ԵԴ/0037/06/22

: ԵԴ/0037/06/22 Լ2-6-- «ՏԻ ՀԹ ՅԾ. (Ն ԱԹՈ ՄՏ 2 Տ. ԻՀՏՏ ՈԹ Ր ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ ՈՐՈՇՈՒՄ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ Հայաստանի Հանրապետության վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշում գործ թիվ ԵԴ/0037/06/22 Նախագահող դատավոր՝ Տ.Սիմոնյան լ: վճռաբեկ դատարանի հակակոռուպցիոն պալատի կոռուպցիոն հանցագործությունների քննության դատական կազմը (այսուհետ՝ նան Վճռաբեկ դատարան), Նախազահությամբ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ մասնակցությամբ դատավորներ՝ Ա.ԿՐԿՅԱՇԱՐՅԱՆԻ Ս.ՉԻՉՈՅԱՆԻ Դ.ՎԵՔԻԼՅԱՆԻ 2023 թվականի հոկտեմբերի 27-ին քաղաք Երնանում գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2022 թվականի մարտի 15ի որոշման դեմ մեղադրյալ զարրրրըը աաա սր մարտա ւ բողոքը՛, ' Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի անցումային դրույթները կարգավորող 483-րդ հոդվածի 8-րդ մասի՝ սույն բողոքը քննվում է մինչն 2022 թվականի հուլիսի 1-ը գործող կարգով: 2 ՊԱՐՔՋԵՑ Գործի դատավարական նախապատմությունը, Է 2021 թվականի հունիսի Էին Աաաա աաա անի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի (այսուհետ` ՀՀ քրեական օրենսգիրք) 200-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցվել է թիվ Մազեր) քրեական գործը: 2022 թվականի հունվարի 12-ին որոշում է կայացվել լաննրը լոն | որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին ն նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 200-րդ հոդվածի 3-րդ մասով (2 դրվագ): Նույն օրը նախաքննության մարմինը միջնորդություն է ներկայացրել Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան (այսուհետ նան՝ Առաջին ատյանի դատարան)՝ մեղադրյալ ԱԱաաազոաա նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ: Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2022 թվականի հունվարի 13ի որոշմամբ նախաքննության մարմնի միջնորդությունը մերժվել է, ն ճանաչվել է մեղադրյալ Սորա ակա նկատմամբ այլընտրանքային խափանման միջոցի կիրառման հնարավորությունը: 2022 թվականի հունվարի 14-ին նախաքննության մարմնի կողմից մեղադրյալ աարի ւււմբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել գրավը՝ գրավի գումար սահմանելով Աաաա ՀՀ դրամը: 2022 թվականի հունվարի 17-ին մեղադրյալ ըը աններ աաա ւ մջարդություս է ներկայացվել Առաջին ատյանի դատարան՝ վարույթն իրականացնող մարմնի՝ 2022 թվականի հունվարի 14-ի որոշմամբ ԱՈ ԱԱՐԻ նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված գրավի չափը նվազեցնելու վերաբերյալ: Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2022 թվականի հունվարի 20-ի որոշմամբ պաշտպանների միջնորդությունը մերժվել է: 2. 2022 թվականի հունվարի 20-ին նախաքննության մարմինը միջնորդություն է ներկայացրել Առաջին ատյանի դատարան` մեղադրյալ րը լարը 3 նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանքը կիրառելու վերաբերյալ այն պատճառաբանությամբ, որ նախատեսված ժամանակահատվածում գրավի համապատասխան զումարը չի վճարվել: Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2022 թվականի հունվարի 2Լի որոշմամբ նախաքննության մարմնի միջնորդությունը մերժվել է: Նույն որոշմամբ մեղադրյալ աաա ւբ 202շ թվականի հունվարի 14ի որոշմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված գրավի չափը նվազեցվել է, ն գրավի չափ է սահմանվել ասող: 3. Կեստրոն ն Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ լը մնի: բողոքի քննության արդյունքում ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նան՝ Վերաքննիչ դատարան) 2022 թվականի մարտի 15-ի որոշմամբ բողոքը բավարարել է, Առաջին ատյանի դատարանի` 2022 թվականի հունվարի 2-ի որոշումը բեկանել է, ն մեղադրյալ արորը նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրել կալանքը՝ երկու ամիս ժամկետով: Վերաքննիչ դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք են ներկայացրել մեղադրյալ զա ւս արորը Աաաա անրել որը Վճռաբեկ դատարանի 2022 թվականի հունիսի 30-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ: 4. 2023 թվականի հունվարի 16-ին գործը բաշխվել (հանձնվել) է ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի հակակոռուպցիոն պալատի կոռուպցիոն հանցագործությունների քննության դատական կազմին: Վճռաբեկ դատարանի՝ 2023 թվականի հոկտեմբերի 20-ի որոշմամբ սահմանվել է վճռաբեկ բողոքի քննության գրավոր ընթացակարգ: Վճռաբեկ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները ն պահանջը, 5. Բողոք բերած անձինք գտել են, որ Վերաքննիչ դատարանը 2022 թվականի մարտի 15-ին առանց էրաց ն նրա պաշտպանների դատական նիստ անցկացնելով թույլ է տվել դատական սխալ, որս է արն րը ւր 4 առաջացրել է առանձնապես ծանըր հետնանքներ, այն է` ազատության անհիմն ն անհամաչափ սահմանափակում: 51 Ըստ բողոքաբերների 2022 թվականի մարտի 9-ին պաշտպան աատաաաա րե Վերաքննիչ դատարանի դատավոր Տ.Սիմոնյանի օգնականը ն բանավոր կերպով տեղեկացրել, որ արը ուրու վերաքննիչ բողոքի քննությունը նշանակվել է 2022 թվականի մարտի 15-ին՝ ժամը 1100-ին: Նշվածին ի պատասխան՝ պաշտպան Աաաա վ հայտնել է, որ տվյալ օրը ն ժամին ծանրաբեռնված է ավելի վաղ նշանակված դատական նիստով ն դրանով պայմանավորված խնդրել է դատական նիստի օրը ն ժամը տեղափոխել՝ միաժամանակ առաջարկելով դատական նիստը տեղափոխել ավելի վաղ կամ նույն օրը մեկ այլ ժամի: Դրանից հետո դատավորի օգնականը հայտնել է, որ հնարավոր չէ նիստի օրը կամ ժամը փոփոխել, որին ի պատասխան բողոքաբեր մը առարկել է՝ միաժամանակ առաջարկելով դատական նիստի օրվա ն ժամի մասին գրավոր ծանուցել իրեն՝ ավելի վաղ նշանակված այլ դատական նիստը հետաձգելու համար: Այնուհետն, դատավորի օգնականն առաջարկել է գրավոր միջնորդություն ներկայացնել դատական նիստը հետաձգելու վերաբերյալ, ն հավաստիացրել է, որ այդ պայմաններում նիստը կհետաձգվի: Բողոքաբերների պնդմամբ՝ 2022 թվականի մարտի 14ին, բողոքաբեր աաա ւս սիստը հետաձգելու միջնորդություն է ներկայացրել Վերաքննիչ դատարան՝ կցելով այլ նիստով ծանրաբեռնված լինելու փաստը հաստատող ապացույց, սակայն Վերաքննիչ դատարանը 2022 թվականի մարտի 15-ին դատական նիստ է հրավիրել, այն անցկացրել է առանց մեղադրյալի ն նրա պաշտպանների մասնակցության: Վերաքննիչ դատարանը միջոցներ չի ձեռնարկել պարզելու նրանց` դատական նիստին չներկայանալու պատճառները ն որոշում է կայացրել զարի ւոմբ կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու մասին: Ըստ բողոքաբերների՝ դատարանը պարտավոր է եղել նշանակված դատական նիստի մասին ծանուցել նան Աաաճազիեաա ն նրա մյուս պաշտպանին, քանի որ մեղադրյալի մեկ պաշտպանին բանավոր կարզով ծանուցելու հանգամանքը 5 դատարանին չի ազատում անձամբ մեղադրյալին կամ գործով ներգրավված մյուս պաշտպանին ծանուցելու պարտականությունից: 52. Վերոշարադրյալի հիման վրա` բողոքի հեղինակները խնդրել են ամբողջությամբ բեկանել Վերաքննիչ դատարանի` 2022 թվականի մարտի 15-ի որոշումը ն օրինական ուժ տալ Երնան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2022 թվականի հունվարի 21-ի որոշմանը: 53. Վերոգրյալից բացի, բողոքաբերները տեղեկացրել են, որ պաշտպանների կողմից միջնորդություն է ներկայացվել Առաջին ատյանի դատարան` որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքը փոփոխելու վերաբերյալ, որն Առաջին ատյանի դատարանի` 2022 թվականի մարտի 24ի որոշմամբ բավարարվել է, ն աաա ւում կիրառված խափանման միջոց կալանքը փոխարինվել է գրավով՝ աաա ւմ չափով: Վճռաբեկ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները. 6. Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2022 թվականի հունվարի 2Լի որոշման համաձայն՝ «/...) Դատարանը փասվոսմ է, ռտ |. մ առնչություն ունի իրեն առաջադրված մեղադրանքին: (..) Դատարանը փասվում 1, որ Երնան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից որպես մարան ւու առկա հիմք արձանագրված է գործի քննությանը խոչընդուրլը` քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցությու գործադրելու ճանապարհով: Նշյալի համափտեթարում դատարանը քննարկման առարկա է դարձնում միայն կալանավորման նշյալ հիմքի առկայության հարցը: Դատարանը գտնում է, որ մեղադ, 1 2ործի քննությանը իոչրնդուրկլու հիմքը նվազ է: Դատարանը գզտմսմ է, որ ազատության հեր չկապված խափանման միջոցը կարող է ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծր նախաքննության տվյալ 6 փուլում, իսկ հակառակի վերաբերյալ դապարան չներկայացվեցին փատրական տվյալներ: Դատարանն արձանագրում է, որ միջնորդությունը ներկայացվել է դատարան՝ ՀՀ քրեական դավաւվարության օրենսգրքի 15-րդ հոդվածի Էին մասին համապատասխան` նույն օրենագրքի 134րդ հոդվածի 2րդ մասի 2րդ կեմտվ նախատեսված խատանման միջոցի կիրառման համար անհրաժեշտ գործողություններ չկատարելու հիմքով՝ նկատի ունենալով, որ քննիչի 2022 թվականի հունվարի 1Ժի որոշմամբ` մեղադրյաւ մար ւյ րւ խափանման միջոց է կիրառվել գրավա. տ չափով, որը չի վճարվել: Դատարանը կարնորում Լ մի շարք հանգամանքներ, մասնավորապես, որ սույն քրեական գործը հարուցվել Լ 2021 թվականի հունիսի Լին, 7 ամսից ավելի ժամանակ կատարվում է նախաքննություն, հարցաքննվել են բազմաթիվ վկաներ, նան մեղադրյալը, երա մասնակցությամբ իրականացվել է առերես. հարցաքննություն, մեղադրյալ մա 7 ոՀ ւ, ոնի րական բնակության վայր. ամար սոցիալական կապեր, վատառողջ է, մար ԱՆԱ ԱՆ աաա ԱԱ Ա Աաաա Անկանոն ԱԱԱԱր աաա աան ՈԱ անվանա անանուն անակու, Անրակի Դատարանը նան արձանագրում 1, որ մեղադրյալին վերագրվում է միջին ծանրության հանցագործության կատարում, որի համար նախատեսվում է. նան կսւգանք պատժատեսակ: Վերոշարադրյալի համարնքարում: Դավաւրանը զփնում է, որ ՀՇ քրնական դատավարության օրենսգրքի 134րդ հոդվածի Լին մատվ սահմանված նպատակներին` քրեական գործով վայոյթի ընթացքում մեղադրյալ ատա... 1քագիծր կանխելուն, հնարավոր է. հասնել մեղադրյալի նկատմամբ այլ խափանման միջոցների կիրառմամբ, ուսի քննիչի միջնորդությունը ենթակա է մերժման: Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենագիքի 143-րդ հողվածի 6-րդ մասի հիմքով, քննարկելով մեղադրյալն... 7 ըերրված խափանման միջոցն «տ չափով գրավի չափը նվազեցնելու հարցը, վերը նշված պատճառաբանությռուներով, գվնում է, որ այն ողջամիտ չափ չէ ն կարծում 1, որ աո «ւո չյու գրավի գումարի վճարման երաշխիքը (արող է ապահովել մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը, ուտրի գրավի չափը պեպք Լ նվազեցնել ն որպես գրավի չաւի սահմանել անն Հ, լ..)»: 6.1. Վերաքննիչ դատարանին հասցեագրված 2022 թվականի մարտի 14-ի միջնորդությամբ պաշտպան լը ւլ է գործի քննությունը հետաձգել ն հարգելի համարել ԼԱՏ ի ն պաշտպանների բացակայությունն այն հիմնավորմամբ, որ պետք է մասնակցի քաղաքացիական գործով ավելի վաղ նշանակված դատական նիստի ն իրենից անկախ պատճառներով չի կարող ներկայանալ, իսկ աարի... աար ..... ենթարկվել է ծնկահոդի վիրահատության ն չի կարող տեղաշարժվել:: 7. Վերաքննիչ դատարանի՝ 2022 թվականի մարտի 15-ի որոշման համաձայն՝ «/...) Քենարկելով հիմնավոր կասկածի առկայության կամ բացակայության հարցը՝ Վերաքննիչ դարարանը գտնում 1, որ տվյալ դեպքում Առաջին ատյանի դատարանը քենիչի միջնորդության քննության ժամանակ բավարար ապացույցներ ն այլ փարական տվյալներ է ունեցել մեղադրյալ մզման աար ատար, կողմից նրան վերագրվող արարքը կատարելու հիմնավոր կասկածի առկայությունը հաարապտված համարելու համար: (...) Վերաքննիչ դատարանը փակում, իաաաոը...........ւ կարող է ունենալ մեծ լծակներ՝ վկաների, տուժողների, իր ներկա ն նախկին աշխատակիցների վրա ազդեցություն գործադրելու համապեքայում: Մեղադրյալն իր զիաղեցրած պաշվոնից բխող հեղինակությունը, սոցիալական կապերը ն լծակները կարող է օգտագործել ն ազդեցություն գործել ինչպես արդեն գործով հարցաքննված, այնպես էլ դեռես չհարցաքննված անձանց, ինչպես նան հնարավոր. հանցակիցների նկատմամբ, իր օգտին բարենպաստ ցուցմունքներ տալու կամ ցուցմունք տալուց հրաժարվելու համատենքավում: Հարկ է նշել, որ հարցաքննված անձանցից շատերը Հ Տե'ս նյութեր, հատոր 2-րդ, թերթեր 70-77: 5Տե'ս նյութեր, հատոր 3-րդ, թերթ 49: 8 գրնվել եւ աաա, ........ շո ս ծառայողական կախվածության մեջ նեն գտնվել նրանից: Իսկ առաջին ատյանի րխդհանուր իրավասության դայրարանի կողմից նշված հանգամանքները` (...) որ ասյն քրեական գործր հարուցվել է 2021 թվականի հունիսի 0ԷԼին, 7 ամսից ավելի ժամանակ կատարվում է նախաքննություն, հարցաքննվել են բազմաթիվ վկաներ, նան մեղադիյալը, նրա մասնակցությամի իրականացվել Լ առերես հարցաքննություն, մեղադրում աաա. ւ. ոի տրական բնակության վայր. ատար սոցիալական կապեր, վատառողջ Լ, անարար կԱ Աննան Ն նմանա աաա անական աաակակկանո Սոնան ան Աաաա աաա աաա թուն աաա... լրոնշյալ ռիսկը: Այսպիսով` անդրադառնալով կալանավորմաճմ հիմքերի հացակայության վերաբերյալ առաջին ատյանի դատարանի փատրարկներին՝ Վերաքննիչ դատարանն ընդունելի չի համարում դրանք ն գտնում է, որ քննիչի կողմից առւսջին ատյանի դատարան ներկայացված նյութերում առկա են եղել համապատասխան տեղեկություններ ն փատրեր, այղ թվում անձր ընութագրող հանգամանքներ (լենսագրական վպյալներ) որոնք թույլ են տալիս հիմնավորված ենթադրություն կատարել առ այն, որ ազատության մեջ մնալով` մեղադրյալ, աաա, կարող է խոչրնդուրծնլ մինչդատական վարույթում գործի քննությանը` քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու ճանապարհով: («) Վերաքննիչ դատարանը գտնում Լ, որ տվյալ դեպքում կալանավորումից բացի այլ խափանման միջոցների կիրառմումը հնարավոր չէ հասնել, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգիքի 134րղ հոդվածի Լին մասով սահմանված նպատակներին: (:.»": «Տես նյութեր, հատոր 3-րղ, թերթեր 58:75: էլ Վճռաբեկ դատարանի պատճառաբանությունները ն եզրահանգումը, 8. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջն բարձրացված իրավական հարցը հետնյալն է. Վերաքննիչ դատարանն ապահովել է արդյո՞ք Աաաա արդար դատաքննության իրավունքն այն պայմաններում, երբ դատական նիստի օրվա ն ժամի մասին հեռախոսազանգի միջոցով ծանուցվել է միայն մեղադրյալի պաշտպաններից մեկը, ն վերաքննիչ բողոքի քննությունն իրականացվել է առանց մեղադրյալի ն նրա պաշտպանների մասնակցության: 9. ՇԸ Սահմանադրության 63-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Յուրաքանչյուր ոք անի անկախ ն անաչառ դատարանի կողմից իր գործի արդարացի, հրապարակային ն ողջամիտ ժամկեպրում քննության իրավունք:»: ՀՀ Սահմանադրության 64-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «1. Յուրաքանչյուր ոք ունի իրավարանական օգնություւ արանալու իրավունք: Օրենքով սահմանված դնսյքերում իրավարանական օգնությունի ցույց է փրվում պետական միջոցների հաշվին:»: Մարդու իրավունքների եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի Լին մասի համաձայն` «Յուրաքանչյուր ոք (..) նրան ներկայացված ցանկացած քրեական մեղադրանքի առնչությամբ ունի օրենքի հիման վրա արեղծված անկախ ու անաչառ դափարանի կողմից ողջամիր ժամկեաւմ արդարացի ն հրապարակային դատաքենությաւն իրավունք»: ՀՀ քրեական ղատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Յուրաքանչյուր ոք անի անկախ ն անաչառ դատարանի կողմից իր գործի արդարացի, հրապարակային ն ողջամիտ ժամկետում քննության իրավունք»»: ՀԸ քրեական դատավարության օրենսգրքի 23րդ հոդվածի համաձայն՝ «ւ. Քրեական դատավարությունն իրականացվում է միցակցության ակզբունքի հիման վրա: Մրցակցություն ակզբունքից շեղում թույլավրվում է համաձայնեցման ն համազործակցության վարույթներում: (-.) 10 2 Քրեական դատավարությանը մասնակցող կողմերր թրեական դատավարական օրենադրությամբ օժփված են իրենց դիրքորոշումը պաշտպանելու հավասար հնարավորություններով: Դատարանը դատավճիոլ: հիմնավորում է միայն այն ապացույցներով, որոնց հետազուման ընթացքում կողմերից յուրաքանչյույվի համար ապահովվել են հավասար պայմաններ: Ի 2 Դատարանն ապահովում է առաջին ատյանի ն վերաքննիչ դատարաններում գործի քննությանը կողմերի մաւսնակցության իրավունքը (..)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 73-րդ հոդվածի 1-ին մասի 13-րդ կետի համաձայն` «Պաշտպանը (..) իրավոււք ունի մասնակցել առաջին ատյանի ն վերաքենիչ դատարանների նիարերի ն գործի նյութերի հերազովմանը, (...)»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 285-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «2. Կալանավորումը որպես խափանման միջոց բնրրելու վերաբերյալ միջնորդություն հարուցելու մասին որոշամբի ենթակա է անխապաղ քննման նախաքննության կատարմեւն վայրի դատարանում, դատավորի կողմից միանձնյա միջնորդություն ներկայացրած անձի, մեղադրյալի, նրա օրինական ներկայացուցչի, պաշտպանի մասնակցությամբ, եթե նա մասնակցում Լ զործին: Ժամանակին ծանուցված պաշտայանի չներկայանալը չի խոչըադույում միջնորդության քննմանը: Դատարանը պարվաւվոր է դատական նիարի տեղի ն ժամանակի մասին պատշաճ ձնով ծանուցել միջնորդություն ներկայացրած անձին, մեղադրյալին, նրա օրինական ներկայացուցչին, պաշտպանին, եթե նա մասնակցում է գործին:»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 390-րդ հոդվածի 2-րղ մասի համաձայն՝ «Գործի քննության տեղի ն ժամանակի մասին կողմերը ծանուցվում են: (-.»: 10. Մեջբերված նորմերի առնչությամբ Վճռաբեկ դատարանը կրկնում է, որ մրցակցության սկզբունքն արդար դատաքննության հիմնարար իրավունքի բաղկացուցիչ տարը է: Այդ սկզբունքի իմաստով դատաքննության ժամանակ ն' մեղադրանքի, ն պաշտպանության կողմերի համար պետք է հավասարապես 11 երաշխավորվի ողջամիտ հնարավորություն` իր գործը ներկայացնելու այնպիսի պայմաններում, որը նվազ բարենպաստ չի լինի, քան այն հնարավորությունը, որը տրամադրվում է մրցակից կողմին: Այսինքն՝ մրցակցության սկզբունքն անհրաժեշտ է դիտարկել կողմերի հավասարության հիմնարար պահանջի հետ միասնության մեջ, ինչը, ի թիվս այլոց, ենթադրում է, որ կողմը պետք է հնարավորություն ունենա պաշտպանելու իր իրավունքներն ու օրինական շահերը, ծանոթանալու մյուս կողմի ներկայացրած փաստարկներին ն ապացույցներին: Նշվածն արդար դատական քննության իրավունքի ապահովման կարնորագույն նախապայման է, քանի որ քննության իրականացումն առանց կողմերի հավասար տեղեկացվածության նշանակում է մրցակցության ն կողմերի հավասարության հիմնարար դրույթների անհամաչափ ձնականացում ն առարկայազրկում: Այլ խոսքով՝ ինչպես առաջին ատյանի դատարանը, այնպես էլ՝ նշյալ դատարանի կայացրած դատական ակտի օրինականությունն ու հիմնավորվածությունը, դատական ստուգման ենթարկելիս վերաքննիչ դատարանը պարտավոր են միջոցներ ձեռնարկել կողմերի հավասարության ն մրցակցային դատավարության ապահովման ուղղությամբ: Այսպիսով, դատական քննությանը մասնակցելը կողմերի՝ քրեադատավարական օրենքով երաշխավորված իրավունքն է, իսկ նշված իրավունքի ապահովման պարտականությունը կրում է դատարանը: Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ արդար դատական քննություն իրականացնելու պահանջը ՀՀ ներպետական իրավունքի իմաստով նս հավասարապես վերաբերելի Է մինչդատական վարույթի նկատմամբ դատական վերահսկողության շրջանակներում անցկացվող դատական ջննությանը»: 1. Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երնում է, որ 2022 թվականի մարտի 15-ի դատական նիստի ծանուցման վերաբերյալ գործում առկա է միայն Վերաքննի դատարանի դատավորի գործավարի կողմից ստորագրված «Հեռախոսագիր» վերտառությամբ փաստաթուղթ առ այն, որ 2022 թվականի մարտի " Տես Վճռարեկ դատարանի՝ Մարինա Պողոսյանի վերաբերյալ գործով 2021 թվականի ապրիլի 21-ի թիվ ԵԴ/0188/1/18 որոշումը: 12 Ժին գործավարը զանգահարել է մեղադրյալ արը ււր աաա Սատար ււր վերաքննիչ բողոքի քննությունը նշանակվել է 2022 թվականի մարտի 15-ին՝ ժամը 11:00-ին:: Դրանից հետո՝ 2022 թվականի մարտի 14ին, Վերաքննիչ քրեական դատարան է մուտքագրվել աաա արտար ուսը, որով պաշտպանը հայտնել է, որ իրենից անկախ պատճառներով չի կարող ներկայանալ դատական նիստին ն խնդրել է հետաձգել նիստը, քանի որ պետք է մասնակցի 2022 թվականի մարտի 15-ին Արագածոտնի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանում ավելի վաղ նշանակված քաղաքացիական գործով դատական նիստի՛: Այդուհանդերձ, Վերաքննիչ դատարանի` 2022 թվականի մարտի 15-ին նշանակված դատական նիստը տեղի է ունեցել առանց մեղադրյալի ն պաշտպանների մասնակցությանձ, ն դատական նիստի ժամանակ նախագահող դատավորը հայտնել է, որ պաշտպանության կողմը պատշաճ ծանուցված է եղել դատական նիստի օրվա ն ժամի վերաբերյալ, սակայն չի ներկայացել նիստին: Զ. Նախորդ կետում մեջբերված փաստերը գնահատելով սույն որոշման 9-10-րդ կետերում ներկայացված իրավանորմեի ն վկայակոչված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով Վերաքննիչ դատարանը, անտեսելով սույն որոշման 9-րդ կետում մեջբերված իրավանորմերի պահանջները, անհրաժեշտ միջոցներ չի ձեռնարկել դատավարության մասնակիցներին, մասնավորապես` մեղադրյալին ն նրա պաշտպաններին գործի քննության տեղի ն ժամի մասին պատշաճ կերպով ծանուցելու ուղղությամբ, ն դատական նիստն անցկացրել է վերջիններիս բացակայությամբ՝ ինչի հետնանքով խախտվլ է արարը .../ տաքության . իրավուքը, մասնավորապես դրա տարրերից` մրցակցության հիմնարար պահանջը ն անձի՝ դատարանի առջն կանգնելու ու լսված լինելու իրավունքը: «Տե՛ս նյութեր, հատոր 3-րղ, էջ 48: 1 Տեսնյութեր, հատոր 3-րղ, էջ 49: "Տես նյութեր, հատոր 2-րդ, դատական նիստի արձանագրությունը, էջեր 53:54: 13 Ասդրադառնալով պաշտպան Աաաա նաանվ դատական նիստի մասին հեռախոսակապի միջոցով իրազեկելու հանգամանքին, ինչպես նան նկատի ունենալով այն, որ վերջինս ներկայացրել է դատական նիստին մասնակցելու հնարավորություն չունենալու վերաբերյալ ողջամիտ փաստարկ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ այդպիսի իրազեկումը այն գործով չի կարող համարվել որպես պատշաճ ձնով ծանուցում: Ց. Վճռաբեկ դատարանը եզրահանգում է, որ Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքի քննությունն իրականացնելով առանց Սաենի: ն նրա պաշտպանների մասնակցության՝ դատական նիստի տեղի ն ժամի մասին պատշաճ ծանուցված լինելը հավաստող ապացույցների բացակայության պարագայում, թույլ է տվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ ն 23-րդ հոդվածների պահանջների խախտումներ, որոնք իրենց բնույթով էական են, քանի որ ազդել են զործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա, ինչը, համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի, հիմք է ստորադաս դատարանի դատական ակտը բեկանելու ն գործը նույն դատարան նոր քննության ուղարկելու համար: Մակայն հաշվի առնելով, որ Վերաքննիչ դատարանի՝ 2022 թվականի մարտի 5ի որոշումից հետո՝ 2022 թվականի մարտի 24ին. արտը պաշտպանների կողմից միջնորդություն է ներկայացվել Առաջին ատյանի դատարան՝ մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը փոփոխելու վերաբերյալ, որը բավարարվել է, ն թույլատրելի է ճանաչվել այլ խափանման միջոցի՝ արը արարը ու չոփով գրավի կիրառումը, ինչպես նան վճռաբեկ բողոքով հայտնված տեղեկությունն առ այն, որ աաա": արձակվել կալանքից", ուստի բողոքարկված դատական ակտը չի կարող բեկանվել, քանի որ այն եղել է ժամանակավոր ն սույն որոշումը կայացնելու պահին կորցրել է իր իրավական նշանակությունը: 14. Շիմք ընդունելով վերոշարադրյալը ն հաշվի առնելով արձանագրված իրավունքի խախտման բնույթը՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ վճռաբեկ բողոքը 5 Տե'ս սույն որոշման 6.1.-րդ կետը: ո Տե'ս սույն որոշման 5:3-րդ կետը: 14 պետք է բավարարել մասնակիորեն ն սոյն գործով ճանաչել մեղադրյալ պատարա սջի խախտման փաստը: Ելնելով վերոգրյալից ն ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 162-րդ, 163-րդ, 171-րդ հոդվածներով,։ Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 39-րդ, 43-րդ, 361Լրդ, 45.1րդ, 418.1-րդ, 419-րդ, 422-423-րղ հոդվածներով՝ Վճռաբեկ դատարանը ՈՐՈՇԵՑ Լ Վճռաբեկ բողոքը բավարարել մասնակիորեն: 2. Ճանաչել մեղադրյալ րն արարը ութ: խախտման փաստը: 3. ՇԸ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2022 թվականի մարտի 15-ի որոշումը թողնել օրինական ուժի մեջ՝ հիմք ընդունելով Վճռաբեկ դատարանի որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումները: 4. Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման պահից, վերջնական է ն ենթակա չէ բողոքարկման: Նախագահող՝ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ Դատավորներ՝ ԱԿՐԿՅԱՇԱՐՅԱՆ ԶԸ. ՍՉԻՉՈՅԱՆ Դ.ՎԵՔԻԼՅԱՆ