ԵԴ1/0247/07/23

ՀԱՆ /րո ԵԴԼ/0247/07/23

Ն ի

(ՄՈՒՇՑ ՍԱՆ. 3.

ՐՑԱ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ

ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

Երնան քաղաքի առաջին ատյանի

ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան,

նախագահող դատավոր՝ Ա.Մարտիրոսյան

Հայաստանի Հանրապետության

վերաքննիչ քրեական դատարան,

նախագահող դատավոր՝ Ա.Բեկթաշյան

25 նոյեմբերի 2024 թվական ք.Երնան

ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ՝ Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ՝ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ

մասնակցությամբ դատավորներ՝ Հ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ

Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ

Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ

գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով զարրաաաաաը

վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2023 թվականի մայիսի 29-ի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ ԱտՊողոսյանի հատուկ վերանայման վճռաբեկ բողոքը,

2

ՊԱՐԶԵՑ

Վարույթի դատավարական նախապատմությունը.

Լ 2023 թվականի ապրիլի 24-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երնան քաղաքի քսնչական վարչության աը

Ո | ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի Լին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ արը ւան վարույթը:

2. Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ՝ նան Առաջին ատյանի դատարան|՝ 2023 թվականի ապրիլի 25-ի որոշմամբ մերժվել է աը: ս վարումն

դրան կից օժանդակ շինություններում խուզարկություն կատարելու թույլտվություն ստանալու մասին վարույթն իրականացնող մարմնի միջնորդությունը:

3 Դատախազի հատուկ վերանայման վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում, ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ` նան Վերաքննիչ դատարան) 2023 թվականի մայիսի 29-ին որոշում է կայացրել բողոքը մերժելու, Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2023 թվականի ապրիլի 25-ի որոշումն անփոփոխ թողնելու մասին:

4. Վերաքննիչ դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Ա.Պողոսյանը բերել է հատուկ վերանայման վճռաբեկ բողոք, որը Վճռաբեկ դատարանի՝ 2023 թվականի հուլիսի 21-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ ու սահմանվել է դատական վարույթի իրականացման գրավոր ընթացակարգ:

Վճռաբեկ բողոքի հիմքերը, փաստարկները ն պահանջը.

Վճռաբեկ բողոքը քննվում է հետնյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ փաստարկներով.

5. Բողոքի հեղինակի պնդմամբ՝ ստորադաս դատարանն առերնույթ թույլ է տվել քրեադատավարական օրենքի խախտում, նե միաժամանակ առկա է օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովման անհրաժեշտություն:

Այսպես, բողոքաբերը, անդրադառնալով ներկայացված միջնորդությունը մերժելու հիմքում դրված փաստարկների իրավաչափությանը, արձանագրել էչ որ

3

բնակարանում խուզարկություն քննչական գործողության կատարման դեպքում սահմանված է ավելի ցածր ապացուցողական շեմ. որպես հայցվող միջամտության փաստական հիմք կարող է հանդես գալ ցանկացած տվյալ, որը հնարավոր է գնահատման ենթարկել: Տվյալ դեպքում դատարան է ներկայացվել | | ատաաոը ցուցմունքը, համաձայն որի՝ անձնական խուզարկությամբ վերցված զանգվածը հանդիսանում է «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որը քաղելու եղանակով ճեռք է բերել իր անձնական օգտագործման համար, այսինքն, դատարան է ներկայացվել գնահատման ենթակա փաստական տվյալ, որը, ըստ բողոքի հեղինակի՝ բավարար է հայցվող միջամտությունը թույլատրելու փաստական հիմքի առկայությունը հաստատված համարելու համար:

Վերոգրյալի հետ մեկտեղ, բողոքաբերը նշել է, որ վարույթն իրականացնող մարմինը, ելնելով գործի համար նշանակություն ունեցող պարզման ենթակա հանգամանքներից, իրավաչափության պայմանների առկայությունից, ինքն է որոշում, թե երբ ն ինչ քննչական գործողություն է հարկավոր կատարել՝ ապահովելու համար քրեական դատավարության բնականոն շարժը:

Բացի այդ, ստորադաս դատարանի կողմից քրեադատավարական իմաստով «բնակարան» հասկացության մեջ ներառված օբյեկտներից մեկի համար պաշտպանության ուժեղացված `Տպահանջ՝ ներկայացնելը չի բխում քրեադատավարական օրենսդրության պահանջներից ն տրամաբանությունից:

6. Վերոգրյալի հիման վրա, բողոք բերած անձը խնդրել է բեկանել Վերաքննիչ դատարանի՝ 2023 թվականի մայիսի 29-ի որոշումը ն կայացնել ղրան փոխարինող դատական ակտ՝ բավարարելով խուզարկություն կատարելու թույլտվություն ստանալու միջնորդությունը:

Վճռաբեկ բողոքի քսնության համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.

7. Բնակարանում խուզարկություն կատարելու թույլտվություն ստանալու միջնորդությանը կից ներկայացված՝

- անձնական խուզարկության արձանագրության պատճենի համաձայն՝ անձնական խուզարկությամբ աը: ցվել է անգույն պոլիէթիլենային

4

զիպ փականով փաթեթ` դեղնականաչավուն զանգվածով, ընդհանուր 09 գրամ քաշով.,

- ձերբակալված ՆՈ | ցուցմունքի պատճենի համաձայն՝ պարեկային ծառայողի՝ շրջանառությունն արգելված առարկաներ պահելու հարցադրմանն ի պատասխան՝ ատսատոը հայտնել է, որ պայուսակում պահում է

«մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց,։ որը հետագայում անձնական խուզարկությամբ վերցվել է: Նշվածը ձնռք է բերել իր անձնական օգտագործման համար՝ քաղելու եղանակով: Բացի այդ, նույն ցուցմունքով ՏՈՍ | հայտնել է, որ ժամանակ առ ժամանակ գործածում է նշված տեսակի թմրամիջոց»:

71 Ապացուցողական գործողություն կատարելու հիշյալ միջնորդության համաձայն` «(.) (Բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ աարարը ատար»: յ մատա

հասցեում ն դրան կից օժանդակ շինություններում հնարավոր է հայտնարերվի «մարիխուանա» փնեսակի, ինչպես նան այլ տեսակների թմրամիջոցներ, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութեր, թմրամիջոցների ն հոգեմար (հոգեներգործուն) նյութերի պրեկուրսորներ, դրանց պատրաստման համար նախատեսված պարագաներ, որոնք հայտնաբերելու ն վերցնելու համար անհրաժեշտ է կատարել խուզարկություն, (..)»5:

ծ Առաջին ատյանի դատարանի որոշման համաճայն՝ «(.) (Ջ/ննիչը խուզարկության կատարման ն ենթադրյալ թմրամիջոցների հայտնաբերման համատեքարում հիմք է ընդունել այն հանգամանքը, որ անձը բանավոր հայտնել է՝ իր մոր հայտնաբերված զանգվածի թմրամիջոց լինելու հանգամանքը, որպիսի փասրր դեռես չի հատրատվել ն այն ենթադրությունը, որ հայտնաբերված զանգվածն իրենից ենթադրում է թմրամիջոց, դեռնս հիմնված է բացառապեսրանն ատար ւորն մրա:

Այլ խոսքով՝ (Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրում է, որ առաջնահերթ անհրաժեշտ լնն ու արլությամբ հայտնարերված

ւ Տես վարույթի նյութեր, հատոր 1, թերթ 13:

2 Տե'ս վարույթի նյութեր, հատոր 1, թերթեր 18-21:

Հ Տես վարույթի նյութեր, հատոր 1, թերթեր 3-7:

5

զանգվածի էությունը պարզելուց, վերջինի կողմից շահագործվող ավտոմնքենան խուզարկելուց ն այնտել վարույթի համար հետաքրքրություն ներկայացնող առարկաներ, կամ փատրեր հայտնարերելուց հեւրո միայն ձեռնամուխ լինել անձի բնակության վայրում քննչական գործողության կատարման միջնորդության հարուցմանը:

Քացի նշվածից, թեն գործող օրենադրության պայմաններում փրանապորտային միջոցը ն բնակարանը ներառված են միննույն «ընակարան» հասկացության մեջ, ն առաջին հայացքից րատ էության օրենսդրի կողմից դրանք հավասարապես պաշփպանվող օբյեկտներ են, այնուամենայնիվ, (Առաջին ատյանի դատարանի գնահատմամի այդ իրավունքնեի սահմանափակման տեսանկյունից

միջամտության ատրիճանը զգալի տարբեր է:

Վերոնշյալի համապտեքարում Առաջին ատյանի դատարանի համար

կարնորվում է այն հանգամանքը, որ անձի բնակության վայրի խուզարկության պայմաններում սահմանավաւկվում են ոչ միայն վերջինի, այլն վերջինի հետ բնակվող անձանց իրավունքները, ուստի նման ապացուցողական գործողություն թույլատրելու համար Առաջին ատյանի դատարանը պետք Լ ունենա առավել հիմնավոր փաստական վփվյալները:

Վերոգրյալի հաշվառմամբ (Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրում է, որ քննիչի կողմից ներկայացված միջնորդությունը` (-) բավարար հիմնավորված, փատրարկված չէ, ինչպես նան վաղաժամ է:

Բացի նշվածից, (Առաջին ատյանի դատարանի համար ուշագրավ է այն հանգամանքը, որ վարայթն իրականացնող մարմինն անձի բնակարանում խուզարկություն կատարելու թույլտվություն արանալու համար առաջնորդվել է բացառապես անձի հայտարարությամբ ն լրացուցիչ միջոցներ չի ձեռնարկել վերջինիս բնակության հասցեն հատրատապես պարզելու համար»:

9. Վերաքննիչ դատարանը, անփոփոխ թողնելով վիճարկվող դատական ակտը, արձանագրել է, որ. «() Առաջին ատյանի դատարանի որոշման (.) հիմնավորումները դիտարկելով (վերաբերելի) իրավական նորմերի լույսի ներքո՝ « Տե՛ս վարույթի նյութեր, հատոր 1, թերթեր 25-32:

6

Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այդ հիմնավորումներն ամբողջությամբ բխում են դրանցից, որպիսի պայմաններում այդ հիմնավորումներն ընդունելի են Վերաքննիչ դատարանի համար:

Մասնավորապես` Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ առաջնահերթ անհրաժեշտ 99.9 | անձնական խւուզարկությամի հայտնաբերված

զանգվածի էությունը պարզելուց, վերջինի կողմից շահագործվող ավտոմեքենան խոզաիկելուց ն այնտեղ վարայթի համար հետաքրքրություն ներկայացնու առարկաներ կամ փաստեր հայտնաբերելուց հետո միայն ձեռնամուխ լինել անձի բնակության վայրում քննչական գործողության կատարման միջնորդության հարուցմաւնը:

Վերաքննիչ դավփարանը գտնում է, որ աաաաաաոորը անձնական

կյանքի` բնակարանի անձերնմխելիության իրավունքը սահմանափակելու մասին վարույթն իրականացնող մարմնի միջնորդությունն իրավաչափ չէ, այն չի բխում ՀՀ ներպետական, ինչպես նան ՀՀ մասնակցությամի գործող միջազգային իրավական ակտերի պահանջներից (.)»":

Վճոաբեկ դատարանի հիմնավորումները ն եզրահանգումը.

10. Սույն վարույթով Վճռաբեկ դատարանի առջն բարձրացված իրավական հարցը հետնյալն է. իրավաջչա՞փ Է արդյոք աաա ւում

խուզարկություն կատարելու թույլտվություն ստանալու միջնորդությունը մերժելու վերաբերյալ ստորադաս դատարանների հետնությունը:

1. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 234-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն «Խուզարկություն, վարույթի համար նշանակութրսն ունեցող առարկաներ, նյութեր, փաարաթղթեր կամ տվյալներ, ինչպես նան քննությունից թաքնվող մեղադրյալին, արգելադրման ենթակա գույքը կամ դիակ հայտնաբերելու նպատակով կատարվող որոնողական գործողություն Լ»:

Նույն օրենսգրքի 292-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ ապացուցողական գործողություն կատարելու քննիչի միջնորդությունը պարունակում է՝ «(.) 9) այն 5 Տե՛ս վարույթի նյութեր, հատոր 1, թերթեր 70-78:

7

փատրարկները, որոնք հիմնավորում են անձի սահմանադրական իրավունքի սահմանափակման անհրաժեշտությու, ն համաչափությունը, այդ թվում՝ միջնորդվող ապացուցողական գործողությունից ակնկալվող արդյունքն այլ եղանակով արանալու ողջամիտ: անհնարինությունը (..)»:

Մեջբերված քրեադատավարական նորմերի համադրված ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ շարունակում է կիրառելի լինել քրեադատավարական նախկին օրենսդրության շրջանակներում Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշմամբ արտահայտված իրավական այն դիրքորոշումը, որի համաճձայն՝ խուզարկություն կատարելու թույլտվություն տալու փուլին առաջադրվող հիմնական պահանջներից է դրա կատարման համար փաստական հիմքի առկայությունը: Փաստական հիմքն այն բավարար տվյալներն են, որոնք հանգեցնում են ողջամիտ ենթադրության առ այն, որ տվյալ բնակարանում կարող են հայտնաբերվել գործի համար նշանակություն ունեցող նյութեր: Տվյալների բավարարության վերաբերյալ պահանջը որակական բնույթ է կրում. խուզարկության կատարման արդյունքում փնտրող առարկանեի հայտնաբերման հավանականութան մասին

եզրահանգումը կարող է հիմնված լինել ինչպես մեկ վերաբերելի ն արժանահավատ տվյալի, այնպես էլ՝ տվյալների համակցության վրա: Խուզարկության կատարման փաստական հիմք կարող է հանդես գալ ցանկացած տվյալ, որը հնարավոր է գնահատման ենթարկել, ն որպես այդպիսին, որպես կանոն, կարող են հանդես գալ քրեական գործի նյութերում առկա ն որոշակի բնակարանում գործի համար նշանակություն ունեցող որոշակի առարկայի կամ անձի գտնվելու մասին տեղեկություններ պարունակող ապացույցներըձ:

Վերահաստատելով ձնավորված ռեախադեպային իրավունքը, Վճռաբեկ դատարանը Քրիարինա Իշխանյանի գործով ընդգծել է, որ «բավարար տվյալներ» շեմի գնահատման առարկան չի կարող ներառել քրեական գործի ըստ էության քննութան ժամանակ ապացույցնեի գնահատմանը բնորոշ տարրերը. 6 Տես Վճռաբեկ դատարանի՝ Սեպուհ Թադնոսյանի ն Սիրու: Նաջարյանի գործով 2015 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵՇԴ/0073/07/15 որոշման 22-23-րդ կետերը:

8

խուզարկության կատարման համար փաստական տվյալների բավարար լինելը պետք է գնահատել քննության տվյալ փուլին բնորոշ առավել ցածը չափանիշով»:

12. Մույն վարույթի նյութերի աւսումնասիրությունից երնում է, որ՝

- անձնական խուզարկությամբ լը լլ է ըսդհանուր 09 գրամ

քաշով դեղնականաչավուն զանգված: Ըստ ատոր ձերբակալվածի

կարգավիճակում տված ցուցմունքի, խուզարկությամբ վերցված զանգվածը հանդիսանում է «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, ինչի մասին հայտնել է պարեկային ծառայողներին: Նշվածն աը: : բերել իր անձնական

օգտագործման համար՝ քաղելու եղանակով: Բացի այդ, նույն ցուցմունքով աաա է, որ պարբերաբար գործածում է այդ տեսակի թմրամիջոց",

- հիշյալ արարքին տրվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմին համապատասխանելու նախնական իրավական գնահատական»,

- գտնելով, որ առկա են հիմքեր՝ ողջամտորեն ենթադրելու, որ արոը բնակության վայրում կարող են գտնվել թմրամիջոցներ, այդ թվում՝ «մարիխուանա» տեսակի, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութեր, դրանց պրեկուրսորներ ն պատրաստման համար նախատեսված պարագաներ՝ վարույթն իրականացնող մարմինն այդպիսիք հայտնաբերելու նպատակով միջնորդել է դատարանին թույլատրել խուզարկություն կատարել նշված տեղումո,

- Առաջին ատյանի դատարանը մերժելով նախաքննության մարմնի

միջնորդությունը` իր դիրքորոշումը հիմնավորել է նրանով, որ միջնորդվող ապացուցողական գործողությունը թույլատրող դատական ակտի

հիմնավորվածության ապահովումը պահանջում է առավել հիմնավոր փաստական տվյալներ: Իր դիրքորոշումն Առաջին ատյանի դատարանը պայմանավորել է բնակարանում ն տրանսպորտային միջոցում խուզարկություն կատարելու դեպքում մասնավոր կյանքի գաղտնիության իրավունքին միջամտության աստիճանի 7 Տես Վճռաբեկ դատարանի՝ Քրիարինա Իշխանյանի գործով 2023 թվականի հոկտեմբերի 10-ի թիվ ԵԴ/3737/07/21 որոշման 17-րդ ն 173-րդ կետերը:

Ց Տե'ս սույն որոշման 7-րդ ն 71-րդ կետերը:

5 Տես սույն որոշման 1-ին կետը:

օ Տե'ս սույն որոշման 71-րդ կետը:

9

տարբերությամբ՝ հիմքում դնելով բնակարանում անձի հետ բնակվող նան այլ անձանց իրավունքի սահմանափակումը: Տվյալ դեպքում, անձնական խուզարկությամբ արարը լն» զանգվածի՝ թմրամիջոց հանդիսանալու հանգամանքը, հաստատված չէ ն այդ առումով ենթադրությունը հիմնված է բացառապես աար ւրոթյան վրա: Առաջին ատյանի դատարանի

գնահատմամբ, նախքան բնակարանում խուզարկություն կատարելու թույլտվություն հայցելը, վարույթն իրականացնող մարմինը պետք է պարզեր արորը վերցված զանգվածի պատկանելիությունը, խուզարկություն կատարեր նրա կողմից շահագործվող տրանսպորտային միջոցում ն միայն վարույթի համար նշանակություն ունեցող առարկաներ հայտնաբերելուց հետո դիմեր դատարան` բնակարանում խուզարկություն կատարելու թույլտվություն ստանալու համար: Բացի այդ, Առաջին ատյանի դատարանի գնահատմամբ, միջոցներ չեն ձեռնարկվել պաաոոը բնակության հասցեն հաստատապես պարզելու համար",

- Վերաքննիչ դատարանը, մերժելով դատախազի վերաքննիչ բողոքը, ըստ էության համաձայնել է Առաջին ատյանի դատարանի պատճառաբանություններինշ:

3. Նախորդ կետում մեջբերված փաստական հանգամանքները գնահատելով սույն որոշման 11-րդ կետում շարադրված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ հայցվող ապացուցողական գործողության կատարման անհրաժեշտությունը պայմանավորող ն դրա արդյունքում ապացույց ստանալու ողջամիտ հավանականությունը կանխորոշող տվյալների գնահատմանը մեխանիկորեն վերագրվել են. քրեական գործի ըստ էության քննության ժամանակ ապացույցների գնահատման առարկայի շրջանակն ընդգրկող տարրեր:

Այսպես, հայցվող միջամտության անհրաժեշտությունը ն համաչափությունը հիմնավորելու համար, նախաձեռնողը, ի թիվս այլնի, ներկայացրել է անձնական խուզարկության արձանագրության ն ձերբակալվածի ցուցմունքի պատճենները, որոնք տվյալներ են պարունակում լը աՀ զանգվածի արտաքին

հատկանիշների, ծավալի ն այն մասին, որ վերջինս պարբերաբար գործածում է ռ Տե՛ս սույն որոշման 9-րդ կետը:

10

«մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, իսկ խուզարկությամբ վերցված զանգվածը, ըստ ՈՍ | պնդման՝ հանդիսանում է «մարիխուանա» տեսակի

թմրամիջոց, որը քաղելու եղանակով ձեռք է բերվել անձնական օգտագործման համար: Ակնհայտ է, որ հիշյալ փաստակազմն ասոոոը բնակարանում՝ վարութային հետաքրքրություն ունեցող որոշակի առարկայի գտնվելու հավանականության մասին տեղեկություններ պարունակող փաստական տվյալներ են, որոնք հնարավոր է ենթարկել գնահատման: Հետնաբար, ստորադաս դատարանը, ներկայացված միջնորդության մերժումը փոխկապակցելով անձնական խուզարկությամբ պարը ւ» զանգվածի պատկանելիությունը

պարզված չլինելու հետ, բնակարանում խուզարկության կատարման համար փաստական հիմք հանդիսացող տվյալների գնահատմանը ներկայացրել է այնպիսի բարձր չափանիշ, որը բնորոշ է անձի մեղավորության հարցի գնահատմանը, մինչդեռ, մինչդատական վարույթի նկատմամբ դատական վերահսկողություն իրականացնելիս, մասնավորապես` անձի իրավունքի սահմանափակումը հայցող միջնորդությունը քննելիս, դատարանն իրավասու չէ քննարկման առարկա դարձնելու այնպիսի հարցեր, որոնք պարունակում են քրեական գործի ըստ էության քննությանը բնորոշ՝ արդարադատության իրականացման գործընթացի տարրերտ:

Անդրադարձ կատարելով ստորադաս դատարանի պնդմանն առ այն, որ մինչն ՏՍ | բնակության վայրում խուզարկություն կատարելու թույլտվություն հայցելը վարույթի հանրային մասնակիցը պետք է կատարեր որոշակի այլ քննչական գործողություններ հարկ է կրկնել, որ քննչական գործողությունների արդյունավետությունը, հանցագործությունների քննության մեթոդիկան ն առանձին քննչական գործողությունների կատարման մարտավարությունը դուրս են քննչական գործողության կատարումը թույլատրելու վերաբերյալ նախաքննության մարմնի միջնորդության շրջանակներում դատարանի կողմից քննարկման ենթակա հարցերի, այլ կերպ՝ դատական վերահսկողության առարկայի շրջանակներից": Ինչ վերաբերում է բնակարանում նե տրանսպորտային միջոցում խուզարկության ԲՏե՛ս, ողաքռնտ ուռում, Վճռաբեկ դատարանի՝ Իդգար Եղիազարյանի գործով 2017 թվականի հունիսի 22-ի թիվ ԵԱՆԴ/0017/06/16 որոշումը:

"Տես Վճռաբեկ դատարանի՝ Յաշա Խաչատրյանի գործով 2020 թվականի հոկտեմբերի 28-ի թիվ ԵԴ/3084/07/19 որոշման 14.1-րդ կետը:

Լ

կատարմամբ մասնավոր կյանքի գաղտնիության իրավունքին միջամտության աստիճանների 6տարբերակման վերաբերալ ստորադաս դատարանի

դիրքորոշմանը՝ հարկ է արձանագրել, որ քրեադատավարական իմաստով «բնակարան» հասկացության մեջ ներառված այդ օբյեկտների բնութագրիչ առանձնահատկությունը որոշիչ գործոն չէ մասնավոր կյանքի միջամտության աստիճանի գնահատման համար. միջամտության աստիճանը պետք է քննարկման առարկա դարձվի մասնավոր կյանքին առնչվող այն տեղեկությունների բնույթի լույսի ներքո, որին քրեական վարույթի շրջանակներում պետությունը կարող է ունենալ որոշակի հասանելիություն, ընդ որում տեղեկատվության բնույթն էլ փոխպայմանավորված է որնէ վայրի հետ անձի ունեցած կապերի ն այդ տեղում ծավալվող իրավահարաբերությունների բնույթով: Հարկ է նկատել, որ ստորադաս դատարանի հիշյալ դիրքորոշման հիմնավորման համար բերված փաստարկի ոչ միանշանակ լինելու մասին է խոսում նան այն իրողությունը, որ տրանսպորտային միջոցը նս կարող է համարվել համատեղ օգտագործման օբյեկտ, այսինքն, կրկին հնարավոր է այլ անձանց իրավունքին միջամտությունը:

Անդրադարձ կատարելով պտսաոոը բնակության հասցեն հաստատապես պարզված լինելու առնչությամբ ստորադաս դատարանի փաստարկին՝ Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ ապացուցողական գործողությոնը կատարելու թույլտվություն ստանալու միջնորդությամբ նշված է այն հասցեն, որը, վարութային գործողությունների կատարման ժամանակ, տտաոոոը նշել է որպես իր բնակության հասցե: Ընդ որում, հարկ է նկատել, որ պաաոտոոը հարցաքննության արձանագրության ներածական մասի համաձայն` վերջինիս հայտնած բնակության հասցեն համընկնում է նրա հաշվառման հասցեի հետո: Հետնաբար, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, ռր ստորադաս դատարանն իր այդ դիրքորոշումը որնէ կերպ չի հիմնավորել, ն դատական ակտից պարզ չէ, թե կոնկրետ որ հանգամանքն է կասկածի տակ դնում տատը հայտնած

հասցեում նրա բնակվելու պնդումը:

5 Տե՛ս վարույթի նյութեր, հատոր 1, թերթեր 11՛ն 18-21:

12

331. Այսպիսով, քննարկելով աը ււտրսսոմ խուզարկության

կատարման փաստական հիմքի առկայության հարցը, Վճռաբեկ դատարանը նախ հարկ է համարում արձանագրել, որ անձնական խուզարկությամբ ատռատոը վերցվել է ընդհանուր 09 գրամ քաշով դեղնականաչավուն զանգված, որը, ըստ ՆՈՍ | հայտարարության` հանդիսանում է «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց: Հիշյալ արարքին տրվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասվ նախատեսված հանցակազմին համապատասխանելու նախնական

իրավական գնահատական ն նախաձեռնվել է քրեական վարույթ: Ընդ որում, մեջբերված այս փաստական հանգամանքները քրեական վարույթ նախաձեռնելու արձանագրության մեջ շարադրված են որպես հաղորդմամբ ներկայացված առերնույթ հանցանքի փաստական նկարագրությունճ: Ողջ վերոգրյալը ողջամիտ է դարձնում պնդումն առ այն, որ քրեական վարույթ նախաձեռնելու արձանագրությամբ քննիչը փաստել է, որ առկա են առանց իրացնելու նպատակի ընդհանուր 0.9 գրամ քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի ապօրինի շրջանառության առերնույթ հատկանիշներ: Ասվածի օգտին է խոսում նան ատաաոոը բնակության վայրում խուզարկություն կատարելու թույլտվություն հայցելու միջնորդության բովանդակությունը, որում որպես միջնորդվող ապացուցողական գործողությունից ակնկալվող արդյունք նշված է նան «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի հայտնաբերման հավանականությունը:

Մինչդեռ, հարկ է նկատել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոց, հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութ, դրանց պատրաստուկ կամ դրանց համարժեք նյութ (անալոգ) կամ դրանց ածանցյալ կամ՝ պրեկուրաոր ապօրինի արտադրելը, պատրատրելը, վերամշակելը, ձեռք բերելը, պահելը, տեղափոխելը կամ առաքելը՝

պատժվում է վասգանքով՝ առավելագույնը տասնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով` առավելագույնը հարյուր ժամ տնողլությամբ, կամ ազատության սահմանավւակմամի` առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով, կամ 5 Տե՛ս վարույթի նյութեր, հատոր 1, թերթեր 16-17:

3

կարճաժամկետ ազատազիկմամի` առավելագույնը մեկ ամիս ժամկետով, կամ ազատազիկմամբ՝ տոավելագույնը մեկ փարի ժամկեվով»:

Թմրամիջոցների ն հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի չափերը սահմանող ՃՇՇ Կառավարության՝ 2018 թվականի հունիսի 27-ի թիվ 707-Ն որոշման 1-ին հավելվածով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցի համար որպես զգալի չափ է սահմանված 2.5 գրամից մինչն 12.5 գրամը ներառյալ:

Հետնաբար, անձնական խուզարկությամբ աարոոը վերցված

թմրամիջոցի չափը չի կարող հիմք հանդիսանալ անձին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 396-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական պատասխանատվության ենթարկելու համար: Իսկ քրեական պատասխանատվություն չնախատեսող ենթադրյալ արարքի պարագայում քրեադատավարական գործիքակագմի, տվյալ դեպքում՝ խուզարկության իրականացման հնարավորությունն իրավաչափ չէ":

14 Ընդհանրացնելով կատարված վերլուծությունը Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ միջնորդությանը կից ներկայացված նյութերը բավարար փաստական տվյալներ չեն պարունակում պաաատըը բնակության վայրում խուզարկություն կատարելու անհրաժեշտությունը ն համաչափությունը հիմնավոր համարելու համար:

Վերոգրյալի հաշվառմամբ, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը՝ խուզարկություն կատարելու թույլտվություն ստանալու միջնորդությունը մերժելով, իսկ Վերաքննիչ դատարանը՝ վիճարկվող որոշումն անփոփոխ թողնելով՝ թեն իրենց դատական ակտերը սխալ են հիմնավորել, սակայն արդյունքում հանգել է ճիշտ հետնության: Հնտնաբար, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՏՏ | բնակարանում խուզարկություն կատարելու

թույլտվություն ստանալու միջնորդությունը մերժելու վերաբերյալ ստորադաս դատարանների հետնությունն իրավաչափ է:

Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ Վերաքննիչ դատարանը, Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտն անփոփոխ թողնելով, թեն սխալ է հիմնավորել այն, սակայն կայացրել է գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական 5 Տե՛ս, ուսմոնտ ումռոզչ, Վճռաբեկ դատարանի՝ Լնոն Հակոբյանի գործով 2024 թվականի փետրվարի 23-ի թիվ ԵԴ/1206/07/23 որոշումը:

14

ակտ, ուստի անհրաժեշտ է ներկայացված վճռաբեկ բողոքը մերժել ն Վերաքննիչ դատարանի որոշումը թողնել անփոփոխ՝ հիմք ընդունելով Վճռաբեկ դատարանի որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումները:

Ելնելով վերոգրյալից ն ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 162-րդ, 163րդ ն 17-րդ հոդվածներով, Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 33-րդ, 34-րդ, 264-րդ, 281-րդ, 352-րդ, 359-րդ, 301363րդ ն 400-րդ հոդվածներով Վճռաբեկ դատարանը

ՈՐՈՇԵՑ

ւ. Արարա ուլ ՀՀ վերաքննիչ քրեական

դատարանի՝ 2023 թվականի մայիսի 29-ի որոշումը թողնել անփոփոխ` հիմք ընդունելով Վճռաբեկ դատարանի որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումները:

Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մանում կայացնելու օրը:

Նախագահող՝ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ

Դատավորներ՝ Հ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ

ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ

.ՊՈՂՈՍՅԱՆ