Տոնականյան — ԱՐԴ1/0007/13/20

25 ՀՏՆ Ը :2 ի ԱՐԴԼ/0007/13/20

ՍԱԵՐԱ

ՀԵՑ բլրի

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ

ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

Հայաստանի Հանրապետության

վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշում

նախագահող դատավոր՝ Ա.Նիկողոսյան

26 հունվարի 2024 թվական ք.Երնան

ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ՝ Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ՝ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ

մասնակցությամբ դատավորներ՝ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ

Դ.ԽԱՉԱՏՈՒՐՅԱՆԻ

ԱՊՈՂՈՍՅԱՆԻ

Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ

գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով դատապարտյալ Ռուբեն Շալիկոյի Տոնականյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2022 թվականի մայիսի 6-ի որոշման դեմ պաշտպան Հ.Գալստյանի վճռաբեկ բողոքը,

ՊԱՐԶՔԵՑ

Գործի դատավարական նախապատմությունը.

Լ. Արմավիրի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2018 թվականի հուլիսի 27-ի դատավճռով Ռուբեն Շալիկոյի Տոնականյանը մեղավոր է ճանաչվել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի (այսուհետ

2

նան՝ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգիրք) 188.Լրդ հոդվածի Լին մասով ն նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանք՝ 600.000 (վեց հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով:

2. Արմավիրի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2019 թվականի մայիսի 3Լի որոշմամբ Ռ.Տոնականյանի նկատմամբ նշանակված տուգանք պատժատեսակը փոխարինվել է 1800 (հազար ութ հարյուր) ժամ հանրային աշխատանքներով:

3. Արմավիրի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի (այսուհետ նան՝ Առաջին ատյանի դատարան|՝ 2021 թվականի օգոստոսի 30-ի որոշմամբ ՀԸ արդարադատության նախարարության պրոբացիայի ծառայության Արմավիրի մարզային բաժնի պետի ժամանակավոր պաշտոնակատարի միջնորդությունը բավարարվել է ն Ռ.Տոնականյանի նկատմամբ նշանակված հանրային աշխատանքներ պատժատեսակի չկրած մասը՝ 1376 (հազար երեք հարյուր յոթանասունվեց) ժամ հանրային աշխատանքները փոխարինվել է 1 (մեկ) տարի 3 (երեք) ամիս 3 (երեք) օր ժամկետով ազատազրկմամբ:

4. ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նան Վերաքննիչ դատարան) 2022 թվականի մայիսի 6-ի որոշմամբ պաշտպան Հ.Գալստյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել է՝ Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2021 թվականի օգոստոսի 30-ի որոշումը թողնելով օրինական ուժի մեջ:

5. Վերաքննիչ դատարանի վերոգրյալ որոշման դեմ պաշտպան Հ.Գալստյանը բերել է վճռաբեկ բողոք, որը Վճռաբեկ դատարանի՝ 2022 թվականի հոկտեմբերի 17-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ: Վճռաբեկ դատարանի՝ 2023 թվականի դեկտեմբերի 28- ի որոշմամբ սահմանվել է վճռաբեկ բողոքի քննության գրավոր ընթացակարգ:

Վճոաբեկ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները ն պահանջը.

Վճոաբեկ բողոքը քննվում է հետնյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.

' Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի անցումային դրույթները կարգավորող 483- րդ հոդվածի 8-րդ մասի՝ սույն բողոքը քննվում է մինչն 2022 թվականի հուլիսի 1-ը գործող կարգով:

3

6. Բողոքաբերը նշել է, որ Վերաքննիչ դատարանը թույլ է տվել նյութական ն դատավարական իրավունքի խախտումներ, որի արդյունքում կայացրել է անհիմն դատական ակտ:

7. Ըստ բողոքաբերի, ստորադաս դատարանները սխալ են գնահատել Ռ.Տոնականյանի կողմից հանրային աշխատանքներից չարամտորեն խուսափելու հանգամանք: Մասնավորապես, Ռ.Տոնականյաանը՝ մինչն «Բարեկարգում» ընկերությունում նշանակվելը, բարեխղճորեն կատարել է իր պարտականությունները, իսկ նշյալ ընկերությունում նշանակվելուց հետո, չի կատարել հանրային աշխատանքները, քանի որ նրան չեն ապահովել անհրաժեշտ հանդերձանքով, ինչը պարտադիր է: Ուստի, ըստ բողոքաբերի, Ռ.Տոնականյանը չարամտորեն չի խուսափել հանրային աշխատանքները կատարելուց:

8. Բողոքաբերը նշել է նան, որ Ռ.Տոնականյանի նկատմամբ ազատազրկում չէր կարող նշանակվել, քանի որ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 188.-րդ հոդվածը պատիժ է սախատեսում միայն տուգանքի ն կալանքի ձնով: Հետնաբար, ըստ բողոքաբերի, Ռ.Տոնականյանի նկատմամբ նշանակվել է օրենքով չնախատեսված պատիժ:

9. Բացի այդ, բողոքաբերը գտել է նան, որ 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքով (այսուհետ՝ ՀՀ գործող քրեական օրենսգիրք) ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 188.-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործությունն ապաքրեականացվել է, որը նույնպես դատական ակտը բեկանելու հիմք է:

10. Վերոշարադրյալի հիման վրա, բողոքաբերը խնդրել է բեկանել ն փոփոխել Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2021 թվականի օգոստոսի 30-ի որոշումն օրինական ուժի մեջ թողնելու մասին Վերաքննիչ դատարանի՝ 2022 թվականի մայիսի 6-ի որոշումը՝ Ռ.Տոնականյանին ազատելով նշանակված պատժից:

Վճռաբեկ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքերը.

1. Առաջին ատյանի դատարանը, 2021 թվականի օգոստոսի 30-ի որոշմամբ դատապարտյալ Ռ.Տոնականյանի նկատմամբ նշանակված հանրային աշխատանքներ պատժատեսակի չկրած մասը փոխարինելով 1 (մեկ) տարի 3 (երեք) ամիս 3 (երեք) օր

4

ժամկետով ազատազրկմամբ, նշել է հետնյալը. «(...) Դատարանն արձանագրում է, որ (-) Ռ.Տոնականյանի կողմից հանրային աշխատանքները չկատարելը պատճառաբանվել է իրեն հանդերձանք չտրամադրելու փասվտվ, (..) որպիսի պատճառաբանությունը չի կարող համարվել հանրային աշխատանքները կատարելու անհնարինություն ն Ռ.Տոնականյանի դրսնորած վարքագիծը վկայում է նրա կողմից հանրային աշխատանքները կատարելուց չարսւմվտրեն խուսափելու մասին:

Ստացվում է, որ դավփապարմյալ Ռ.Տոնականյանը չի ներկայացել աշխատանքի վայր, ծանուցված լինելով՝ հրաժարվել է հանրային աշխատանքներ կատարելուց, այսինքն՝ խուսափկլ է հանրային աշխատանքի չկրած մասի 1376 (հազար երեք հարյուր յոթանասուն վեց) ժամ հանրային աշխատանքները կավարելուց, ուրի վերջինիս նկատմամը թիվ ԱՐԴ/005/1/19 գործով Արմավիրի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դավաւրանի 2019 թվականի մայիսի 3Լի որոշմամբ սահմանված 1800 (հազար ութ հարյուր) պատժատեսակի չկրած մասը 1376 (հազար երնք հարյուր յոթանասուն վեց) ժամ հանրային աշխատանքները, պեվք է փոխարինել 1(մեկ) տարի 3 (երեք) ամիս 3 (երեք) օր ժամկետով ազատազիկմամի` ազատաւզիկման մեկ օրր հաշվարկելով հանրային աշխատանքների երեք ժամվա դիմաց:

(-.)

Ինչ վերաբերում է պաշտպան Հ.Գալարյանի այն պնդմանը, որ Ռ.Տոնականյանին մեղսագրվող արարքի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 188.Լրդ հոդվածի Լին մասր չի նախատեսում ազատազրկում պազտժավտեսակը ն նշված հոդվածի սանկցիայի առավել խիար պատժավեսակը կալանքն է, որը չի կարող նշանակվել` խախկին) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 57-րդ հոդվածի 2րդ մասի ուժով, Դատարանն արձանագրում է, որ հանրային աշխատանքների չկրած մասր կալանքով կամ որոշակի ժամկետով ազատազրկմաւմըբ փոխարինելու մասին միջնորդության քննարկման ընթացակարգը կարգավորվում է |նախկին) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 9-րդ գլխի նորմերով՝ նշանակված պապտժապտեսակի փոփոխման կանոններով ն այն միջնորդության քննարկմանը վերաբերելի չեն ՀՀ քրեական օրենսգրքի պավժի նշանակման նորմերը (...)»՛:

"Տեսնյութեր, հատոր 1, թերթեր 175182:

5

12. Վերաքննիչ դատարանի՝ 2022 թվականի մայիսի 6-ի որոշման համաճայն՝ «((...) (Հյաշվի առնելով որ դատապարտյալն ըստ էության փորձել է րոլոր հնարավոր միջոցներով զերծ մնալ իր վրա դրված պարտավորության բարեխիղճ կատարումից՝ հատկապես հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ վերջինիս կողմից Առաջին ատյանի դատարանում արված հայվարարութան Օհամաձան նա չի ներկայացել «Բարեկարգում» փնօրինությու, քանի որ «իրենց ավվատւկը չի»՝3 Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ իրավաչափ են ՀՀ Արմավիրի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի` 2021 թվականի օգոստոսի 30-ի թիվ ԱՐԴԼ/0007/13/20 որոշմամբ՝ դատապարտյալ Ռուբեն Շալիկոյի Տոնականյանի նկատմամը հանրային աշխատանքներ պավտժապտեսակի չկրած մասն ազատազրկմամբ փոխարինելու մասին միջնորդությունը բավարարելու վերաբերյալ արտահայտված հետրնությունները:

Անդրադառնալով Բողոքաբերի փաստարկներին առ այն, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 188.Լրդ հոդվածի Լին մասր որպես պատժի փեսակ ազատազրկում առհասարակ չի։ հնախատեասմ, իսկ Կատահմանված ` պատժաչափի չի համապատասխանում կատարված արարքի ծանրությանը, Վերաքննիչ դավաւրաւնն արձանագրում է, որ չնայած պատիժը հանդես է գալիս որպես հանցագործության կատարման դիմաց սռցիալական արդարությունն վերականգնելու, պավժի ենթարկված անձին ուղղելու ինչպես նան հանցագործությունները կանխելու միջոց, տվյալ դեպքում պատժատեսակի խարացումն րսվփ էության հանդիսանում է փոխարինվող պավժի կրումից չարամտորեն խուսափելու արդյունք: Հարկ է նշել, որ ՀՀ Սահմանադրական Օ9դատարանը, գնահատելով խնդրո առարկա իրավական կարգավորման սահմեաւնադրականությունը, գտել է, որ իրավական հետնանքի առումով օրենադիրը վերոհիշյալ դեպքում պահպանել է հետապնդվող նպատակի ն դրան հասնելու իրավական միջոցների համարժեքության սկզրունքը:

Վերաքննիչ դատարանը հիմնավոր չի համարում վերաքննիչ բողոքի փաարարկն առ այն, որ դատապարտյալ Ռուբեն Շալիկոյի Տոնականյանի կողմից հանրային աշխատանքները չկատարելը անհնարիության հետնանք է ն իր համաձայնությունն է հայտնում: Առաջին ատյանի դատարանի հեպրնությանն այն մասին, որ հանդերձանք չտրամադրելու ապատճառարանություւն չխ կարող համարվել հանրային

6

աշխատանքները կատարելու անհնարինություն, իսկ դավապարտյալի դրսնորած վարքագիծը վկայում է նրա կողմից հանրային աշխատանքները կատարելուց չարամտորեն խուսափելու մասին (...)»::

Վճռաբեկ դատարանի պատճառաբանությունները ն եգրահանգումը.

13. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջն բարձրացված առաջին իրավական հարցը հետնյալն է. հիմնավոր են արդյոք դատապարտյալ Ռուբեն Տոնականյանի կողմից հանրային աշխատանքները կատարելուց չարամտորեն խուսափելու վերաբերյալ ստորադաս դատարանների հետնությունները:

ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 54րդ հոդվածի 5րդ մասի համաձայն՝ «Հանրային աշխատանքները կատարելուց չարամտորեն խուսափելու դեպքում հանրային աշխատանքների չկրած մասը դատարանը փոխարինում է կալանքով կամ որոշակի ժամկետով ազափտազիկմաւմի` կալանքի կամ որոշակի ժամկետով ազատազրկման մեկ օրր հաշվարկելով հանրային աշխատանքների երեք ժամվա դիմաց»:

2004 թվականի դեկտեմբերի 24ին ընդունված ՀՀ քրեակատարողական օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի համաձայն` «(..,) 3 Հանրային աշխատանքների ձնով պատիժը կրելուց չարամրորեն խուսափող է համարվում այն ղատապարմյալը, ով՝

1) մեկ ամսվա ընթացքում կատարել է հանրային աշխապտաժեումերի հաշվառման քարվտվ նախատեսված աշխատանքների իննսուն տոկոսից պակաս հանրային աշխապտանքներ՝ առանց հարգելի պատճառի.

2) հանրային աշխատանքների կատարման ժամանակ մեկ ամսվա ընթացքում երկուսից ավելի անգամ կոպտորեն խախտել է աշխատանքային կարգապահության կանոնները.

3) ծանուցվելու դեպքում երկու ն ավելի անգամ անընդմեջ կամ օրենքով նախատեսված դեպքում չի ներկայացել ազատությունից զրկելու հեր չկապված պատիժների կատարման ստորաբաժանում»:

3Տես նյութեր, հատոր 2, թերթեր 7179:

7

14. Վճռաբեկ դատարանը, Խաչիկ Խաչատրյանի գործով կայացված որոշմամբ նշել է՝ «(..) (Պ/ատիժր կրելու կարգն ու պայմանները խախպաելու դեպքում պատժի կրման նկատմամբ վերահակողություն իրականացնող վփարածքային մարմինը դատապարտյալին նախազգուշացնում, է օրենքով սահմանված

պատասխանափտվության մասին, իսկ այն դեպքում, երբ դատապարտյալը չարամտորեն խուսափում է հանրային աշխատանքների կատարումից, վւարածքային մարմինը միջնորդություն է ներկայացնում դափարան՝ հանրային աշխատանքների չկրած մասր կալանքով կամ որոշակի ժամկետով ազատազրկմամբ փոխարինելու մասին:

ՀՀ Սահմանադրական դատարանը, թիվ ՍԴՈՎՕՑ2 որոշման շրջանակներում, չարամպտությունը բնորոշել է որպես քրեորեն դատապարպելի սուբյեկտիվ գործոն ն հասարակական առավել վտանգավոր երնույթ, որն օբյեկտիվորեն հանգեցնում է փոխարինվող պազտժի խարացմանը (ազատությունից զիկելու հեւր կապված պատժով մտխարինմանն ու կիրառմանը), հետնաբար նան իրավակարգավորման արդյունավետ միջոցի գործադրմանը: Դրանով նպատակ է հերապնղդվում վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պավփժի ենթարկվաւծ անձին, կանխել հանցագործությունները, այսինքն՝ երաշխավորել սահմանադրական կարգի հիմունքների պահպանումը»:

15. Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երնում է, որ.

- Առաջին ատյանին դատարանը, արձանագրելով որ դատապարտյալ

Ռ.Տոնականյանը չարամտորեն խուսափում է նշանակված հանրային աշխատանքները կատարելուց, որոշում է կայացրել պատժի չկրած մասը՝ 1 (մեկ) տարի 3 (երեք) ամիս 3 (երեք) օր ժամկետով ազատազրկմամբ փոխարինելու մասին»:

- Վերաքննիչ դատարանը 2022 թվականի մայիսի 6-ի որոշմամբ Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը թողել է անփոփոխ՝ արձանագրելով, որ Առաջին ատյանի դատարանը հանգել է իրավաչափ հետնության։ Վերաքննի. դատարանի գնահատմամբ՝ գործում առկա տվյալները բավարար են փաստարկված դատողություն

' Տես Վճռաբեկ դատարանի` Խաչիկ Խաչատրրանի գործով 2022 թվականի օգոստոսի 26-ի թիվ ԱՐԴ/0018/13/19 որոշումը, կետ 13:

5 Տե՛ս սույն որոշման 11-րդ կետը:

8

անելու այն մասին, որ դատապարտյալ Ռ.Տոնականյանը չարամտորեն խուսափել է իր նկատմամբ նշանակված հանրային աշխատանքները կատարելուց::

16. Նախորդ կետում նշված փաստական հանգամանքները գնահատելով սույն որոշմամբ մեջբերված իրավական նորմերի ն դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ստորադաս դատարանները, դատապարտյալ Ռ.Տոնականյանի կողմից հանրային աշխատանքները կատարելուց չարամտորեն խուսափելու հարցի վերաբերյալ, հանգել են ճիշտ հետնության: Մասնավորապես, Վճռաբեկ դատարանն իր համաձայնությունն է հայտնում ստորադաս դատարանների այն դատողությանը, որ Ռ.Տոնականյանն համապատասխան հանդերձանք չտրամադրելը ողջամտորեն չի հանգեցնում նախատեսված աշխատանքների կատարման անհնարինության: »-Միաժամանակ, Վճռաբեկ դատարանն ասվածի համատեքստում գնահատում է նան Ռ.Տոնականյանի կողմից Առաջին ատյանի դատարանում հայտնած դիրքորոշումը:

7. Անդրադառնալով բողոքաբերի՝ սուն որոշման 8րդ կետում նշված փաստարկին՝ Վճռաբեկ դատարանը, Սահմանադրական դատարանի ՍԴՈ-1082 որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումների հաշվառմամբ, կրկին իր համաձայնությունն է հայտնում ստորադաս դատարանների այն հետնությանը, որ հանրային աշխատանքները ազատազրկմամբ փոխարինելու դեպքում պատժատեսակի խստացումն ըստ էության նշանակված պատժի կրումից չարամտորեն խուսափելու արդյունք էճ: Այլ կերպ ասած, պատժի կրումից չարամտորեն խուսափելու դեպքում, օբյեկտիվորեն Օառաջանոմ է պատժի խստացման անհրաժեշտություն, որը հանդիսանում է արդյունավետ միջոց ն նպատակ է հետապնդում վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, կանխել հանցագործությունները:: Հարկ է արձանագրել, որ վերոնշյալ մոտեցումն արտացոլված է նան 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի (այսուհետ նան՝ ՀՀ գործող քրեական օրենսգիրք) 60-րդ հոդվածի 8-րդ մասում:

5 Տե՛ս սույն որոշման 12-րդ կետը:

7 Տե՛ս նյութեր, հատոր 1, դատական նիստի արձանագրություն, թերթ 174:

Ց Տե՛ս սույն որոշման 12-րդ կետը:

5 Տե'ս ՀՀ Սահմանադրական դատարանի՝ 2013 թվականի ապրիլի 23-ի թիվ ՍԴՈ-1082 որոշումը:

9

Շիմք ընդունելով վերոգրյալը՝ Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ բողոքաբերի՝ սույն որոշման 8-րդ կետում նշված փաստարկն անհիմն է:

18. Ամփոփելով` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ դատապարտյալ Ռ.Տոնականյանի կողմից հանրային աշխատանքները կատարելուց չարամտորեն խուսափելու վերաբերյալ ստորադաս դատարանների հետնությունները հիմնավոր են:

19. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջն բարձրացված երկրորդ իրավական հարցը հետնյալն է. առկա է արդյոք Ռ.Տոնականյանի նկատմամբ նշանակված հանրային աշխատանքնե, պատժատեսակն ազատազրկմամբ փոխարինելիս ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի կարգավորումնեին հետադարձ ուժ տալու անհրաժեշտություն:

20. ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Արարքի հանցավորությունը լրիվ կամ մասնակիորեն վերացնող կամ պատիժը մեղմացնող օրենադրությունն ունի հերադարձ ուժ: Նշված դեպքում այն տարածվում է մինչն դրա ուժի մեջ մտնելը հանցանք կամ քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված արարք կատարած այն անձանց վրա, որոնց վերաբերյալ դեռես առկա չէ օրինական ուժի մեջ մտած եզրափաւկիչ դավզաւվարական ակվ»:

Սույն հոդվածի վերլուծությունից պարզ է դառնում, որ պատիժը մեղմացնող օրենսդրությանը հետադարձ ուժ տալու համար վճռորոշ նշանակություն ունի այն հանգամանքը, թե մինչ այդ օրենսդրությունն ուժի մեջ մտնելը հանցանք կամ քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված արարք կատարած անձանց վերաբերյալ առկա է արդյոք օրինական ուժի մեջ մտած եզրափակիչ դատավարական ակտ, թե ոջ: Եթե նման ակտ առկա չէ, ապա պատիժը մեղմացնող օրենսդրությունն ունի հետադարձ ուժ, այսինքն տարածվում է մինչ այդ օրենսդրությունն ուժի մեջ մտնելը հանցանք կամ քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված արարք կատարած անձանց վրա:

2. ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 54-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն՝ «Հանրային աշխատանքները կատարելուց չարամտորեն խուսափելու դեպքում հանրային աշխատանքների չկրած մասր դատարանը փոխարինում է կալանքով կամ որոշակի ժամկետով ազափտազիկմաւմի` կալանքի կամ որոշակի ժամկետով ազատազրկման մեկ օրր հաշվարկելով հանրային աշխատանքների երեք ժամվա դիմաց»:

10

ՃՇՇ գործող քրեական օրենսգրքի 60-րդ հոդվածի համաճայն՝ «/...) 2. Հանրային աշխատանքները դավապարտփյալի համաձայնությամբ ոչ ավելի, քան օրական 4 ժամ տնողությամի սահմանվում են ոչ մեծ ն միջին ծանրության հանցագործությունների համար՝ 60-270 ժամ տնողությամիը:

(-.)

7 «Հանրային աշխատանքներր կատարելուց խուսափելու դեպքում այն մտխարինվում է ազատաւզիկմեւմի՝ հանրային աշխատանքների 8 ժամը հաշվարկելով ազատազրկման 1 օրվա դիմաց: Հանրային աշխատանքներն ազատազրկմամբ փոխարինելիս ազավազրկման ժամկետը չի կարող գերազանցել այն հոդվածի սանկցիայով տվյալ պատժատեսակի համար նախատեսված առավելագույն ժամկետը, որով նախատեսված հանցագործության համար անձը դատապարտվել է: Եթե հաշվարկի արդյունքով ազատազրկման ժամկետը պակաս է արացվում այն հոդվածի սանկցիայով տվյալ պատժատեսակի համար նախատեսված նվազագույն ժամկետից, որով նախատեսված հանցագործության համար անձր դատապարտվել է, ապա պատիժը նշանակվում է հաշվարկի արդյունքով արացված ժամկետի չափով:

ծ Սույն հոդվածի 7-րդ մասով նախատեսված կանոնով է իրականացվում հաշվարկը նան այն դեպքում, երբ սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի սանկցիայով ազատազրկում նախատեսված չէ: Այդ դեպքում սահմանվող ազատազրկման ժամկետը չի կարող գերազանցել 1 արին»:

211. Մեջբերված կարգավորումների համեմատական վերլուծությունից պարզ է դառնում, որ ՀՀ գործող քրեական օրենսգիրքը հանրային աշխատանքներ պատժատեսակն ազատազրկմամբ փոխարինելիս սահմանում է պատժի հաշվարկման առավել մեղմ կանոն, քան նախատեսված էր ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքով: Մասնավորապես, եթե ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքով հանրային աշխատանքները կատարելուց չարամտորեն խուսափելու դեպքում հանրային աշխատանքների չկրած մասը փոխարինվում էր կալանքով կամ որոշակի ժամկետով ազատազրկմամբ՝ կալանքի կամ որոշակի ժամկետով ազատազրկման մեկ օրը հաշվարկելով հանրային աշխատանքների 3 ժամվա դիմաց, ապա ըստ նոր կարգավորումների` հանրային աշխատանքները կատարելուց խուսափելու դեպքում այն փոխարինվում է ազատազրկմամբ՝ հանրային աշխատանքների 8 ժամը հաշվարկելով ազատազրկման

11

մեկ օրվա դիմաց: Միաժամանակ, համաձայն ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի՝ այն դեպքում, երբ նույն օրենսգրքի Հատուկ մասի սանկցիայով ազատազրկում պատժատեսակը նախատեսված չէ, ապա սահմանվող ազատազրկման ժամկետը չի կարող գերազանցել մեկ տարին:

22.` Նման պայմաններում, Վճռաբեկ դատարանը ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի հիման վրա փաստում է, որ առկա է Ռ.Տոնականյանի նկատմամբ նշանակված հանրային աշխատանքեր պատժատեսակ Օ ։-ազատազրկմամբ փոխարինելիս ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի՝ պատժի մեղմացման հանգեցնող կարգավորումներին հետադարձ ուժ տալու անհրաժեշտություն:

23. Ամփոփելով սույն որոշման 2122րդ կետերում շարադրված իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ստորադաս դատարանների դատական ակտերը պետք է բեկանել ն գործն ուղարկել Առաջին ատյանի դատարան՝ նոր քննության: Նոր քննության ընթացքում Առաջին ատյանի դատարանը պետք է հանգի համապատասխան հետնության՝ հաշվի առնելով նան քրեական նոր օրենսդրության կարգավորումները:

24. Անդրադառնալով բողոքաբերի սույն որոշման 9-րդ կետում նշված փաստարկին՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ այն սոյն գործի շրջանակներում չի կարող քննարկման առարկա դարձվել, քանի որ վերաբերում է Ռ.Տոնականյանի կողմից կատարված հանցանքը ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքին համապատասխանեցնելուն, ինչը դուրս է սույն գործի քննության շրջանակից ն քննարկման առարկա կարող է դարձվել առանձին ընթացակարգով:

Ելնելով վերոգրյալից ն ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 162-րդ, 163-րդ, 17-րդ հոդվածներով, «Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 39-րդ, 43-րդ, 361-րդ, 403- 406-րդ, 415.1-րդ, 418.Լ-րդ, 419-րդ, 422-423-րդ հոդվածներով՝ Վճռաբեկ դատարանը

ՈՐՈՇԵՑ

Լ Արմավիրի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝

2021 թվականի օգոստոսի 30-ի ն ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2022 թվականի

12

մայիսի 6-ի որոշումները բեկանել ն գործն ուղարկել Արմավիրի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան՝ նոր քննության:

2. Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման պահից, վերջնական է ն ենթակա չէ բողոքարկման:

՞Նախագահող՝ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ

Դատավորներ՝ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ

Դ.ԽԱՉԱՏՈՒՐՅԱՆ

Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ

Ս.ՕՀԱՆՅԱՆ