«ՄԵԼՏԵՔՍ» ՍՊԸ-Ի ԱՆՀԱՏԱԿԱՆ ԴԻՄՈՒՄԻ ԸՆԴՈՒՆԵԼԻՈՒԹՅԱՆ ՀԱՐՑԻ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՍԱՀՄԱՆԱԴՐԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԻ ԹԻՎ 2 ԴԱՏԱԿԱՆ ԿԱԶՄԻ

Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ Ը

ԱՆՀԱՏԱԿԱՆ ԴԻՄՈՒՄԻ ԸՆԴՈՒՆԵԼԻՈՒԹՅԱՆ ՀԱՐՑԻ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ

Քաղ. Երևան

10 հոկտեմբերի 2012թ.

Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական դատարանի

թիվ 2 դատական կազմը

Նախագահությամբ Վ. Պողոսյանի

Անդամակցությամբ Կ. Բալայանի

Ֆ. Թոխյանի

Ուսումնասիրելով «Մելտեքս» ՍՊԸ-ի անհատական դիմումով գործը քննության ընդունելու մասին հարցը,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց.

Համաձայն ՀՀ Սահմանադրության 101-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետի «Մելտեքս» ՍՊԸ-ն 26.09.2012թ. դիմել է ՀՀ սահմանադրական դատարան խնդրելով քննության առնել և որոշել «Սահմանադրական դատարանի մասին» ՀՀ օրենքի 68- րդ հոդվածի 15-րդ մասի 2-րդ պարբերության իրավակիրառական պրակտիկայում դրան տրված մեկնաբանությամբ հանդերձ, համապատասխանությունը ՀՀ Սահմանադրության 1-ին և 101-րդ հոդվածների պահանջներին և / կամ ՀՀ դատական օրենսգրքի 15-րդ հոդվածի 4-րդ մասի այնքանով, որքանով չի նախատեսում ընդհանուր իրավասության դատարանների կողմից դատական ակտ կայացնելիս ՀՀ սահմանադրական դատարանի որոշման պատճառաբանական մասում արտահայտած իրավական դիրքորոշումների պարտադիր լինելու պայման այդպիսով շրջանցելով Սահմանադրության նորմերի անմիջական գործողության սկզբունքը, համապատասխանությունը ՀՀ Սահմանադրության 1-ին, 3, 14.1, 18, 19 և 101-րդ հոդվածների պահանջներին։

Անհատական դիմումի նախնական ուսումնասիրության արդյունքներից պարզվեց, որ դիմումի քննության ընդունումը ենթակա է մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ.

1. «Սահմանադրական դատարանի մասին» ՀՀ օրենքի 68-րդ հոդվածի 15-րդ մասի 2-րդ պարբերության վերաբերյալ առկա է ՀՀ սահմանադրական դատարանի 11.05.2007թ. ՍԴՈ-701 որոշումը։ Այս հանգամանքը գործի քննությունը մերժելու «Սահմանադրական դատարանի մասին» ՀՀ օրենքի 32-րդ հոդվածի 3-րդ կետով նախատեսված հիմք է։ Այսպես ՀՀ

սահմանադրական դատարանն իր 11.05.2007թ. ՍԴՈ-701 որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է արտահայտել վիճարկվող իրավադրույթի վերաբերյալ առ այն, որ վիճարկվող դրույթի իրավական

բովանդակությունն անհրաժեշտաբար բխում է Սահմանադրության 102-րդ հոդվածի 3-րդ մասի, ինչպես նաև «Սահմանադրական դատարանի մասին» ՀՀ օրենքի 68-րդ հոդվածի 15-րդ մասի 1-ին պարբերության դրույթներից, և որոշել, որ վիճարկվող իրավադրույթը համապատասխանում է ՀՀ

Սահմանադրության պահանջներին սահմանադրական դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումների շրջանակներում։ Սահմանադրական դատարանն արձանագրել է նաև, որ «Ինչ վերաբերում է նոր հանգամանքներով քաղաքացու իրավունքների դատական պաշտպանության հնարավորությանը, ապա այն առաջ է գալիս սահմանադրական դատարանի որոշմամբ իրավական ակտի կամ դրա որևէ դրույթի իրավական ուժը կորցնելու, այսինքն հետաձգման ժամկետը լրանալու պահից օրենքով սահմանված կարգով»։ Վերոհիշյալ որոշման կայացումից հետո իրավակիրառական պրակտիկան զարգացել է որոշման մեջ արտահայտված իրավական դիրքորոշումներին հակառակ տրամաբանությամբ։ Այդ խնդրին անդրադարձել է ՀՀ սահմանադրական դատարանն իր 15.07.2011թ. ՍԴՈ-984 որոշմամբ, որով ևս մեկ անգամ վերահաստատել է ՍԴՈ-701 որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումները և արձանագրել է, որ իրավակիրառական պրակտիկայում առկա են դեպքեր, երբ ՀՀ Սահմանադրությանը հակասող ճանաչված նորմի կիրառմամբ ընդունված դատական ակտի վերանայման պահանջի առնչությամբ մերժվում է անգամ վերանայման վարույթ հարուցելու պահանջը, ի թիվս այլնի, այն պատճառաբանությամբ, որ ՀՀ սահմանադրական դատարանը տարաժամկետել է հակասահմանադրական նորմի ուժը կորցնելը, և բողոք բերող անձը նման պայմաններում չի ապացուցել և հիմնավորել նոր հանգամանքի առկայությունը, իսկ եթե բողոք ներկայացվում է տարաժամկետման ավարտից հետո, ապա բողոքը վերադարձվում է այն պատճառաբանությամբ, որ բաց է թողնված բողոք բերելու համար սահմանված եռամսյա ժամկետը։

Դատական կազմը գտնում է, որ իրավակիրառական պրակտիկայում դեռևս խնդիրն առկա է, սակայն այն պայմանավորված չէ վիճարկվող «Սահմանադրական դատարանի մասին» ՀՀ օրենքի 68-րդ հոդվածի 15-րդ մասի 2-րդ պարբերության դրույթով, քանի որ վերջինիս վերաբերյալ առկա է սահմանադրական դատարանի հստակ ձևակերպված իրավական դիրքորոշում։

2. ՀՀ դատական օրենսգրքի 15-րդ հոդվածի 4-րդ մասի առնչությամբ դատական կազմը գտնում է, որ դիմումին կից ներկայացված դատական ակտերի ուսումնասիրությունից պարզվում է, որ այն կիրառված չէ դիմողի նկատմամբ։ Մինչդեռ անհատական դիմումին ներկայացվող պահանջներից մեկն էլ դիմողի նկատմամբ ընդհանուր իրավասության կամ մասնագիտացված դատարանի կողմից վիճարկվող դրույթի կիրառումն է։ Այս հանգամանքը, ի թիվս այլնի, գործի քննության ընդունումը մերժելու «Սահմանադրական դատարանի մասին» ՀՀ օրենքի 69-րդ հոդվածի 1-ին մասով սահմանված հիմք է։

ՀՀ սահմանադրական դատարանն իր ՍԴԱՈ-21 որոշմամբ արտահայտել է իրավական դիրքորոշում առ այն, որ «Սահմանադրական դատարանի մասին» ՀՀ օրենքի 69-րդ հոդվածի 1-ին մասում նշված որևէ պայմանի բացակայության դեպքում անհատական դիմում ներկայացրած ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը սահմանադրական դատարան դիմելու համար իրավասու սուբյեկտ չի հանդիսանում։ Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով «Սահմանադրական դատարանի մասին» ՀՀ օրենքի 31, 32 և 69-րդ հոդվածների պահանջներով ՀՀ սահմանադրական դատարանի թիվ 2 դատական կազմը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց.

«Մելտեքս» ՍՊԸ-ի անհատական դիմումով գործի քննության ընդունումը մերժել։

Նախագահող

Անդամներ

10 հոկտեմբերի 2012 թվականի

ՍԴԴԿՈ/2-19