Սահակյան — ԵԴ/1445/06/22

՛ մ» Է1

227 ՈՐՈՆ ԵԴ/1445/06/22

Հ:

ՆՈՆ ՈԱ» «ԶԱՏ Մ.

ւ / ՋԵՐ ՉԻՆ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ

ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

Երնան քաղաքի առաջին ատյանի

ընդհանուր իրավասության դատարան,

նախագահող դատավոր՝ Ա.Պողոսյան

ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան,

նախագահող դատավոր՝ Ա.Նիկողոսյան

1 օգոստոսի 2025 թվական ք.Երնան

ՃՇՇ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ՝ Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ՝ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ

մասնակցությամբ դատավորներ՝ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ

ՇԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ

ԱՊՈՂՈՍՅԱՆԻ

գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով մեղադրյալ Արշալույս Մնացականի Սահակյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2023 թվականի հունվարի 13-ի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Ա.Պողոսյանի հատուկ վերանայման վճռաբեկ բողոքը,

ՊԱՐԶԵՑ

Վարույթի դատավարական նախապատմությունը.

1 2022 թվականի օգոստոսի 13-ին, ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայության քննչական դեպարտամենտում, 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի (այսուհետ` նան ՀՀ գործող քրեական օրենսգիրք) 470-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 46-470-րդ հոդվածի 3-րդ մասի Լին կետով, 457-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 46-457-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 457-րդ հոդվածի Լին մասով նախաձեռնվել է թիվ 58228722 քրեական վարույթը:

2022 թվականի նոյեմբերի 10-ին Արշալուս Մնացականի Սահակյանը ձերբակալվել է:

2022 թվականի նոյեմբերի 1Լին որոշում է կայացվել ԱՆՍահակյանի նկատմամբ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի (այսուհետ՝ նան ՀՀ նախկին քրեական օրենսգիրք) 38-329.1-ին հոդվածի 3-րդ մասի Լին, 2-րդ կետերով ն 38-325րդ հոդվածի 2րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին:

2022 թվականի նոյեմբերի 12-ին ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 457-րդ հոդվածի Լին մասի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 58241122 քրեական վարույթը:

2. Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2022 թվականի նոյեմբերի 15-ի որոշմամբ Ա.ՆՍահակյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 1 (մեկ) ամիս ժամկետով՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքի (բացառությամբ մերձավոր ազգականների) սահմանափակմամբ:

2022 թվականի նոյեմբերի 23-ին թիվ 58228722 քրեական վարույթը միացվել է 58241122 քրեական վարույթին ն նախաքննությունը շարունակվել է 58228722 համարով:

ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2022 թվականի դեկտեմբերի 8-ի որոշմամբ Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի որոշումը բեկանվել է, Ա.Սահակյանի նկատմամբ որպես խափանման

3

միջոց կիրառված կալանավորումը ն մյուս սահմանափակումները վերացվել են ն վերջինս անհապաղ ազատ է արձակվել:

2022 թվականի դեկտեմբերի 9-ին Ա.Սահակյանի նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդումը փոփոխվել, լրացվել, ն նրա նկատմամբ նոր հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել՝ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 38-329.1-ին հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ կետերով ն 38-325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ինչպես նան երկու դրվագ՝ ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 44-470-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:

Յ. 202. թվականի դեկտեմբերի 10-ին նախաքննության մարմինը

միջնորդություն է ներկայացրել Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան` (այսուհետ նան՝ Առաջին ատյանի դատարան) մեղադրյալ Ա.Սահակյանի նկատմամբ երկու ամիս ժամկետով կալանավորումը՝ որպես խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ, որն Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2022 թվականի դեկտեմբերի 12-ի որոշմամբ մերժվել է:

4 Առաջին ատյանի դատարանի հիշյալ որոշման դեմ դատախազը

ներկայացրել է հատուկ վերանայման վերաքննիչ բողոք, որը ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի (այսուհետ նան՝` Վերաքննիչ դատարան|՝ 2023 թվականի հունվարի 13-ի որոշմամբ մերժվել է, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2022 թվականի դեկտեմբերի 12-ի որոշումը՝ թողնվել անփոփոխ:

5. Վերաքննիչ դատարանի հիշյալ որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Ա. Պողոսյանը բերել է հատուկ վերանայման վճռաբեկ բողոք, որը Վճռաբեկ դատարանի՝ 2023 թվականի փետրվարի 28-ի որոշմամբ ընդունվել է վարութ ն սահմանվել է դատական վարույթի իրականացման գրավոր ընթացակարգ:

Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, փաստարկները ն պահանջը.

Վճռաբեկ բողոքը քննվում է հետնյալ հիմքերի սահմաններում՝ ներքոհիշյալ փաստարկներով.

3

4

6. Բողոքի հեղինակի պնդմամբ՝ Վերաքննիչ դատարանի որոշումն օրինական ն հիմնավոր չէ, Վերաքննիչ դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ՝ քրեադատավարական օրենքի էական խախտում, որն ազդել է վարույթի ելքի վրա:

61. Բողոքաբերը նշել է, որ մեղադրյալ Ա.Սահակյանի նկատմամբ` 2022 թվականի նոյեմբերի 11-ին ն 2022 թվականի դեկտեմբերի 9-ին հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին որոշումներով տեղի է ունեցել ինչպես փաստական հանգամանքների, այնպես էլ մեղադրանքի քրեաիրավական որակման փոփոխություն:

62. Բողոք բերած անձի կարծիքով՝ 2022 թվականի դեկտեմբերի 10-ին վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից միջնորդություն է հարուցվել Առաջին ատյանի դատարան՝ Ա.Սահակյանի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ ոչ թե նույն, այլ մեկ այլ մեղադրանքով:

6.3. Անդրադառնալով ստորադաս դատարանների այն փաստարկմանը, որ բոլոր այն դեպքերում, երբ մեղադրյալի կողմից ենթադրյալ արարք կատարելու վերաբերյալ փաստական տվյալներն առկա են եղել մինչն մեղադրյալի ազատ արձակվեր, ն հանրային քրեական հետապնդումը հարուցվել է մեղադրյալին ազատելուց անմիջապես հետո, ապա հարուցված հանրային քրեական հետապնդումը փոփոխելու, լրացնելու ն նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին որոշում կայացնելը չի կարող դիտարկվել կալանքից ազատված անձին կրկին կալանավորելու համար նոր էական հանգամանք, բողոք բերած անձը գտել է, որ այն որնէ կերպ հիմնավոր ն պատճառաբանված չէ: Բողոքաբերի պնդմամբ՝ նախ Ա.Սահակյանին առաջինից էապես տարբերվող այլ մեղադրանքով է վարույթն իրականացնող մարմինը միջնորդություն ներկայացրել կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու համար, այսինքն սույն դեպքում «նույն մեղադրանք»-ի մասին խոսք չի կարող լինել, քանի որ նոր մեղադրանքի հիմքում դրված փաստական հանգամանքները վարույթ իրականացնող մարմնին հայտնի են դարձել առաջին մեղադրանքը ներկայացնելուց հետո կատարված քննչական ն այլ վարութային գործողությունների արդյունքում:

6.4. Բողոքաբերն ընդգծել է նան, որ ստորադաս դատարանների կողմից տրվել է «նո`՝՞ մեղադրանք» եզրոււթի քրեական օրենսդրության

4

5

իրավակարգավորումներից չբխող մեկնաբանություն, որի արդյունքում դատարանները թույլ են տվել դատական սխալ` քրեադատավարական օրենքի էական խախտում, որն ազդել է վարույթի ելքի վրա:

65. Բացի այդ, բողոք բերած անձի պնդմամբ՝ Ա.Սահակյանը, մնալով ազատության մեջ, կարող է կատարել նոր հանցանք, քանի որ քրեական վարույթով փաստական տվյալներ են ստացվել առ այն, որ նրա ենթադրյալ հանցավոր գործունեությունը կրել է շարունակական բնույթ, ն կատարվել է որպես արհեստ: Ուստի, բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ մնալով ազատության մեջ, ԱՍահակյանը կարող է շարունակե այն քաղաքացիների անօրինական միգրացիայի կազմակերպմանն օժանդակել կամ անձամբ կազմակերպել, որոնց հետ արդեն ձեռք է բերել պայմանավորվածություն, ստացել է գումարներ ն գործընթացն ուժի մեջ է, որպիսի պայմաններում Ա.Սահակյանի կողմից հանցանք կատարելն առավել քան իրատեսական է:

7. Վերոգրյալի հիման վրա, բողոք բերած անձը խնդրել է ամբողջությամբ բեկանել Վերաքննիչ դատարանի` 2023 թվականի հունվարի 13-ի որոշումը ն կայացնել դրան փոխարինող դատական ակտ՝ բավարարելով նախաքննության մարմնի մեղադրյա ԱՍահակյանի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ 2022 թվականի դեկտեմբերի 10-ի միջնորդությունը:

Ճատուկ վերանայման բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.

8. 2022 թվականի նոյեմբերի 1-ին Ա.Սահակյանի նկատմամբ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 38-325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 38-329.-րդ հոդվածի 3-րդ մասի Լին ն 2րդ կետերով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել հետնյալ արարքների համար. «/...) ՀՀ քաղաքացիներ Արամ Եղոյանը ն Արման Ավագյանը նախնական համաձայնությամբ` խմբի կազմում, շահադիտական նպատակով, 202՝` ՞`"՞թվականի մայիսից մինչն հուլիսն ընկած ժամանակահավվածում, ԱՍահակյանի օժանդակությամբ, կազմակերպել են ՀՀ երկու քաղաքացիների անօրինական միգրացիան, ինչպես նան նախնական

5

6

համաձայնությամբ՝ խմորի կազմում, օգվաագործեկու նպատակով, նույն ժամանակահատվածում կազմել ն օգտագործել են իր ավարանական

նշանակություն ունեցող ն իրավունք վերապահող բովանդակությամբ կեղծ փատրաթղթեր:

Այսպես.

Արամ Եղոյանը ն Արման Ավագյանը, շահադիտական դրդումներից ելնելով, երկւ ն ավղի անձանց անօրինական միգրացիան կազմակերպելու

դիտավորությամբ, 2022 թվականի մայիսից մինչն հուլիս ընկած ժամանակահափվածում, նախնական համաձայնությամի՝ խմիի կազմում, ԱՍահակյանի կողմից խորհուրդներ տալու ն խոչընդոտները վերացնելու եղանակներով դրսնորած օժանդակության պայմաններում, ՀՀ քաղաքացիներ Վահագն Հովհաննիսյանի ն Գերասիմ Հակոբյանի` օտարերկրյա պետության մուտքը ն օտարերկրյա պետությունում գտնվեր կազմակերպելու դիմաց վերջիններից պահանջել են վփարբեր չափերի գումարներ, որից հերո Արամ Եղոյանը ն Արման Ավագյանը նախնական համաձայնությամը` խմբի կազմում, օգտագործելու նպատակով Ա.Սահակյանի կողմից խորհուրդներ տրամադրելու ե խոչընդոտները վերացնելու ելանակով դրսնորած օժեւնդակությամիը, պատրասվել են իրավարանաւկան նշանակության փաւսվն հաստեւտող ն իրավունք վերապահող կեղծ փատրաթղթեր՝ աշխատավայրի, աշխատավարձի չափի վերաբերյալ փեղեկանքներ, ոլյոնք տրամադրել են Վահագն Հովհաննիսյանին ն Գերասիմ Հակորյանին, ովքեր դրանք ներկայացրել են ՀՀ-ում ն արտերկրում գփնվոլ դիվանագիտական ներկայացուցչություններ` այդ կերպ կազմակերպելով նրանց անօրինական միգրացիան.լ..):

9. 2022 թվականի դեկտեմբերի 9-ին Ա.Սահակյանի նկատմամբ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 38-325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 38-329.-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին ն 2-րդ կետերով ն երկու դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-470-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել հետնյալ արարքների համար. «/...) ՀՀ քաղաքացիներ Արամ Եղոյանը ն Արման Ավագյանը Տե՛ս նյութեր, հատոր 1, թերթեր 31-36:

6

7

նախնական համաձայնությամի՝ խմիի կազմում, շահադիտական նպատակով, 2022 թվականի մայիսից մինչե հուլիսն ընկած ժամանակահատվածում, ԱՍահակյանի օժանդակությամբ, կազմակերպել են ՀՀ երկու քաղաքացիների անօրինական միգրացիան, ինչպես նան նախնական համաձայնությամը` խմբի կազմում, օգվւագործելու նպատակով, նույն ժամանակահատվածում կազմել ն օգտագործել են իրավաբանական նշանակություն ունեցող ն իրավունք վերապահող բովանդակությամբ կեղծ փաարաթղթեր:

Բացի այդ, ԱՍահակյանը շահադիտական նպատակով 2022 թվականի

սեպտեմբեր-նոյեմբեր ամիսների ընթացքում, փորձել է կազմակերպել ՀՀ երկու քաղաքացիների անօրինական միգրացիան:

Այսպես.

Արամ Եղոյանը ն Արման Ավագյանը, շահադիտական դրդումներից ելնելով, երկւ ն ավղի անձանց անօրինական միգրացիան կազմակերպելու

դիտավորությամբ, 2022 թվականի մայիսից մինչն հուլիս ընկած ժամանակահափվածում, նախնական համաձայնությամի՝ խմիի կազմում, ԱՍահակյանի կողմից խորհուրդներ տալու ն խոչընդոտները վերացնելու եղանակներով դրսնորած օժանդակության պայմաններում, ՀՀ քաղաքացիներ Վահագն Հովհաննիսյանի ն Գերասիմ Հակոբյանի` օտարերկրյա պետության մուտքը ն օտարերկրյա պետությունում գտնվեր կազմակերպելու դիմաց վերջիններից պահանջել են վփարբեր չափերի գումարներ, որից հերո Արամ Եղոյանը ն Արման Ավագյանը նախնական համաձայնությամբ` խմբի կազմում, օգտագործելու նպատակով Ա.Սահակյանի կողմից խորհուրդներ տրամադրելու ն խոչընդոտները վերացնելու ելանակով դրսնորած օժեւնդակությամիը, պատրասվել են իրավարանական նշանակության փասվ հասվատող ն իրավունք վերապահող կեղծ փատրաթղթեր՝ աշխատավայրի, աշխատավարձի չափի վերաբերյալ տեղեկանքներ, ոլյոնք տրամադրել են Վահագն Հովհաննիսյանին ն Գերասիմ Հակորյանին, ովքեր դրանք ներկայացրել են ՀՀ-ում ն արտերկրում գփնվոլ դիվանագիտական ներկայացուցչություններ` այդ կերպ կազմակերպելով երանց անօրինական միգրացիան:

7

8

Բացի այդ, ԱՍահակյանը, շահադիտական դրդումներից ելնելով, ՀՀ երկու քաղաքացիների անօրինական միգրացիան կազմակերպելու դիտավորությամբ, 2022 թվականի սնպտեմբեր-նոյեմբեր ամիսների ընթացքում, ՀՇ քաղաքացիներ, ամուսիններ` Քրիստինե Լնիկի Գրիգորյանի ն Արթուր Մերուժանի Աբելյանի՝ օտարերկրյա պետություն մուտքը ն օտարերկրյա պետությունում գտնվելը կազմակերպելու դիմաց նրանցից պահանջել է 2500-5000 եվրո գումար, որից հետո ՀՀ-ում: հավատարմագրված դիվանագիտական ներկայացուցչություն ներկայացվելիք փատրաթղթերի փաթեթու, ի թիվս այլ փասրաթղթերի, Քրիստինե Գրիգորյանի ն Արթուն Արեյանի վերաբերյալ ներառել է իրավարանական անձանց ն անհատ ձեռնարկատիրոջ կողմից տրվող, իրավարանական նշանակության փաստ հաստատող ն իրավունք վերապահող կեղծ փաստաթղթեր` աշխատավայրի, աշխատավարձի չափի վերաբերյալ տեղեկանքներ, բանկային հաշվի մնացորդի վերաբերյալ տեղեկանք՝ նախատեսելով դրանք 2022 թվականի նոյեմբերի 10-ին փրամադրել Քրիարինե Գրիգորյանին ն Արթուր Աբելյանին, ովքեր դրանք պետք է ներկայացնեին ՀՀ-ում հավատարմագրված դիվանագիտական ներկայացուցչություն՝Ց այդ կերպ փորձելով կազմակերպե նրանց անօրինական միգրացիան, սակայն

ԱՍահակյանի դիվավորությաւն մեջ ընդգրկված հանցագործությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքներով չի իրագործվել, քանի որ վերջինս 2022 թվականի նոյեմբերի 10-ին հայտնաբերվել ն ձերբակալվել է ՀՀ ԱԱԾ ծառայողների կողմից (...)::

10. Առաջին ատյանի դատարանը 2022 թվականի դեկտեմբերի 12-ի որոշմամբ արձանագրել է. «/...) Ներկայացված միջնորդության ուսումնասիրությունից պարզ է դառնում, որ վարույթն իրականացնող մարմինը մեղադրյալ ԱՍահակյանի նկատմամի կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու նոր էական հանգամանք է դիվարկել մեղադրյալի նկատմամբ հարուցված հանրային քրեական հետապնդումը փոփոխելու, լրացնելու ն նոր հանրային հետապնդում հարուցելու մասին 2022 թվականի դեկտեմբերի Լի որոշումը. Ա.Սահակյանի 2 Տե՛ս նյութեր, հատոր 3, թերթեր 84-91:

8

9

կողմից 2 դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգիքի 44470-րդ հոդվածի 2րդ մասով նախատեսված հանցագործություն ենթադրարար կատարելը: 39Դատարանը փաստում է, որ անձի կողմից ենթադրաբար նոր հանցանք կատարելը կալանքից ազատված անձին կրկին կալանավորվելու համար որպես նոր էական հանգամանք կարող է դիտարկվել միայն այն պարագայում, երբ մեղադրյալին վերագրվող նոր ենթադրյալ արարքի կատարման փաատրը վարույթն իրականացնող մարմնին հայտնի չէին մեղադրյալին կալանքից ազատելու պահին կամ կազարվել է մեղադրյալին ազատ արձակելուց հետ: Բոլոր այն դեպքերում, երբ մեղադրյալի կողմից ենթադրյալ արարք կատարելու վերաբերյալ փաստական տվյալներն առկա են եղել մինչն մեղադրյալի ազատ արձաւկվելը, ն հանրային քրեական հետապնդումը, հարուցվել է մեղադրյալին Օ ազատ արձակելուց անմիջապես հետո, ապա հարուցված հանրային քրեական հետապնդումը մոտփոխելու լրացնելու ն նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին որոշում կայացնելը չի կարող դիտարկվել կալանքից ազատված անձին կրկին կալանավորվելու համար որսլես նոր էական հանգաւմանք:

Սույն միջնորդությանը կից նյութերի ուսումնասիրությունից ակնհայտ է դառնում, որ ԱՍահակյանի նկատմամբ հարուցված հանրային քրեական հետապնդումը փովտխկլու, լրացնելու ն նոր հանրային հետապնդում հարուցելու մասին 2022 թվականի դեկտեմբերի 9ի որոշման հիմքում դրված փաստական հանգամանքները վարույթն իրականացնող մարմնին հայտնի են եղել մեղադրյալին կալանքից ազատելու պահից առաջ, ն մեղադրյալի ազատ արձակվելուց հետո՝ մինչն երա նկատմամբ հարուցված հանրային քրեական հետապնդումը փոփոխելը, որնէ քննչական ն այլ վարութային գործողություն չի կատարվե, ուստի ներկայացված հանգամանքը չի կարող դիտարկվել Ա.Սահակյանին կրկին կալանավորվելու համար որպես նոր էական հանգամանք:

(-.)

Սույն միջնորդության քննարկման ընթացքու, խնչպես վերր նշվեց, Դատարանը հանգել է այն հետնության, որ ԱՍահակյանին կրկին

կալանավորվելու համար չեն ներկայացվել նոր էական հանգամանքներ, ուստի

9

10

վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից ներկայացված միջնորդությունը ենթակա է մերժման (...)»՛:

լ. Վերաքննիչ դատարանի՝ 2023 թվականի հունվարի 13ի որոշման համաձայն՝ «(...) Անդրադառնալով հատուկ վերանայման բողոքում վկայակոչված հիմքերին ն փաստրարկներին՝ այն մասին, որ նոր էական հանգամանքի վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետրնությունները հիմնավոր ն պատճառաբանված չեն, Վերաքննիչ դատարանը փաատրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից կատարվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12Լ-րդ հոդվածի պավշաճ ն հիմնավորված վերլուծություն: Վերաքննիչ դատարանի համոզմամբ, օրենսդիի կողմից ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածում գործածված «եույն մեղադրանք» եզրույթը վերաբերելի է ոչ թե վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից արարքին վփրված իրավական գնահատականին, դրա ձնական իրավական կողմին, այլ մեղադրանքի փաստական կազմին Հակառակ փրամարբանությամբ առաջնորդվելու

պարագայում՝ վկայակոչված օրենսդրական կարգավորումն րար էության կդառնա ինքնանպատակ, քանզի վարույթն իրականացնող մարմինը հնարավորություն կատանաւ մեղադրանքի մեջ շտկել ցանկացած խմբագրական թերություն ն այն ներկայացնել որպես «նոր»:

Վերոգրյալի լույսի ներքո համեմատական վերլուծություն կատարելով վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից ներկայացված առաջին ն երկրորդ միջնորդությունների միջե, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ինչպես իրավացիորեն արձանագրել է Առաջին Օ-ատյանի դատարանը, Արշալույս Մնացականի Սահակյանի նկատմամբ հարուցված հանրային քրեական հետապնդումը փոփոխելու, լրացնելու ն նոր հանրային քրեական հետապնդում, հարուցելու մասին 2022 թվականի դեկտեմբերի Գի որոշման հիմքում դրված փաստական հանգամանքները վարույթն իրականացնող մարմնին հայտնի են եղել մեղադրյալին կալանքից ազատելուց առաջ, իսկ վերջինիս ազատ արձակվելուց հետո՝ մինչն երա նկատմամբ հարուցված հանրային քրեական 3Տեսնյութեր, հատոր 4, թերթեր 57-63:

10

11

հետապնդումը փոփոխելը, որնէ քննչական ն վարութային գործողություն չի կատարվել, ուսրի մեղադրանքի փոփոխումը չի կարող դիվարկվել որպես նույն մեղադրանքով կալանավորվելու համար նոր էական հանգամանք կամ դիտարկվել որպես «նոր մեղադրանք»:

Վերոշարադրյալի հիման վրա, Վերաքննիչ դափարանը հանգում է այն հեզության, որ Առաջին ատյաւնի դատարանը թույլ չի տվել դատական սխալ, այդ թվում նան՝ քրեադափավարական օրենքի այնպիսի խախտում, որը կարող էր ազդեցություն ունենալ վարույթի ելքի վրա, ն գործով կայացրել է ըսվ. էության ճիշտ, լուծող դատական ակփ, որը բխում է ինչպես Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի, այնպես էլ ՀՀ վճռաբեկ դավարանի ձնավորած նախադեպային իրավունքից (...)»':

Վճռաբեկ դատարանի հիմնավորումները ն եզրահանգումը.

12. Մույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջն բարձրացված իրավական հարցը հետնյալն է. իրավաչափ են արդյոք նախաքննության մարմնի՝ ԱՍահակյանի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու մասին միջնորդությունը՝ կալանքից ազատված անձին կրկին կալանավորվելու համար անհրաժեշտ նոր էական հանգամանքների բացակայության հիմքով մերժելու վերաբերյալ ստորադաս դատարանների հետնությունները:

3. ՀՀ Սահմանադրության 27րդ հոդվածի Լին մասի համաճայն՝

«Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետնյալ դեպքերում ն օրենքով սահմանված կարգով՝ (..) 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երը առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երը դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո Աւնձի փաւխուարը կանխելու նպատակով (...)»:

2021 թվականի հունիսի 30-ին ընդունված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի (այսուհետ՝ նան ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգիրք) 18-րդ ՀՏեսնյութեր, հատոր 5, թերթեր 59-69:

11

12

հոդվածի համաձայն՝ «մ. Վարույթի ընթացքում անձի նկատմամի հարկադրանքի միջոցները կարող են կիրառվել ոչ այլ կերպ, քան սույն օրենսգրքով սահմանված հիմքերով ն կարգով: Վարույթի ընթացքում անձին ազավությունից զրկելը չպետք է պատժի նպավաւկ հետապնդի: (...)»:

ՃՇՇ քրեական դատավարության օրենսգրքի 118-րդ հոդվածի համաձայն` «4. Կալանքը դատարանի որոշմամի մեղադրյալին օրենքով նախատեսված դեպքերում ն կարգով ազատությունից զրկելն Է` օրենքով ն դատարանի այդ որոշմամբ սահմանված ժամկետով: (...)

4. Կալանքը կարող է կիրառվել միայն այն դեպքում, երբ փաատարական հանգամանքների բավարար ամբողջությամբ քննիչի կամ դատախազի կողմից հիմնավորվել ն դատարանի կողմից պատճառաբանված հաստատվել են սույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածով նախատեսված իրավաչափության

համապատասխան պայմեւնները: Դատական վարույթում կալանքի կիրառման համար բավարար է դատարանի կողմից նշված պայմանների պատճառարանված հաստատումը (...)»:

ՃՇՇ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի համաձայն` «4. Կալանքից ազավված անձը չի կարող կրկին կալանավորվել նույն մեղադրանքով, եթե չեն հայտնաբերվել նոր էական հանգամանքներ, որոնք վարույթն իրականացնող մարմնին հայտնի չէին մեղադրյալին կալանքից ազատելու պահին:

2. Եթե կալանքից ազատված անձր նորից է կալանավորվում, ապա, նրան կալանքի վակ պահելու առավելագույն թույլատրելի ժամկետը որոշելիս հաշվարկվում է մինչն կալանքից ազատվեր կալանքի տակ նրա եղած ժամանակը»:

14. Վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է անձի ազատության իրավունքի հիմնարար ու անօտարելի բնույթը ն հետնողականորեն ամրապնդել ու զարգացրել քրեական դատավարության ընթացքում կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելիս անձի ազատության իրավունքի կամայական կամ անհիմն սահմանափակումը բացառելուն ուղղված երաշխիքները: Մասնավորապես, Վճռաբեկ դատարանը կայուն նախադեպային իրավունք է ձնավորել առ այն, որ կալանավորման օրինականութան ն հիմնավորվածության ապահովման

12

13

տեսանկյունից կարնոր է կալանավորման հիմքերից որնէ մեկի կամ մի քանիսի ն

կալանավորման պայմանների վերաբերալ դատական ակտում ողջամիտ

հետնությունների առկայությունը՝ հիմնավորված վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից ներկայացվող տեղեկություններով, փաստերով կամ ապացույցներով::

14.1. Վճռաբեկ դատարանը, անդրադառնալով կալանքից ազատված անձին նույն մեղադրանքով կրկին կալանավորելու արգելքին, իրավական դիրքորոշում է արտահայտել առ այն, որ ի ապահովումն անձի ազատության ն անձնական անձեռնմխելիության հիմնարար իրավունքի՝ օրենսդիրը լրացուցիչ պայմաններ է նախատեսել կալանքից ազատված կամ այն անձի նկատմամբ նույն մեղադրանքով կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու վերաբերյալ միջնորդությունը դատարան կրկին ներկայացնելու համար, ում վերաբերյալ միջնորդությունը դատարանի կողմից մերժվել է: Այսպես, անձին կալանավորելու միջնորդությունը կրկին կարող է ներկայացվել միայն բացառիկ դեպքում, երբ ի հայտ են եկել նոր էական հանգամանքներ, որոնք վարույթն իրականացնող մարմնին հայտնի չէին մեղադրյալին կալանքից ազատելիս կամ կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու միջնորդությունը մերժելիս, ն որոնք հիմնավորում են կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու անհրաժեշտությունը: Նշված ընթացակարգի շրջանակում կալանավորման անհրաժեշտությունը հիմնավորող նոր էական հանգամանքներ ներկայացնելու օրենսդրական պահանջը ելնում է իրավաափ այն գաղափարից, որ անձի ազատութան ն անձնական

անձեռնմխելիության իրավունքի երաշխավորման համատեքստում դատարանի կողմից չի կարող բավարարվել այն միջնորդությունը, որում ներկայացված՝ կալանավորման պայմանների ն հիմքերի առկայության վերաբերյալ նույն հիմնավորումները դատարանի կողմից արդեն իսկ մեկ անգամ բավարար չեն համարվել նույն գործով նույն անձի քննարկվող իրավունքը սահմանափակելու համար::

5 Տե՛ս, մասնավորապես, Վճռաբեկ դատարանի՝ թիվ ՎԲ-132/07, ԱՎԴ/0022/06/08, ԼԴ/0197/06/08, ԵԿԴ/0580/06/09, ԵԿԴ/0678/06/10, ՏԴ/0052/06/14, ԵԱՔԴ/0386/06/15 ն այլ գործերով կայացված որոշումները:

6 Տես, ուոհջ տանում, Վճռաբեկ դատարանի` Վոլոդյա Սուքիասյանի գործով 2022 թվականի մարտի 4-ի թիվ ԵԴ/0591/06/20 որոշումը:

13

14

15.Վճռաբեկ դատարանը, հաստատելով իր՝ նախորդ կետում մեջբերված

դիրքորոշումը, փաստում է, որ վերոնշյալ իրավական վերլուծությունը կիրառելի է

բացառապես ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի

տիրույթում, այնքանով, որքանով գործ ունենք նույն մեղադրանքի շրջանակներում անձին կրկին կալանավորելու միջնորդության իրավաչափության հետ:

16. Սույն վարույթի նյութերի ուսումնասիրությունից երնում է, որ՝

- 2022 թվականի նոյեմբերի 1Լին Ա.Սահակյանի նկատմամբ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 38-329.-Լին հոդվածի 3-րդ մասի 1Լին, 2րդ կետերով ն 38-325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է քրեական հետապնդում այն բանի համար, որ ՀՇ քաղաքացիներ Արամ Եղոյանը ն Արման Ավագյանը նախնական համաձայնությամբ՝ խմբի կազմում, շահադիտական նպատակով, 2022 թվականի մայիսից մինն հուլիսն ընկած ժամանակահատվածում, Ա.Սահակյանի օժանդակությամբ, կազմակերպել են ՀՇ երկու քաղաքացիների անօրինական միգրացիան, ինչպես նան նախնական համաձայնությամբ՝ խմբի կազմում, օգտագործելու նպատակով, նույն ժամանակահատվածում կազմել ն օգտագործել են իրավաբանական նշանակություն ունեցող ն իրավուն, վերապահող բովանդակությամբ կեղծ փաստաթղթեր՛:

- Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2022 թվականի նոյեմբերի 15-ի որոշմամբ ԱՍահակյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը՝ 1 (մեկ) ամիս ժամկետով, ինչպես նան 1 (մեկ) ամիս ժամկետով սահմանափակվել է վերջինիս՝ այլ անձանց հետ հաղորդակցվելու իրավունքըձ:

- Վերաքննիչ դատարանի՝ 2022 թվականի դեկտեմբերի 8-ի որոշմամբ ԱՍահակյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանավորումը ն մյուս սահմանափակումները վերացվել են ն վերջինս անհապաղ ազատ է արձակվել կալանքից":

- 2022 թվականի դեկտեմբերի 9-ին Ա.Սահակյանի նկատմամբ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 38-325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, 38-329.-րդ հոդվածի 3-րդ 7 Տե՛ս նյութեր, հատոր 1, թերթեր 31-36:

Ց Տես նյութեր, հատոր 3, թերթեր 1-26:

5 Տե՛ս նյութեր, հատոր 3, թերթ 83:

14

15

մասի 1Լին, 2րդ կետերով ն երկու դրվագ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-470-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նոր հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ ՀՇ քաղաքացիներ Արամ Եղոյանը ն Արման Ավագյանը նախնական համաձայնությամբ՝ խմբի կազմում, շահադիտական նպատակով, 2022 թվականի մայիսից մինչն հուլիսն ընկած ժամանակահատվածում, Ա.Սահակյանի օժանդակությամբ, կազմակերպել են ՀՇ երկու քաղաքացիների անօրինական միգրացիան, ինչպես նան նախնական համաձայնությամբ՝ խմբի կազմում, օգտագործելու նպատակով, նույն ժամանակահատվածում կազմել ն օգտագործել են իրավաբանական նշանակություն ունեցող ն իրավուն, վերապահող բովանդակությամբ կեղծ փաստաթղթեր:

Բացի այդ, Ա.Սահակյանը շահադիտական նպատակով 2022 թվականի սեպտեմբեր-նոյեմբեր ամիսների ընթացքում, փորձել է կազմակերպել ՀՇ երկու քաղաքացիների անօրինական միգրացիան»:

-` Նախաքննության մարմինը 2022 թվականի դեկտեմբերի 10-ին

միջնորդություն է ներկայացրել Առաջին ատյանի դատարան՝ ԱՍահակյանի նկատմամբ կալանավորումը՝ որպես խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ:

- Առաջին ատյանի դատարանը վերոնշյալ միջնորդությունը մերժել է՝ նշելով, որ Ա.Սահակյանի նկատմամբ հարուցված հանրային քրեական հետապնդումը փոփոխելու, լրացնելու ն նոր հանրային հետապնդում հարուցելու մասին 2022 թվականի դեկտեմբեի 9ի որոշման հիմքում դրված փաստական

հանգամանքները վարույթն իրականացնող մարմնին հայտնի են եղել մեղադրյալին կալանքից ազատելու պահից առաջ, ն մեղադրյալի ազատ արձակվելուց հետո՝ մինչն նրա նկատմամբ հարուցված հանրային քրեական հետապնդումը փոփոխելը, որնէ քննչական ն այլ վարութային գործողություն չի կատարվել, ուստի. Օ։:ներկայացված հանգամանք, չի կարող դիտարկվել Ա.Սահակյանին կրկին կալանավորվելու համար որպես նոր էական հանգամանք: օ Տե՛ս սույն որոշման 8-րդ կետը:

ո Տե'ս սույն որոշման 9-րդ կետը:

օ Տե՛ս սույն որոշման 10-րդ կետը:

15

16

- Վերաքննիչ դատարանը, մերժելով դատախազի վերաքննիչ բողոքը, ըստ էության համաձայնել է Առաջին ատյանի դատարանի

պատճառաբանություններին::

17. Վերը շարադրված փաստական հանգամանքները գնահատելով սույն որոշման 13-ժ5-րդ կետերում վկայակոչված իրավադրույթների ն արտահայտված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ստորադաս դատարանները, պատշաճ գնահատման չեն ենթարկել սույն գործով առկա փաստական տվյալները, ինչի արդյունքում սխալ են մեկնաբանել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի Լին մաստով նախատեսված իրավակարգավորումը:

Այսպես.

Սույն վարույթի նյութերի ուսումնասիրությունից հետնում է, որ 2022 թվականի նոյեմբերի 1-ին Ա.Սահակյանի նկատմամբ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 38-329.1-ին հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ կետերով ն 38-325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է քրեական հետապնդում: 2022 թվականի նոյեմբերի 15-ի որոշմամբ Ա.Սահակյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 1 (մեկ) ամիս ժամկետով: Վերաքննիչ դատարանի 2022 թվականի դեկտեմբերի 8-ի որոշմամբ Ա.Սահակյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանավորումը ն մյուս սահմանափակումները վերացվել են ն վերջինս անհապաղ ազատ է արձակվել կալանքից: 2022 թվականի դեկտեմբերի 9- ին Ա.Սահակյանի նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդումը փոփոխվել, լրացվել, ն նրա նկատմամբ նոր հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել՝ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 38-329.1Լին հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, 2-րդ կետերով ն 38-325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ինչպես նան երկու դրվագ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44-470-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:

2022 թվականի դեկտեմբերի 10-ին նախաքննության մարմինը միջնորդություն է ներկայացրել Առաջին ատյանի դատարան՝ մեղադրյալ ԱՍահակյանի 5 Տե՛ս սույն որոշման 11-րդ կետը:

16

17

նկատմամբ երկու ամիս ժամկետով կալանավորումը՝ որպես խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ:

18. Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ 2022 թվականի դեկտեմբերի 10-ին վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից ԱՍահակյանի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու մասին միջնորդությունը ներկայացվել է նոր՝ ՀՀ նախկին քրեական օրենսգրքի 38-329.1-ին հոդվածի 3- րդ մասի 1-ին, 2-րդ կետերով ն 38-325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ինչպես նան երկու դրվագ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 44470-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքի շրջանակներում: Նշված հանգամանքն ինքնին բացառում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածով սահմանված իրավակարգավորման կիրառումը, քանի որ գործ ունենք ոչ թե նույն, այլ նոր մեղադրանքի հետ:

Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ուշադրություն հրավիրել այն հանգամանքի վրա, որ սույն դեպքում «նոր մեղադրանքը» ներառել է ինչպես իրավական որակման, այնպես էլ փաստակազմի փոփոխություն, մասնավորապես՝ ԱՍահակյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ գործող քրեական օրենսգրքի 44- 470-րդ հոդվածի 2րդ մասով, այն բանի համար, որ նա 2022 թվականի սեպտեմբեր-նոյեմբեր ամիսների ընթացքում, Քրիստինե Լնիկի Գրիգորյանի ն Արթուր Մերուժանի Աբելյանի՝ օտարերկրյա պետություն մուտքը ն օտարերկրյա պետությունում գտնվելը կազմակերպելու դիմաց նրանցից պահանջել է 2.500-3000 եվրո գումար, որից հետո ՀՀ-ում հավատարմագրված դիվանագիտական ներկայացուցչություն ներկայացվելիք փաստաթղթերի փաթեթում, ի թիվս այլ փաստաթղթերի, Քրիստինե Գրիգորյանի ն Արթուր Աբելյանի վերաբերյալ ներառել է իրավաբանական անձանց ն անհատ ձեռնարկատիրոջ կողմից տրվող, իրավաբանական նշանակության փաստ հաստատող ն իրավունք վերապահող կեղծ փաստաթղթեր՝ նախատեսելով դրանք 2022 թվականի նոյեմբերի 10-ին տրամադրել Քրիստինե Գրիգորյանին ն Արթուր Աբելյանին, ովքեր դրանք պետք է ներկայացնեին ՀՀ-ում հավատարմագրված դիվանագիտական

17

18

ներկայացուցչություն՝ այդ կերպ փորձելով կազմակերպել նրանց անօրինական միգրացիան":

Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում անդրադառնալ նան ստորադաս դատարանների եզրահանգումնեին առ այն, որ մեղադրյալին կալանքից ազատելու պահից առաջ, ն մեղադրյալի ազատ արձակվելուց հետո՝ մինչն նրա նկատմամբ հարուցված հանրային քրեական հետապնդումը փոփոխելը, որնէ քննչական ն այլ վարութային գործողություն չի կատարվել, ուստի ներկայացված հանգամանքը չի կարող դիտարկվել Ա.Սահակյանին կրկին կալանավորվելու համար որպես նոր էական հանգամանք, ն փաստել հետնյալը.

Վճռաբեկ 6դատարանը, նախ, անդրադառնապով ՀՀ քրեական

դատավարության օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի կարգավորումներին, մասնավորապես «կալանքից ազատված անձ» եզրույթին, արձանագրում է, որ թեն օրենսդիրը չի տարբերակել, թե՛ անձը կալանքից ազատվել է Առաջին ատյանի դատարանի կողմից համապատասխան միջնորդության մերժման, թե անձի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու մասին Առաջին ատյանի դատարանի որոշման բողոքարկման արդյունքում Վերաքննիչ դատարանի կողմից, սակայն նշված հանգամանքը սույն գործի շրջանակներում ենթակա է գնահատման ստորադաս դատարանների կողմից արձանագրված վերոնշյալ դատողությունների շրջանակում:

2022 թվականի նոյեմբերի 1-ին ԱՍահակյանի նկատմամբ հանրային քրեական հետապնդման հարուցումից հետո, մինչն վերջինի նկատմամբ 2022 թվականի դեկտեմբերի 9-ը՝ նոր հանրային քրեական հետապնդում հարուցելու մասին որոշման կայացման ն 2022 թվականի դեկտեմբերի 10-ին վերջինի նկատմամբ կալանավորում`՝ որպես խափաման միջոց կիրառելու մասին միջնորդության ներկայացման պահն իրականացվել են բազմաթիվ քննչական ն վարութային այլ գործողություններ, որոնց արդյունքում ձեռք բերված տվյալները հիմք են հանդիսացել անձին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու ն լրացնելու համար: Նախաքննության իրականացումն իրենից ենթադրում է դինամիկ 6 Տե'ս նյութեր, հատոր 3, թերթեր 84-91:

18

19

գործընթաց, որի արդյունքում ձեռք բերված տվյալները կարող են հիմք հանդիսանալ նախաքննության ընթացքի փոփոխման, անձին նոր մեղադրանք առաջադրելու ն այնի համար, որպիսի գործընթացը չի հանդիսանում կանխատեսելի, ուստի ողջամտորեն անհնար է պնդել, որ անձի նկատմամբ քրեական հետապնդում հարուցելուց հետո վարույթն իրականացնող մարմինը կարող է կանխատեսել մեղադրանքի փոփոխման հնարավորությունը: Այլ կերպ, Առաջին ատյանի դատարանի կողմից 2022 թվականի նոյեմբերի 15-ին ԱՍահակյանի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու արդյունքում մեղադրյալի՝ փաստացի շարունակական կալանքի տակ գտնվելու ընթացքում, վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից դրսնորած պատշաճ ջանասիրության արդյունքում ձեռք են բերվել նոր փաստական տվյալներ, որոնք հիմք են հանդիսացել անձին նոր մեղադրանք ներկայացնելու համար: Վերաքննիչ դատարանի կողմից 2022 թվականի դեկտեմբերի 8-ին Ա.Սահակյանին կալանքից ազատելու հանգամանքը վարույթն իրականացնող մարմնի համար չի հանդիսացել անձին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու պատճառ կամ կալանքից ազատված անձին կրկին կալանավորելու արհեստական հիմքի ստեղծում, ինչի մասին ստորադաս դատարանների դատողությունները սոսկ ենթադրություններ են ն չեն հիմնավորվում գործի նյութերում առկա փաստական տվյալներով: Ուստի, վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից նախաքննության արդյունքում ձեռք բերված տվյալների հիման վրա անձի նկատմամբ նոր քրեական հետապնդման հարուցման ն նոր մեղադրանքի առկայության պայմաններում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 121-րդ հոդվածով նախատեսված կարգավորումն առ այն, որ հայտնաբերված նոր էական հանգամանքները վարույթն իրականացնող մարմնին չպետք է հայտնի լինեին մեղադրյալին կալանքից ազատելու պահին՝ սույն դեպքում կիրառելի չէ:

19. Ամփոփելով վերոշարադրյալը՝ Վճռաբեկ դատարանը, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ սույն վարույթի շրջանակներում ստորադաս դատարանները գործ են ունեցել անձին փոփոխված փաստական տվյալներով առաջադրված նոր մեղադրանքի հետ, փաստում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգքրի 12Լ րդ հոդվածի իրավակարգավորումները 2022 թվականի դեկտեմբերի 10-ին

19

20

վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից ԱՆՍահակյան՝ նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու մասին միջնորդության քննության շրջանակներում կիրառելի չեն եղել: Ըստ այդմ` ստորադաս դատարանների կողմից մեղադրյալ Ա.Սահակյանի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ նախաքննության մարմնի միջնորդությունը մերժելու մասին որոշում կայացնելն այն հիմնավորմամբ, որ կալանքից ազատված անձին կրկին կալանավորելու անհրաժեշտությունը հիմնավորող նոր էական հանգամանքներ չեն ներկայացվել, իրավաչափ չէ:

20. Վերոգրյալի հաշվառմամբ՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ստորադաս դատարանները թույլ են տվել դատական սխալ՝ քրեադատավարական օրենքի խախտում, որն իր բնույթով էական է, քանի որ ազդել է գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա, ինչը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 362-րդ հոդվածի համաձայն՝ հիմք է Առաջին ատյանի դատարանի 2022 թվականի դեկտեմբերի 12ի դատական ակտն անփոփոխ թողնելու մասին Վերաքննիչ դատարանի դատական ակտը բեկանելու համար:

Սակայն, հաշվի առնելով, որ սույն գործով նախաքննության ընթացքում ԱՍահակյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցները փոփոխվել են, մինչդատական վարույթն ավարտվել է, ն Ա.Սահակյանի վերաբերյալ քրեական գործն ըստ էության քննության առնելու համար ուղարկվել է Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության քրեական դատարան», Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ բացակայում է բողոքարկված դատական ակտը բեկանելու իրավական հնարավորությունը:

21- Հետնաբար, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ Վերաքննիչ դատարանի որոշումը պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ՝ հիմք ընդունելով սույն որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումները:

Ելնելով վերոգրյալից ն ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 162-րդ, 163րդ ն 17Լրդ հոդվածներով, ՀԸ քրեական 5 Տե՛ս հէ քա//գճեւթոտ/ տեղեկատվական համակարգ

20

21

դատավարության օրենսգրքի 264-րդ, 281-րդ, 36Լրդ, 363րդ ն 400րդ հոդվածներով՝ Վճռաբեկ դատարանը

ՈՐՈՇԵՑ

Արշալույս Մնացականի Սահակյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2023 թվականի հունվարի 13-ի որոշումը թողնել օրինական ուժի մեջ՝ հիմք ընդունելով Վճռաբեկ դատարանի որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումները:

Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացնելու օրը:

՞Նախագահող՝ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ

Դատավորներ՝ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ

Շ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ

Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ

21