազատազրկում, պայմանականորեն չկիրառելը վերացնելու մասին, ենթակա չէ բավարարման:

Վերաքննիչ դատարանն անհրաժեշտ է համարում արձանագրել, որ անձի վիճակը վատթարացնող օրենքին հետադարձ ուժ չտալու օրենադրական պահանջի համաձայն՝ մեղադրյալ Խաչատուր Մակարի Սարգսյանի նկավփմամի կիրառելի է ՀՀ քրեական նախկին օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով նախատեսված կարգավորումը: Միննույն ժամաւնակ, Վերաքննիչ դատարանը փապրում է, որ թեն Առաջին ատյանի դավփարանը մեղադրյալ Խաչատուր Մակարի Սարգսյանի նկատմամբ նշանակված՝ 5 (հինգ) ամիս 27 (քսանյոթ) լղօր ժամկերով ազատազրկում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս ղեկավարվել է ՀՀ քրեական գործող օրենսգիքի 84- րդ հոդվածի իրավակարգավորումներով, սակայն նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ Առաջին ատյանի դատարանն էության մեջ կայացրել է ճիշտ դատական ակվ, հաշվի առնելով որ այդ հանգամանքի կապակցությամի Դատախազի կողմից Բողոքում որնէ անհամամձայնություն չի ներկայացվել, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այդ սխալն ինքնին չի կարող հիմք

9

հանդիսանալ Առաջին ատյանի դատարանի վիճարկվող դատական ակտր բեկանելու կամ փոփոխելու համար (...)»:

Վճոաբեկ դատարանի հիմնավորումները ն եզրահանգումը.

10. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջն բարձրացված իրավական հարցը հետնյալն է. հիմնավորված են արդյոք Խ.Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով ազատազրկման ձնով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ ստորադաս դատարանների հետնությունները:

11. Վճռաբեկ դատարանը նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցերին 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի կարգավորումների շրջանակներում անդրադարձել է մի շարք նախադեպային որոշումներում": Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ պատիժ նշանակելու ն նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ նախկինում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները շարունակում են վերաբերելի մասով (ուսճնՏ ուսնճոճ5) կիրառելի լինել նան գործող քրեաիրավական կարգավորումների նկատմամբ:

111. Վերահաստատելով նախկինում արտահայտած իրավական

դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանը նս մեկ անգամ փաստում է, որ դատարանի համոզվածությունն ն վստահությունն այն մասին, որ մեղադրյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու, պետք է հիմնվի օբյեկտիվ գոյություն ունեցող այնպիսի տվյալների համակողմանի վերլուծութան վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը ն վկայում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը բազմիցս փաստել է, որ թեն պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու 3 Տե՛ս վարույթի նյութեր, հատոր 3, թերթեր 29-45:

Հ Տես Վճռաբեկ դատարանի` Արմեն Շահրազյանի գործով 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի թիվ ԵՇԴ/0143/01/13, Սարգիս Խաչատրյան գործով 2015 թվականի մարտի 27-ի թիվ ՏԴ/0031/01/14, Նարեկ Խաչատրյանի գործով 2015 թվականի օգոստոսի 28-ի թիվ ԵԿԴ/0191/01/14, Արսեն Կարապետյանի ն Ռուբեն Գուլգուլյաւնի գործով 2015 թվականի օգոստոսի 28-ի թիվ ԵԱԴԴ/0011/01/14, Սերգեյ Աբովյանի գործով 2016 թվականի հունիսի 24ի թիվ ԵԱԴԴ/0038/01/15, Արմեն Գրիգորյանի գործով 2021 թվականի փետրվարի 10-ի թիվ ԵԴ/0335/01/19, Անդրանիկ Ալավերդյանի գործով 2021 թվականի հուլիսի 20-ի թիվ ԿԴ2/0026/01/19 որոշումները:

10

հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որնէ սահմանափակում չի նախատեսում, սակայն դատարանի հետնությունները պետք է, ի թիվս այլնի, հիմնված լինեն նան հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի ն բնույթի ամբողջական գնահատման վրա:՝ հաշվի առնելով այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են օրենքով պահպանվող հասարակական հարաբերության բնույթը, մեղքի ձնը ն տեսակը, պատճառված վնասի չափը, պատասխանատվությունը ն պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, հանցագործության հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, նպատակներն ու շարժառիթները ն այլնձ:

12. ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի Լին մասի համաճայն՝ «Ապօրինի կերպով հրազեն, բացի ողորկափող հրազենից ն դրա փամփոաշտներից, ռազմամթերք, ակոսավտղ հրազենի փամփուշտներ, պայթուցիկ նյութեր կամ պայթուցիկ սարքեր ձեռք բերել, իրացնելը, պահելը, փոխադրելը կամ. կրելը՝ պատժվում Լ կալանքով՝ առավելագույնը երեք ամիս ժամկերով կամ ազատազրկմամի՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով»:

Թ. Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երնում է, որ.

-Խ.Սարգսյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի

235-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ այն արարքի համար, որ նա ապօրինի կերպով ձեռք է բերել ն իր տանն ապօրինի պահել է մարտական ակոսափող հրազեն հանդիսացող՝ ջնջված համարներով ն արտադրման տարեթվով գործարանային արտադրության 9մմ տրամաչափի «ԱՄ» տեսակի ատրճանակը ն դրա համար նախատեսված ռազմամթերք հանդիսացող թվով 12 հատ գործարանային արտադրության 9մմ տրամաչափի փամփուշտները, որոնք 2022 թվականի հունվարի 9-ին Էջմիածին 5 Շանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի ն բնույթի վերաբերյալ, ի թիվս այլ որոշումների, մանրամասն տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի՝ Գարուշ Մադաթյանի գործով 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08, Առարավ:. Ավագյանի ն Վահան Սահակյանի գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13, Հարություն Իսկանդարյանի գործով 2024 թվականի դեկտեմբերի 6-ի թիվ ԵԴԼ/1777/01/23 որոշումները:

6 Տես Վճռաբեկ դատարանի՝ Սամսոն Ամիրխանյանի գործով 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ԵԱԴԴ/0034/01/12, Արսեն Մկրաչյանի գործով 2012 թվականի դեկտեմբերի 5-ի թիվ ԼԴ/0093/01/12, Վանյա Բեգյանի գործով 2013 թվականի հոկտեմբերի 18ի թիվ ՏԴ/0018/0113, Արամայիս Հովհաննիսյանի գործով 2015 թվականի փետրվարի 27-ի թիվ ԳԴ/0014/01/14, Մռեր Հովհաննսիյանի գործով 2015 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԿԴ/0039/01/15 ն այլ որոշումները:

1

քաղաքի (Թումանյան փողոցի 2րդ փակուղու 3Ա տան խուզարկությամբ ոստիկանության աշխատակիցների կողմից հայտնաբերվել ն առգրավվել են՛:

- Առաջին ատյանի դատարանը, հաշվի առնելով Խ.Սարգսյանի կատարած հանցանքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, նրա անձը բնութագրող տվյալները, պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները, ինչպես նան ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, գտել է, որ վերջինիս նկատմամբ ազատազրկման ձնով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով հնարավոր է հասնել պատժի նպատակների իրացվելիությանը::

- Վերաքննիչ դատարանն իր որոշմամբ, ըստ էության, համաձայնել է Առաջին ատյանի դատարանի դատողությունների հետ ն դատավճիռը թողել է անփոփոխ::

14. Նախորդ կետում շարադրված փաստական տվյալները գնահատելով սույն որոշմամբ մեջբերված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ստորադաս դատարանների կողմից Խ.Սարգսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքում դրված հանգամանքները` առաջադրված մեղադրանքում իրեն ի սկզբանե մեղավոր ճանաչելը, խոստովանական ցուցմունք տալը ն անկեղծորեն զղջալը, ինչպես նան Խ.Սարգսյանի անձը բնութագրող տվյալները՝ նախկինում դատապարտված կամ այլ կերպ արատավորված չլինելը, Արմավիրի մարզի «Էջմիածին» բժշկական կենտրոն ՓԲ ընկերության նարկոլոգիական ն հոգեբույժի կաբինետներում հաշվառման մեջ չգտնվելը, ՀՀ զինված ուժերում ծառայելը ն պահեստազորում հաշվառված լինելը բավարար չեն կարող համարվել ողջամիտ հետնության հանգելու առ այն, որ պատժի նպատակների իրագործման տեսանկյունից բացակայում է վերջինիս նկատմամբ ազատազրկման ձնով նշանակված պատիժը փաստացի կրելու անհրաժեշտությունը: ալ կերպ՝ ստորադաս դատարանների կողմից Խ.Սարգսյաանի նկատմամբ նշանակված պատիժ`՝։ Օ։»-պայմանականորն չկիրառելիս արձանագրված հանգամանքները ողջամտորեն չեն նվազեցնում մեղադրյալի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն այնքան, որ վերջինիս նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը լինի իրավաչափ:

Ց Տե՛ս սույն որոշման 8-րդ կետը:

5 Տե'ս սույն որոշման 9-րդ կետը:

12

15. Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ Խ.Սարգսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս ստորադաս դատարանները պատշաճ իրավական վերլուծության չեն ենթարկել մեղադրյալի կողմից կատարված հանցավոր արարքի բնույթի ն հանրային վտանգավորության աստիճանի վրա ազդող մի շարք գործոններ.

ա) խախտված հասարակական հարաբերության բնույթն ու կարնորությունը՝ այն որ մեղադրյալը դոտնձղլ է հասարակական անվտանգության

պաշտպանությանն ուղղված հասարակական հարաբերությունների դեմ,

բ) զենքի տեսակն ու ռազմամթերքի քանակը, ինչպես նան հանցավորի հոգեբանական վերաբերմունքն իր արարքի նկատմամբ, մասնավորապես այն, որ մեղադրյալը գործելով ուղղակի դիտավորությամբ, քննությամբ չպարզված հանգամանքներում ձեռք է բերել ն պահել մարտական ակոսափող հրազեն հանդիսացող՝ ջնջված համարներով ն արտադրման տարեթվով գործարանային արտադրության 9մմ տրամաչափի (ՃԱԱ» տեսակի ատրճանակ ն դրա համար նախատեսված` ռազմամթերք հանդիսացող թվով 12 հատ գործարանային արտադրության փամփուշտներ:

գ) Ապօրինի պահվող հրազենը եղել է ջնջված համարներով ն արտադրման տարեթվով ն Խ.Սարգսյանը չի հայտնել հրազենի ձեռքբերման աղբյուրը, ինչպես նան հրազենը ձեռք բերելու նպատակն ու շարժառիթը, որպիսի հանգամանքները, Վճռաբեկ դատարանի գնահատմամբ, էականորեն բարձրացնում են հանցավորի անձի վտանգավորության աստիճանը:

16. Ընդհանրացնելով սույն որոշման նախորդ կետում կատարված վերլուծությունը Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ստորադաս դատարանները, Խ.Սարգսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության հարցի վերաբերյալ եզրահանգումները պետք է կառուցեին վերոնշյալ հանգամանքների՝ իրենց ամբողջության մեջ մանրամասն վերլուծության արդյունքում:

17. Նման պայմաններում, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ Խ.Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով ազատազրկման ձնով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ ստորադաս դատարանների հետնությունները հիմնավորված չեն:

3

18. Վերոգրյալի հաշվառմամբ, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, Խ.Սարգսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձնով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով, իսկ Վերաքննիչ դատարանը՝ վերոնշյալ դատավճիռը անփոփոխ թողնելով, թույլ են տվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի ոչ ճիշտ կիրառում: Այսինքն, թույլ է տրվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 387-րդ հոդվածով նախատեսված` նյութական իրավունքի խախտում: Հետնաբար, անհրաժեշտ է Խ.Սարգսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձնով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասով ստորադաս դատարանների դատական ակտերը փոփոխել. նրա նկատմամբ ազատազրկման ձնով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի հիման վրա պայմանականորեն չկիրառելը վերացնել ն թողնել կրելու ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով ու ՀՀ քրեական օրենսգրքի 79-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կանոններով նշանակված 5 (հինգ) ամիս 27 (քսանյոթ) օր ժամկետով ազատազրկումը՝ պատժի կրման սկիզբը հաշվելով նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից:

Ելնելով վերոգրյալից ն ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 162-րդ, 163րդ ն 17-րդ հոդվածներով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 31րդ, 34-րդ, 264-րդ, 28-րդ, 36Լրդ, 363-րդ ն 385-387-րդ հոդվածներով՝ Վճռաբեկ դատարանը

ՈՐՈՇԵՑ

1. Խաչատուր Մակարի Սարգսյանի վերաբերյալ Արմավիրի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի` 2024 թվականի ապրիլի 30-ի դատավճիռը ն այն անփոփոխ թողնելու մասին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2024 թվականի օգոստոսի 21-ի որոշումը փոփոխել:

2. Խաչատուր Մակարի Սարգսյանի նկատմամբ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի Լին մասով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի հիման վրա պայմանականորեն չկիրառելը վերացնել ն թողնել կրելու նրա նկատմամբ Արմավիրի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի` 2024 թվականի ապրիլի 30-ի

14

դատավճռով նշանակված 5 (հինգ ամիս 27 (քսանյոթ) օր ժամկետով ազատազրկումը:

3. Պատժի կրման սկիզբը հաշվել Խաչատուր Մակարի Սարգսյանին փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից:

4. Ստորադաս դատարանների դատական ակտերը մնացած մասով թողնել անփոփոխ:

Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացնելու օրը:

՞Նախագահող՝ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ

Դատավորներ՝ Ա.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ

Հ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ

ԱԴԱՆԻԵԼՅԱՆ

Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ

Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ