Գրիգորյան — ԵԴ/0671/01/21

ՅՅ. ԵԴ/0671/01/21

Մխոն ն

ԱՆ

վոնՏ ԱԻ

ՊԱՆՈ 5

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ

ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

Երնան քաղաքի առաջին ատյանի

ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան,

նախագահող դատավոր՝ Մ.Մարտիրոսյան

ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան,

նախագահող դատավոր՝ Կ.Շովհաննիսյան

դատավորներ՝ Գ.Հովհաննիսյան

Լ.Ալավերդյան

9 հունվարի 2026 թվական ք.Երնան

ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ՝ Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ՝ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ

մասնակցությամբ դատավորներ՝ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ

Հ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ

Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ

Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ

Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ

գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2024 թվականի օգոստոսի 9-ի որոշման դեմ մեղադրյալ Մայիս Աշոտի Գրիգորյանի պաշտպան Ա.Մկրտչյանի վճռաբեկ բողոքը,

2

ՊԱՐԶԵՑ

Վարույթի դատավարական նախապատմությունը.

Լ 2021 թվականի հունվարի 22ին ՀՀ ոստիկանության Երնան քաղաքի վարչության Մալաթիայի բաժնում 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի (այսուհետ՝ նան ՀՀ նախկին քրեական օրենսգիրք) 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի Լին, 2-րդ ն 3-րդ կետերի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 16156921 քրեական գործը:

Նախաքննության մարմնի՝ 2021 թվականի փետրվարի 3-ի որոշմամբ «Մ.Կ.» ՍՊ ընկերությունը ճանաչվել է տուժող:

2021 թվականի մարտի 1-ին Մայիս Աշոտի Գրիգորյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, ն նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ ն 3-րդ կետերով:

Նույն գործով մեղադրանք է առաջադրվել նան Գնորգ Կարապետյանին:

2. 2021 թվականի մայիսի 24ին քրեական գործ, մեղադրական

եզրակացությամբ ուղարկվել է Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան (այսուհետ՝ նան Առաջին ատյանի դատարան):

Առաջին ատյանի դատարանի` 2024 թվականի փետրվարի 5-ի որոշմամբ մեղադրյալ Գնորգ Կարապետյանի նկատմամբ 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի (այսուհետ՝ նան ՀՀ քրեական օրենսգիրք) 46-254- րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ ն 4-րդ կետերով (արարքի կատարման պահին գործող ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 38-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ ն 3-րդ կետերով) քրեական հետապնդումը դադարեցվել է՝ տուժողի հետ հաշտության հիմքով:

Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2024 թվականի մարտի 11-ի դատավճռով Մայիս Գրիգորյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ ն 4-րդ կետերով (արարքի կատարման պահին գործող ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ ն 3-րդ կետերով) նախատեսված հանցանքում ն դատապարտվել է տուգանքի՝ արարքի կատարման ժամանակ գործող ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ ն 3-րդ կետերի սանկցիայով նախատեսված՝ 1.000.000 (մեկ միլիոն) ՀՀ դրամ գումարի չափով:

3

ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 4-րդ ն 1-րդ մասերի կիրառմամբ՝ Մայիս Գրիգորյանի նկատմամբ նշանակված տուգանքին լրիվ գումարվել է նախորդ՝ թիվ ԱՎԴ/0004/01/20 քրեական գործով Արարատի ն Վայոց ձորի մարզերի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի՝ 2021 թվականի փետրվարի 22-ի դատավճռով նշանակված՝ 4 (չորս) տարի ժամկետով ազատազրկումը, ն Մայիս Գրիգորյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 4 (չորս) տարի ժամկետով ն տուգանք՝ 1.000.000 (մեկ միլիոն) ՀՀ դրամ գումարի չափով: Վերջնական պատժին հաշվակցվել է առաջին դատավճռով նշանակված պատժի կրած մասը՝ պատժի կրման սկիզբը հաշվելով 2022 թվականի նոյեմբերի 26-ից:

Մայիս Գրիգորյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված

չհեռանալու մասին ստորագրությունը վերացվել է:

Վճռվել է իրեղեն ապացույց ճանաչված ն տուժողի ներկայացուցիչ ԱԿիրակոսյանի պատասխանատու պահպանությանը հանձնված ադամանդե քարերով ոսկյա մատանին, մեկ զույգ արծաթյա ականջօղերը ն արծաթյա մատանին թողնել տուժողի տնօրինությանը:

Ամբաստանյալ Մայիս Գրիգորյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջե է բռնագանձվել թիվ 02272104 եզրակացությամբ ներկայացված մետաղագիտական, հեմոլոգիական ն ապրանքագիտական փորձաքննության արժեք հանդիսացող 184.800 (հարյուր ութսունչորս հազար ութ հարյուր ՀՀ դրամ գումարը՝ որպես դատական ծախս:

3. Պաշտպանի վերաքննիչ բողոքի քննության արդյունքում ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ` նան Վերաքննիչ դատարան) 2024 թվականի օգոստոսի 9-ի որոշմամբ բողոքը մերժել է՝ անփոփոխ թողնելով Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2024 թվականի մարտի 11-ի դատավճիռը:

4. Վերաքննիչ դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ պաշտպան Ա.Մկրտչյանը ներկայացրել է վճռաբեկ բողոք, որը Վճռաբեկ դատարանի՝ 2024 թվականի նոյեմբերի 4-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ ն սահմանվել դատական վարույթի իրականացման գրավոր ընթացակարգ:

4

Վճոաբեկ բողոքի հիմքերը, փաստարկները ն պահանջը

Վճռաբեկ բողոքը քննվում է հետնյալ հիմքերի սահմաններում՝ ներքոհիշյալ փաստարկներով.

5. Բողոքի հեղինակը փաստարկել է, որ ստորադաս դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ՝ նյութական իրավունքի խախտում, այն է՝ Մայիս Գրիգորյանի նկատմամբ չի կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի դրույթները, որոնք ենթակա էին կիրառման, ինչը հանգեցրել է դատավճռի օրինականության ն հիմնավորվածության պահանջների խախտման:

Մասնավորապես, բողոք բերած անձն ընդգծել է, որ ստորադաս դատարանի դիրքորոշումն առ այն, որ Մայիս Գրիգորյանը տուժողի հետ հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից չի կարող ազատվել, քանի որ վերջինս առաջին անգամ չէ, որ կատարել է հանցավոր արարք, իրավաչափ չէ ն հակասում է քրեական օրենսդրության տրամաբանությանը:

Ըստ բողոքաբերի՝ ստորադաս դատարանները պատշաճ անդրադարձ չեն կատարել Մայիս Գրիգորյանի դատվածության ն հետախուզման վերաբերյալ տվյալներին, որի ուսումնասիրությունից պարզ է դառնում, որ Մայիս Գրիգորյանը դատապարտվել է 2013 թվականին՝ տուգանքի, ն դատվածությունը մարվել է: Սույն քրեական գործով մեղսագրված արարքը կատարելու ժամանակ մեղադրյալի նկատմամբ այլ օրինական ուժ ստացած դատավճիռ առկա չի եղել, մասնավորապես՝ Մայիս Գրիգորյանը դատապարտվել ն պատիժ է կրում 2021 թվականի փետրվարի 22-ի դատավճռով, իսկ վերջինիս մեղսագրվում է հանրորեն վտանգավոր արարքի կատարում՝ 2021 թվականի հունվարի 1-ին:

6. Միննույն ժամանակ, բողոքաբերը նշել է, որ ստորադաս դատարանները սխալ եզրահանգման են եկել Մայիս Գրիգորյանին մեղսագրված ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ ն 3-րդ կետերով նախատեսված արարքը համապատասխանեցնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ ն 4-րդ կետերին:

Այս առումով բողոք բերած անձը փաստաքրկել է, որ մեղադրյալին չի կարող մեղսագրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված՝ «տուժողի մարմնի վրայից, հագուստից, պայուսակից, այլ պահոցից

5

կամ օբյեկտից» ծանրացնող հանգամանքը, քանի որ օրենսդիր մարմնի տրամաբանություն, նե թվարկման հաջորդականությունը փաստում է, որ «այլ պահոցից» ն «օբյեկտից» հասկացությունները պետք է մեկնաբանվեն որպես անձի մոտ գտնվող պահոց կամ օբյեկտ, իսկ սույն գործի շրջանակներում հաստատված է, որ Մայիս Գրիգորյանը ենթադրյալ հափշտակությունը կատարել է խանութ սրահում առկա բաց ցուցապահարանից: Այսինքն՝ մեղադրյալի կողմից կատարված արարքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետին:

Ամփոփելով, բողոքաբերն ընդգծել է, որ Մայիս Գրիգորյանի արարքում առկա է մեկ ծանրացնող հանգամանք, այլ ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն, ավելին՝ առկա են վերջինի, ՕՏՕ»պատիժն ու ապատասխանատվություն, մեղմացնող հանգամանքներ, որոնք դատարանը հաշվի չի առել, ուստի Մայիս Գրիգորյանի նկատմամբ պետք է նշանակվեր տուգանքի ձնով պատիժ՝ 500.000 ՀՀ դրամի չափով:

7 Ելնելով վերոգրյալից` բողոքաբերը խնդրել է բեկանել Վերաքննիչ դատարանի՝ 2024 թվականի օգոստոսի 9-ի որոշումը ն կայացնել նոր դատական ակտ՝ Մայիս Գրիգորյանին ազատել քրեական պատասխանատվությունից` տուժողի հետ հաշտության հիմքով ն քրեական վարույթը կարճել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի 1Լին մասի 3-րդ կետով, կամ մասնակիորեն բեկանել ն փոփոխել Վերաքննիչ դատարանի վերոնշյալ որոշումը, Մայիս Գրիգորյանի արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2րդ ն 4րդ կետերից վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետով ն դատապարտել տուգանքի՝ 500.000 ՀՀ դրամի չափով:

Վճռաբեկ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.

8. Մայիս Գրիգորյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ ն 3-րդ կետերով այն բանի համար, որ «(..) (Նայ 2021 թվականի հունվարի 1-ին (...) իր ընկեր Գնորզ Կարապետյանի հեր միասին գնացել են Երեան քաղաքի Ծիծեռնակարերդի խճուղի 3 հասցեում գործող «Դալմա Գարդեն Մոլ» առնտրի կենտրոն, որտեղ պայմանավորվել են, որ Գնորգ

6

Կարապետյանը պետք է շեղի «Դիամոր» խանութսրահի աշխատակցի

ուշադրությունը, իսլ Մայիս Գրիգորյանը) պետք է հափշվաւկի թանկարժեք զարդեր: Իրենց հանցավոր մտադրությունն իրականացնելու նպատակով, նույն օրը` ժամի 19:00ի սահմաններում մտել են «ՄԿ» ՍՊ ընկերությանը պատկանող «Դիամոր» խանութ-սրահ, որվփեղ, րար նախապես կատարված դերարաշխման, Գնորգ Կարապետյանը, հանցագործությանն օժանդակելու նպավզտաւկով, խանութ- սրահի վաճառողուհի Մ.Հ-ի հետ զրուցելով, հարցեր տալով ն կանգնելով վերջինիս ն Մայիս Գրիգորյանի միջե, շեղել է վաճառողուհու ուշադրությունը, իսկ այդ ընթացքում: Մայիս Գրիգորյանը, աննկատ բացելով՝ ապօրինի մուտք գործելով խանութ-սրահի միջնամատւամ աեղադրված պահեարարան հանդիսացող 9 ցուցաւպահարան, այնտեղից գաղտնի հափշտակել է 12000 ՀՀ դրամ արժողությամի

արծաթյա մատանի, 13.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ արծաթյա ականջօղ, որից հեփտ մոտենալով դրամարկղի սեղանին, դրա վրայից գաղտնի հափշտակել է 1063.000 ՀՀ դրամ արժողությամի ադամանդյա քարերով ոսկյա մատանի` հիշյալ ընկերությանը պատճառելով խոշոր չափերով՝ 1088.000 ՀՀ դրամ գույքային վնաս (-.»:

9. 2024 թվականի հունվարի 30-ին տուժողի ներկայացուցիչ ԱԿ.-ի ն մեղադրյալ Մայիս Գրիգորյանի միջե կնքվել է հաշտության վերաբերյալ փոխադարձ համաձայնություն, որը ներկայացվել է Առաջին ատյանի դատարան:

10. Առաջին ատյանի դատարանը 2024 թվականի մարտի 11ի դատավճռով արձանագրել է հետնյալը. «(...) Դատարանը գտնում է, որ ամբաարանյալ Մայիս Գրիգորյանի նկատմամի ՀՀ քրեական օրենսգիքի 82րդ հոդվածի Լին մասր կիրառվել չի կարող ն այդ հիմքով նա քրեական պարասխանատվությունից ազավվել չի կարող, քանի որ ամիաարանյալ Մայիս Գրիգորյանը թիվ ԱՎԴ/0004/01/20 քրեական գործով Արարատի ն Վայոց ձորի մարզերի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2021թ. փետրվարի 22-ի դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեսւկան նախորդ օրենսգրքի 38-177րդ հոդվածի 3րդ մասի ԼԷԼրդ կետով նախատեսված ւ Տե՛ս վարույթի նյութեր, հատոր 1, թերթեր 141-142:

7 Տե՛ս վարույթի նյութեր, հատոր 7, թերթ 56:

7

հանցանքի կատարման համար ն դատապալրվվել է ազատազրկման 4 (չորս) տարի ժամկետով, ինչն այժմ կրում է:

(-.) Դատարանը գտնում է, որ տվյալ գործով հաստատված փաստերի պարագայում առկա չէ ապատասխանատվությունը, մասնակի մեղմացնող ն միաժամանակ մասնակի խատացնող օրենքի՝ միայն մեղմացնող մասով հերադարձ ուժ տալու խնդիր, այսինքն պաշտպանի միջնորդությունը վերաբերելի չէ ՀՀքրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի Լին մասով նախատեսված «եթն անձն առաջին անգամ է հանցանք կատարել» եզրույթին հերադարձ ուժ չտալուն, քանի որ այդ եզրույթն ընդհանուր նախադասությունից կտրված վերլուծվել, որպես

պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող կամ պատասխանատվությունը մասնակիորեն խստացնող օրենք գնահատվել չի կարող:

(-.) Վերլուծելով ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքը, քրեական գործով ձեռք բերված ե հետազոտված ապացույցները, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամի գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, իրննց համակցության մեջ դրանց բազմակողմանի, լրիվ ն օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամի՝ Դավալրաւնը գտնում է, որ դրանք արժանահավամ են, հաստաեւտվում են քրեական գործի քննությամի ձեռք բերված ն հերազոտված ապացույցների համակցությամը:

Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Մայիս Գրիգորյանի կողմից, նրա, մեղավորությամբ, պահեարարան ապօրինի մուտք գործելով, այսինքն պահոցից խոշոր չափերով գողություն կատարելն ապացուցված է, նրա այդ արարքը ճիշտ է որակված ն համապատասխանում է ՀՀ քրեական նախորդ օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ ն 3-րդ կերերով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ ն 4-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության հավտկանիշներին:

Որպես ամբաարանյալ Մայիս Գրիգորյանի պատասխանամվությունը ն պատիժը մեղմացնող հանգամանք Դափտարուեր հաշվի է աոնում հանցանք կատարած անձի կողմից հանցագործությամի պատճառված վնասր կամովին հատուցելը, իսկ ամբաարանյալ Մայիս Գրիգորյանի պատասխանատվություւն ն պատիժը ծանրացնող հանգամանք Դատարանը չի արձանագրում:

8

(-.) Դատարանը գտնում է, որ ամբաատրանյալ Մայիս Գրիգորյանն իր կատարած հաւնցանքի համար ենթակա է պապժի, քանի որ դրան խոչնդոտող որեէ հանգամանքի առկայության վերաբերյալ Դատարանին որնէ տեղեկություն չի ներկայացվել:

(:-.) Դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Մայիս Գրիգորյանը թիվ ԱՎԴ/0004/01/20 քրեական գործով Արարատի ն Վայոց ձորի մարզերի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2021թ. փետրվարի 22ի դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել նախորդ օրենսգրքի 38177րդ հոդվածի 3րդ մասի ԼԼրդ կետով նախատեսված, 2019թ. հունվարի 4-ին կատարված հանցանքի համար, իսկ տվյալ՝ թիվ ԵԴ/0671/01/21 քրեական գործով մեղսագրված արարքն ամիաատրանյալ Մայիս Գրիգորյանը կավաւրել է 2021թ. հունվարի 1Էին: 2021թ. հունվարի 1-ին պահեստարան ապօրինի մուտք գործելով. այսինքն՝ պահոցից խոշոր չափերով գողություն կատարելիս Մայիս Գրիգորյանը որնէ հանցանքի համար դատված չի եղել, հետնաբար դավվածություն ունեցող անձ չի համարվել:

Այսպիսով, 2021թ. հունվարի 1-ին ամիատրանյալ Մայիս Գրիգորյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 54-րդ հոդվածով սահմանված՝ դատվածություն ունեցող անձ չի հանդիսացել:

(:-.) Հաշվի առնելով ամբաստանյալի կատարած հանցագործություն) բնույթը ն հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրանց կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությաւն անմիջական օրբյեկտի՝ սեփականության դեմ ուղղված ոտնձգության բնույթը ն այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, դրանք համադրելով ամբաստանյալի անձր բասթագրող փվյալների հետ` Դափարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Մայիս Գրիգորյանն իր կատարած հանցանքի համար ենթակա է պատժի վսագանքի ձնով, քանի որ պատիժներից առավել խիարերը կիրառելու հիմքեր առկա չեն: Բացի այդ տուգանքի միջոցով հնարավոր կլինի ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները:

Հաշվի առնելով ՀՀ քրեական նախորդ օրենսգիքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ ն 3րդ կետելով նախատեսվածի համնեմավփ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ

9

հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ ն 4-րդ կետերով նախատեսված նույն հանցանքի համար կիրառվող տուգանք պատժատեսակի խարանալը, ինչպես նան անձի իրավական վիճակը վատթարացնող օրենքների ն այլ իրավական ակտերի` հեփադարձ ուժ չունենալու, արարքի հանցավորությունը, պամժելիությունը ե քրեաիրավական այլ հետնանքները` փվյալ դեպքում արարքը կատարելու ժամանակ գործող քրեական օրենքով որոշվելու օրենսդրական պահանջը՝ Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Մայիս Գրիգորյանի նկատմամբ պավփժը պարք է նշանակվի ՀՀ քրեական նախորդ օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2րդ մասի 2րդ ն 3րդ կետերի սանկցիայի հաշվառմամբ:

(...) Հաշվի առնելով վերոգրյալը` Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Մայիս Գրիգորյանն իր կատարած, ՀՀ քրեական օրենսգիրքի 254-րդ հոդվածի 2րդ մասի 2-րդ ն 4-րդ կետերով, ՀՀ քրեական նախորդ օրենսգիքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2րդ ն 3րդ կետերով նախատեսված հանցագործության համար ենթակաւ է պատժի վուգանքի ձնով՝ նվազագույն աշխափավարձի հազարապատիկի՝ 10000000 (նեկ միլիոն) ՀՀ դրամ-գումարի չափով:

Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 74րդ հոդվածի կիրառմամբ, ամբատրանյալ Մայիս Գրիգորյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 2րդ մասի 2-րդ ն 4-րդ կերերով նշանակվող պատժին լրիվ գումարման է ենթակա նախորդ՝ ԱՎԴ/0004/01/20 քրնական գործով Արարատի ն Վայոց ձորի մարզերի ընդհանուր իրավասության, դատարանի 2021թ. փետրվարի 22ի դատավճռով նշանակված՝ 4 (չորս) տարի ժամկետով ազատազրկումը ն վերջնական պատժին) հաշվակցելով առաջին դատավճռով նշանակված պավժի կրած մասը՝ պատժի կրման սկիզիր համարել 2022թ. նոյեմբերի 26-ից (...)»':

1. Վերաքննիչ, դատարանը 2024 թվականի օգոստոսի 9ի որոշմամբ արձանագրել է հետնյալը. «(...) (Ա/նդրադառնալով մեղադրյալ Մայիս Գրիգորյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելու ն այն կրելու անհրաժեշտության վերաբերյալ Առաջին ափյանի դատարանի հիմնավորումներին Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալ Մեւյիս Գրիգորյանի նկատմամբ պավզժի տեսակը ն չափը, ինչպես նան նշանակված պատիժը կրելու անհրաժեշտությունը որոշելիս 5 Տե՛ս վարույթի նյութեր, հատոր 7, թերթեր 103-112:

10

Առաջին ատյանի դատարանը ղեկավարվել է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, բազմակողմանի գնահատման է ենթարկել մեղադրյալի անձր բնութագրող տվյալները, նրա պատասխանավտվությունն ու պատիժը մեղմացնող ն ծանրացնող հանգամանքները (ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը), մեղադրյալի կողմից կատարված հանցագործության բնույթն ու վփանգավորության աստիճաւնը, որպիսի պայմաններում մեղադրյալի նկատմամի նշանակկ է համաչափ ռեալ (իրական) պատիժ (..):

(-.) Այսինքն՝ սահմանված պատիժը տվյալ դեպքում համաչափ է կատարված կոնկրետ հանցագործության բնույթին, վտանգավորության ատպրիճանին, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձին ե բավարար են պավժի նպատակների իրացմուն տեսանկյունից:

Ինչ վերաբերում է բողոքի հեղինակի այն դիտարկմանը, որ Մայիս Գրիգորյանը հանդիսացել է առաջին անգամ հանցանք կատարած անձ, քանի որ նրան մեղսագրվող արարքը կատարելու պահին դեռես աոկա չի եղել օրինական ուժի մեջ մտած դատավճիռ, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ անձի առաջին անգամ հանցանք կատարած լինելու փաստր պետք է գնահատել նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի կիրառման հարցը քննարկելու պահին` հաշվի առնելով նան նախկինում հանցանքը կատարելու ժամանակը: Նշվածի համապտեքատում պետք է փաարել, որ մեղսագրվող հանցանքը 2021 թվականի հունվարի 1Լին կատարելուց հետո` 2021 թվականի փեվրվարի 22ի դատավճռով Մայիս Գրիգորյանը դավաւպարտվել է 2019 թվականի փետրվարի Գին հանցանք կատարելու համար, հետնաբար, Առաջին ատյանի դատարանի այն եզրահանգումի, որ Մայիս Գրիգորյանը չի հանդիսանում առաջին անգամ հանցանք կատարած անձ՝ իրավաչափ է:

Անդրադառնալով բողոքաբերի կողմից ներկայացված այն փաարարկին, որ իր պաշտպանյալին չի կարող մեղսագրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կեփոտվ նախատեսված ծանրացնող հանգամանքը, ապա Վերաքննիչ դատարանը, հիմնավոր չհամարելով պաշտպանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքի այդ փաստարկները, հարկ է համարում արձանագրել, ոլւ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 2րդ մասի 2րդ կետը պատասխանատվություն է սահմանում

1

գողության համար, որը կատարվել է վտւժողի մարմնի վրայից, հագուտրից, պայուսակից, այլ պահոցից կամ օրյեկտից: Այս ծանրացնող հանգամանքը մատնանշում է այն վայրերը կամ տալակայումները, որտեղից կատարվում է գողությունը: Տուժովի պայուսակից, այլ պահոցից կամ օբյեկտից գողություն իրականացվում է վուժողի մուր գտնվող պայուսակից, այլ պահոցից կամ օբյեկտից առարկաներ գաղտնի հափշտակելով: ՀՀ քրեական օրենսգիքի 25-րդ հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն՝ դիտավորյալ հանցագործության՝ սույն օրենսգրքով նախատեսված ծանրացնող հանգսւմանքները մեղսագրվում են անձին միայն այն դեպքում, երբ նաւ գիտակցել է այդ հանգամանքերը:

Հետնաբար, տուժողի պայուսակից, այլ պահոցից կամ օբյեկտից գողությունը (որակվի ՀՀ քրեական օրենսգիրքի 254-րդ հոդվածի 2րդ մասի 2րդ կետով, եթե հանցավորը գիտակցում է, որ պայուսակը, այլ պահոցը կամ օրյեկտր պավզկանում են այն անձին, ումից հանցավորը ցանկանում է կատարել հափշտակություն, անգամ այն դեպքում, երբ տուժողն այդ պահին չի գտնվում պայուսակի, այլ պահոցի կամ օբյեկվի մոտ:

(-) Այսպիսով, Առաջին ատյանի դատարանի կողմից մեղադրյալ Մայիս Գրիգորյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հողվածի 2րդ մասի 2րդ կետով մեղավոր ճանաչելու անիրավաչափության վերաբերյալ պաշվայանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքի փաստարկները անհիմն են:

Անդրադառնալով մեղադրյալ Մայիս Գրիգորյանի նկատմաեւմը փուգեւնքի ձնով նշանակված պատժի համաչափությանը Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ պաշվայանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքում, ինչպես նան Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռում վկայակոչված մեղադրյալ Մայիս Գրիգորյանի անձր բնութագրող տվյալները, նրա. պատասխանաւտվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, պատասխանապտվություն ու պատիժ ` ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, բավարար չեն գալու այն եզրահանգման, որ երա նկատմամբ նշանակված տուգանքը համաչափ չէ իր կողմից կատարված հանցանքին նկատի ունննալով նրա կատարած ` հանցագործության հանգամանքների, դրա բնույթն ու վփանգավորության աստիճանը, այդ թվում՝ հանցավոր վարքագծի պարբերաբար կրկնությունը, որոնք վկայում են մեղադրյալի

12

անձ, ն կատարված հանցագործության վտանգավորության առավել րարձր աստիճանի մասին: Այլ կելպ ասած՝ աոկաւչեն օրյեկտիվ գոյություն ունեցող այնպիսի տվյալներ, որոնք թույլ կտան մեղադրյալ Մայիս Գրիգորյանի նկատմամբ կիրառել առավել նվազ տուգանքի չափ:

Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքում նշված հանգամանքներն իրենց համաչափ արտացոլումն են գտել Առաջին ատյանի դատարանի կողմից մեղադրյալ Մայիս Գրիգորյանի նկատմամբ նշանակված պատիժների (այդ թվում հանցանքների համակցությամի) ն ազատազրկման ձնով նշանակված վերջնական պատիժը կրելու վերաբերյալ հերնություններում (...)»':

Վճռաբեկ դատարանի հիմնավորումները ն եզրահանգումը.

12 ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի անցումային դրույթները կարգավորող՝ 483-րդ հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն՝ «Մինչն սույն օրենսգիրքն ուժի մեջ մտնելը կայացված դատական ակտերով վերաքննիչ ն վճռաբեկ բողոքները բերվում ն քննվում են մինչն 2022 թվականի հուլիսի 1-ը գործող կարգով»:

Վերոգրյալից հետնում է, որ 2022 թվականի հուլիսի Լից հետո կայացված դատական ակտերի դեմ վճռաբեկ բողոքները բերվում ն քննվում են 2022 թվականի հուլիսի 1-ից գործող քրեական դատավարության օրենսգրքով սահմանված կարգով: Հետնաբար, սուն բողոքի քննությունն իրականացնելիս, որպես Վճռաբեկ դատարանում բողոքի քննության ընթացակարգ, հիմք է ընդունվում 2022 թվականի հուլիսի 1-ից գործող կարգը: Միննույն ժամանակ, Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը մեղադրյալ Մ.Գրիգորյանի վերաբերյալ քրեական գործը քննության է առել, իսկ Վերաքննիչ դատարանն Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտի իրավաչափությունը գնահատել է 1998 թվականի հուլիսի Լին ընդունված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի իրավակարգավորումների շրջանակներում, ուստի ստորադաս դատարանների հետնությունների իրավաչափության գնահատման համար Վճռաբեկ դատարանը հիմք է ընդունում 1998 «Տե՛ս վարույթի նյութեր, հատոր 8, թերթեր 78-84:

13

թվականի հուլիսի Լին ընդունված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի իրավակարգավորումները:

12.1. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի աոջն բարձրացված իրավական հարցը հետնյալն է. իրավաչափ են արդյոք ստորադաս դատարանների հետնություններն առ այն, որ մեղադրյալ Մայիս Գրիգորյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի Լին մասի իմաստով չի համարվում «առաջին անգամ հանցանք կատարած» անձ:

3. ՀՀ քրեական օրենսգրքում օգտագործվող հիմնական հասկացություններ սահմանող նույն օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի համաձայն՝ «առաջին անգամ հանցանք կատարած անձ, որը նախկինում հանցանք չի կատարել կամ կատարել է, սակայն ազատվել է քրեական պատասխանատվությունից, կամ որի դատվածությունը սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով մարվել կամ վերացվել է»:

ՃՇ քրեական օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի համաձայն՝ «//..)3. Միջին ծանրության հանցանքներ են համարվում այն օրենսգրքով նախատեսված այն արարքները, որոնց համար այն օրենսգրքի Հատուկ մաստվ նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում 5 մարի ժամկետով ազապտազրկումը (...)»:

ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 177րդ հոդվածի համաձայն՝

«(...)2. Գողությունը, որը կատարվել է՝

(-.)

2) խոշոր չափերով,

3) պահեարարան կամ շինություն ապօրինի մուտք գործելով

(-.)

պապժվում է տուգանքով նվազագույն աշխատավարձի

հինգհարյուրապավփկից հազարապատիկի չափով, կամ ազատազրկմամբ՝ երկուսից հինգ փարի ժամկետով:

ՃՇ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի համաձայն՝ «/...) 2. Գողությունը, որը կատարվել է`

(-.)

2) տուժողի մարմնի վրայից, հագուարից, պայուսակից, այլ պահոցից կամ օբյեկտից:

14

(-.)

4)խոշոր չափերով՝

պատժվում է տուգանքով քսանապատիկից հիմւապատիկի չափով. կամ հանրային աշխատանքներով` հարյուր հիսունից երկու հարյուր յոթանասուն ժամ տնողությամի, կամ ազավաւթյան սահմանափակմամի՝ մեկից երեք վարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազավտազրկմամը` մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամի՝ երկուսից հինգ փարի ժամկետով (...)»:

ՃՇՇ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի համաձայն՝ «. Եթե անձե առաջին անգամ է հանցանք կատարել, ապա ազատվում է քրեական

պատասխանաւվությունից, եթե նրա կատարած արարքը ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք է, ն երա ու տուժողի միջն աոկա է հաշտության վերաբերյալ ինքնուրույն ե ազատ կամարտահայտության վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնությունը, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ կատարված հանցաւնքում: առկա են ընտաւնիքում բոնության հատկանիշներ (...)»:

ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12րդ հոդվածի համաճայն՝ «Լ (րեական հետապնդում չպետք է հարուցվի, իսկ հարուցված քրեական հետապեղումը ենթակա է դադարեցման, եթե

(-)

12) անձը Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ընդհանուր կամ հատուկ մասի դրույթների ուժով ենթայա է ազատման քրեական պատասխանամվությունից (...)»:

Նույն օրենսգրքի 13-րդ հոդվածի համաձայն՝ «մ. Քրնական վարույթը ենթակա Լ կարճման, եթե:

(-)

3) կայացվել է անձի նկատմամբ քրեական հետապնդում չհարուցելու կամ մեղադրյալի նկատմամը քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշում, ն սպառվել են վարույթը շարունակելու բոլոր հնարավորությունները. (...)»:

3.1 Վճռաբեկ դատարանը Մարզպետ Բեզլարյանի գործով որոշման

շրջանակներում նախադեպային դիրքորոշում է ձնավորել «առաջին անգամ հանցանք կատարած անձ» հասկացության, ինչպես նան տուժողի ն հանցանք կատարած անձի

15

հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու նորմի մեկնաբանման վերաբերյալ:

Մասնավորապես, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ եթե անձի նկատմամբ պետությունը դեռնս չի իրագործել քրեաիրավական ներգործություն, սահմանված կարգով չի արտահայտել իր պարսավանքը կատարված հանցավոր արարքին ու գնահատական տվել դրան, այն կատարող անձին չի ենթարկել քրեական պատասխանատվության ն պատժի, իրավական տեսանկյունից տվյալ անձը պետք է դիտարկվի որպես առաջին անգամ հանցանք կատարած՝ անկախ մեղսագրվող ենթադրյալ հանցավոր արարքների քանակից: Այլ կերպ՝ նշված դեպքում անձը չի կարող համարվել նախկինում հանցանք կատարած, քանի դեռ պետությունը՝ ի դեմս իրավասու մարմնի դատարանի, մեղադրական դատավճռի կայացմամբ չի հաստատել վերջինիս մեղավորությունը մեղսագրվող հանցավոր արարքում կամ արարքներում:

Վճռաբեկ դատարանը, անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի Լին մասի 2-րդ կետով նախատեսված` «առաջին անգամ հանցանք կատարած անձի» բնորոշման մեջ առկա՝ «անձ, որը նախկինում հանցանք չի կատարել» ձնակերպմանը, արձանագրել է, որ որպես այդպիսին պետք է դիտարկել այն անձին, որի՝ նախկինում դատապարտման վերաբերյալ տեղեկություններ առկա չեն: Այլ կերպ՝ եթե անձին մեղսագրվող ենթադրյալ հանցավոր արարքը կամ արարքները կատարելու օրվա դրությամբ վերջինիս նկատմամբ առկա չի եղել նախկինում (լոնկրեր գործով մեղսագրվող արարքից/արարքներից առաջ կատարված) հանցանքի կատարումը հավասվտղ օրինական ուժի մեջ մտած մեղադրական դատական ակտ, անձը պետք է դիտվի որպես առաջին անգամ հանցանք կատարածկամ որնույնն է՝ «անձ, որը նախկինում հանցանք չի կավարել»:

Միննույն ժամանակ, Վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի իմաստով անձը չի համարվի առաջին անգամ հանցանք կատարած, եթե վերջինս նախկինում կատարված հանցանքի համար դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտով դատապարտվելուց հետո, չմարված կամ չվերացված դատվածության պայմաններում, կատարում է նոր հանցանք:

16

Անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի կիրառմանը՝ Վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ հաշտության ինստիտուտի գործադրման պարտադիր պայման է ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանքը(ները) առաջին անգամ կատարելը: Մասնավորապես, եթե անձը կատարել է ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք կամ հանցանքներ ն առկա չեն նշված անձի կողմից նախկինում կատարված հանցանքի համար օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտով դատապարտման վերաբերյալ տեղեկություններ, ապա վերջինս համարվում է առաջին անգամ հանցանք կատարած ն տուժողի հետ հաշտության դեպքում ենթակա է քրեական պատասխանատվությունից ազատման»:

14. Սույն վարույթի փաստական տվյալների վերլուծությունից հետնում է, որ՝

- Մայիս Գրիգորյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ ն 3-րդ կետերով`,

- Տուժողի ներկայացուցիչ Ա.Կիրակոսյանի ն մեղադրյալ Մայիս Գրիգորյանի միջն կնքվել է հաշտության վերաբերյալ փոխադարձ համաձայնություն՛,

- Առաջին ատյանի դատարանը 2024 թվականի մարտի 1Լին կայացրած դատավճռով արձանագրել է, որ Մայիս Գրիգորյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի Լին մասը կիրառվել չի կարող, քանի որ Մայիս Գրիգորյանը թիվ ԱՎԴ/0004/01/20 քրեական գործով Արարատի ն Վայոց ձորի մարզերի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի՝ 2021 թվականի փետրվարի 22-ի դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 38-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.-րդ կետով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ ն դատապարտվել է ազատազրկման՝ 4 (չորս) տարի ժամկետով, որն այժմ կրում է:

Միաժամանակ, Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ 2021 թվականի հունվարի 1-ին պահեստարան ապօրինի մուտք գործելով, այսինքն՝ պահոցից խոշոր չափերով գողություն կատարելիս Մայիս Գրիգորյանը որնէ » Տես Վճռաբեկ դատարանի՝ Մարզպեւր Բեգլարյանի ն այլոց վերաբերյալ գործով 2025 թվականի հունվարի 17-ի թիվ ՏԴ/0023/01/22 որոշումը, կետեր 14-171:

6 Տե՛ս սույն որոշման 8-րդ կետը:

7 Տե՛ս սույն որոշման 9-րդ կետը:

17

հանցանքի համար դատված չի եղել, հետնաբար դատվածություն ունեցող անձ չի համարվել,

- Վերաքննիչ դատարանը համաձայնել է Առաջին ատյանի դատարանի դիրքորոշմանը ն եզրահանգել, որ 2024 թվականի մարտի 11-ի դատավճիռը պետք է թողնել անփոփոխ»:

15. Նախորդ կետում մեջբերված փաստական տվյալները գնահատելով սույն որոշման 13-13.-րդ կետերում մեջբերված իրավական նորմերի ն արտահայտված իրավական դիրքորոշումների համատեքստում՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ստորադաս դատարանները ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածով 1-ին մասով նախատեսված՝ տուժողի ն հանցանք կատարած անձի հաշտության հիմքով Մայիս Գրիգորյանին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու հարցում հանգել են սխալ հետնության:

Մասնավորապես, հիմք ընդունելով «առաջին անգաւմ: հանցանք կատարած անձ» հասկացության ն տուժողի ու հանցանք կատարած անձի հաշտության հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու նորմի մեկնաբանման վերաբերյալ մեջբերված իրավական դիրքորոշումները, ինչպես նան սույն որոշման 14-րդ կետում մեջբերված փաստական հանգամանքները, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է հետնյալը՝

- մեղադրյալ Մայիս Գրիգորյանին մեղսագրվում է միջին ծանրության հանցագործություն,

- Մայիս Գրիգորյանը սույն գործով վերագրվող հանցանքը կատարել է 2021 թվականի հունվարի 11-ին, իսկ թիվ ԱՎԴ/0004/01/20 քրեական գործով վերջինիս նկատմամբ մեղադրական դատավճիռը կայացվել է 2021 թվականի փետրվարի 22-ին",

- Մայիս Գրիգորյանի ն տուժողի ներկայացուցչի միջն կնքվել է հաշտության վերաբերյալ փոխադարձ համաձայնություն:

Ց Տե'ս սույն որոշման 10-րդ կետը:

5 Տե՛ս սույն որոշման 11-րդ կետը:

Ան Կու մճեթաոտ Դատական տեղեկատվական համակարգ, թիվ ԱՎԴ/0004/01/20 քրեական

18

Վերոգրյալից հետնում է, որ Մայիս Գրիգորյանն օրենքի իմաստով համարվում է առաջին անգամ հանցանք կատարած անձ, քանի որ նշված հանցանքի կատարման պահին նա դատվածություն չի ունեցել նախկինում կատարած հանցանքի համար, որպիսի հանգամանքը փաստել է նան Առաջին ատյանի դատարանը: Միաժամանակ, Մայիս Գրիգորյանի ու տուժողի միջն առկա է հաշտության վերաբերյալ ինքնուրույն ն ազատ կամարտահայտնությաան վրա հիմնված փոխադարձ համաձայնություն, հետնաբար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածով նախատեսված նորմը կիրառելի է, ն Մայիս Գրիգորյանը ենթակա է քրեական պատասխանատվությունից ազատման՝ տուժողի ն հանցանք կատարած անձի հաշտության հիմքով:

Վերոշարադրյալի հիման վրա, Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ ստորադաս դատարանների հետնություններն առ այն, որ մեղադրյալ Մայիս Գրիգորյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի 1ին մասի իմաստով չի համարվում «առաջին անգամ հանցանք կատարած» անձ, իրավաչափ չեն:

16. Միննույն ժամանակ, անդրադառնալով բողոքաբերի՝ Մայիս Գրիգորյանի արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2րդ կետով նախատեսված ծանրացնող հանգամանքի բացակայության վերաբերյալ սույն որոշման 6-րդ կետում մեջբերված փաստարկներին, Վճռաբեկ դատարանն անհրաժեշտ է համարում արձանագրել հետնյալը.

ՃՇՇ նախկին քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի համաճձայն՝ «/...) 11. Անձի մուր գտնվող իրերի գողությունը, ինչպես նան գողությունը, որը կատարվել է անձի մուր գտնվող կամ նրա կրած հագուստից, այդ թվում` գրպանից, պայուսակից կամ անձի մոտ գտնվող այլ առարկայից՝ (...):

2. Գողությունը, որը կատարվել է՝

(.-.)

2) խոշոր չափերով,

3) պահնեարարան կամ շինություն ապօրինի մուտք գործելով (...)»:

ՃՇ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի համաձայն՝ «/...) 2. Գողությունը, որը կատարվել է`

(.-.)

19

2) փաւժողի մարմնի վրայից, հագուսվից, պայուսակից, այլ պահոցից կամ օրյեկտից, (...)

3) տեխնիկական միջոցի, հատուկ հարմարեցված սարքավորման կամ այլ առարկայի կամ միջոցի գործադրմեւմբ կամ այլ եղանակով գույքի պաշվապանության կամ պահպանման համար նախավտեսված սարքավորումը, համակարգը, կառույցը կամ այլ միջոցը ոչնչացնելով, վնասելով կամ շրջանցելով կամ

4) խոշոր չափերովլ՝ (..)»:

ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254րդ հոդվածի 2րդ մասի 2րդ կետով

նախատեսված՝ տուժողի մարմնի վրայից, հագուարից, պայուսակից, այլ պահոցից կամ օրյեկտից գողություն կատարելու ծանրացնող հանգամանքը համադրված վերլուծության ենթարկելով ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 11-րդ կետով նախատեսված նույնանման՝ անձի մուր գտնվող իրերի գողությունը, ինչպես նան գողությունը, որբ կատարվել է անձի մուր գտնվող կամ նրա կրած հագուստից, այդ թվում` գրպանից, պայուսակից կամ անձի մոր գտնվող այլ առարկայից, ծանրացնող հանգամանքի հետ, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ գողության վերոնշյալ որակյալ տեսակը ենթադրում է հափշտակության կատարումն անմիջականորեն տուժողի վրա կամ նրա մոտ գտնվող իրերից կամ առարկաներից, որպիսի հանգամանքն էլ հենց պայմանավորում է գողության քննարկվող տեսակի ն հանցավորի անձի վտանգավորությունը, վկայում վերջինիս առավել հանդուգն լինելու մասին: Հետնապես, որպես այլ պահոց կամ օբյեկտ կարող են դիտարկվել տուժողի մոտ գտնվող այն առարկաները, որոնք նախատեսված են գույքի պահպանության համար (օրինակ՝ թղթե կամ կտորից տոպրակ, փակ տուփ, դրամապանակ ն այլն):

Ամփոփելով վերոգրյալը` Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ տուժողի մարմնի վրայից, հագուարից, պայուսակից, այլ պահոցից կամ օբյեկվից գողություն կատարելու որակյալ հատկանիշն առկա է, եթե գողությունը կատարվում է կա՛մ անմիջականորեն տուժողի վրայից (մարմնի վրայից կամ հագուստից), կա՛մ այնպիսի օբյեկտներից, որոնք գտնվում են տուժողի մոտ կամ նրան անմիջականորեն հասանելի հեռավորության վրա (պայուսակ, այլ պահոց կամ օբյեկտ):

20

16.1. Հիմք ընդունելով վերոշարադրյալը Վճռաբեկ դատարանն իր անհամաձայնությունն՝ Օէ արտահայտում Առաջին ատյանի դատարանի այն դատողությանը, որ Մայիս Գրիգորյանին մեղսագրվող` պահեստարան ապօրինի մուտք գործելով գողությունը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2րդ կետով նախատեսված` պահոցից կատարված գողությանը: Այս առումով, Վճռաբեկ դատարանի համար ընդունելի չէ նան Վերաքննիչ դատարանի այն եզրահանգումը, որ արարքը որակվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կարով, եթե հանցավորը գիտակցում 1, որ պայուսակը, այլ պահոցը կամ օբյեկտը պատկանում են այն անձին, ումից հանցավորը ցանկանում է կատարել հափշտակություն, անգամ այն դեպքում, երբ տուժողն այդ պահին չի գտնվում պայուսակի, այլ պահոցի կամ օբյեկտի մուր:

Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով Մայիս Գրիգորյանն իրեն մեղսագրվող հանցավոր արարքը կատարել է խանութ-սրահի միջնամասում տեղադրված ցուցապահարանից, որը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2րդ կետի իմաստով չի կարող դիտարկվել որպես այլ պահոց: Ուստի, ստորադաս դատարանները Մայիս Գրիգորյանին ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով մեղսագրվող արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 2րդ մասի 2րդ կետին համապատասխանեցնելու հարցում եկել են սխալ եզրահանգման:

Միննույն ժամանակ, Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ Մայիս Գրիգորյանին մեղսագրվել է ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված գողության՝ պահեստարան կամ շինություն ապօրինի մուտք գործելով ծանրացնող հանգամանքը, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի շրջանակներում որպես ծանրացնող հանգամանք է նախատեսվել գողութան կատարում` տեխնիկական միջոցի, հատուկ հարմարեցված սարքավորման կամ այլ առարկայի կամ միջոցի գործադրմամբ կամ այլ եղանակով գույքի պաշտպանության կամ պահպանման համար նախատեսված սարքավորումը, համակարգը, կառույցը կամ այլ միջոցը ոչնչացնելով, վնասելով կամ շրջանցելով, որպիսիք Մայիս Գրիգորյանի կողմից կատարելու վերաբերյալ փաստական տվյալներ վերջինին չեն մեղսագրվել: Հետնաբար, Մայիս Գրիգորյանին ինչպես ՀՀ նախկին

21

քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետը, այնպես էլ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետը չեն կարող մեղսագրվել, ուստի Մայիս Գրիգորյանին ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ ն 3-րդ կետերով մեղսագրվող արարքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ կետին:

17. Ամփոփելով վերոգրյալը Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ստորադաս դատարանների կողմից թույլ են տրվել նյութական օրենքի խախտումներ, այն է՝ չի կիրառվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածը, որը ենթակա էր կիրառման, կիրառվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետը,