Արիստակեսյան — ՀԿԴ/0138/06/24

ՇԿԴ/0138/06/24

ռր.» 7.-.

2222Թ ԱՆՈ. ն

/22 Բ ՝ՉԵ ա

ՍԱՐԱՆ

ՄԻՏ 213

Խա 1222

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ

ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

Հայաստանի Հանրապետության

հակակոռուպցիոն դատարան,

նախագահող դատավոր՝ Վ.Ստեփանյան

Հայաստանի Հանրապետության

վերաքննիչ հակակոռուպցիոն դատարան,

նախագահող դատավոր՝ Մ.Մակյան

2025 թվականի հոկտեմբերի 23-ին քաղաք Երնանում

ՀԸ Վճռաբեկ դատարանի հակակոռուպցիոն պալատի կոռուպցիոն

հանցագործությունների քննության դատական կազմը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան),

նախագահությամբ՝ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ

մասնակցությամբ դատավորներ՝ Ա.ԿՐԿՅԱՇԱՐՅԱՆԻ

Ռ.ՄԽԻԹԱՐՅԱՆԻ

Ս.ՉԻՉՈՅԱՆԻ

Դ.ՎԵՔԻԼՅԱՆԻ

գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով թիվ ՀԿԴ/0138/06/24 դատական վարույթով ՀՀ վերաքննիչ հակակոռուպցիոն դատարանի (այսուհետ նան՝ Վերաքննիչ դատարան)՝ 2024 թվականի օգոստոսի 29-ի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազ Ա.Վարդապետյանի վճռաբեկ բողոքը,

2

ՊԱՐԶԵՑ

Վարույթի դատավարական նախապատմությունը.

1. 2024 թվականի հունիսի 7-ին ՀՀ հակակոռուպցիոն կոմիտեում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 435-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետի, 436-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետի հատկանիշներով նախաձեռնվել է թիվ 62248124 քրեական վարույթը:

ՀՀ գլխավոր դատախազության ՀՀ հակակոռուպցիոն կոմիտեում մինչդատական վարույթի օրինականության նկատմամբ հսկողության վարչության դատախազ Շ.Մանասյանի՝ 2024 թվականի հուլիսի 30-ի որոշմամբ Սեյրան Հովհաննեսի Արիստակեսյանի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-435-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով:

2024 թվականի հուլիսի 30-ին Ս.Արիստակեսյանը ձերբակալվել է, ն նույն օրը վերջինիս մեղադրանք է ներկայացվել:

Լ. ՀՀ հակակոռուպցիոն դատարանի (այսուհետ նան՝ Առաջին ատյանի դատարան|՝ 2024 թվականի հուլիսի 31-ի որոշմամբ թիվ 62248124 քրեական վարույթով մեղադրյալ Ս.Արիստակեսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանքը՝ 2 (երկո) ամիս ժամկետով նուն ժամանակահատվածում

սահմանափակվելով նրա՝ այլ անձանց (բացառությամբ մերձավոր ազգականների) հետ հաղորդակցվելու ն տեսակցություններ ունենալու իրավունքը: Կալանքի սկիզբը հաշվվել է 2024 թվականի հուլիսի 30-ից:

2. Մեղադրյալ Ս.Արիստակեսյան՝ պաշտպան Ա.Ստեփանյանի հատուկ վերանայման բողոքի քննության արդյունքում Վերաքննիչ դատարանն իր՝ 2024 թվականի օգոստոսի 29-ի որոշմամբ Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2024 թվականի հուլիսի 3-ի որոշումը մասնակի բեկանել է ն մեղադրյալ Ս.Արիստակեսյանի նկատմամբ որպես այլընտրանքային խափանման միջոցներ համակցված կիրառել է տնային կալանքի՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով, ն գրավը՝ 15.000.000 (տասնհինգ միլիոն) ՀՀ դրամի չափով:

3. Վերաքննիչ դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազ Ա.Վարդապետյանը բերել է հատուկ վերանայման բողոք, որը Վճռաբեկ դատարանի՝ 2024 թվականի հոկտեմբերի 21-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ, ն սահմանվել է դատական վարույթի իրականացման գրավոր ընթացակարգ:

3

Դատավարության մասնակիցների կողմից հատուկ վերանայման բողոքի պատասխան չի ներկայացվել:

Հատուկ վերանայման բողոքի հիմքերը, դրանք հիմնավորող փաստարկները ն պահանջը.

4. Հատուկ վերանայման բողոքը քննվում է հետնյալ հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում.

4.1. Բողոքի հեղինակը գտել է, որ Վերաքննիչ դատարանի որոշումն օրինական Ա հիմնավորված չէ, դրանով թույլ է տրվել դատական սխալ՝ քրեադատավարական օրենքի էական խախտում, որն ազդել է վարույթի ելքի վրա:

Ի հիմնավորումն վերոնշյալի՝ բողոք բերած անձը փաստարկել է, որ Վերաքննիչ դատարանը մեղադրյալ Ս.Արիստակեսյանի կողմից իր վրա քրեադատավարական օրենքով դրված պարտականությունները չկատարելու, մասնավորապես` քրեական վարույթին խոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելիս ն այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրառմամբ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծն ապահովելու հնարավորության հարցը քննարկելիս պատշաճ գնահատման չի արժանացրել քրեական վարույթի համար էական նշանակություն ունեցող մի շարք հանգամանքներ: Մասնավորապես, ըստ բողոքի հեղինակի, անտեսվել է այն հանգամանքը, որ Ս.Արիստակեսյանը ենթադրաբար կատարված հանրորեն վտանգավոր արարքով ոտնձգել է պետական ապարատի բնականոն գործունեության դեմ:

4.2. Բողոքաբերը փաստարկել է, որ Ս.Արիստակեսյանի կողմից ապացուցման գործընթացին ապօրինի միջամտելու հավանականություն, գնահատելու համատեքստում կարնոր նշանակություն ունի ենթադրյալ հանցանքի կատարմանը վերջինիս առանցքային դերակատարությունը:

Բացի այդ, բողոքի հեղինակը նշել է, որ քրեական վարույթը գտնվել է նախաքննության փուլում, կատարվել են ակտիվ քննչական ն այլ վարութային գործողություններ, իսկ իրականացված օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների արդյունքում ստացված տվյալներից պարզ է դարձել, որ խնդրո առարկա ապօրինի գործողություններին մասնակցություն են ունեցել նան այլ անձինք, որոնց ինքնությունները դեռես պարզված չեն: Նման պայմաններում, ըստ բողոքաբերի, մեծ է

4

հավանականությունն առ այն, որ Ս.Արիստակեսյանը, գտնվելով ազատության մեջ, կարող է, խոչընդոտել վարույթի քննությանը, ապօրինի միջամտել ապացուցման գործընթացին, մասնավորապես` ազդեցություն ունենալ գործով անցնող, դեռնս ինքնությունները չպարզված ն չհարցաքննված այլ անձանց վրա:

4.3. Միննույն ժամանակ, բողոքի հեղինակը նշել է, որ Վերաքննիչ դատարանը պատշաճ չի գնահատել նան ՄՍ.Արիստակեսյանի կողմից ազատության մեջ մնալու դեպքում նոր հանցանք կատարելու բարձր հավանականությունը՝ փաստարկելով, որ մեկ այլ՝ թիվ ՀԿԴ/0051/01/22 քրեական գործի շրջանակներում Մ.Արիստակեսյանն ունի մեղադրյալի դատավարական կարգավիճակ, որպիսի հանգամանքը բավարար հիմք է տալիս անձի կողմից հետագայում դրսնորվելիք ոջ պատշաճ վարքագծի վերաբերյալ ողջամիտ ենթադրության հանգելու համար:

4.4. Բողոք բերած անձը նշել է, որ ազատության մեջ մնալու դեպքում մեղադրյալը կարող է խոչընդոտել քրեական վարույթին՝ վարույթի համար նշանակություն ունեցող նյութեր թաքցնելու կամ կեղծելու միջոցով` հաշվի առնելով, որ վարույթի համար նշանակություն ունեցող փաստաթղթերն ամբողջական չեն ստացվել, ն կատարվում են համապատասխան քննչական ու օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումներ:

4.5. Միաժամանակ բողոքաբերը փաստել է, որ Ս.Արիստակեսյանի՝ առողջական խնդիրներ ունենալու մասին Վերաքննիչ դատարանի հետնությունները, որոնք, ի թիվս այլնի, հիմք են հանդիսացել խափանման միջոցը փոխելու համար, զուրկ են համապատասխան հիմնավորումներից:

5. Վերոշարադրյալի հիման վրա բողոքաբերը խնդրել է այլընտրանքային խափանման միջոցներ կիրառելու մասով բեկանել Վերաքննիչ դատարանի` 2024 թվականի օգոստոսի 29-ի որոշումը՝ կայացնելով դրան փոխարինող դատական ակտ:

Հատուկ վերանայման բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.

6. Ս.Արիստկեսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-435-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով հանրային քրեական հետապնդում է հարուցվել այն բանի համար, որ. «(.) ՐՆայ խոչընդոտները վերացնելու եղանակով օժանդակել է պաշտոնատար անձ հանդիսացող Հայկ Էդվարդի Կարապետյանին ն Վահեն Սուրենի

5

Անդրիասյանին խմոի կազմում կաշառք տվողի մատնանշած անձի օգտին պաշտոնատար անձանց կողմից հովանավորչության, ինչպես նան ապօրինի անգործություն կատարելու համար առանձնապես խոշոր չափերով կաշառք ստանալուն:

Այսպես.

Հայկ Ավետիսյանը, Տիգրան Արամյանը ն Կարապետ Հովհաննիսյանը 2023-2024 թվականներին փաստացի ղեկավարել են «Հուսալի շինարար» ն «Ավետիս-Խեցի» ՍՊ ինկերությունները ն Նարեկ Հովհաննիսյանի հեփ հանդիսացել են նշված ընկերությունների շահառու:

Պաշտոնատար Անձ հանդիսացու՝ ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեի հարկ վճարողների ընթացիկ հսկողության հարկային տեսչություն-վարչությաւն միջին հարկ վճարողների ընթացիկ հակողության թիվ 2 բաժնի տեսուչներ՝ Հայկ Էդվարդի Կարապետյանը ն Վահե Սուրենի Անդրիասյանը 2024 թվականի մարտի 20-ին «Հուսալի շինարար» ն «Ավետիս-Խեցի» ՍՊ ընկերությունների կողմից ՀՀ Արմավիրի մարզում իրականացվող շինարարական աշխատանքների ընթացքում իրենց լիազորությունների շրջանակներում իրականացրել են հարկային արուգում, որի ընթացքում հայտնաբերել են հարկային ընթացակարգով չհաշվառված 9 (ինր) աշխատակիցների, ինչպես նան նշված ընկերությունների կողմից իրականացված տարբեր գործարքների ընթացքում տարբեր չափերի հարկերից խուսափելու իրավախախտումներ:

Այնուհետն, պաշտոնատար անձ հանդիսացող ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեի հարկ վճարողների ընթացիկ հսկողության հարկային տեսչություն- վարչության միջին հարկ վճարողների ընթացիկ հսկողության թիվ 2 բաժնի տեսուչներ` Հայկ Կարապետյանը ն Վահե Անդրիասյանը իրենց ընդհանուր ծանոթ Սեյրան Հովհաննեսի Արիարակեսյանի օժանդակությամբ «Ավետփիս-Խեցի» ՍՊ ընկերության փոխտնօրեն Հայկ Աշոտի Ավետփսյանի ն «Հուսալի շինարար» ՍՊ ընկեյության փտեօրեն Տիգրան Աշոտի Արամյանի հետ հասպտաւտել են հեռախոսակապ ն 2024 թվականի մարտի 22-ին հանդիպել են նշված ընկերությունների` Արտաշատ քաղաքի Մարքսի վտղոց րդ շենքի 5րդ բնակարան հասցեում գտնվող գրասենյակում: Հանդիպման ընթացքում հարկային տեսուչներ Հայկ Էդվարդի Կարապետյանը ն Վահե Սուրենի Անդրիասյանը կաշառք փվող՝ Հայկ Աշուրի

6

Ավետիսյանից ն Տիգրան Աշոտի Արամյանից նրանց օգտին անգործություն կատարելու՝ այն է, «Հուսալի շինարար» ՍՊ ընկերությունում ն «Ավետիս-Խեցի» ՍՊ ընկերությունում իրականացված հարկային ստուգումների ընթացքում հայտնաբերված համապատասխան հարկային ընթացակարգով չհաշվառված աշխատակիցների ն իրականացված տարբեր գործարքների ընթացքում: փարբեր չափերի հարկերից խուսափելու հանգամանքները չարձաւնագրելու համար պահանջել են առանձնապես խոշոր չափերով` շուրջ 7.000.000 ՀՀ դրամ կաշառք միննույն ժամանակ խոարանալով հետագայում վերը նշված ընկերությունների համար խնդիրներ չարեղծե նե հռվանավորչության եղանակով պայմաններ ստեղծել անխոչընդու աշխատելու համար, խեչին վերջիններս տվզ են իրենց համաձայնությունը:

Դրանից հեվո, Հայկ Ավետիսյանը ն Տիգրան Արամյանը 2024 թվականի ապրիլի 15-ին «Հուսալի շինարար» ն «Ավետիա-Խեցի» ՍՊ ընկերությունների` Արտաշավ քաղաքի Մարքսի վտղոց րդ շենքի 5րդ բնակարան հասցեում գտնվող գրասենյակում հանդիպել են իրենց հանցակից Կարապետ Նարեկի Հովհաննիսյանին, ում տեղեկացրել են հարկային տեաւչներին առանձնապես խոշոր չափերով կաշառք տալու խոստման մասին: Իր հերթին Կարապետ Հովհաննիսյանը նես տվել է քննարկվող կաշաոքը փալու համաձայնությունը:

Հետագայում հարկային տետոչներ՝ Հայկ Էդվարդի Կարապետյանը ն Վահե Սուրենի Անդրիասյանը 2024 թվականի ապրիլի 4-ին «Ֆլագման» արճարանում, 2024 թվականի ապրիլի 15-ին ն 25ին «Ավերիս-Խեցի» ն «Հուսալի շինարար» ՍՊ ընկերությունների գրասենյակում, 2024 թվաւկանի մայիսի 2-ին «Արարատ պանդոկ» ոնարորանում հանդիպել են Հայկ Աշոտի Ավետիսյանին ն Տիգրան Աշոտի Արամյանին ն քննարկել իրենց կողմից հայտնաբերված խախտումները չարձանագրելու մանրամասները:

Ադ ընթացքում պաշտոնատար վերոնշյալ անձանց ուղղորդմամբ Հայկ Ավետիսյանը ն Տիգրան Արամյանը «Ավետիս-Խեցի» ն «Հուսալի շինարար» ՍՊ ընկերությունների հաշվապահ Լիլիթ Սարդարյանին հրահանգել են հետին ամսաթվով ձնակերպել չգրանցված աշխավաւկիցներին, բացի այղ ընկերությունների գործունեության վերաբերյալ կազմել ն հարկային մարմնին ներկայացնել ձեսաւկան ճշգրտված հաշվարկ:

7

Իր վերոնշյալ գործողություններով, մասնավորապես՝ պաշվտնատար անձանց ն կաշաոք տվողներին իրար հետ կապի դուրս բերելով, կաշաոք արացողի ն կաշառք տվողի միջն հանդիպման ու համաձայնություն ձեռք բերելու նպատակով հնարավոր բացահայտման հանգամանքը չեզոքացնելու նկատառումով իր անձնական հեղինակությունն օգվաագործելով, այդպիսով խոչընդոտները վերացնելով Սեյրան Հովհաննեսի Արիարակեսյանն օժանդակել է պաշտոնատար Հայկ Էդվարդի Կարապեմյաւնին ն Վահե Սուրենի Անդրիասյանին խմբի կազմում կաշառք տվողի մատնանշած անձի օգտին պաշտոնատար անձանց կողմից հովանավորչության, ինչպես նան ապօրինի անգործությաւն համար առեաւնձնապես խոշոր չափերով կաշառք ստանալուն: (...)»

7. Մեղադրյալ ՄՍ.Արիստակեսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց 2 (երկու) ամիս ժամկետով կալանք կիրառելու մասին Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2024 թվականի հուլիսի 3Լի որոշման համաձայն` «(...) Դատարանը գտնում է, որ միջնորդությանը կից ներկայացված փասվաւթղթերում առկա չէ ն դատական նիարի ժամանակ չի ներկայացվել փասղրաւկաւն փվյալների այնպիսի համակցություն, որի հիման վրա Դատարանը կարող էր հանգել հիմնավոր ն պատճառարանված հետնության առ այն, որ մեղադրյալ Սեյրան Արիստակեսյանը, գտնվելով ազատության մեջ, քրեական վարույթով իր համար դրական ելք ապահովելու նպատակով վարույթի համար նշանակություն ունեցող նյութեր թաքցնելու կամ կեղծելու եղանակով կարող է խոչընդոտել գործի քննությանը: Դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրյալին վերագրվում է կաշառք արացող պաշտտնաւպտալր անձանց օժանդակելու ենթադրյալ հանցանքի կատարում, ն Դատարանի գնահազմամի, վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից չեն ներկայացվել հիմնավոր փաստարկնե առ այն, որ Սեյրան Արիարակեսյանի վրամադրության վտակ ողջամտորեն կարող են առկա լինել քրեական վարույթի համար ապացուցողական նշանակություն ունեցող նյութեր: Ինչ վերաբերում է ՀՀ ՊԵԿ աշխատակիցների կամ «Հուսալի շինարար» ն «Ավետիս-Խեցի» ՍՊ ընկերությունների ղեկավարության մրամադրության տակ առկա փատրաթղթերր ոչնչացնելու կամ կեղծելու հավանականության մասին վարույթն իրականացնող մարմնի դիրքորոշմանը, ւ Տե՛ս վարույթի նյութեր, հատոր 1-ին, թերթեր 197-199:

8

Դատարանը փաստում է, որ գործի նյութերում առկա չէ մեղադրյալ Ս.Արիատակեսյաանի՝ նշված անձանց ծառայողական կամ աշխատանքային գործունեությանը որնէ եղանակով ներգրավվածության մասին վկայող փասպտեւկաւն տվյալներ, ինչով կարող էր ողջամվտրեն հավասվվել վերջինիս վրամադրության տակ նման փաստաթղթերի առկայության կամ դրանց հասանելիություն ունենալու հանգամանքը:

Անդրադառնալով մեղադրյալ Սեյրան Արիարակեսյանի կողմից հանցանք կատարելու հավանականության վերարերյալ վարույթն իրականացնող մարմնի դիրքորոշման իրավաչափությանը՝ Դատարանը փաստում է, որ ՀՀ հակակոռուպցիոն դատարանում քննվող թիվ ՀԿԴ/0051/01/22 քրեական գործի շրջանակներում Սեյրան Արիարակեսյանն ունի մեղադրյալի դատավարական կարգավիճակ, ինչպիսի պայմաններում թիվ 62248124 քրեական վարույթով իրականացվող նախաքննությաւմը հսկող դատախազի՝ 2024 թվականի հուլիսի 30-ի որոշմամի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 46-435-րդ հոդվածի 3րդ մասի 3-րդ կարով մեղադրյալի նկատմամի հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում: Դատարանը գտնում է, որ նախկինում ենթադրաբար հանցանք կատարած լինկը ն դրա վերաբերյալ քրեական գործի առկայությունը բավարար հիմք է տալիս անձի կողմից հետագայում դրսնորվելիք ոչ պավփշաճ վարքագծի վերարերյալ ողջամիտ ենթադրության հանգելու համար՝ անշեղորեն առաջնորդվելով այն հանգամանքով, որ յուրաքանչյուր դեպքում մեղադրյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված միայն օրինական ուժի մեջ մած դատավճոի առկայության պարագայում:

Դատարանն արձանագրում է, որ սույն դեպքում թեն մեղադրյալ Սեյրան Արիարակեսյանի վերաբերյալ առկա չէ օրինական ուժի մեջ մվւած դատական ակվ, սակայն մեղադրյալի կողմից նոր հանցանք կատարելու հավանականությունը, քննության աույյն վալում ենթակա է գնահատման հնարավոր ոչ իրավաչափ վարքազծի դրսնորման ոխսկի տիրույթում, քանի որ այդ ոիսկն ածանցվում է անձի անձնական հատկանիշներից ն նրա հանրային որոշակի վտանգավորությունից: Այսինքն` այս վալում, երը որոշակի հանգամանքները հաստավտելու կամ հերքելու համար բավարար են ոչ միայն ապացույցները, այլն տեղեկություններն ու տվյալները, ապա «Սճնոօ. ճու» դավնաւկան տեղեկատվական համակարգում աոկա տվյալները չեն կարող հաշվի չառնվել հնարավոր նոր առերնույթ հանցանքի կատարման ոխակը

9

գնահատելու ժամանակ՝ դիփարկելով այն ոչ թե որպես իրավական, այլ փասարական հանգամանք:

Հիմք ըեդունելով վերոշարադրյալը՝ Դատարանը գտնում է, որ իրատեսական Լ վարույթն իրականացնող մարմնի մվաւվախությունն աո այե, որ մնալով ազատություն մնջ՝ մեղադրյալը կարող է կատարել հանցանք:

Դատարանն իրատեսական է համարում նան վարույթն իրականացնող մարմնի մտավախությունն առ այն, որ Սեյրան Արիարակեսյանը, մնալով ազատություն մեջ, կարող է ապացուցման գործընթացին ապօրինի միջամտելու եղանակով խոչընդոտել գործի քննությանը: Դատարանի նման եզրահանգման հիմքում ընկած են հետեյալ հանգամանքները՝

- քրեական վարույթով նախաքննությունը գտնվում է սկզբնական փուլում, պարզված չեն դեպքի բոլոր հանգամանքների, այդ թվում` ենթադրյալ հանցագործությանն առնչություն ունեցող անձանց ամբողջական շրջանակը,

- քրնական վարույթով պետք է կատարվեն մի շարք ապացուցողական ն վարութային այլ գործողություններ անհատականացվեն ն հարցաքննվեն այն վարույթի համար նշանակություն ունեցող փաեաղեկատվության տիրապետող կամ ենթադրյալ հանցանքի կատարմանը մասնակցություն ունեցած անձինք,

-քիեական վարույթով փարբեր դատավարական կարգավիճակ ունեն մեղադրյալ Սեյրան Արիարակեսյանի հետ ընտանեկան, ընկերական կամ այլ բնույթի մոտխհարարերությունների մեջ գտնվող անձինք, ն նա կարող է համոզելու, խնդրելու կամ այլ եղանակով ապօրինի ազդեցություն ունենալ քրեական վարույթի համար նշանակություն ունեցող տվյալների տիրապետող անձանց վրա: Մասնավորապես, Դատարան ներկայացված նյութերի, ինչպես նան դատական նիստին վարույթի մասնակիցների հայտարարությունների համաձայն՝ Սեյրան Արիստակեսյանե ինկերական հարաբերությունների մեջ է գտնվում Հայկ Ավարիսյանի հոր հեր, վատաւհելի հարաբերություններ ունի ՀՀ ՊԵԿ աշխատաւկիցներ Վահն Անդրիասյանի ն Հայկ Կարապետյանի հեմ, իսկ ենթադրյալ հանդիպումը տեղի Լ ունեցել մեղադրյալի մորաքրոջ որդու կողմից ղեկավարվող ոնարորանու, ով, րար օպերատիվ- հետայխուզաւկաւն զործողությունների արդյունքում արացվաւծ փաստական տվյալների, նս ջերմ հարարերությունների մեջ է գտնվում քրեական վարույթով մյուս մեղադրյալներ Տիգրան Արամյանի ն Հայկ Ավետիսյանի հետ,

10

- մեղադրյալ Սեյրան Արիարակեսյանին վերագրվող ենթադրյալ հանցանքի բնույթի, վտանգավորության աստիճանը, սպառնացող հնարավոր պատժի խատությունը (վերագրվում է առանձնապես ժանրը ենթադրյալ հանցանքի կատարմանն օժանդակություն, որի համար որպես պատիժ սահմանված է բացառապես ազատազրկումը՝ յոթից տասներկու տարի ժամկետով):

Ինչ վերաբերում է պաշտպանության կողմի պատճառաբանությանն առ այն, որ քրեական վարույթով վարույթն իրականացնող մարմնի փրսւմադրությաւն փեւկ արդեն իսկ առկա նն որոշակի բովանդակությամբ օբյեկտիվ ապացույց հանդիսացող օպերատիվ-հետախուզական գործողությունների արդյունքները, ն բացակայում է Սեյրան Արիստակեսյանի կողմից որնէ մեկի վրա ապօրինի ազդեցություն գործադրելու անհրաժեշվտությունը, Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 86-րդ հողվածով ապացուցողական գործողությունների արձանագրություննեը ն վարույթին ներգրավված անձանց ցուցմունքները նախատեսված են որպես առանձին խումբ ապացույցներ, ն դրանցից մեկի առկայությամը պայմանավորված իրավաչափորեն չի կարող նվազ կարնորություն տտվել մեկ այլ խումբ ապացույցներին: Այս առումով Դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ գործի համար նշանակություն ունեցող տեղեկատվության միրապերող անձանց Օ0 նկատմամբ ապօրինի ազդեցություն գործադրելու հավանականությունը շարունակում է լինել արդիական, քանի որ վերջիններիս հայտնած փատրական տվյալները ողջամտորեն կարող են դրվել Սեյրան Արիարակեսյանին վերագրվող ենթադրյալ հանցանքներում մեղավորությունը հերքելու կամ հաարաւվելու հիմքում:

Դատարանի գնահատմամբ քննության սույն փուլում 6 վերոնշյալ հանգամանքներն էականորեն բարձրացնում են ազատության մեջ մնալու դեպքում: մեղադրյալ Սեյրան Արիարակայաի ոչ հխրավաչափ վարքագծի

հավանականությունը, միաժամանակ համակցության մեջ թույլ են փալիս ողջամիտ դատողություն անելու այն մասին, որ վարույթի տվյալ փուլում նրա ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխել հնարավոր է միայն վերջինիս նկատմամի կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու միջոցով:

Վերոնշյալի հաշվաոմեւմի Դատարանը գտնում է նան, որ քրնաւկան վարույթի սույն վաւլում այլընտրանքային խափանման միջոցի կամ դրանց համակցված

11

կիրառմաւմի, այդ թվում` պաշտպանության կողմի միջնորդած վմային կալանքի, վարչական հսկողության, բացակայելու արգելքի ն մինչն 10.000.000 ՀՀ դրամի չափով գրավի կիրառմամբ, հնարավոր չէ ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը: Այս առումով Դատարանը հարկ է համարում նան արձանագրել, որ գործի նյութերում: բացակայում են ն դատական նեիարի ընթացքում չեն ներկայացվել այնպիսի փաստական տվյալներ, այդ թվում՝ մեղադրյալի անձր բնութագրող հանգամանքներ, որոնց գնահատման արդյունքում Դատարանը կարող էր հանգել հիմնավոր ն պատճառաբանված հետնության` Սեյրան Արիստակեսյանի նկափտմամի կալանքի ոչ պիտանի խափանման միջոց լինելու կամ քննության ասյն վալում վերջինիս պազմշաճմ վարքագիծն այլընտրանքային խափանման միջոցների կիրաոմամի ապահովելու հնարավորությաւն վերաբերյալ:

Անդրադառնալով մեղադրյալ Սեյրան Արիարակեսյանի անձր բնութագրող տվյալներին՝ ամուսնացած է, ունի բարձրագույն կրթություն, մշվական աշխավանք ն բնակության վայր` Դափարանն արձանագրում է, որ նշված հանգամանքները քննության սույն փուլում չեն կարող հակակշոնլ մեղադրյալին անազատության մեջ պահելով հետապնդվող հանրային շահին:

Ինչ վերաբերում է մեղադրյալ Սեյրան Արիարակեսյաւնի առողջական վիճակի վերաբերյալ պաշտպան Ս.Մինասյանի կողմից Դատարանին ներկայացված բժշկական փաստաթղթերին, Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ կառավարության` 2006 թվականի մայիսի 26-ի «Կալանավորված անձանց են դատապարտյալների բուժսանիտարական ն րուժկանխարգեվիչ օգնությունն կազմակերպելու, առողջապահական մարմինների րուժական հիմնարկներից օգտվելու ն այդ նպատակով դրանց բժշկական անձնակազմին ներգրավելու կարգր հատտրավելու մասին» թիվ 825-Ն որոշմամի հաատաւտվաւծ «Որպես խափանման միջոց ընտրված կալանք, կամ պատիժը կրելուն խոչընդորող ծանր հիվանդությունների (խանգարումներ, վիճակներ» վերտառությամբ կողմնորոշիչ ցանկում Սեյրան Արիարակեսյանի մով. ախտորոշվաեւծ որեէ հիվանդություն առերնույթ ներաոված չէ: Այսինքն` Սեյրան Արիափակեսյանի մոտ առկա հիվանդություններն առերնույթ չեն համապավասխանում ՀՀ կառավարության` վերը վկայակոչված որոշմամի կալանքի կիրառմանը խոչընդոտող հիվանդությանը, նման հեպտնություն առկա չէ նան Դատարանին ներկայացված բժշկական փաստաթղթերում: Միննույն ժամանակ

12

Դափարանն արձանագրում է, որ անձի առողջական վիճակի՝ որպես խափանման միջոց կալանքի հեր անհամատեղելիություն, կարող է որոշվել բացառապես համապատասխան փորձաքննության եզրակացությամբ, ն Դատարանը քննության սույն փուլում զրկված է այդ հանգամանքը գնահատելու հնարավորությունից: Այս առումով Դատարանն արձանագրում է նան, որ պաշտպանության կողմը զրկված չէ համապատասխան փորձաքննություն նշանակելու միջնորդություն վարույթն իրականացնող մարմին ներկայացնելու հնարավարությունից:

Դատարանը հարկ է համարում նան արձանագրել, որ մեղադրյալ Սեյրան Արիարակեսյանին րժշկաւկան օգնություն ն ապասարկում կարող է ցուցաբերվել ինչպես քրեակատարողական հիմնարկի բժշկակաւն ծառայության կողմից, այնպես էլ, անհրաժեշտության դեպքում, մեղադրյալը «Ձերբակալված ն կալանավորված անձանց պահելու մասին» ՀՀ օրենքով սահմանված կարգով կարող Է տաղլափոխվել քաղաքացիական րիժշկական հատրատություններ: Ընդ որում, կալանավորված անձանց առողջական վիճակից բխող բժշկական օգնություն ե սպասարկում: ապահովելը պետության պոզիտիվ պարտաւկաւնությունն է, ն վարույթն իրաւկանացնող մարմինը պարտավոր է իր իրավասության սահմաններում ձեռնարկել հնարավոր րոլոր միջոցները՝ կալանավորված անձի առողջական վիճակին համապատասխանող ոժշկական օգնությունից ն ապասարկումից օգտվելու իրավունքի իրացումն ապահովելու հաւմար:

Դափարանը գտնում է, որ Սեյրան Արիարակեսյանի՝ այլ անձանց հետ (բացառությամբ մերձավոր ազգականների) հաղորդակցության ն տեսակցության իրավունքը խափանման միջոցի կրման ժամանակահատվածում ենթակա է սահմանափակման՝ հաշվի առնելով սույն որոշման 35րդ կետում նշված հանգամանքները, մասնավորապես՝ նրա ու քննության համար նշանակություն ունեցող տեղեկապվություն տիրապետող անձանց միջն առկա որոշակի բնույթի սերտ կապերը: (...)»:

8. Վերաքննիչ դատարանի՝ 2024 թվականի օգոստոսի 29-ի որոշման համաձայն՝ «(..) Առաջին ատյանի դատարանի որոշման հիմնավորումները դիտարկելով վերոգրյալ իրավանորմեի, ՄԻԵԴ ն Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած 2 Տե՛ս վարույթի նյութեր, հատոր 2-րդ, թերթեր 153-156:

13

իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո` Վերաքննիչ դատարանը` որոշակի վերապահումներով իր համաձայնությունն է հայտնում դրանց հետ ն գտնում, որ այդ հիմնավորումները` սվատրն ներկայացված որոշակի փտարբերություններով ու պատճառաբանությամը ընդունելի են նան Վերաքննիչ դատարանի համար:

Այսպես.

Վերաքննիչ դատարանն, ի թիվս այլնի, հաշվի է առնում այն, որ այն քրեսւկան վարույթով իրականացվում են ապացույցների հավաքում ե գնահատում, որի համապտեքատում դեռես անհրաժեշվ է կատարե մի շարք քննչական վարութային ն ապացուցողական գործողություններ: Միննույն ժամանակ, սակայն, Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարան միջնորդություն ներկայացնելու պահին` ինչպես Օպերատիվ-հեփախուզական, այնպես էլ՝ վարույթն իրականացնող նախաքննական մարմնի կողմից իրականացված են եղել բազմաթիվ ն փարաբնուլթ ՕՇ միջոցառումներ, ինչպես նան՝ վարութային ու մի շարք ապացուցողական գործողություններ, որի պայմաններում Սեյրան Արիսվաւկեսյանի կողմից ապացուցման գործրընթաւցին միջամտելու հավանալկաւնությունը խիստ նվազել է:

(-)

Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, ըսվ էության, պատշաճ գնահատման է ենթարկել մեղադրյալ Սեյրան Արիարակեսյաւնի օրինական վարքագիծն Օ ապահովող ն դրան խոչընդովտղ րոլոր հնարավոր հանգամանքները, ինչի հիման վրա էլ իրավացիորեն եզրահանգել է, որ առկա է վերջինիս կողմից ՀՀ քրնական դատավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարտականությունները չկատարելու՝ մասնավորապես գործով անցնող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործեւդրելու հավանակաւնություն:

Անդրադառնալով Սեյրան Արիարակեսյանին կալանավորելու

անհրաժեշտության վերաբերյալ արձանագրված մյս հիմքին՝ նոր

հանցագործության կատարման հավանականությանը (..., Վերաքննիչ դատարանն ընդգծում է, որ Առաջին ափտյաւնի դատարաւեի (...) հետնությունն ընդունելի չէ, քանի որ համաձայն հատուկ վերանայման բողոքի ն գործում առկա փաստական փվյալների՝ թեն մեղադրյալ Սեյրան Արիստակեսյանը թիվ ՀԿԴ/0051/0122 քրեական գործով մեղադրվում է նույնանման ենթադրյալ հանցավոր արարք կատարելու մեջ,

14

այդուամենայնիվ, դրա ենթադրյալ կատարման վաղեմության ժամկետը լրացած լինելու պայմաններում առարկել է իր նկատմաեւմը ոչ արդարացնող հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշման կայացման դեմ նպատակ ունենալով արդարացվել իրեն մեղսագրված հանցանքի կատարման մեջ: Հեփնարար՝ նշված հանգամանքը չի կարող գնահատվել որպես Սեյրան Արիարակեսյանի կողմից նախկինում կավփարված հանցանքի վերարերյալ ապացույց, առավել նս՝ նոր հանցանքի կատարմուն հավանականության մասին վկայող փաւսվո:

(-.)

Վերաքննիչ դատարանը փաստրում է, որ Սեյրան Արխիարակեսյանը թիվ ՀԿԴ/0051/01/22 քրեական գործով դեոես մեղադրվում է ենթադրյալ հանցավոր արարք կատարելու մեջ, որով առարկել է քրեական պապտաւսխաւնատվության ենթարկվելու վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով իր նկատմամբ ոչ ոնարիլիտացնող հիմքով քրեական հերապնդումի դաղարեցնելու դեմ՝ ակնկալելով արդարացման վերջնական դատական ակտ: Այլ խոսքով, չկա օրինական ուժի մեջ մտած դապտեւկաւն ակտ, որով հնարավոր կլիներ փատրել, որ Սեյրան Արիարակեսյանը դատապարվվել է կամ դատվածություն ունի նույնաբնույթն հանցանք կավարելու համար, որի պայմաններում Վերաքննիչ դատարանը փատրարկված չի համարում այս առումով Առաջին ատյանի դատարանի կողմից կայացված որոշման մեջ առկա այն հետնությունը, համաձայն որի` մնալով ազատության մեջ Սեյրան Արիարակեսյանը հնարավոր է կատարի նոր հանցանք, քանի որ արդեն իսկ մեղադրվում է նախկինում, ենթադրաբար կատարած նմանուտիպ հանրորեն վտանգավոր արարքի համար:

Քննարկման առարկա դարձնելով Սեյրան Արիստակեսյանի կողմից

ապացուցման գործընթացին միջամտելու վտանգը բացառապես նրսւ նկավտմեւմը կալանքը որպես խափանմաեւն միջոց ընտիելու միջոցով կանխելու անհրաժեշտություն վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից արված հեվզնությունները, վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է հետրեյալը.

(-.) Նման պայմաններում, Վերաքննիչ դատարանն իր անհամաձայնությունն է հայտնում Առաջին ատյանի դատարանի այն հեպտնություններին, որ մեղադրյալ Արիարակեսյանի կողմից ՀՀ քրնական դավավարության օրենսգրքով իր վրա դրված պարվաւկանությունները չկատարելու հավանականությունը չի կարող չեզոքացվել օրենքով սահմանված որնէ այլընտրանքային խափանման միջոցի կամ դրանց

15

համակցության կիրառմամբ ն գտնում, որ Առաջին ատյանի դատարանը քննիչի միջնորդությունը բավարարելու մասին որոշում կայացնելիս խախպել է նվազագույնի սկզբունքը:

Թեն Վերաքննիչ դատարանն իր համաձայնությունն է հայտնում Առաջին ամանի դատարանի (.) դատողությունների հետ (..) այդուամենայնիվ արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը որեէ կերպ չի պատճառաբանել ն հստակեցրել, թե հատկապես քննության այս փուլում որ հանգամանքների ամբողջությունն է իր մոտ առաջացրել ողջամիտ մվաւվախություն առ այն, որ բացառապես ամենախիստ խափանման միջոցի՝ կալանքի պայմաններում է հնարավոր հասնել դրա նպատակներին:

Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ գործով կատարվել են մի շարք ակտիվ ապացուցողական գործողություններ, հարցաքննվել են այդ պահին վարույթով հայտնի վկաները: Հարկ է արձանագրել, որ ինչպես Առաջին ատյանի դատարան, այնպես էլ Վերաքննիչ դավփարանին ներկայացված փարական տվյալներն ու ապացույցները վկայում են այն մասին, որ Սեյրան Արիարակեսյանը Հայկ Ավետիսյանի են ՀՀ ՊԵԿ աշխատակիցնե Վահե Անդրիասյանի ու Հայկ Կարապետյանի հանդիպումներին ներկա չի գտնվել, նրանց որն համատեղ խոսակցության` այդ թվում նան ենթադրյալ կաշառքի վերաբերյալ, մասնակից չի դարձել: Սեյրան Արիարակեսյանի դերակաղտարությունն, րար մեղադրանքի, կայացել է հիշյալ անձանց միջն հանդիպումը նախաձեռնելու, օժանդակելու մեջ, որի պայմաններում խիսվ. նվազ է հավանականությունը, որ չգտնվելով ամենախիատ խամանման միջոցի՝ կալանքի իրավազորության ներքո` Սեյրան Արիստակեսյանը կփորձի կամ ունի հնարավորություն ներազդելու ինչպես հիշյալ, այնպես էլ այլ անձանց վրա՝ դրանով իսկ խոչընդոտելով ապացուցման գործընթացին:

Այս առումով Վերաքննիչ դատարանը համակարծիք է Բողոքարերի այն պեղման հեկ, րար որի՝

«(..) Սեյրան Արիստակեսյանի՝ ազավաւթյաւն մեջ մնալու դեպքում ապացուցման գործընթացին ապօրինի միջամտելու եղանակով գործի քննությանը խոչընդոտելու վերաբերյալ Դատարանի կողմից գնահատված հանգամանքները իրատեսական չեն հետեյալ հիմնավորմամի. նախ. դատարանի այն պնդումի, որ պարզված չեն դեպքի բոլոր հանգամանքները, այդ թվում՝ ենթադրյալ հանցագործությանն առնչություն

16

ունեցող անձանց ամիողջաւկաւն շրջաւնակը հիմնավոր չէ, քանի որ ենթադրյալ դեպքն արտացոլող բոլոր իրադարձությունները ամրագրված են արժանահավաւտությաւն բարձ ասրիճան ունեցող օպերատիվ-հետախուզական 6 միջոցառումների արդյունքներն արտացոլող ձայնագրություններում ն փեսագրություններում, բացի այղ վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից, ըստ. էության, հարցաքննվել են դեպքին ենթադրյալ առնչություն ունեցող բոլոր անձինք դեյլւակատարնելրվ, ենթադրյալ կաշառք փվող ն արացող անձինք գտնվում են անազավաւթյան մեջ, որպիսի պայմաններում վարույթի մասնակիցների վրա ապօրինի ազդեցություն գործադրելու հավանականությունը իրատեսաեւկաւն չէ (...)»:

Ասվածից հեզասմ է, որ առավել մեղմ այլընվրանքային խափանման միջոցները նս կարող նն երաշխավորն, մեղադրյալ Արիսվակեսյանի պավշաճ վարքագիծը ն, որ փվյալ դեպքում վերջինիս նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելիս Առաջին ատյանի դատարանը չի գործել նվազագույնի սկզբունքով:

Վերաքննիչ դատարանն րնդգծում է, որ կալանքը պետք է լինի ծայրահեղ միջոց` հատկապես պայմանավորված նրանով, որ այլ հարկադրանքի միջոցներով հնարավոր չէ ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը, մինչդեո այն դեպքում: ն վերոշարադրյալ հանգամանքի հաշվառմամբ անձի ոչ խիյյավաչափ վարքագծի դրսնորման ոիսկերը հնարավոր է նան չեզոքացնել կալանքի հետ կապ չունեցող այլընկվրանքային խափանման միջոցների՝ փնային կալանքի հետ համակցված գրավ խափանման միջոցների կիրառմեւմը, որոնց միաժամաւնակյաւ ընվրությունը գործուն երաշխիք կարող է հանդիսանալ մեղադրյալ Սեյրան Արիարակեսյանի հեվագաւ պավշաճ դատավարեւկաւն վարքագիծն ապահովելու հարցում:

Քննիչի միջնորդությունն ամբողջությամբ բավարարելով ն մեղադրյալ Սեյրան Արիստակեսյանի նկավփմամի որպես խափանման միջոց կալանքն ընտրելով՝ Առաջին ատյանի դատարանը գործել է նվազագույնի ակզբունքին փրաւմագծորեն հակաոսեւկ տմրամարանությամի,։ Ս Արիարակեսյանի նկատմամի ընտրել է ամենախիար խափանման միջոցը, թեն, Վերաքննիչ դատարանի համոզմամի, նույն նպատակով կիրառելի էին նան այլընրրանքային այլ խափանման միջոցները: Ընդ որում, մեղադրյալ Ս-Արիարակնեայանի կողմից ոչ պատշաճ վարքագիծ դրսնորելու, մասնավորապես` արդարադավասթյանը խոչընդոտելու ոիսկը (հանգամանքները)

17

Առաջին ատյանի դատարանը եթե, այնուամենայնիվ, դիտարկել է որպես իրական, ապա առկա է եղել քրեական վարույթի ընթացքում նրա օրինական վարքագիծն առավել պիտանի ն համաչափ խափվաւնման միջոցով կամ դրանց համակցությամը ապահովելու գործիքակազմ, որից, սակայն Առաջին ափյանի դատարանը չի օգմվել:

Անդրադառնալով այլընտրանքային խափանման միջոց տնային կալանքի առանձնահատկություններին՝ Վերաքննիչ դափարանը փաստում է, որ դրա կիրառման նպատակն է մեղադրյալի պատշաճ վարքագծի ապահովումը` նրան թողնելով մեկուսացմեւն, սակայն, համեմազմարար մեղմ պայմաններում: Այսինքն, ի տարբերություն կալանքի, որի պարագայում անձն, րար էության, կտրվում է իր «սովորական» միջավայրից ն հայտնվում քրեակատարողական հիմնարկում, փնաւյին կալանքն անձի մեկուսացվածությունն ապահովում է հենց վերջինիս բնակության վայրում՝ միննույն ժամանակ դատարանին հնարավորություն ընձեռելով անձի նկատմամը կիրառել այնպիսի սահմանափակումներ, որոնք ապահովում են գրեթե կալանքի պայմաններին համարժեք մեկուսացվածության աստիճան: Նշված փաւավնն, ինքին, նս երաշխիք է ապահովելու քրեսդավաւվարական օրենքի նպատակներից մեկը` գործով անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելը րացառելը, իսկ դրանով հանդերձ` մեղադրյալի կողմից իր վրա օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտականությունների կատարումն ապահովելը:

Այսպիսով, հաշվի առնելով վերի նշված, ինչպես նան՝ մեղադրյալի անձր բնութագրող հանգամանքները, այն, որ նա ունի մշտական բնակության վայր, ամուսնացած է, ունի բարձրագույն կրթություն, վափատողջ է ն առաջնորդվելով անձի ազավության սահմանավաւկման նվազագույնի ակզրունքով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ փեային կալանք խափանման միջոցի հետ համակցված գրավ խափանման միջոցի կիրառմամբ (սակայն պաշվայանի կողմից ներկայացված գրավի չափից ավելի մեծ գումար գրաւվադրմամի) հնարավոր է հասնել հեփապնդվող նպատակին, այն է՝ ապահովել մեղադրյալի վրա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով սահմանված պարպտեւկանությունների կատարումը:

Վերոգրյալի հաշվառոմամի ն քրեական վարույթով ձեռք բերված նյութերի ուսումնասիրությաւմը Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ մեղադրյալ Սեյրան Արիատակեսյանի վարքազծի կամ նրա անձի վերաբերյալ այնպիսի փասատեաւկան տվյալ չի ներկայացվել, որը հնարավորություն կտար ողջամվտրեն ենթադրկու, որ

18

կալանքից զատ խափանման մյուս միջոցները քրեական վարույթի ընթացքում չեն կարող ապահովել վերջինիս պավշաճ վարքագիծը:

Այս առումով Վերաքննիչ դատարանը համակարծիք չէ Առաջին ատյանի դափարանի այն հերնության հեվ, համաձայն որի` Սեյրան Արիարակեսյանին մեղսագրվում է առանձնապես ծանր արարքի կավարում, որն աներկրա հիմք է նրա նկատմամբ ամենախիստ խափանման միջոցը՝ կալանքը, կիրառելու համար: Վերաքննիչ դատարան ընդգծում է, որ անթույլատրելի է անձի նկատմամբ ամենախիստ խափանման միջոցի ընտրությունը միայն այն հիմնավորմամի, որ նրաւն մեղսագրված է առանձնապես ծանր հանցագործություն: Նշվուծ հանգամանքը կարող է ունենալ էական նշանակություն, սակայն պետք է միանշանակ զուգորդված լինի վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից կոնկրար փարների վրա հիմնված այլ դափավարական մրավախությունների հեր՝ ինչպիսիք, թեն այս դեպքում աոկա են, սակայն փարատվեցին Վերաքննիչ դատարանի կողմից վերը շարադրված հիմնավորումներով ն աներկբա չեն վկայում մեղադրյալի նկատմամբ րացառաւսյես կալանք, որպես խափանման միջոց րնտրելու անհրաժեշտության ն իրավաչափության մասին: (...»:

Վճոաբեկ դատարանի հիմնավորումները ն եզրահանգումը.

9. Վճռաբեկ դատարանի առջն բարձրացված իրավական հարցը հետնյալն է. հիմնավո՞ր են արդյոք այլընտրանքային խափանման միջոցների՝ տնային կալանքի ն գրավի համակցված կիրառմամբ մեղադրյալ Ս.Արիստակեսյանի օրինական վարքագիծն ապահովելու հնարավորության վերաբերյալ Վերաքննիչ դատարանի հետնությունները:

10. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Յուրաքանչյուր ոք ուն, անձնական ազատության իրավունք: Ու ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հարնյալ դեպքերում ն օրենքով սահմանված կարգով՝

(-.)

3Տե՛ս նյութեր, հատոր 3-րդ, թերթեր 82-89:

19

3) օրենքով սահմանված որոշակի պարտականության կատարումն ապահովելու նպատակով.

4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երը առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երը դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելունպատակով. (...)»:

«Մարդու իրավունքների ն հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի համաձայն՝ «մ. Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության ն անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետնյալ դեպքերում ն օրենքով սահմանված կարգով.

(-.)

բ. անձի օրինական ձերբակալումը կամ կալանաւվորումը դատարանի օրինական կարգադրությանը չենթարկվելու համար կամ օրենքով նախատեսված ցաւնկացած պարտավորության կատարումն ապահովելու նպատնեւկով,

գ) անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմնին ներկայացնելունպատակով կամայն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ: այն կատարելուց հեվտ նրա փախուարը կանխելու համար. (...)»:

ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ «Անձին կալանավորելը (..) թույլատրվում է| միայն դատարանի որոշմամբ այն դեպքում, երբ անձի օրինական վարքագիծը չի կարող երաշխավորվել հարկադրանքի այլ միջոցներով»:

Նույն օրենսգրքի 116-րդ հոդվածի համաձայն՝ «(...) 2 Խափանման միջոցը կարող է կիրառվել, եթն դա անհրաժեշվ Լ՝

1) մեղադրյալի փավնուարր կանխելու համար կում.

2) մեղադրյալի կողմից հանցանք կատարելը կանխելու հսւմար կամ.

3) մեղադրյալի կողմից իր վրա տայն օրենսգրքով կամ դատարանի որոշմամբ դրված պարտեւկանությունների կատարումն ապահովելու հաւմար:

20

3 Խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս հաշվի են առնվ