Ներսիսյան — ԵԴ1/0243/13/23

Բ նջ .

255 ԳՈ ՒՆ»: ԱՍԵՑԻ»

/ Ո ոն՝ Ն ԵԴԼ/0243/13/23

ԳՈՏԻ 28 ՀՏ. ։

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ

ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

Արմավիրի մարզի առաջին ատյանի

ընդհանուր իրավասության դատարան,

նախագահող դատավոր՝ Մ.Կիրակոսյան

Հայաստանի Հանրապետության

վերաքննիչ քրեական դատարան,

նախագահող դատավոր՝ Գ.Հովհաննիսյան

13 մարտի 2026 թվական ք.Երնան

ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ՝ Վճռաբեկ դատարան) նախագահությամբ՝ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ

մասնակցությամբ դատավորներ՝ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ

Հ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ

Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ

Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ

Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ

գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով Սերյոժա Աբրահամի Ներսիսյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2024 թվականի ապրիլի 22-ի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Ե.Ավագյանի հատուկ վերանայման վճռաբեկ բողոքը,

2

ՊԱՐՔԵՑ

Վարույթի դատավարական նախապատմությունը.

1. Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2022 թվականի ապրիլի 1Լի դատավճոով՝ Սերյոժա Աբրահամի Ներսիսյանը մեղավոր է ճանաչվել 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի (այսուհետ՝ նան ՀՀ նախկին քրեական օրենսգիրք) 38-266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով ն 267.1ին հոդվածի 4-րդ մասի 1-ին կետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-266-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 7 (յոթ) տարի ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրվում լրացուցի. պատժի նշանակման, իսկ 267.Լին հոդվածի 4-րդ մասի 1Լին կետով՝ ազատազրկում՝ 8 (ութ) տարի ժամկետով` գույքի՝ մաքսանենգության առարկայի բռնագրավմամբ, ն նույն օրենսգրքի 66-րդ հոդվածով սահմանված կանոններով, վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 8 (ութ) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով, գույքի՝ մաքսանենգության առարկայի բռնագրավմամբ: ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 69րդ հոդվածով սահմանված կանոնների կիրառմամբ, նշանակված պատժին հաշվակցվել է կալանքի տակ գտնվելու՝ 11 (տասնմեկ) ամիս 1 (մեկ) օր ժամկետը ն թողնվել է կրելու ազատազրկում՝ 7 (յոթ) տարի 6 (վեց) ամիս 29 (քսանինը) օր ժամկետով՝ պատժի կրման սկիզբը հաշվելով արգելանքի վերցնելու օրվանից:

ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2023 թվականի հունիսի Լի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքը մերժվել է, իսկ Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2022 թվականի ապրիլի 1Լի դատավճիռը մասնակի բեկանվել ն փոփոխվել է՝ Ս.Ներսիսյանի նկատմամբ 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-393-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 6 (վեց) տարի ժամկետով, իսկ 399-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2րդ կետով՝ ազատազրկում` 6 (վեց) տարի ժամկետով: Նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով, հանցանքների համակցությամբ, Ս-Ներսիսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել

Յ

ազատազրկում՝ 7 (յոթ) տարի ժամկետով, որին հաշվակցվել է կալանքի տակ գտնվելու 11 (տասնմեկ) ամիս 1 (մեկ) օր ժամկետը, ն թողնվել է կրելու ազատազրկում՝ 6 (վեց) տարի 29 (քսանինը) օր ժամկետով:

Վճռաբեկ դատարանի՝ 2023 թվականի սեպտեմբերի 18-ի որոշմամբ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի` 2023 թվականի հունիսի Լի որոշման դեմ մեղադրյալ Ս.Ներսիսյանի պաշտպան Ա.Ջուվանովայի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժվել է:

2. Դատապարտյալ Ս.Ներսիսյան՝ փաստաբան Ա.Ջուվանովան 2023

թվականի նոյեմբերի 22-ին միջնորդություն է ներկայացրել Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան, որով խնդրել է հիվանդության պատճառով վերջինին ազատել պատժի կրումից:

Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարանի՝ 2024 թվականի հունվարի 16-ի որոշմամբ վարույթը տարածքային ընդդատության կարգով ուղարկվել է Արմավիրի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան (այսուհետ նան Առաջին ատյանի դատարան):

Առաջին Օ ատյանի դատարանի՝ 2024 թվականի փետրվարի 19ի

որոշմամբ վերոնշյալ միջնորդություն բավարարվլ է ն դատապարտյալ Ս.Ներսիսյանը ազատվել է ազատազրկման ձնով պատժի հետագա կրումից ն նրա նկատմամբ նշանակվլ է բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց՝ ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում ստացիոնար պայմաններում հարկադիր բուժում` «"որրթթԻԻ ՀԵռոթթթթթԸ, թաթար, թառրոթ 8 աաա թաթոոոոթոա «առո խրոնիկական հոգեկան հիվանդության ախտորոշման դեմ:

Որոշման կատարումը հանձնարարվել է ՀՀ ներքին գործերի նախարարության ոստիկանության Արմավիրի մարզային վարչությանը, ՀՀ արդարադատության նախարարության քրեակատարողական ծառայության «Արմավիր»

քրեակատարողական հիմնարկին ն ՀՀ առողջապահության նախարարության

4

«Հոգեկան առողջության պահպանման ազգային կենտրոն» փակ բաժնետիրական ընկերությանը:

3. ՇԸ գլխավոր դատախազության պատիժների ն հարկադրանքի այլ միջոցների կիրառման օրինականության նկատմամբ հսկողության վարչության պետի տեղակալ ԱԲրուտյանի հատուկ վերանայման բողոքի քննության արդյունքում ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նան Վերաքննիչ դատարան) 2024 թվականի ապրիլի 22-ի որոշմամբ բողոքը մերժել է՝ Առաջին ատյանի դատարանի` 2024 թվականի փետրվարի 19ի որոշումը թողնելով անփոփոխ:

4. Վերաքննիչ դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Ե.Ավագյանը հատուկ վերանայման վճռաբեկ բողոք է ներկայացրել, որը Վճռաբեկ դատարանի՝ 2024 թվականի հունիսի 28-ի որոշմամբ վարույթ է ընդունվել ն սահմանվել է դատական վարույթի իրականացման գրավոր ընթացակարգ:

Վճոաբեկ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները ն պահանջը.

Վճռաբեկ բողոքը քննվում է հետնյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.

5. Բողոքի հեղինակի պնդմամբ` Վերաքննիչ դատարանը թույ է տվել դատական սխալ նյութական ն դատավարական իրավունքի այնպիսի

խախտումներ, որոնք ազդել են վարույթի ելքի վրա: Մասնավորապես, սխալ են մեկնաբանվել ն կիրառվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 87րդ հոդվածի ն ՀՀ քրեակատարողական օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի դրույթները, ինչի արդյունքում դատապարտյալ Ս.Ներսիսյանը հիվանդության պատճառով անհիմն ազատվել է պատժի մնացած մասը կրելուց:

5.. Բողոք բերած անձի պնդմամբ՝ օրենսդրությամբ սահմանված կարգով հիվանդության (խանգարումներ, վիճակներ) հետնանքով պատժից ազատելու վերաբերյա Առաջին ատյանի դատարան միջնորդություն ներկայացնելու իրավասություն ստանալու նպատակով, դատապարտյալ Ս.Ներսիսյանը կամ նրա փաստաբանը, նախ համապատասխան դիմում պետք է ներկայացնեին

5

Միջգերատեսչական հանձնաժողովին՝ հիվանդության հետնանքով պատժից ազատելու վերաբերյալ եզրակացություն ստանալու համար, այնուհետն` հիշյալ եզրակացությունը ստանալուց հետո միայն կարող էին համապատասխան միջնորդություն ներկայացնել Առաջին ատյանի դատարան: Բողոքաբերը նշել է, որ սույն գործում առկա փաստական տվյալների համաձայն դատապարտյալ Ս.Ներսիսյանը կամ նրա փաստաբանը Միջգերատեսչական հանձնաժողովին չեն դիմե ն դատապարտյալին հիվանդության հետնանքով պատժից ազատելու վերաբերյալ եզրակացություն չեն ստացել, հետնաբար՝ Ս.Ներսիսյանը կամ վերջինիս փաստաբանը հիշյալ հիմքով Առաջին ատյանի դատարան դիմելու իրավասություն ձեռք չեն բերել:

Բողոքաբերը փաստել է, որ վարույթն իրականացնող մարմնի շրջանցմամբ փաստաբանի (պաշտպանի) կողմից փորձագետին դիմելու ն փորձաքննության եզրակացությոն ստանալու իրավական հնարավորություն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգիրքը չի սահմանել, իսկ ՀՀ քրեակատարողական օրենսգիրքը սահմանում է մեկ իրավական ընթացակարգ, այն է՝ 135-րդ հոդվածի համաձայն` դատապարտյալը կամ վերջինի փաստաբանը կարող են դիմել միայն Միջգերատեսչական հանձնաժողովին: Հետնաբար՝ դատապարտյալ Ս.Ներսիսյանի վերաբերյալ կազմված փորձագետի եզրակացությունը սույն գործով ապացույց (պարզաբանման ենթակա հանգամանք) հանդիսանալ չի կարող՝ այն օրենքով սահմանված կարգով ստացված չլինելու պատճառով:

5.2. Բողոքաբերը նան փաստել է, որ Ս.Ներսիսյանի վերաբերյալ կազմված փորձագետի եզրակացությունը հիմնավոր չէ ն առկա են կրկնակի դատահոգեբուժական փորձաքննություն նշանակելու հիմքերը:

5.3. Բողոքաբերը նան նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանն անհրաժեշտ միջոցներ չի ձեռնարկել` դատապարտյալ Մ.Ներսիսյանի առողջական վիճակի ն վերջինի բուժումը ՀՀ արդարադատության նախարարության

«Դատապարտյալների հիվանդանոց» քրեակատարողական հիմնարկ

հոգեբուժական բաժանմունքում իրականացնելու հնարավորությունը պարզելու համար:

6

6. Վերոգրյալի հիման վրա, բողոք բերած անձը խնդրել է բեկանել ՀՀ արդարադատության նսախարարութան «Արմավի» քրեակատարողական

հիմնարկի դատապարտյալ Ս.Ներսիսյանին հիվանդության պատճառով պատժից ազատելու մասին դատապարտյալի փաստաբան Ա.Ջուվանովայի միջնորդությունը բավարարելու մասին Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2024 թվականի փետրվարի 19- ի որոշումն անփոփոխ թողնելու մասին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2024 թվականի ապրիլի 22ի որոշումը ցկայացնելով նոր դատական ակտ՝ դատապարտյալ Ս.Ներսիսյանին պատժից ազատելու վերաբերյալ փաստաբանի միջնորդությունը մերժել:

Վճոաբեկ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.

7. 2023 թվականի նոյեմբերի Լին փաստաբան Աննա Ջուվանովան դիմել է «ՀՇ փորձագիտական կենտրոն» պետական ոչ առնտրային կազմակերպություն՝ Սերյոժա Աբրահամի Ներսիսյանի նկատմամբ դատահոգեբուժական

հանձնաժողովային փորձաքննություն կատարելու խնդրանքով:

8. Առաջին ատյանի դատարանը 2024 թվականի փետրվարի 19-ի որոշմամբ արձանագրել է հետնյալը. «/...) Այսպիսով՝ Դատարանը, հիմք ընդունելով Սերյոժա Ներսիսյանի հիվանդության րնութը Օն մյուս հանգամանքները, դրանք գնահատման ենթարկելով պատիժը կրելուն զուգրնթաց դատապարվյալի առողջական վիճակին համապատասխան բժշկական օգնություն փրաւմադրելու հնարավորության համապտեքարում, ինչպես նան ելնելով մարդասիրության սկզբունքի դրսնորումներից, հանգում է հենության, որ դատապարտյալ Սերյոժա Ներսիսյանին պետք է ազատել հերագա պատիժը կրելուց, քանի որ որեէ դեպքում: դատապարտյալը չպերք է ենթարկվի ծանրության տառապանքների կամ զրկանքների:

Անդրադառնալով դատախազ Արայիկ Բրուվյանի այն դիրքորոշմանը, որ փաստաբան Աննա Ջուվանովեաւն չի հանդիսանում այն սուբյեկտը, որը պետք է ւ Տե'ս վարույթի նյութեր, հատոր 1, թերթ 6:

7

դիմեր համապատասխան հանձնաժողով՝ եզրակացություն արանալու նպատակով, ապա Դատարանն հարկ է համարում արձանագրել, որ ըրստր ՀՀ

քրեակատարողական օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի Լին ն 2-րդ մասերի համաձայն՝ հիվանդության հետնանքով պատժից ազատելու միջնորդությունը օրենքով սահմանված դեպքերում դավզարան է ներկայացնում պրորասւցիալյի ծառայողը կամ քրեակատարողական հիմնարկի պետը, դատապարվյալր կամ նրա փաարարանը՝ ոժշկական կամ հոգերուժական հանձնաժողովի եզրակացությունն արանալուց հետո անհապաղ, րայց ոչ ուշ, քան մեկ աշխատանքային օրվաւ ընթացքում: Սույն հոդվածի Լին մասով նախատեսված բժշկական կամ հոգերուժական

հանձնաժողովի եզրակացության անհրաժեշտության դեպքում այն հոդվածի Լին մասում նշված առւրյեկտները, ինչպես նան բժշկական օգնություն ն սպասարկում: իրականացնող մասնագիտացված (կազմակերպություն, կարող են դիմել համապատասխան հանձնաժողով եզրակացություն ատանալու նպատակով: Հետնաբար հիմք ընդունելով վերի հիշատակված իրավակարգավորումները՝ Դատարանի գնահատմամբ դատախազի պնդումները հիմնավորված ն

փաստարկված չեն:

Անդրադառնալով Սերյոժա Ներսիսյանի նկատմամի բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցի կիրառման անհրաժեշտությանը, Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ րար «Հայաարանի, "Հանրապետության փորձագիտական կենտրոն» պետական ոչ առնետրային կազմակերպության հոգերուժական փորձաքննությունների բաժնի պեմ, հոգերույժ՛փորձագետ Վ.Բարայանի ն նույն կազմակերպության հոգերուժական փորձաքննությունների բաժնի հոգերույժտրձագետ Լ.Խաչատրյանի կողմից Սերյոժա Աբրահամի Ներսիսյանի վերարերյալ 2023 թվականի նոյեմբերի 20-ի տրված թիվ 38462318 ամբուլատոր դափահոգերուժական փորձաքննության եզրակացության` «ներկա պահին զրկում է (Սերյոժա, Ներսիսյանին) իր գործողությունների (անգործության) բնութ ն հասարակական վտանգավորության աստրիճանը գիտակցելու հնարավորությունից: (..) Իր ներկա հոգեկան վիճակով Սերյոժա. Արրահամի Ներսիսյանը չի կարող պատիժը կրել: Կարիք ունի հարկադրական րուժման

8

ընդհանուր փիպի հոգեբուժական ստացիոնարի պայմաններում համաձայն` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 87-րդ հոդվածի 2-րդ կերի»:

(-.)

Հեփնաբար, հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական օրենսգիքի 87-րդ հոդվածի 2րդ մասր ն Սերյոժա Աբրահամի Ներսիսյանի վերաբերյալ 2023 թվականի նոյեմբերի 20ի փրված թիվ 38462318 ամբուլատոր դատահոգերուժական փտրձաքննությաւն եզրակացությունը՝ Դատարանը գտնում է, որ Սերյոժա Աբրահամի Ներսիսյանի նկատմամի պետք է նշանակել բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց՝ ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական րաժանմունքում .արացիոնար պայմաններում հարկադիր բուժում` «"ՀՀ»ՈՒՒ, ՀԳՈԻԲԻԻԻԻԻ, րթթթթթթթոու) թռռոը ոո որոր տոր» խրդնիկական հոգեկան հիվանդության ախտորոշման դեմ (...)»-:

9. Վերաքննի: ։6դատարանը 2024 թվականի ապրիլի 22ի որոշմամբ արձանագրել է հետնյալը. «(...) Վերաքննիչ դատարանի համար ընդունելի են Առաջին ատյանի դատարանի հեվնություններն այն մասին, որ դատապարտյալ Սերյոժա Ներսիսյանի կողմից պավժի հետագա կրումը նրա առողջական վիճակի տեսեւնկյունից նպատակահարմար չէ:

Ընդ որում. Վերաքննիչ դատարանի համար ուշադրության է արժանի նան «Հայաստանի Հանրապետության փորձագիտական կենտրոն» ՊՈԱԿ-ի

հոգերուժական փորձաքննությունների բաժնի պեմ, հոգերույժ՛փորձագետ Վ. Բաբայանի հայփարարություն այն մասին, որ դավապարտյալ Սերյոժա Ներսիսյանի մուր ախտորոշված հիվանդությանը «րԻԻԻԻԻ թորԻԻԻթ ԸԲրրթթթոորոոյ ՈԳԻ ագաթ որու առո: խրոնիկական հոգեկան հիվանդության

բուժումն ընդհանրապես հնարավոր չէ իրականացնել քրեսւկատարողական հիմնարկում (...):

Ի հավելումն նշվածի, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ դատապարտյալի կողմից խրոնիկական հոգեկան հիվանդությամբ տառապելը վտանգավոր է դարձնում վերջինիս թե' իր, թե՛ հասարակության համար (ինչպես 2 Տե՛ս վարույթի նյութեր, հատոր 2, թերթեր 45-63:

9

այդ մասին Առաջին ափյանի դատարանում դատական նիատի ժամանակ հայտնել է նան ամբուլավտր փորձաքննությանը մասնակցած մասնագետր):

Նշված դատողությունները բխում են ոչ միայն գործում առկա փատրական հանգամանքները իրենց համակցության մեջ գնահատելու արդյունքում, այլ նաւն թիվ 38462318 ամբուլատոր դատահոգերուժաւկուն փորձաքնության եզրակացությամի, որում ներկայացված վվյալներից հենում է, որ դատապարտյալ Սերյոժա Ներսիսյաւնի մով. ախվտրոշված խրոնիկ հիվանդությունը ընդգրկված է ՀՀ կառավարության թիվ 2006 թվականի մայիսի 26-ի որոշման թիվ 825-Ն որոշման հավելված 2-ում, րար այդմ նան համարվում է պատժի կրման հետ անհամատեղելի հիվանդություն: (...)

Անդրադարձ կատարելով Դատախազի բողոքում նշված այն հարցադրմանը, թե արդյոք դավւապարտյալի պաշտպանը հանդիսանում է փորձաքննություն կատարելու միջնորդություն ներկայացնելու համար պավշամ սուբյեկտ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է հետնյալը.

(-) ԷԳործող իրավակարգավորումները դատապարվյալի պաշվայանին /իաստաբանին նս հնարավորություն են ընձեռում եզրակացություն ատանալու նպատակով համապատասխուն հանձնաժողով դիմելու համար:

Իսկ ինչ վերաբերում է ներկայացված փորձագիտական եզրակացությաւն անհամապատասխանության մասին Բողոքում ներկայացված պնդումներին, Վերաքննիչ դափւարանի համար նշվածն ընդունելի չէ այն պատճառով, որ Բողոքում պարզապես վիճարկվել են տրված եզրակացությունում ամրագրված տեղեկությունները, առանց դրա վերաբերյալ հիմնավոր ն ողջամիտ հակափաստարկներ, ներկայացնելու այն պայմաններու, երի նշված եզրակացությունը տրվել է փորձաքննություն իրականացրած ն ոլորտին ձեռնհաս մասնագեպտերի կողմից, ընդ որում նան Առաջին ատյանի դատարանում դավտաւկաւն նիստի ժամանակ նես փորձաքննությանը մասնակցած մասնագետը հաստատել է մոտրձագիտական եզրակացությամը ներկայացված հետնությունները:

Ամփոփելով վերոգրյալը` Վելաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից պահպանվել է քրեակատարողական օրենքով

10

սահմանված կարգը, ն վերջինս եկել է իրավաչափ եզրահանգման այն մասին, որ դատապարտյալը չպետք է ենթարկվի այնպիսի ծանրության տառապանքների կամ` զիկանքների, որոնք գերազանցում են անազատության մեջ գտնվելուն ներհատուկ տառապանքի անխուսափելի աստիճանը, հակառակ դեպքում կխափտվեն դատապարտյալի` ինչպես ներպետական, այնպես էլ միջազգային իրավունքի նորմերով նախատեսված իրավունքները (...)»:

Վճոաբեկ դատարանի հիմնավորումները ն եզրահանգումը.

10. Սույն վարույթով Վճռաբեկ դատարանի առջն բարձրացված իրավական հարցը հետնյալն է. իրավաջա՛փ են արդյոք «ՀՇ փորձագիտական կենտրոն» պետական ոչ առնտրային կազմակերպության փորձաքննության եզրակացության հիմքով` Ս.-Ներսիսյանին հիվանդության հետնանքով պատժից ազատելու միջնորդությունը բավարարելու մասին ստորադաս դատարանների

հետնությունները:

1. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 87րդ հոդվածի համաձայն՝ «(..) 2 Եթե դատավճիռ կայացնելուց հետո անձի մուտ ի հայտ է եկել հոգեկան առողջության այնպիսի խնդիր, որն անհնարին է դարձնում պատիժը կատարելը, ապա դատարանը դավահոգերուժական փորձաքննության եզրակացության հիմաւն վրա նրան ազավմում է պատիժը կրելուց: Այդ անձի նկատմամբ նշանակվում է բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց, իսկ առողջական վիճակի այնպիսի փովտխության դեպքում, երբ հոգեբուժական հանձնաժողովի եզրակացության համաձայն` անձր կարող է կրել պատիժ, դավարանը վերացնում է բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոցը ն որոշում է կայացնում անձին ուղարկել պատիժը կրելու (...)»:

ՃՇՇ քրեակատարողական օրենսգրքի 91Լրդ հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն՝ «(-.) Քրեակատարողական հիմնարկներում հիվանդության հետեանքով պաւպտժից ազապելու (...) հել, կապված հարցերը կանոնակարգելու նպատակով Հայաստանի Հանրապետության կառավարության որոշմամի հաստատվում են

միջգերատեսչական բժշկաւկան հանձնաժողովներ արտեղծելու կարգը ն կազմի»:

5 Տե՛ս վարույթի նյութեր, հատոր 2, թերթեր 127-148:

1

ՃՇՇ քրեակատարողական օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի Լին մասի համաձայն՝ «Հիվանդության հետնանքով պատժից ազատելու միջնորդությունը օրենքով սահմանված դեպքերում դավփարան է ներկայացնում պրորասւցիալյի ծառայողը կամ քինակատարողական հիմնարկի պետը, դարապարվյալի կամ նրա փատրաբանը` բժշկական կամ հոգերուժական հանձնաժողովի եզրակացությունն արանալուց հետո անհապաղ, բայց ոչ ուշ, քան մեկ աշխատանքային օրվա ընթացքում: Միջնորդության հեր միաժամանակ ներկայացվում են համապատասխան հանձնաժողովի եզրակացությունը ն դատապարտյալի անձնական գործը (...)»:

ՃՇՇ Կառավարության 2003 թվականի դեկտեմբերի 4-ի՝ «Միջգերատեսչական բժշկական հանձնաժողովներ ստեղծելու կարգը հաստատելու մասին» Հ 1636-Ն որոշման 2-րդ կետի համաձայն` «Հայատրանի Հանրապեվաության քրեական օրենսգրքի ն Հայատրանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի համաձայն Հայաստանի Հանրապետության արդարադատության նախարարության քրեակատարողական հիմնարկներում պահվող անձանց անմեղսունակ կաւմ սահմանափակ մեղսունակ ճանաչելու, կալանավորված անձի նկատմամբ հոգեկան առողջական վիճակի պատճառով խափանման միջոցը փտխելու նպատակահարմարությաան կամ հոգեկան առողջական վիճակի պատճառով պատժից ազատելու, ինչպես նան ըժշկական՝ հոգեբուժական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ կիրառելու հեմ. կապված հարցերը լուծելու նպատակով Հայաստանի Հանրապետության առողջապահության նախարարությանը կից դատահոգերուժական փորձաքննության հանձնաժողովի կողմից իրականացվող դատահոգերուժական փորձաքննությունը կազմակերպվում է հանձնաժողովային կարգով: Հանձնաժողովի կազմում, պետական կառավարման լիազոր մարմնի ներկայացուցիչներից բացի, որպես անդամ ընդգրկվում են նան մեկական ներկայացուցիչ` «Քրեակատարողական րըժշկության կենտրոն» պետական ոչ առետրային կազմակերպությունց ե 6 Հայաարանի -Հանրապետության կառավարությանն առընթեր Հայաստանի Հանրապետության ոստիկանության համապատասխան ստորաբաժանումից: Հանձնաժողովի կազմում

ներկայացուցիչներն րնդգրկվւմ եե Հայաարանին Հանրապետության

12

առողջապահության նախարարի հրամանով: Հայաստանի Հանրապետության արդարադատության Օ`նախարաի ե Հայաստանի Հանրապետության

ոստիկանության պետի ներկայացմաւմը»:

12 Վճռաբեկ դատարանը Սերգեյ Գրիգորյանի գործով իրավական

դիրքորոշում է ճնավորելրլթպատժից հիվանդության հետնանքով ազատելու ընթացակարգի վերաբերյալ` արձանագրելով, որ ՀՀ քրեակատարողական օրենսգիրքը՝ որպես պատժի կատարմանն առնչվող իրավահարաբերությունները կարգավորող հիմնական նորմատիվ իրավական ակտ, սահմանում է հիվանդության հետնանքով պատժից ազատելու ընթացակարգը, այդ թվում՝ միջնորդություն ներկայացնելու իրավասություն ունեցող սուբյեկտներին, միջնորդության ներկայացման ժամկետները ն միջնորդությանը կցվող նյութերը, իսկ ՀՀ Կառավարության կողմից ընդունված վերոնշյալ որոշումները որպես քրեակատարողական օրենսդրության բաղկացուցիչ մաս կազմող

ենթաօրենսդրական նորմատիվ իրավական ակտեր, մանրամասնում են ՀՀ քրեակատարողական օրենսգրքով նախատեսված միջգերատեսչական բժշկական հանձնաժողովների կազմավորման ն գործունեության առանձնահատկությունները:

Վերոշարադրյալի հաշվառմամբ՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ հիվանդության հետնանքով պատժից ազատելու կարգի նկատմամբ կիրառելի են քրեակատարողական օրենսդրությամբ սահմանված միջգերատեսչական բժշկական հանձնաժողովի եզրակացությունը ստանալու վերաբերյալ կարգավորումները: Այսինքն, պատժից ազատելու հիմք ծառայող ՀՀ Կառավարության որոշմամբ սահմանված ցանկում ներառված հիվանդության առկայության մասին եզրակացությունը կարող է տրամադրել ՀՀ Կառավարության 2003 (թվականի դեկտեմբերի .4ի՝ «Միջգերատեսչական բժշկական հանձնաժողովներ ստեղծելու կարգը հաստատելու մասին» թիվ 1636-Ն որոշմամբ սահմանված կազմը՝ ՀՀ արդարադատության նախարարության համապատասխան հանձնաժողովը::

" Տես Վճռաբեկ դատարանի` Սերգեյ Գրիգորյանի գործով 2025 թվականի օգոստոսի 5ի թիվ ԵԴԼ0288/13/23 որոշումը:

Թ

3. Մույն վարույթի նյութերի ուսումնասիրությունից երնում է, որ.

- դատապարտյալ Ս.Ներսիսյանի փաստաբան Ա.Ջուվանովան դիմել է «ՀՇ փորձագիտական կենտրոն» պետական ոչ առնտրային կազմակերպություն՝ Ս.Ներսիսյանի նկատմամբ դատահոգեբուժական հանձնաժողովային

փորձաքննություն կատարելու խնդրանքով, որի եզրակացության հիման վրա, Ս.Ներսիսյանին՝ ազատազրկման ձնով պատիժը կրելուց ազատելու կամ այն հետաճգելու միջնորդությամբ, դիմել է Առաջին ատյանի դատարան::

- Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2024 թվականի փետրվարի 19-ի որոշմամբ վերոնշյալ միջնորդություն, բավարարվել է ն դատապարտյալ Ս.Ներսիսյանը հոգեկան հիվանդության հետնանքով ազատվել է թիվ ՍԴ/0030/01/20 քրեական գործով Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2022 թվականի ապրիլի 1-ի դատավճռով նշանակված՝ ազատազրկում պատժի հետագա կրումից: Վերջինիս նկատմամբ նշանակվել է բժշկական բնույթի հարկադրանքի միջոց` ընդհանուր հսկողության հոգեբուժական բաժանմունքում՝ ստացիոնար պայմաններում հարկադիր բուժումծ:

- Վերաքննիչ դատարանը 2024 թվականի ապրիլի 22-ի որոշմամբ անփոփոխ է թողել Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2024 թվականի փետրվարի 19-ի որոշումը՛:

14 ` Նախորդ կետում վկայակոչված փաստական հանգամանքները

գնահատելով սույն որոշման 1112-րդ կետերում վկայակոչված իրավադրույթների ն իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ «ՀՇ փորձագիտական կենտրոն» պետական ոչ առնտրային կազմակերպության փորձաքննության եզրակացության հիման վրա Ս.Ներսիսյանին հիվանդության հետնանքով պատժից ազատելու վերաբերյալ դատապարտյալ Ս.Ներսիսյանի փաստաբան Ա.Ջուվանովայի միջնորդությունը բավարարելով, իսկ Վերաքննիչ դատարանը՝ Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտն անփոփոխ թողնելով, խախտել են ՀՀ արդարադատության նախարարության միջգերատեսչական 5 Տե՛ս սույն որոշման 2-րդ ն 7-րդ կետերը:

ՏՏե՛ս սույն որոշման 8-րդ կետը:

7 Տե՛ս սույն որոշման 9-րդ կետը:

14

բժշկական հանձնաժողովի եզրակացության հիման վրա դատապարտյալին պատժից ազատելու հարցի քննարկման՝ ՀՀ քրեակատարողական օրենսդրությամբ սահմանված կարգը:

Հետնաբար, «ՀՇ փորձագիտական կենտրոն» պետական ոչ առնտրային կազմակերպության փորձաքննության եզրակացության հիմքով` Մ.-Ներսիսյանին հիվանդության հետնանքով պատժից ազատելու միջնորդությունը քննության առնելու ն բավարարելու մասին ստորադաս դատարանների հետնություններն իրավաչափ չեն:

5. Վերոգրյալի հաշվառմամբ, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բողոքաբերի՝ սույն որոշման 52-րդ ն 53րդ կետերում վկայակոչված մյուս փաստարկներին անդրադառնալն առարկայազուրկ է:

16. «Հետնաբար, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ստորադաս

դատարանները թույլ են տվել նյութական օրենքի խախտում՝ սխալ են մեկնաբանել ՃՇՇ քրեական օրենսգրքի 87-րդ հոդվածը, չեն կիրառել կիրառման ենթակա՝ ՀՀ քրեակատարողական օրենսգրքի 135-րդ հոդվածը, ինչը, համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 362-րդ հոդվածի՝ հիմք է ստորադաս դատարանների դատական ակտերը բեկանելու ն փաստաբան Ա.Ջուվանովայի՝ Առաջին ատյանի դատարան ներկայացված միջնորդությունը մերժելու համար:

Ելնելով վերոգրյալից ն ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 162-րդ, 163րդ ն 171րդ հոդվածներով, Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 31-րդ, 33-րդ, 34-րդ, 264-րդ, 281-րդ, 352-րդ, 359-րդ, 361363-րդ ու 400-րդ հոդվածներով` Վճռաբեկ դատարանը

5

ՈՐՈՇԵՑ

1. Դատապարտյալ Սերյոժա Աբրահամի Ներսիսյանի վերաբերյալ Արմավիրի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2024 թվականի փետրվարի 19ի որոշումը ն այն անփոփոխ թողնելու մասին ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2024 թվականի ապրիլի 22-ի որոշումը բեկանել:

2. Դատապարտյալ Սերյոժա Աբրահամի Ներսիսյանին հիվանդության հիմքով պատժի կրումից ազատելու վերաբերալ փաստաբան Ահտուվանովայի միջնորդությունը մերժել:

Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացնելու օրը:

՞Նախագահող՝ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ

Դատավորներ՝ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ

Շ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ

ԱԴԱՆԻԵԼՅԱՆ

Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ

Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ