Պետրոսյան — ԵԴ/1351/01/21

անքն 2275 ԵԴ/151/01/21

ԱԻԸ 2 2)

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ

ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

Երնան քաղաքի առաջին ատյանի

ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան,

նախագահող դատավոր՝ Տ.Գրիգորյան

Հայաստանի Հանրապետության

վերաքննիչ քրեական դատարան,

նախագահող դատավոր՝ Կ.Մարդաանյան

դատավորներ` Ա.Մաթնոսյան

Ա.Բեկթաշյան

13 սեպտեմբերի 2024 թվական ք.Երնան

ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ՝ Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ՝ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ

մասնակցությամբ դատավորներ՝ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ

Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ

ԱՊՈՂՈՍՅԱՆԻ

գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2024 թվականի հուլիսի 25ի որոշման դեմ դատապարտյալ Գրիգոր Վարազդատի Պետրոսյանի բացառիկ վերանայման բողոքը,

2

ՊԱՐԶԵՑ

Վարույթի դատավարական նախապատմությունը.

1. Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի (այսուհետ` նան Առաջին ատյանի դատարան) 2023 թվականի հոկտեմբերի 18-ի դատավճռով Գրիգոր Վարազդատի Պետրոսյանը մեղավոր է ճանաչվել 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի (այսուհետ՝ նան ՀՀ գործող քրեական օրենսգիրք) 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով ն դատապարտվել ազատության սահմանափակման՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով նշված ժամանակահատվածում Գ.Պետրոսյանին արգելվել է կազմակերպել մշակութային որնէ տեսակի մրցույթ, առանց դատապարտյալի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի համաձայնության փոխել բնակության վայրը ն յուրաքանչյուր օր՝ ժամը 22:00-ից մինչն ժամը 06:00-ը, բացակայել տնից: Վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված՝ չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնվել է անփոփոխ՝ մինչն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:

Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով որոշվել է նան տուժող ն քաղաքացիական հայցվոր Ինեսսա Բարոյանի քաղաքացիական հայցը բավարարել մասնակիորեն. ամբաստանյալ Գ.Պետրոսյանից հօգուտ տուժող, քաղաքացիական հայցվոր Ինեսսա Վալերիի Բարոյանի բռնագանձել 2.509.037 (երկու միլիոն հինգ հարյուր ինը հազար երեսունյոթ) ՀՀ դրամ գումար` որպես հանցագործության հետնանքով պատճառված վնասի հատուցում, իսկ մնացած մասով

քաղաքացիական հայցը մերժել:

3. Մեղադրյալ Գ.Պետրոսյանի վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում, ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նան Վերաքննիչ դատարան) 2024 թվականի մարտի 4-ի որոշմամբ բողոքը մերժել է՝ Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2023 թվականի հոկտեմբերի 18-ի դատավճիռը թողնելով անփոփոխ:

3

4. Վճռաբեկ դատարանի՝ 2024 թվականի հուլիսի 25-ի որոշմամբ Վերաքննիչ դատարանի՝ 2024 թվականի մարտի 4-ի որոշման դեմ մեղադրյալ Գ.Պետրոսյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժվել է:

5. Վճռաբեկ դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ դատապարտյալ

Գ.Պետրոսյանը բացառիկ վերանայման բողոք է ներկայացրել, որի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանի՝ 2024 թվականի օգոսոտոսի 23ի որոշմամբ բացառիկ վերանայման վարույթ է հարուցվել ն սահմանվել է բողոքի քննության գրավոր ընթացակարգ:

Վճոաբեկ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները ն պահանջը.

Վճռաբեկ բողոքը քննվում է հետնյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.

5. Բողոքաբերը փաստարկել է, որ հանցանքը, որի կատարման մեջ ինքը մեղադրվում է, ավարտվել է 2019 թվականի ապրիլ ամսին, ուստի իրեն քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետը լրացել է 2024 թվականի ապրիլ ամսին, իսկ գործի նյութերում առկա չեն փաստական տվյալներ, որոնք կարող են հիմք հանդիսանալ վաղեմության ժամկետի ընթացքը կասեցնելու կամ ընդհատելու համար, ինքը չի առարկել, որ իր նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվի ն քրեական գործով վարույթը կարճվի վաղեմության ժամկետն անցնելու հիմքով:

Վերոգրյալի հիման վրա, բողոքաբերը եկել է հետնության, որ առկա է քրեական հետապնդումը բացառող ակնհայտ հանգամանք, որի պայմաններում կայացվել ն օրինական ուժի մեջ է մտել մեղադրական դատավճիռ:

6. Վերոգրյալի հիման վրա, բողոք բերած անձը խնդրել է բեկանել Վճռաբեկ դատարանի՝ 2024 թվականի հուլիսի 25-ի որոշումը ն կայացնել նոր դատական ակտ՝ իր նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով (Ինեսսա Բարոյանի վերաբերյալ դրվագով) քրեական հետապնդումը դադարեցնել ն քրեական գործի վարույթը կարճել վաղեմության ժամկետն անցնելու հիմքով:

4

Վճռաբեկ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.

7. Նախաքննության մարմնի որոշմամբ Գրիգոր Պետրոսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ ն նրան մեղադրանք է առաջադրվել երկու դրվագով 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի (այսուհետ՝ նան ՀՀ սախկին քրեական օրենսգիրք) 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով՝ հետնյալ արարքների համար. «(...) (Նա, խոշոր չափերով ուրիշի գույքը խարդախությամբ հափշտակելու դիտավորությամի, 2019 թվականի փետրվարի 28-ից մինչն 2019 թվականի ապրիլի Ց ։625ն ընկած -ժամանակահատվածում ` Ֆրանսիայի Հանրապետության Տուլոն քաղաքում տեղի ունեցող «Լեսամիս դե լա դանս» միջազգային պարի մրցույթի մասնակցությաւն համար ինքնաթիոխ տոմսեր գնելու, Ֆրանսիայի Հանրապետության Տուլոն քաղաքում ապրուարն ապահովելու, ապահովագրության վճարում կատարելու, ՀՀ-ում Ֆրանսիայի Հանրապետության դեսպանատանը նախատեսված վճարումները կատարելու պատրվակով, խաբեությամբ ն վատահությունը չարաշահելու եղանակով Ինեսսա Վալերի Բարոյանից հափշտաւկել է խոշոր չափերի 2.18.102 ՀՀ դրամ գումար, իսկ 2019 թվականի մարտի 22ից 209 թվականի ապրիլի 25»ն ընկած

ժամանակահատվածում նույն պատրվակով, խաբեությամբ ն վարահությունը չարաշահելու եղանաւկով, Լուիզա Մնացականի Գալարյանից հափշտաւկել է խոշոր չափերի: 1069 218 ՀՀ դրամ գումար:

Այսպես. 209 թվականի փետրվար ամսին Գրիգոր Վարազդատի

Պետրոսյանը, խոշոր չափերով ուրիշի գույքը խարդախությամբ հափշտակելու դիտավորությամբ, «Ֆեյսրուք» սոցիալական կայքում տեղադրել է Ֆրանսիայի Հանրապետությաւն Տուլոն քաղաքում 2019 թվականի ապրիլի 28-ին կայանալիք ԿԺեսամիս դե լա դանս» միջազգային պարի մրցույթի մասնակցության կազմակերպման վերաբերյալ հայտարարություն: 2019 թվականի փետրվարի 22-ին Ինեսսա Վալերի Բարոյանը, տեսնելով հայտարարությունը, Գրիգոր Պետրոսյանին հայտնել Լ դարեր Նատալի Բարոյանի կողմից «Լեսամիս դե լա դանս» միջազգային պարի մրցույթին մասնակցություն ունենալու իր ցանկությունը, որից

5

հետո Գրիգոր Պետրոսյանը, հանցավոր մտադրություն Օ3իրականացնելու դիտավորությամբ, Նատալի Բարոյանի կողմից մրցույթի ապահովագրության վճարում կատարելու, ավիատոմսեր գնելու, Ֆրանսիայի Հանրապետության Տուլոն քաղաքում հյուրանոցային համար ամրագրելու, Ֆրանսիայի Հանրապետության ՀՀ-ի դեսպանատանը անհրաժեշտ վճարումներ կատարելու, բանկային քարտին անհրաժեշտ չափի գումարի առկայության վերարերյալ դեսպանատուն տեղեկանք ներկայացնելու ն հետագայում այդ գումարը վերադարձնելու պատրվակներով, խարեությամի ն վարահությունը չարաշահելու եղանակով, Ինեսսա Բարոյանից պահանջել է խոշոր չափերի ընդհանուր 1046.037 ՀՀ դրամ ն 2660 եվրոյին համարժեք 1.463.000 ՀՀ դրամ գումարը, որը արացել է 2019 թվականի փետրվարի 28-ին, մարտի 20-ին, մարտի 22-ին, ապրիլի 15-ին ն ապրիլի 19-ին Ինեսսա Բարոյանի կողմից կատարած բանկային փոխանցումների միջոցով ն հափշվաւկել այն:

Բացի այդ, Գրիգոր Պետրոսյանը, խոշոր չափերով ուրիշի գույքը խարդախությամբ հափշտակելու դիտավորությամբ, 2019 թվականի ապրիլի 28-ին Ֆրանսիայի Հանրապետության Տուլոն քաղաքում տեղի ունեցող «Լեսամիս դե լա դանս» միջազգային պարի մրցույթին Րաֆֆի Տիգրանի Գալարյանի մասնակցությունը կազմակերպելու համար` ավիատոմսեր ձեռք բերելու, մրցույթին մասնակցելու ն ապահովագրություն, վճարում կատարելու պատրվակով, վերջինիս ծնողից Լուբզա Մնացականի Գալարյանից, խարնությամբը ն վարահությունը չարաշահելու եղանակով, պահանջել է ընդհանուր` 1069.218 ՀՀ դրամ, որից 713.540 ՀՀ դրամի 2019 թվականի մարտի 22ին սվաւցել է Լուիզա Գալայյանի կողմից կատարած բանկային փոխանցումների արդյունքում, իսկ 321758 ՀՀ դրամին համարժեք 600 եվրոն 2019 թվականի ապրիլի 25-ին վերջինիցս աոձեոն արացկլ է Երնան քաղաքի Սայաթ-Նովա պողովայում, ն հափշտակել այն (...)»/:

8. Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2023 թվականի փետրվարի 13-ի որոշմամբ ամբաստանյալ Գ.Պետրոսյանի նկատմամբ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով (տուժող Լուիզա Գալստյանի վերաբերյալ ւ Տե'ս վարույթի նյութեր, հատոր 4, թերթեր 154-160:

6

դրվագով) քրեական հետապնդումը դադարեցվել է՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի դրույթների ուժով` տուժողի հետ հաշտվելու հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատման ենթակա լինելու պատճառաբանությամբ::

9. Առաջին ատյանի դատարանը 2023 թվականի հոկտեմբերի 18-ի դատավճռով արձանագրել է. «(...) Դատաքննությամբ, գործի փվյալներով, դատարանը հիմնավորված է համարում հետնյալը.

Ամբաարանյալ Գրիգոր Վարազդատի Պետրոսյանը, խոշոր չափերով ուրիշի գույքը խարդախությամբ հափշտակելու դիտավորությամբ, «Ֆեյսբուք» սոցիալական կայքում տեղադրել է Ֆրանսիայի Հանրապետության Տուլոն քաղաքում 2019 թվականի ապրիլի 28-ին կայանալիք «Լեսամիս դե լա դանս» միջազգային պարի մրցույթի մասնակցության կազմակերպման վերաբերյալ հայտարարություն: 2019 թվականի փետրվարի 22ին Ինեսսա Վալերի Բարոյանը, տեսնելով

հայտարարությունը, Գրիգոր Պետրոսյանին հայտնել է դատեր՝ Նատալի Բարոյանի կողմից «Լեսամիս դե լա դանս» միջազգային պարի մրցույթին մասնակցություն ունենալու իր ցանկության մասին, որից հետո Գրիգոր Պետրոսյանը, հանցավոր մտադրությունն իրականացնելու դիտավորությամը, Նատալի Բարոյանի կողմից մրցույթի ապահովագրության վճարում կատարելու ավիավտմսեր գնելու, Ֆրանսիայի Հանրապետության Տուլոն քաղաքում հյուրանոցային համար ամրագրելու, Ֆրանսիայի Հանրապետության ՀՀ-ի դեսպանատանը անհրաժեշտ վճարումներ կատարելու րանկային քարտին անհրաժեշտ չափի գումարի առկայության վերարերյալ դեսպանատուն վաեղլեկանք ներկայացնելու ն հետագայում այդ գումարը վերադարձնելու պատրվակներով, խաբեությամբ ն վարահությունը չարաշահելու եղանակով, Ինեսսու Բարոյանից պահանջել է խոշոր չափերի` ընդհանուր 1046.057 ՀՀ դրամ ն 2660 եվրոյին համարժեք 1Լ463.000 ՀՀ դրամ գումայ, որր Գրիգոր Պետրոսյանը արացել է 2019 թվականի փետրվարի 28-ին, մարտի 20-ին, մարտի 22ին, ապրիլի 15-ին ն ապրիլի 19ին Ինեսսա Բարոյանի կողմից կատարած բանկային փոխանցումների միջոցով ն հափշվաւկել է այն:

2 Տես վարույթի նյութեր, հատոր 6, թերթեր 96-102:

7

(-.)

Նախկին ն նոր քրեական օրենսգրքերով խոշոր չափերով խարդախության համար նախատեսված պատիժների համեմատական վերլուծության հիման վրա դատարանն արձանագրում է, որ նոր ընդունված օրենսդրությունը համարվում է պատիժը մեղմացնող, քանի որ 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիան նախատեսում է նան ազատազրկումից առավել մեղմ այլընտրանքային պատժատեսակներ` հանրային աշխատանքները, ազատության սնաւհմանափակումի, որոնք նախատեսված չէին 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված քրեակաւն օրենսգրքով:

Հեփնաբար, դավփարանը, ղզեկավարվելով 2021թ. մայիսի 5-ին ընդունված ն 2022թ. հուլիսի Լին ուժի մեջ մտած քրեական օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, այլ կերպ հետադարձ ուժ տալով պատիժը մեղմացնող օրենսդրությանը, փաստում, է, ոչ Գ.Պետրոսյանին 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հողվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով մեղսագրված արարքը պետք է որակել 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով:

(-)

Սույն քրեական գործի դատական քննությամբ հաստատվել է, որ

ամբաստանյալ Գրիգոր Պետրոսյանի կատարած 2021թ. մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգիքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կերով նախատեսված հանցագործության հետնանքով տուժող Ինեսսա Բարոյանին անմիջականորեն պատճառվել է 2.509.037 (երկու միլիոն հինգ հարյուր ինը հազար երեսունյոթ) ՀՀ դրամ գումարի չափով գույքային վնաս:

Տուժող Ինեսսա Բարոյանը քրեական գործի նախաքննության ժաւմեւնաւկ ամբաստանյալ Գ.Պետրոսյանի դեմ ներկայացրել է 2.509.037 (երկու միլիոն հինգ հարյուր ինը հազար երեսունյոթ) ՀՀ դրամ գումար բոնագանձելու պահանջի մասին քաղաքացիական հայ՝ միաժամանակ խնդրելով մինչն պարտավորության մարման օրր Գրիգոր Պետրոսյանից ըոնագանձել նան ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 41-րդ հոդվածով նախապտեսված վփոկոսները:

8

Քննարկելով քաղաքացիական հայցը ն հաշվի առնելով, որ դավփարանն ապացուցված է համարել 2021թ. մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-իդ հոդվածի 2րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ ամբաստանյալ Գրիգոր Պետրոսյանի մեղքը, այդ հանցավոր արարքի հետնանքով ամբաստանյալ Գրիգոր Պետրոսյանի կողմից Ինեսսա, Բարոյանին 2.509.037 (երկու միլիոն հինգ հարյուր ինը հազար երեսունյոթ) ՀՀ դրամ: գումարի չափով գույքային վնաս պատճառված լինելը, դատարանը գտնում է, որ քաղաքացիական հայցը պեվք է բավարարել մասնակի, ամբասվանյալ Գրիգոր Պետրոսյանից հօգուվ. վփուժող Ինեսսա Բարոյանի բոնագանձման է ենթակա 2.509.037 (երկու միլիոն հինգ հարյուր ինը հազար երեսունյոթ) ՀՀ դրամ գումար որպես հանցագործության հետնանքով պափճաոռված վնասի հավուցում:

Ինչ վերաբերում է մինչն պարտավորության մարման օրր Գրիգոր Պետրոսյանից ՀՀ քաղաքացիական օրենսգրքի 41-րդ հոդվածով նախատեսված տոկոսները բոնագանձելու մաւսին տուժողի պահանջին, դատարանն արձանագրում է, որ հիշյալ պահանջը քրեական դափտավարությունում քննվող քաղաքացիական հայցի առարկայի սահմաններից դուրս է, ուարի այդ մաստվ քաղաքացիական հայցը ենթակա է մերժման (...)»:

Վճոաբեկ դատարանի պատճառաբանությունները ն եզրահանգումը.

12. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջն բարձրացված իրավական հարցը հետնյալն է. արդյո՞ք Գ.Պետրոսյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման՝ քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով:

13. 2021 թվականի հունիսի 30-ին ընդունված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի (այսուհետ՝ նան ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգիրք) 401-րդ հոդվածի համաձայն՝ «մ. Բացառիկ վերանայման վարույթներն են՝

(-.)

2)հիմնարար խախտման հիմքով վարույթը.

3Տե՛ս վարույթի նյութեր, հատոր 7, թերթեր 77-94:

9

(-.)

2. Բացառիկ վերանայման ենթակա են՝

1Ս օրինական ուժի մեջ մտած դատավճիտը (...).

(-.)

3) սույն մասի Լին ն 2րդ կետերով նախատեսված դատաւկան ակտերի վերանայման արդյունքով վերաքննիչ կամ Վճռարեկ դատարանի կայացրած ն օրինական ուժի մեջ մտած որոշումը»:

ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 403-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետի համաձայն՝ «2. Հիմնարար խախպման հիմքով բողոք կարող Լ բերվել միայն հօգուվ: վյալ մեղադրյալի՝ հեւրնյալ հիմքերով

1 քրեական հետապնդումը բացառող ակնհայտ հանգամանքի առկայության պայմաններում կայացվել ն օրինական ուժի մեջ է մտել մեղադրական դատավճիռ»:

3.1. Վճռաբեկ դատարանը հիմնարար խախտման էությունը մեկնաբանել է իր նախադեպային իրավունքի շրջանակներում::

14. ՇԸ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Լ. Քրեական հետապնդում չպետք է հարուցվի, իսկ հարուցված քրեական հետապեղումը ենթակա է դադարեցման, եթե

12) անձը Հայատրանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր կամ հատուկ մասի դրույթների ուժով ենթակա է ազատման քրեական պատասխանամվությունից. (...)»:

ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն՝ «Պատասխանատվություւն մասնակիորեն Օ Ջ-մեղլմացող ն միաժամանակ մասնակիորեն խարացնող օրենքը սույն հոդվածով նախատեսված չափանիշներին համապատասխան հետադարձ ուժ ունի միայն այն մասով, որը մեղմացնում է պատասխանամտվությունը»:

ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաճայն՝ «Միջին ծանրության հանցազործություններ են համարվում դիտավորությամբ Տնս Վճռաբեկ դատարանի՝ Մկրտիչ Սարգսյանի գործով 2015 թվականի հունիսի 5-ի թիվ ԵՄԴ/0020/01/14 որոշման 19-20-րդ կետերը, Միշա Մուրադյանի զործով 2023 թվականի նոյեմբերի 10-ի թիվ ԵԴ/1424/01/21 որոշումը:

10

կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում հինգ տարի ժամկետով ազատազրկումը, ինչպես նան անզգուշությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում տասր փարի ժամկետով ազավազրկումը»:

ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ «Միջին ծանրություն հանցանքներ են համարվում սույն օրենսգրքով նախատեսված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքի Հատուկ մասով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում 5 տարի ժամկետով ազապեաւզիկումը»:

ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի համաձայն «. Անձն ազատվում է քրեական պատասխանաւտվությունից, եթե հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից անցել են հետեյալ ժամկետները.

(-)

2) հինգ տարի՝ միջին ծանրության հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից.

(-)

2. Վաղեմության ժամկետը հաշվարկվում է հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից մինչն դավաւվճոխ օրինական ուժի մեջ մտնելու պահը (...»:

ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 83րդ հոդվածի համաձայն՝ «1 Անձե ազատվում է քրեական պատասխանաւմտվությունից, եթե հանցանքն ավարտվելուն հաջորդող օրվանից անցել են հետնյալ ժամկետները.

Լ.)

2) 10 փարի՝ միջին ծանրության հանցանքի դեպքում.

(-)

2 Վաղեմության ժամկերը հաշվարկվում է հանցանքն ավարտվելուն հաջորդող օրվանից մինչն անձի նկատմամբ քրեական հետապնդում հարուցելու մասին որոշում կայացնելը: (...)»:

«ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 178րդ հոդվածի համաձայն՝

«Վ. Խարդախությունը՝ խաբեության կամ վատահությունը չարաշահելու եղանակով

11

ուրիշի գույքի զգալի չափերով հափշտակությունը կամ ուրիշի գույքի նկատմամբ իրավունք ձեռք բերելը՝

Լ.)

2. Խարդախությունը, որը կատարվել Լ՝

(-)

2)խոշոր չափերով,

պավժվում: է վմնգանքով նվազագույն աշխատավարձի

հինգհարյուրապավիփկից հազարապատիկի չափով կամ ազատազրկմամբ երկուսից հինգ փարի ժամկետով: (..-)»:

«ՀԸ գործող քրեական օրենսգրքի 255րդ հոդվածի համաձայն՝

«Վ. Խարդախությունը՝ խաբեության կամ վատահությունը չարաշահելու եղանակով հափշվփակությունը՝

(-)

2. Խարդախությունը, որը կատարվել Լ՝

(-)

3) խոշոր չափերով՝

պատժվում է տուգանքով քսանապատիկից հիսնապատիկի չափով. կամ հանրային աշխատանքներով` հարյուր հիսունից երկու հարյուր յոթանասուն ժամ տնողությամը, կամ ազատության սահմանափակմամի՝ մեկից երեք տարի ժամկետով, կամ ազատազրկմամի՝ երկուսից հինգ տարի ժամկերով»:

141. Մեջբերված նորմերի վերլուծությունց երնում է, որ քրեական հետապնդում չպետք է հարուցվի, իսկ հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, եթե քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետը լրացել է:

15. Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երնում է, որ Գ.Պետրոսյանին ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3րդ կետով վերագրված արարքն ավարտվել է 2019 թվականի ապրիլի 19-ին: Առաջին ատյանի դատարանի մեղադրական դատավճիոր կայացվել է 2023 թվականի 5 Տե՛ս սույն որոշման 7-րդ կետը:

12

հոկտեմբերի 168-ինճ, որը բողոքարկվել է Վերաքննիչ դատարան, իսկ Վերաքննիչ դատարանը բողոքի քննության արդյունքում որոշում է կայացրել 2024 թվականի մարտի 4-ին՛: Նշված որոշման դեմ վճռաբեկ բողոքը Վճռաբեկ դատարանի՝ 2024 թվականի հուլիսի 25-ի որոշմամբ վարույթ ընդունելը մերժվել էՀ:

16. Նախորդ կետում մեջբերված ն վերլուծված փաստական հանգամանքները գնահատելով սույն որոշման 13-14.1-րդ կետերում վկայակոչված իրավանորմերի ն արտահայտված դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ Վճռաբեկ դատարանը նախ ն առաջ արձանագրում է, որ Գ.Պետրոսյանին վերագրված արարքը որակվել է ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով՝ ավելի մեղմ պատիժ նախատեսված լինելու հիմքով, սակայն վաղեմության ժամկետի հաշվարկի առումով կիրառման են ենթակա տվյալ արարքի համար արարքի կատարման պահին գործող՝ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի կարգավորումները. այսինքն Գ.Պետրոսյանին քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետը 5 տարի է, որը հաշվարկվում է հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից մինչն դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելու պահը»:

Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ Գ.Պետրոսյանին ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3րդ կետով քրեական պատասխանատվության ենթարկելու հնգամյա ժամկետը լրացել է 2024 թվականի ապրիլի 19ին, իսկ այդ պահի դրությամբ, նրա նկատմամբ կայացված մեղադրական դատավճիոն օրինական ուժի մեջ մտած չի եղել:

Նման պայմաններում, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3րդ կետով քրեական հետապնդումը բացառող ակնհայտ հանգամանքի առկայության պայմաններում, Գրիգոր Վարազդատի Պետրոսյանի վերաբերյալ կայացվել ն օրինական ուժի մեջ է մտել մեղադրական դատավճիռ:

6 Տե՛ս սույն որոշման 9-րդ կետը

7 Տե՛ս սույն որոշման 3-րդ կետը:

Ց Տե՛ս սույն որոշման 4-րդ կետը:

9 Տե'ս Վճռաբեկ դատարանի՝ Խաչաւրուր Պեւրրոսյանի ն Հասմիկ Շանոյանի գործով 2024 թվականի մայիսի 3Լի թիվ ԵՍՔԴ/0196/01/17 որոշման 13-րդ կետը:

13

17. Վերոշարադրյալի հիման վրա, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3րդ կետով նախատեսված հանցանք կատարած Գ.Պետրոսյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը ենթակա է եղել դադարեցման՝ համաձայն ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի: Հետնաբար, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 408-րդ հոդվածի 1-ին մասի հիման վրա, անհրաժեշտ է ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ 2024 թվականի հուլիսի 25-ի որոշումը վերանայել, ստորադաս դատարանների դատական ակտերը մասնակի բեկանել` Գ.Պետրոսյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի դրույթների ուժով քրեական պատասխանատվությունից ազատման ենթակա լինելու հիմքով, իսկ տուժող ն քաղաքացիական հայցվոր Ի. Բարոյանի քաղաքացիական հայցը մասնակիորեն բավարարելու մասով՝ թողնել անփոփոխ:

Ելնելով վերոգրյալից ն ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 162-րդ, 163րդ ն 17-րդ հոդվածներով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ, 31-րդ, 34-րդ, 162-րդ, 264-րդ, 281-րդ, 36Լրդ, 363- րդ ն 407-408-րդ հոդվածներով՝ Վճռաբեկ դատարանը

ՈՐՈՇԵՑ

Լ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ 2024 թվականի հուլիսի 25-ի որոշումը հիմնարար խախտման հիմքով վերանայել:

2. Բացառիկ վերանայման արդյունքում դատապարտյալ Գրիգոր Վարազդատի Պետրոսյանի վերաբերյալ` Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի` 2023 թվականի հոկտեմբերի 18-ի դատավճիռը ն այն անփոփոխ թողնելու մասին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2024 թվականի մարտի 4-ի որոշումը մասնակի բեկանել՝ Գրիգոր Վարազդատի Պետրոսյանի նկատմամբ 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 255-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3րդ կետով քրեական հետապնդումը դադարեցնել՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի դրույթների

14

ուժով քրեական պատասխանատվությունից ազատման ենթակա լինելու հիմքով, իսկ տուժող նե քաղաքացիական հայցվոր Ինեսսա Վալերիի Բարոյանի քաղաքացիական հայցը մասնակիորեն բավարարելու՝ ամբաստանյալ Գրիգոր Վարազդատի Պետրոսյանից հօգուտ տուժող, քաղաքացիական հայցվոր Ինեսսա Վալերիի Բարոյանի 2.509.037 (երկու միլիոն հինգ հարյուր ինը հազար երեսունյոթ) ՀՀ դրամ գումար` որպես հանցագործության հետնանքով պատճառված վնասի հատուցում բռնագանձելու մասով՝ թողնել անփոփոխ:

3. Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացնելու օրը:

՞Նախագահող՝ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ

Դատավորներ՝ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ

Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ

Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ