ԿԱՐԱՊԵՏ ՀԱՋԻՅԱՆԻ ԱՆՀԱՏԱԿԱՆ ԴԻՄՈՒՄԻ ԸՆԴՈՒՆԵԼԻՈՒԹՅԱՆ ՀԱՐՑԻ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՍԱՀՄԱՆԱԴՐԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԻ ԹԻՎ 1 ԴԱՏԱԿԱՆ ԿԱԶՄԻ

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ Ը

ԱՆՀԱՏԱԿԱՆ ԴԻՄՈՒՄԻ ԸՆԴՈՒՆԵԼԻՈՒԹՅԱՆ ՀԱՐՑԻ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ

Քաղ. Երեւան

8 հունիսի 2010թ.

Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական դատարանի

թիվ 1 դատական կազմը

Նախագահությամբ` Կ. Բալայանի

Անդամակցությամբ` Վ.Հովհաննիսյանի

Վ. Պողոսյանի

Քննության առնելով Կարապետ Հաջիյանի դիմումի ընդունելիության հարցը,

ՊԱՐԶԵՑ.

1. Կարապետ Հաջիյանը 21.05.2010թ. դիմել է ՀՀ սահմանադրական դատարան`

վիճարկելով ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 16-րդ գլխով սահմանված

դրույթների սահմանադրականությունը:

Դիմողը ՀՀ սահմանադրական դատարան ներկայացրած դիմումում խնդրել է ՀՀ

քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 16-րդ գլուխը ճանաչել ՀՀ Սահմանադրության 18 եւ 19-րդ հոդվածներին հակասող եւ անվավեր:

2. Վիճարկվող դրույթների հակասահմանադրականության վերաբերյալ դիմողը

ներկայացրել է հետեւյալ հիմնավորումները.

դիմողի կարծիքով` ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 16-րդ գլխի եւ

ՀՀ Սահմանադրության 18 եւ 19-րդ հոդվածների միջեւ հակասությունը դրսեւորվում է նրանում, որ վերը նշված գլխում անձին հնարավորություն չի ընձեռվում բողոքարկել գործի վարույթը վերսկսելու մասին առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը, որի հետեւանքով խախտվում է անձի իրավունքների վերականգնման հնարավորությունը: Դիմողը գտնում է, որ «եթե հնարավոր է բողոքարկել գործի վարույթը կասեցնելու

մասին դատական ակտը, ապա նույն տրամաբանությամբ ինչու հնարավոր չէ բողոքարկել

գործի վարույթի կասեցումը վերսկսելու մասին դատական ակտը»:

Ըստ դիմողի` ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 16-րդ գլխում

օրենսդիրը դրույթ չի նախատեսել առ այն, որ անձը կարողանա վերաքննության կարգով

բողոքարկել գործի վարույթը վերսկսելու մասին ստորադաս դատարանի դատական ակտը,

այսինքն` օրենքի նշված բացը խոչընդոտում է դատական պաշտպանության իրավունքի

իրականացման ապահովմանը, հետեւաբար` «վիճարկվող գլուխը պարունակում է

ստորադաս դատարանի դատական ակտի` գործի վարույթի կասեցումը վերսկսելու մասին

որոշման վերաքննության կարգով բողոք ներկայացնելու սահմանափակում»:

3. ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի «Գործի վարույթի կասեցումը»

վերտառությամբ 16-րդ գլուխը բաղկացած է 105, 106, 107 եւ 108-րդ հոդվածներից: Ընդ որում,

վերոնշյալ առաջին երեք հոդվածները, այն է` 105, 106 եւ 107-րդ,

կարգավորում են

համապատասխանաբար գործի վարույթը կասեցնելու` դատարանի պարտականության,

գործի վարույթը կասեցնելու` դատարանի իրավունքի եւ գործի վարույթը վերսկսելու հետ

կապված իրավահարաբերությունները: Ինչ վերաբերում է 108-րդ հոդվածին, ապա այն

կանոնակարգում է գործի վարույթը կասեցնելու եւ վերսկսելու կարգին առնչվող իրավահարաբերությունները: Ընդ որում, վերջինիս երկրորդ մասն է հենց ամրագրում գործի վարույթը կասեցնելու մասին առաջին ատյանի դատարանի որոշման բողոքարկման հնարավորությունը:

«Սահմանադրական դատարանի մասին» ՀՀ օրենքի 69-րդ հոդվածի 4-րդ մասն

ամրագրում է վիճարկվող դրույթի` Սահմանադրությանը հակասելու հիմնավորումներ ներկայացնելու` դիմողին ներկայացվող պահանջը, համաձայն որի` վիճարկվող օրենքի դրույթի հակասահմանադրականությունը պետք է հիմնավորված լինի օրենքի 68-րդ հոդվածի 7-րդ

մասում նշված որեւէ հատկանիշով: Դիմողին ներկայացվող այս պահանջը նշանակում է, որ

դիմողը պետք է փորձի բավարար կերպով հիմնավորել, թե իր որ սահմանադրական

իրավունքներն են խախտվել եւ ինչ անմիջական պատճառահետեւանքային կապ է առկա

վիճարկվող դրույթի եւ իր իրավունքների խախտման փաստի միջեւ: Ինչպես վկայում է

դիմումի ուսումնասիրությունը՝ դիմողն իրավաբանորեն չի հիմնավորել, թե իր որ

սահմանադրական իրավունքներն են խախտվել խնդրո առարկա գլխի 105, 106, 107-րդ

հոդվածներով, ինչպես նաեւ ներկայացված չէ անմիջական պատճառահետեւանքային կապը

վերոնշյալ դրույթների եւ դիմողի իրավունքների ենթադրյալ խախտման փաստի միջեւ:

Սահմանադրական դատարանն իր ՍԴՈ-839 որոշմամբ դիրքորոշում է հայտնել, որ եթե

դիմողը չի հիմնավորում վիճարկվող դրույթի եւ իր իրավունքների ենթադրյալ խախտման

փաստի միջեւ պատճառահետեւանքային կապը, ապա տվյալ դեպքում դիմումն ակնհայտ

անհիմն է:

Ինչ վերաբերում է ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 16-րդ գլխի

108-րդ հոդվածին, ապա դիմումի ուսումնասիրությունը վկայում է, որ`

• դիմումում առաջադրված հարցերը ենթակա են սահմանադրական դատարանին,

• դիմողն իրավասու է դիմել սահմանադրական դատարան,

• դիմումում առաջադրված հարցի վերաբերյալ առկա չէ սահմանադրական դատարանի որոշում,

• դիմումի առարկայի վերաբերյալ այլ դիմումի հիման վրա սահմանադրական

դատարանում գործի դատաքննություն չի իրականացվում,

• դիմողը սպառել է դատական պաշտպանության բոլոր միջոցները:

Ելնելով դիմումի եւ կից փաստաթղթերի ուսումնասիրությունից եւ ղեկավարվելով

«Սահմանադրական դատարանի մասին» ՀՀ օրենքի 31, 32 եւ 69-րդ հոդվածների

պահանջներով` ՀՀ սահմանադրական դատարանի թիվ 1 դատական կազմը

ՈՐՈՇԵՑ.

1. Կարապետ Հաջիյանի անհատական դիմումով գործի քննությունը` ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 16-րդ գլխի 105, 106 եւ 107-րդ հոդվածների սահմանադրականությունը վիճարկելու մասով մերժել:

2. Կարապետ Հաջիյանի անհատական դիմումով գործը ՀՀ քաղաքացիական

դատավարության օրենսգրքի 16-րդ գլխի 108-րդ հոդվածի սահմանադրականությունը

վիճարկելու մասով ընդունել քննության եւ որպես պատասխանող ներգրավել ՀՀ Ազգային

ժողովին:

Նախագահող`

ՔԱՐՏՈՒՂԱ-

Անդամներ` ՈՒԹՅՈՒՆ

ՀՀ ՍԱՀՄԱՆ

10

8 հունիսի 2010 թվականի

ՍԴԴԿՈ/1-15