ՄԻՍԱԿ ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆԻ ԱՆՀԱՏԱԿԱՆ ԴԻՄՈՒՄԻ ԸՆԴՈՒՆԵԼԻՈՒԹՅԱՆ ՀԱՐՑԻ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՍԱՀՄԱՆԱԴՐԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԻ ԹԻՎ 1 ԴԱՏԱԿԱՆ ԿԱԶՄԻ

ՈՐՈՇՈՒՄԸ

ԱՆՀԱՏԱԿԱՆ ԴԻՄՈՒՄԻ ԸՆԴՈՒՆԵԼԻՈՒԹՅԱՆ ՀԱՐՑԻ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ

Քաղ. Երևան 5 հոկտեմբերի 2017թ.

Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական դատարանի թիվ 1

դատական կազմը

Նախագահությամբ Ա.Գյուլումյանի

Անդամակցությամբ Կ. Բալայանի

Ա. Թունյանի

Քննության առնելով Միսակ Մարտիրոսյանի անհատական դիմումի ընդունելիության հարցը,

ՊԱՐԶԵՑ.

1. Միսակ Մարտիրոսյանը 20.09.2017թ. դիմել է ՀՀ սահմանադրական դատարան` խնդրելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 173-րդ հոդվածի 4-րդ մասի վերաբերյալ իրավակիրառ պրակտիկայում տրված մեկնաբանությունները ճանաչել ՀՀ Սահմանադրության 28-րդ և 29-րդ հոդվածներին հակասող և անվավեր:

2. Դիմողի փաստարկները հիմնականում հանգում են հետևյալին.

դիմողը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված մի շարք դատավարական ժամկետներ իր նկատմամբ կիրառվել են խախտմամբ: Դիմողը նշում է, որ իր համար անհասկանալի է դատարանների կողմից խնդրո առարկա դրույթին տրված մեկնաբանությունն առ այն, որ այն վերաբերում է միայն քրեական վարույթի մասնավոր մասնակիցներին: Նրա կարծիքով` դատարանները դատավարական ժամկետների պահպանման պարտականությունը վերապահել են միայն քրեական վարույթի մասնավոր մասնակիցներին ազատելով դատավարության հանրային մասնակիցներին այդ պարտականությունից: Դիմողի կարծիքով իր գործի շրջանակներում իրավակիրառական պրակտիկայում ձևավորված իրավական դիրքորոշումն առ այն, որ դատավարական փաստաթղթերի առաքման կազմակերպական (տեխնիկական) գործողություններ կատարելու ժամկետը նյութերի նախապատրաստման 10-օրյա ժամկետի կամ դատախազի կողմից որոշման օրինականությունն ստուգելու 7-օրյա ժամկետի մեջ չի հաշվարկվում, անընդունելի է, քանի որ նման պարագայում խախտվում է ոչ միայն կողմերի հավասարության սկզբունքը, այլ նաև դատարանի մատչելիության սկզբունքը: Դիմողի համոզմամբ` վեճի առարկա իրավանորմը ձևակերպված է այնքան անորոշ, որ իրավակիրառական պրակտիկայում հանգեցրել է այնպիսի մեկնաբանության ու կիրառման, որ խախտվել են ՀՀ Սահմանադրության 28-րդ և 29-րդ հոդվածներով երաշխավորված իրավունքները:

3. Դիմումի և կից փաստաթղթերի ուսումնասիրությունը վկայում է, որ վարույթն իրականացնող մարմինների կողմից դիմողի համար ցանկալի որոշումների կայացման համար նախատեսված ժամկետների պահպանումը որևէ կապ չունի դիմողի կողմից վիճարկվող ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 173-րդ հոդվածի 4-րդ մասի հետ: Ավելին, համապատասխան դատական ակտերում այն վկայակոչելով դատարանն ընդգծել է, որ այն վերաբերում է անհրաժեշտ դատավարական գործողությունների կատարման ժամկետների սկզբի հաշվարկին, որպեսզի վտանգի տակ չդրվի կայացված որոշման իրավաչափությունը վիճարկելու եղանակով արդյունավետ իրավական պաշտպանություն հայցելու` անձի իրավունքը, այլ ոչ թե քրեական վարույթի հանրային մասնակիցների կողմից կայացված որոշումների ուղարկմանը: Անհատական դիմումին առաջադրվող պահանջներից է նաև, որ անհատական դիմում կարող է ներկայացնել այն անձը, որի նկատմամբ ընդհանուր իրավասության կամ մասնագիտացված դատարանի կողմից կիրառվել է օրենքի դրույթ: Խնդրո առարկա գործով` անձը, դիմելով Սահմանադրական դատարան, վիճարկել է դատական ակտերում հիշատակված, սակայն իր նկատմամբ իրավական հետևանքներ չառաջացրած օրենքի նորմը: ՀՀ Սահմանադրության 101-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետի և «Սահմանադրական դատարանի մասին» ՀՀ օրենքի 69-րդ հոդվածի 1-ին մասի իմաստով` «օրենքի դրույթի կիրառում» հասկացության սահմանադրաիրավական բովանդակությունը ՀՀ սահմանադրական դատարանը բացահայտել է իր` 2008 թվականի ապրիլի 4-ի ՍԴՈ-747 որոշման մեջ` մասնավորապես արտահայտելով իրավական դիրքորոշում առ այն, որ «...ՀՀ Սահմանադրության 101-րդ հոդվածի 6-րդ կետի` «...իր նկատմամբ կիրառված օրենքի դրույթի...», ... բառակապակցություններում «կիրառում» հասկացությունը չի վերաբերում դատական ակտերում օրենքի այս կամ այն դրույթի ցանկացած վկայակոչման: Միայն այն պարագայում դա կարող է դիտարկվել որպես օրենքի դրույթի «կիրառում», երբ անձի համար այն առաջացնում է իրավական հետևանքներ: Բոլոր այն դեպքերում, երբ վկայակոչումն ունի ծանուցողական բնույթ կամ դրա միջոցով դատավարության կողմի ուշադրությունն է հրավիրվում իր գործողությունների օրինականության վրա, հարցի սահմանադրականության բարձրացման տեսանկյունից չի կարող դիտարկվել որպես օրենքի դրույթի «կիրառում»»: Ելնելով վերոշարադրյալից և ղեկավարվելով «Սահմանադրական դատարանի մասին» ՀՀ օրենքի 32-րդ հոդվածի 2-րդ կետով, ՀՀ սահմանադրական դատարանի թիվ 1 դատական կազմը

ՈՐՈՇԵՑ.

Միսակ Մարտիրոսյանի անհատական դիմումով գործի քննության ընդունումը մերժել:

Նախագահող

Անդամներ

5 հոկտեմբերի 2017 թվականի

ՍԴԴԿՈ/1-22